P6_TA(2005)0407
Patenty na wynalazki biotechnologiczne
B6-0551 , 0552 , 0553 , 0554 , 0555 , 0556 oraz 0557/2005
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie patentów na wynalazki biotechnologiczne
Parlament Europejski
, –
uwzględniając dyrektywę 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wynalazków biotechnologicznych Dz.U. L 213 z 30.7.1998, str. 13.
(" Dyrektywa"),
–
uwzględniając uzasadnienie Rady załączone do Wspólnego Stanowiska (WE) nr 19/98 przyjętego przez Radę w dniu 26 lutego 1998 r. w celu przyjęcia dyrektywy 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prawnej ochrony wynalazków biotechnologicznych Dz.U. C 110 z 8.4.1998, str. 17.
,
–
uwzględniając Konwencję Rady Europy o ochronie praw człowieka i godności jednostki ludzkiej wobec zastosowań biologii i medycyny: Konwencję Praw Człowieka i Biomedycyny podpisaną w Oviedo w roku 1997,
–
uwzględniając Konwencję o udzielaniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 r. (Konwencja o patencie europejskim),
–
uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie decyzji Europejskiego Biura Patentowego odnośnie patentu EP695351 udzielonego w dniu 8 grudnia 1999 r. Dz.U. C 378 z 29.12.2000, str. 95.
,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowane "Rozwój i wpływy prawa patentowego w dziedzinie biotechnologii i inżynierii genetycznej", COM(2005)0312 końcowy,
–
uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że biotechnologia stanowi jedną z najważniejszych technologii przyszłości i musi być wspierana odpowiednimi ramami politycznymi, uwzględniającymi także aspekty etyczne, ochrony środowiska i zdrowia,
B.
mając na uwadze, że patenty są konieczne w celu promowania innowacji,
C.
mając na uwadze, że biotechnologia odgrywa coraz większą rolę w wielu dziedzinach przemysłu oraz że ochrona wynalazków biotechnologicznych będzie miała niewątpliwie kluczowe znaczenie w rozwoju przemysłowym Wspólnoty,
D.
mając na uwadze, że w dziedzinie biotechnologii istnieją pewne specyficzne problemy, które powodują, że ogólne prawo patentowe musi zostać uzupełnione o odpowiednie szczególne przepisy,
E.
mając na uwadze, że określenie granic o charakterze etycznym jest szczególnie ważne w dziedzinie biotechnologii,
F.
mając na uwadze, że Europejskie Biuro Patentowe przyznało w dniu 2 lutego 2005 r. patent (EP1257168) obejmujący metodę selekcji ludzkich komórek zarodkowych i same komórki zarodkowe,
G.
mając na uwadze, że zgłoszono sprzeciw od tej decyzji, w związku z czym sytuacja prawna pozostaje niejasna,
H.
mając na uwadze, że Europejski Urząd Patentowy przyznał również patenty europejskie EP1121015 i EP1196153, obejmujące także ludzkie komórki zarodkowe oraz EP1121015 obejmujący nawet zamrożone zarodki ludzkie,
I.
mając na uwadze, że Europejskie Biuro Patentowe przyjęło sprzeciw wobec patentu EP695351 (Patent Edynburski) i jasno stwierdziło, że patenty dotyczące komórek macierzystych ludzkich zarodków nie mogą być udzielane,
J.
mając na uwadze, że Dyrektywa zezwala na udzielenie patentu dotyczącego ludzkiego DNA jedynie w związku z określoną funkcją, jednak pozostaje niejasne, czy patent na DNA obejmuje wyłącznie tę funkcję, czy też objęte są nim także inne funkcje,
K.
mając na uwadze, że zgodnie z pierwszym sprawozdaniem przedłożonym na podstawie art. 16 lit. c) Dyrektywy należy sprawdzić, czy patenty na sekwencje genów (sekwencje DNA) powinny być udzielane według klasycznego modelu zastrzeżenia patentowego, zgodnie z którym pierwszy wynalazca może zastrzec późniejsze użycia tej sekwencji, czy też należy ograniczyć patent, tak aby zastrzec można było tylko specyficzne użycie wskazane we wniosku patentowym ("ochrona oparta na funkcjach"),
L.
mając na uwadze, że zbyt szerokie udzielanie patentów może zahamować innowacje,
M.
mając na uwadze, że społeczeństwo musi być w pełni informowane oraz, że Unia Europejska musi odgrywać wiodącą rolę w promowaniu debaty publicznej,
N.
mając na uwadze, że w celu uzyskania zarodkowych komórek macierzystych muszą zostać zniszczone zarodki, a opatentowanie technologii, w których niszczy się zarodki ludzkie lub w których są one wykorzystywane do celów handlowych lub przemysłowych jest zabronione zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. c) Dyrektywy;
O.
mając na uwadze, że art. 6 Dyrektywy wyklucza klonowanie istot ludzkich oraz że Rada w swoim uzasadnieniu dla Parlamentu jasno stwierdziła, że ten zakaz udzielania patentu nie ogranicza się jedynie do klonowania w celach reprodukcyjnych i że pojęcie "istoty ludzkiej" w tym kontekście obejmuje fazę embrionalną,
1.
wspiera biotechnologię jako technologię przyszłości i uważa, że odpowiednie ramy polityczne są ważnym wsparciem tej technologii, uwzględniając także aspekt etyczny, ochrony środowiska i zdrowia;
2.
uważa, że udzielanie patentów na wynalazki biotechnologiczne zgodnie ze wspólnymi zasadami w całej Europie jest ważnym warunkiem wstępnym uregulowania w Europie odpowiedniego wspierania tej przyszłej technologii;
3.
popiera dalsze badania na komórkach macierzystych i inne alternatywne sposoby promowania ludzkiego zdrowia, podkreśla jednak swoje zasadnicze stanowisko w odniesieniu do stosowania biotechnologii na istotach ludzkich, w szczególności sprzeciw wobec interwencji na ludzkich liniach zarodkowych, wobec klonowania istoty ludzkiej we wszystkich fazach jej rozwoju oraz wobec badań na ludzkich zarodkach, które niszczą te zarodki;
4.
uważa, że Dyrektywa stanowi ramy dla tej technologii w większości przypadków, jednak nadal pozostawia nierozwiązane kwestie, takie jak udzielanie patentów na ludzkie DNA;
5.
wzywa Europejskie Biuro Patentowe i Państwa Członkowskie do udzielania patentów dotyczących ludzkiego DNA jedynie w odniesieniu do konkretnego zastosowania i przy ograniczeniu zakresu patentu do tego konkretnego zastosowania, tak aby inni użytkownicy mogli wykorzystać i opatentować tę samą sekwencję DNA dla innych zastosowań (ochrona oparta na funkcjach);
6.
wzywa Komisję do przeanalizowania, czy taka interpretacja Dyrektywy jest możliwa do zrealizowania w drodze zalecenia dla Państw Członkowskich, czy też wymaga zmiany art. 5 Dyrektywy;
7.
ponownie podkreśla, że żadne względy naukowe nie mogą być postawione ponad godnością ludzkiego życia,
8.
odnotowuje ustanowienie nieformalnej Grupy Doradców do spraw etycznych implikacji biotechnologii, jak to zapowiedziano w pierwszym sprawozdaniu przedłożonym na podstawie art. 16 lit c) Dyrektywy, które to gremium jest upoważnione do zbadania ważnych zagadnień związanych z wynalazkami biotechnologicznymi i doradzania Komisji przy przygotowywaniu przyszłych sprawozdań;
9.
zauważa, że komórki zarodkowe nie mają zdolności patentowej, gdyż stanowią część ciała ludzkiego i z pewnością nie są wynalazkiem, w związku z czym patent EP1257168 stanowi naruszenie Dyrektywy;
10.
wyraża swoje głębokie zaniepokojenie wszelkimi planami wprowadzenia metod wyboru płci człowieka;
11.
zauważa, że każda osoba może wnieść sprzeciw wobec patentu na podstawie art. 99 ust. 1 Konwencji o patencie europejskim;
12.
zwraca się do Komisji o niezwłoczne złożenie sprzeciwu wobec patentu EP1257168;
13.
wzywa Europejskie Biuro Patentowe, Komisję i właściwe organy Państw Członkowskich do współpracy z Parlamentem w celu zapewnienia, aby żadna forma klonowania człowieka nie mogła zostać opatentowana, stosownie do postanowień Dyrektywy;
14.
kładzie nacisk na fakt, że produkcja ludzkich komórek macierzystych oznacza zniszczenie zarodków ludzkich i że w związku z tym opatentowanie działań związanych z komórkami macierzystymi ludzkich zarodków lub komórek, które pochodzą z komórek macierzystych ludzkich zarodków stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 lit. c) Dyrektywy;
15.
zwraca uwagę na wnioski drugiego sprawozdania w sprawie zakresu patentów i zdolności patentowej komórek zarodkowych;
16.
wzywa Komisję Europejską do uważnego zbadania w następnym sprawozdaniu właściwego wdrożenia art. 4 ust. 1 lit. a) Dyrektywy;
17.
wzywa Komisję do dalszego nadzorowania postępów, przy uwzględnieniu zarówno aspektów etycznych, jak i potencjalnego wpływu na dostępność i przystępność cenową opieki zdrowotnej oraz na konkurencyjność;
18.
wzywa Europejskie Biuro Patentowe do ustanowienia dodatkowego organu, który, z uwagi na delikatność sprawy, będzie weryfikować patenty wrażliwe z punktu widzenia etycznego przed ich udzieleniem;
19.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom Państw Członkowskich i Europejskiemu Biuru Patentowemu.
