6.7.2005
WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI
projekt zgodnie z art. 103 ust. 4 Regulaminu złożyli
– Bogdan Klich, Barbara Kudrycka, Laima Liucija Andrikienė, Charles Tannock, Karl von Wogau, Alfred Gomolka i Aldis Kušķis, w imieniu grupy politycznej PPE-DE
– Jan Marinus Wiersma, Marek Maciej Siwiec i Joseph Muscat, w imieniu grupy politycznej PSE
– Janusz Onyszkiewicz, w imieniu grupy politycznej ALDE
– Elisabeth Schroedter, Milan Horáček i Marie Anne Isler Béguin, w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
– Vittorio Emanuele Agnoletto i Jonas Sjöstedt, w imieniu grupy politycznej GUE/NGL
– Anna Elzbieta Fotyga, Konrad Szymański, Rolandas Pavilionis i Inese Vaidere, w imieniu grupy politycznej UEN
zastępuje on tym samym projekty rezolucji złożone przez następujące grupy polityczne:
– PPE-DE (B6‑0411/2005)
– ALDE (B6‑0413/2005)
– Verts/ALE (B6‑0420/2005)
– GUE/NGL (B6‑0424/2005)
– PSE (B6‑0426/2005)
– UEN (B6‑0428/2005)
w sprawie sytuacji politycznej i niezależności mediów na Białorusi
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji politycznej i niezależności mediów na Białorusi
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie sytuacji na Białorusi,
–
uwzględniając w szczególności swoją rezolucję z dnia 10 marca 2005 r. w sprawie Białorusi,
–
uwzględniając rezolucje Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w sprawie sytuacji na Białorusi, a w szczególności jego rezolucję z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie prześladowania prasy w Republice Białorusi,
–
uwzględniając rezolucję Komisji Praw Człowieka ONZ z dnia 14 kwietnia 2005 r. w sprawie sytuacji praw człowieka na Białorusi,
–
uwzględniając sprawozdanie Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów w sprawie Białorusi z marca 2005 r.,
–
uwzględniając w szczególności „Europejski plan działania na rzecz wspierania demokracji na Białorusi” przyjęty przez delegację Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Białorusią w dniu 23 lutego 2005 r.,
–
uwzględniając przyznanie Nagrody im. Sacharowa za wolność przekonań Białoruskiemu Stowarzyszeniu Dziennikarzy w grudniu 2004 r.,
–
uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z dnia 12 maja 2004 r. w sprawie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa ( COM(2004)0373 ),
–
uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A.
zważywszy, że zamiast poprawy sytuacji na Białorusi nastąpiło dalsze jej pogorszenie, w wyniku którego prawa człowieka są brutalnie łamane, izba niższa parlamentu została pozbawiona uprawnień ustawodawczych, a życie gospodarcze jest kontrolowane przez prezydenta; zważywszy, że przypadki naruszenia prawa obejmują stosowanie kar więzienia oraz innych form represji wobec członków demokratycznej opozycji;
B.
zważywszy, że UE wielokrotnie potępiała aresztowania czołowych przywódców opozycji przez rząd Łukaszenki; zważywszy, że nie poczyniono postępów w wyjaśnianiu licznych nierozwiązanych spraw zaginięć;
C.
zważywszy, że w ciągu minionych kilku lat zlikwidowano 22 niezależne gazety, rozwiązano ponad 50 prodemokratycznych organizacji pozarządowych różnych szczebli i o różnych orientacjach politycznych oraz zamknięto pewną liczbę instytucji edukacyjnych, uzasadniając to przyczynami „technicznymi”, podczas gdy oczywistym był fakt, iż w każdym z przypadków organizacje te zostały ukarane za krytykę prezydenta i jego polityki;
D.
zważywszy, że w kwietniu 2005 r. Komisja Praw Człowieka ONZ skrytykowała Białoruś z uwagi na nieustanne doniesienia o prześladowaniu i rozwiązywaniu organizacji pozarządowych, krajowych organizacji mniejszościowych, nadawców niezależnych, opozycyjnych partii politycznych, niezależnych związków zawodowych i organizacji religijnych oraz o prześladowaniu obywateli zaangażowanych w działalność demokratyczną, w tym w niezależne media;
E.
zważywszy, że władze państwowe wstrzymały rejestrację nowych gazet, a wiele spośród istniejących pism obciążono opłatami uniemożliwiającymi ich dalsze wydawanie;
F.
zważywszy, że na Białorusi wciąż mają miejsce politycznie umotywowane aresztowania i procesy działaczy ruchów demokratycznych i niezależnych dziennikarzy oraz deportacje obywateli obcych państw; zważywszy, że dwaj dziennikarze pisma „Pahonia”, Pawał Mażejka i Mikoła Markiewicz, oraz redaktor pisma „Raboczy”, Wiktar Iwaszkiewicz, zostali skazani na 6 do 9 miesięcy więzienia;
G.
zważywszy, że w dniu 12 maja 2005 r. zarząd Związku Polaków na Białorusi został uznany za nielegalny przez białoruskie Ministerstwo Sprawiedliwości, drukarnia, na polecenie rządu, odmówiła drukowania polskiego tygodnika „Głos znad Niemna”, a za przyzwoleniem rządu drukowano fałszywe numery pisma;
H.
zważywszy, ze w 1999 r. zaginął korespondent WRD, Dmitrij Zawadzki, a władze białoruskie zdają się podejmować próby opóźniania śledztwa; zważywszy, że w dniu 20 października 2004 r. zamordowana została Weronika Czerkasowa, dziennikarka pisma „Solidarność”, a przypadki przemocy wobec dziennikarzy stają się coraz powszechniejsze;
I.
zważywszy, że publikacja i dystrybucja prasy zostały zmonopolizowane przez państwo, a działający nadal prywatni wydawcy obciążani są wysokimi opłatami, jeżeli wydają niezależne gazety; zważywszy, że w rezultacie liczne niezależne pisma wydawane za granicą, w tym w Rosji, są konfiskowane na granicy przez władze białoruskie;
J.
zważywszy, że wszystkie programy telewizyjne i radiowe, zarówno krajowe jak i regionalne, znajdują się w rękach rządu lub są kontrolowane przez państwo;
K.
zważywszy, że operatorzy kablowi są prześladowani z powodu transmitowania zagranicznych kanałów, których nie aprobuje rząd białoruski i że na tej podstawie zakazano białoruskim operatorom telewizji kablowych nadawania wszelkich kanałów ukraińskich oraz polskiego kanału Polonia;
L.
zważywszy, że wszystkie połączenia internetowe udostępniane są przez firmy państwowe, które blokują dostęp do licznych kont i stron internetowych;
M.
zważywszy, że w marcu 2005 r. przedstawiciel Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w sprawozdaniu dotyczącym wolności mediów wyraził poważne zaniepokojenie trudną sytuacją niezależnych mediów na Białorusi, a w szczególności zmniejszającą się liczbą rejestracji gazet niezależnych i zwiększonymi naciskami na media wywieranymi przy użyciu środków sądowych, pozasądowych i ekonomicznych;
1.
zdecydowanie potępia masowe ataki białoruskiego reżimu na media, dziennikarzy, członków opozycji, działaczy praw człowieka i wszelkich osób, które próbują otwarcie krytykować prezydenta i reżim, przejawiające się w arbitralnych aresztowaniach, brutalnym traktowaniu osób zatrzymanych, zaginięciach, politycznie umotywowanych prześladowaniach i innych aktach represji stanowiących naruszenie podstawowych zasad demokracji i praworządności;
2.
wzywa Radę i Komisję do stworzenia kompleksowego, wieloletniego programu wsparcia niezależnych mediów na Białorusi, który obejmie wsparcie dla nadawania niezależnych programów radiowych i telewizyjnych z zagranicy, a także wsparcie dla niezależnych dziennikarzy i pism;
3.
z zadowoleniem przyjmuje projekt stworzenia sieci radiowej nadającej z Polski, Litwy i ewentualnie Ukrainy oraz wzywa Komisję do wspierania jego realizacji;
4.
w związku z tym wzywa Radę i Komisję do możliwie najszybszego udzielenia pomocy niezbędnej do rozpoczęcia nadawania na Białorusi niezależnych programów radiowych z zagranicy;
5.
podkreśla, iż sieć radiowa powinna móc korzystać z całego pasma transmisyjnego, także z Internetu, oraz powinna być stale dostępna;
6.
wzywa Radę i Komisję do udzielenia pomocy represjonowanym dziennikarzom i ich rodzinom;
7.
wzywa Radę i Komisję do stworzenia programu stypendiów i praktyk dla niezależnych dziennikarzy oraz do tworzenia programów szkoleniowych dla młodych niezależnych dziennikarzy;
8.
wzywa Komisję do zasięgnięcia opinii Parlamentu Europejskiego w sprawie wdrożenia programu na rzecz wolnych i niezależnych mediów i informacji dla obywateli Białorusi;
9.
jeżeli władzom białoruskim nie uda się doprowadzić do poprawy sytuacji w zakresie wolności wypowiedzi i środków masowego przekazu lub jeżeli nastąpi dalsze jej pogorszenie, Komisja, Rada i Parlament powinny rozpocząć procedurę mającą na celu wpisanie przedstawicieli władz białoruskich zaangażowanych w prześladowanie mediów na listę osób, którym nie wydaje się wiz;
10.
potępia akcję rządową skierowaną przeciw Związkowi Polaków na Białorusi jako próbę podporządkowania największej organizacji pozarządowej, jednej z nielicznych, które nie były kontrolowane przez rząd; przypomina, że poszanowanie praw mniejszości obejmuje wolność stowarzyszenia i uznawanie pochodzących z wyboru organów statutowych organizacji; ubolewa nad rządową próbą przejęcia kontroli nad „Głosem znad Niemna”;
11.
jest szczególnie wstrząśnięty faktem, iż na długoterminowe prace przymusowe skazani zostali Mikoła Statkiewicz, przewodniczący Białoruskiej Partii Socjaldemokratycznej (Narodnaja Hramada), Pawał Siewiaryniec, jeden z przywódców Młodego Frontu oraz Andrej Klimau, biznesmen i deputowany do Rady Najwyższej 13. kadencji;
12.
wzywa władze białoruskie do położenia kresu usuwaniu demokratycznej młodzieży z uniwersytetów i szkół wyższych oraz wyraża pełne poparcie dla studentów wydalonych z uczelni z powodu propagowania wartości demokratycznych i obrony praw człowieka, którzy rozpoczęli strajk głodowy w dniu 25 maja 2005 r.;
13.
z zadowoleniem przyjmuje inaugurację działalności Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego dla studentów białoruskich na uchodźstwie w Wilnie oraz wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do udzielenia Europejskiemu Uniwersytetowi Humanistycznemu pomocy w prowadzeniu nauczania i programów badawczych;
14.
wzywa Państwa Członkowskie do uznania stopni naukowych przyznawanych przez Europejski Uniwersytet Humanistyczny jako potwierdzenie wysokich kompetencji i wybitnych zdolności naukowych; wzywa europejskie uniwersytety do nawiązywania bliższej współpracy z Europejskim Uniwersytetem Humanistycznym;
15.
raz jeszcze podkreśla, że dalszy rozwój stosunków UE z Białorusią nadal zależeć będzie także od postępów w demokratyzacji i wprowadzaniu reform w kraju oraz w umożliwianiu obywatelom Białorusi dostępu do obiektywnych, wolnych i uczciwych mediów;
16.
wzywa Radę i Komisję do poruszenia kwestii Białorusi w rozmowach z władzami rosyjskimi celem określenia wspólnych działań mających prowadzić do konkretnych przemian demokratycznych w tym kraju;
17.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, parlamentom i rządom Państw Członkowskich oraz Zgromadzeniom Parlamentarnym OBWE i Rady Europy.
