P6_TA(2006)0214
Finanse publiczne w UGW
A6-0162/2006
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie finansów publicznych w Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW) ( 2005/2166(INI) )
Parlament Europejski
, –
uwzględniając komunikat Komisji w sprawie finansów publicznych w UGW - 2005 r. ( COM(2005)0231 ),
–
uwzględniając komunikat Komisji w sprawie zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008 dotyczących wzrostu i zatrudnienia ( COM(2005)0141 ),
–
uwzględniając prognozy ekonomiczne Komisji z jesieni 2005 r. "
European Economy
", nr 5/2005.
,
–
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1056/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 5.
,
–
uwzględniając skierowane do Włoch zalecenie Rady z dnia 12 lipca 2005 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego 11124/05, ECOFIN 242.
,
–
uwzględniając decyzję Rady 2005/729/WE z dnia 7 czerwca 2005 r. uchylającą decyzję 2005/136/WE w sprawie występowania nadmiernego deficytu w Królestwie Niderlandów Dz.U. L 274, z 20.10.2005, str. 89.
,
–
uwzględniając zalecenie Rady z dnia 7 października 2005 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego w Portugalii 12401/05, ECOFIN 289.
,
–
uwzględniając decyzję Rady 2005/843/EC z dnia 8 listopada 2005 r. stanowiącą, zgodnie z art. 104 ust. 8 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, że działania podjęte przez Węgry w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 8 marca 2005 r. zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu są niewystarczające Dz.U. L 314, z 30.11.2005, str. 18.
,
–
uwzględniając decyzję Rady z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Zjednoczonym Królestwie 5366/06, ECOFIN 11.
,
–
uwzględniając raport roczny Europejskiego Instytutu Związków Zawodowych za 2005 r. w sprawie koordynacji negocjacji umów zbiorowych w Europie,
–
uwzględniając światowe prognozy ekonomiczne Międzynarodowego Funduszu Walutowego w sprawie globalizacji i braku równowagi zewnętrznej z kwietnia 2005 r.,
–
uwzględniając art. 45 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej ( A6-0162/2006 ),
1.
wyraża zaniepokojenie, po pierwsze utrzymującym się od 2002 r. wolnym tempem wzrostu gospodarczego w Europie, przyspieszającym jedynie nieznacznie w strefie euro od 0,6% w 2003 r. do 1,3% w 2005 r., w odróżnieniu od wskaźnika wzrostu USA, wynoszącego 3,5% w 2005 r., oraz ożywienia gospodarki japońskiej napędzanej przez prywatny popyt wewnętrzny, a po drugie, utrzymującym się wysokim bezrobociem, wynoszącym 9% w UE-25 i 8,1% w UE-15, jak również luką produktową, obecnie na poziomie -1% PKB, wskazującą, że wzrost gospodarczy UE utrzymuje się poniżej długoterminowego potencjału, hamowany przez ograniczenia strukturalne, niski popyt wewnętrzny oraz brak odpowiedniej równowagi w konfiguracji polityki makroekonomicznej; podkreśla, że potencjał wzrostu gospodarki europejskiej utrzymuje się na nadmiernie niskim poziomie ok. 2%, co stanowi wielkość znacznie mniejszą od rejestrowanych w pozostałych częściach świata; jest zdania, że taki potencjał wzrostu jest niewystarczający do tworzenia nowych miejsc pracy i zmniejszenia wskaźników bezrobocia, a także do rozwoju UE-25;
2.
zwraca uwagę na niebezpieczeństwa, jakie niosą ze sobą pospieszne korekty globalnych dysproporcji, które mogłyby doprowadzić do spadku popytu w USA, a co za tym idzie obniżenia poziomu eksportu i słabszego wzrostu w UE oraz podkreśla, że efekt ten mógłby ulec dodatkowemu zwiększeniu przy fluktuacjach kursów wymiany euro w stosunku do dolara amerykańskiego;
3.
zwraca uwagę na niekorzystne następstwa niestabilności i wzrostu cen ropy na popyt wewnętrzny i wzrost w UE oraz na zagrożenie ich skutkami ubocznymi; z zadowoleniem przyjmuje odpowiedzialne zachowanie podmiotów społecznych i gospodarczych mające na celu zapobieganie tym skutkom pomimo niskiego poziomu konsumpcji gospodarstw domowych; podkreśla, że stabilna, otwarta na zewnątrz i konkurencyjna polityka makroekonomiczna jest koniecznym warunkiem wstępnym do prowadzenia polityki zrównoważonych finansów publicznych;
4.
wyraża zaniepokojenie w związku ze słabą konsumpcją prywatną, szczególnie w niektórych Państwach Członkowskich, która przyczyniła się do niskich stóp wzrostu w UE oraz obecnych globalnych dysproporcji i skutkiem której dominuje nastrój niepewności co do miejsc pracy i emerytur oraz utrzymuje się wysoki poziom bezrobocia i powolny wzrost płac rzeczywistych; przypomina zawarte w zintegrowanej wytycznej nr 4 zobowiązanie wspierania zmian płac rzeczywistych i kosztów pracy idących w parze ze stabilnością cen oraz rozwojem wydajności w średnim okresie czasu;
5.
z zadowoleniem przyjmuje poprawę tempa wydatków inwestycyjnych spowodowaną przywróceniem zaufania wśród przedsiębiorców i obecnymi ustabilizowanymi marżami zysku, na co zwrócono uwagę w prognozach ekonomicznych MFW oraz Komisji z jesieni 2005 r.; uważa, że ciągle istnieje możliwość i potrzeba dalszego przyspieszenia działalności inwestycyjnej i domaga się w związku z tym reform strukturalnych oraz dodatkowych kroków, które poprawiłyby trwale klimat inwestycyjny i stymulowały inwestycje;
6.
wspiera zmianę orientacji polityki i wydatków publicznych w stronę innowacji, odnawialnych energii, oświaty i szkolenia zawodowego, badań, technologii informacyjnych, sieci telekomunikacyjnych i transportowych, itd.;
7.
wyraża ubolewanie, że Ramy Finansowe UE na lata 2007-2013 nie odzwierciedla dostatecznie pierwszeństwa nadanego wydatkom związanym z celami strategii lizbońskiej; podkreśla, że płatności do budżetu UE powinny być rozpatrywane w świetle przyszłych korzyści, z uwzględnieniem ich pozytywnych skutków ubocznych i efektu dźwigni, pod warunkiem, że budżet UE będzie wystarczająco ukierunkowany na wydatki przynoszące wyraźną wartość dodaną;
8.
zauważa, że zdrowa sytuacja finansów publicznych nie jest celem samym w sobie, lecz środkiem, za pomocą którego Państwa Członkowskie spełniają swoje obowiązki publiczne; podkreśla znaczenie solidniejszych rozwiązań budżetowych dla wzrostu jakościowego, tworzenia miejsc pracy i Strategii Lizbońskiej, lecz zauważa, że ze względu na niewłaściwe stosowanie Paktu na rzecz stabilności i wzrostu pomimo ram fiskalnych nie osiągnięto od ostatniego roku żadnej poprawy w odniesieniu do sytuacji budżetowych Państw Członkowskich; zwraca uwagę, że większość Państw Członkowskich jeszcze nie zrealizowała średniookresowych celów dotyczących równowagi płatniczej; zauważa, że deficyt w 2005 r. osiągnął 2,9% PKB w strefie euro i 2,7% w UE, a jedenaście Państw Członkowskich, w tym cztery największe gospodarki UE, a mianowicie Francja, Niemcy, Włochy i Wielka Brytania, wykazuje deficyt przekraczający 3% PKB, a także że od lata 2004 r. wobec dziesięciu krajów wszczęta została procedura nadmiernego deficytu;
9.
podkreśla znaczenie działań mających na celu stawianie czoła naciskom, jakim podlega bezustannie budżet; z zadowoleniem przyjmuje opracowanie przez władze Państw Członkowskich i publiczne zobowiązanie do polityki mającej na celu obniżenie deficytu;
10.
wyraża zaniepokojenie z powodu szans długoterminowej stabilności budżetowej, mając na uwadze wzrost wskaźników zadłużenia publicznego z 69,2% w 2002 r. do 71,7% w strefie euro i z 61,4% w 2002 r. do 64,1% w 2005 r. w UE 25 w wyniku powolnego tempa wzrostu PKB, krótkoterminowej polityki kontroli deficytu oraz braku zdecydowanych wysiłków na rzecz zmniejszenia nierównowagi budżetowej za pomocą reform strukturalnych;
11.
podkreśla, że w kontekście małego zaufania w Europie, wyrażanego zarówno przez konsumentów, jak i inwestorów, sprawą nadrzędną jest zmniejszenie deficytu publicznego; wyraża rozczarowanie najnowszymi tendencjami w finansach publicznych, odnotowując fakt, że deficyt poszczególnych Państw Członkowskich utrzymuje się na poziomie znacznie wyższym niż wymagany przez gospodarkę europejską; jest zdania, że w celu usprawiedliwienia deficytu rządy wykorzystują słaby wzrost jako pretekst, podczas gdy deficyt jedynie szkodzi ożywieniu gospodarczemu i zaostrza sytuację w ramach cyklu gospodarczego; wzywa do znacznie ambitniejszego zmniejszenia deficytu publicznego w roku 2006 niż zwykłe dostosowanie koniunkturalne wynikające z wyprzedzenia większego wzrostu w gospodarce europejskiej;
12.
wzywa do większej przejrzystości finansów publicznych poszczególnych Państw Członkowskich, uwzględniającej ukryte zobowiązania, takie jak zobowiązania emerytalne sektora publicznego, które znacząco zwiększą ciężar zadłużenia sektora publicznego w nadchodzących latach;
13.
przypomina swoje żądanie, aby unikać polityk procyklicznych; podkreśla znaczenie podjęcia reform strukturalnych oraz podatkowych i zaznacza jednocześnie, że powinno się poświęcić należytą uwagę wyborowi odpowiedniego momentu na ich przeprowadzenie;
14.
zachęca do dalszych badań nad różnymi rodzajami reform strukturalnych i makroekonomicznych, a także ich interakcji i wzajemnego wpływu w różnych fazach cyklu gospodarczego w celu ustalenia jak najlepszych środków wzmocnienia finansów publicznych przy jednoczesnej realizacji Strategii Lizbońskiej;
15.
podkreśla, że brak woli politycznej do ograniczenia wydatków publicznych, zbyt optymistyczne prognozy dotyczące dochodów, kreatywna księgowość i konsolidacja fiskalna oparta głównie na jednorazowych działaniach przyczyniły się w dużej mierze do odchyleń budżetowych i słabości ram fiskalnych;
16.
zaleca zbadanie możliwości ustanowienia w całej UE jednolitego kalendarza procedur budżetowych, sporządzanego możliwie co pół roku; jest zdania, że planowanie budżetowe Państw Członkowskich musi opierać się na jednolitych założeniach dotyczących podstawowych parametrów gospodarczych, takich jak cena ropy naftowej czy kursy wymiany; wzywa w związku z tym do jednolitej oceny i ustalania podstawowych parametrów gospodarczych na skalę UE;
17.
wzywa Państwa Członkowskie do szybkiego podjęcia wyzwania, jakie stanowi starzejące się społeczeństwo oraz do uporania się z dynamiką długu, szczególnie w Państwach Członkowskich, w których istnieje poważne zagrożenie długoterminowej stabilności;
18.
zachęca do większego skupienia na zapewnieniu trwałości reform budżetowych, zarówno w zakresie środków odnoszących się do wydatków, jak i dochodów, które zagwarantują stabilność finansów publicznych oraz odpowiedni poziom usług publicznych, z uwzględnieniem dyscypliny budżetowej i niebezpieczeństwa powstania jawnych lub ukrytych zobowiązań warunkowych;
19.
podkreśla znaczenie wysiłków Komisji i Rady zmierzających w kierunku usprawnienia zarządzania statystykami, które z kolei usprawnia sprawozdawczość w zakresie danych fiskalnych, z zaleceniem, aby Państwa Członkowskie stosowały się do unijnych norm dotyczących urzędów statystycznych z uwzględnieniem zasad niezależności zawodowej, poufności, wiarygodności i punktualnego przekazywania danych oraz adekwatności środków urzędów statystycznych, a także rozszerzonego nadzoru przez Komisję;
20.
jest zdania, że pozostaje jeszcze wiele do zrobienia w kwestii rozliczania środków publicznych oraz ukrytych zobowiązań w celu zwiększenia przejrzystości i porównywalności oraz zagwarantowania solidniejszych podstaw podejmowania decyzji; jest zdania, że Komisja mogłaby wystąpić z inicjatywą w tej dziedzinie;
21.
zaleca, aby Komisja przygotowała studium na temat najlepszych praktyk dotyczących statystycznego zarządzania sprawozdawczością danych fiskalnych oraz księgowania środków publicznych i zobowiązań w Państwach Członkowskich;
22.
zachęca do sporządzania krajowych sprawozdań na temat długotrwałej stabilności finansów publicznych w celu podniesienia świadomości oraz wiarygodności krajowych zobowiązań oraz uznaje za konieczne zaangażowanie parlamentów krajowych w realizację tego zadania;
23.
podkreśla, że jest kwestią niezwykłej wagi, aby nowe Państwa Członkowskie prowadziły politykę fiskalną umożliwiającą im dorównanie UE pod względem średniego poziomu dochodów i rozwoju finansowego, co miałoby się realizować poprzez politykę podatkową i politykę wydatków cechującą się wydajnością, przejrzystością i wiarygodnością, zmierzającą do zapewnienia wzrostu, równowagi, a także modernizacji i stabilizacji gospodarki;
24.
ubolewa nad brakiem koordynacji polityki w strefie euro i zwraca uwagę na rozbieżności pomiędzy politykami fiskalnymi Państw Członkowskich w strefie euro oraz wyraża zaniepokojenie możliwymi antagonistycznymi skutkami takiego braku koordynacji;
25.
ubolewa nad niedoskonałością obecnych ram koordynacji makroekonomicznej w Radzie ECOFIN, a także brakiem koordynacji pomiędzy Państwami Członkowskimi; wzywa Komisję do przeprowadzenia analizy gospodarczych zysków i ograniczeń większej koordynacji polityki gospodarczej; wzywa do prowadzenia w ramach procesu kolońskiego aktywniejszego dialogu makroekonomicznego między ECOFIN, EBC i europejskimi partnerami społecznymi;
26.
wzywa Radę do dostosowania harmonogramu koordynacji makroekonomicznej, tak aby zagwarantować Parlamentowi wystarczającą ilość czasu na przedstawienie jego wkładu w tę kwestię;
27.
wzywa przewodniczącego grupy euro do przedstawienia opracowanego szczegółowego planu działania na cały okres jego kadencji, jasno określającego cele i planowane środki; oczekuje regularnie sporządzanych sprawozdań w sprawie osiągniętego stopnia realizacji;
28.
wzywa Państwa Członkowskie do podjęcia zobowiązania wynikającego z art. 99 Traktatu polegającego na uznaniu swoich polityk gospodarczych za przedmiot wspólnego zainteresowania i do ich koordynacji; przypomina Państwom Członkowskim, że lepiej skoordynowane polityki oraz ich lepsza konfiguracja mogą przynieść ogólną poprawę rezultatów ich działań politycznych; domaga się podwyższenia poziomu świadomości w zakresie wpływu krajowej polityki gospodarczej na politykę UE oraz zobowiązania uznania polityki gospodarczej za przedmiot wspólnego zainteresowania i do jej koordynacji;
29.
zobowiązuje swego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz europejskim partnerom społecznym.
