Raport w sprawie działalności CIA w Europie: zróżnicowane reakcje posłów
Prawa podstawowe
2007-02-20 - 14:51
Parlament przyjął sprawozdanie o działalności CIA w UE
Parlamentarne dochodzenie w sprawie domniemania nielegalnych działań CIA na terenie UE trwało rok. Końcowy raport będący jego wynikiem został przyjęty przez Parlament Europejski w ubiegłym tygodniu. Dokument wymienia 1245 lądowań samolotów CIA i 21 przypadków przetrzymywania więźniów podejrzanych o terroryzm. Parlament zarzuca państwom członkowskim, że przymykały oko na te praktyki i że nie wykazały się dobra wolą we współpracy z parlamentarną komisją. Co o końcowym głosowaniu myślą posłowie?
Jeszcze zanim raport został przyjęty przez Parlament Europejski, ustalenia tymczasowej komisji do spraw wyjaśnienia "rzekomego wykorzystania krajów europejskich przez CIA do transportu i nielegalnego przetrzymywania więźniów" zaowocowały konkretnymi skutkami. We Włoszech, w Niemczech, Hiszpanii i ostatnio Portugalii wszczęto dochodzenia. W dwóch pierwszych z tych krajów wystosowano nakazy aresztowania agentów CIA zamieszanych w przetrzymywanie dwóch osób. Sprawa zajęło się też kilka parlamentów, w niektórych powstały specjalne komisje do zbadania doniesień.
Czego oczekuje Parlament?
Posłowie, w przyjętym raporcie, zwracają się do Rady, od której oczekują "wywarcia presji na wszystkie zaangażowane rządy, aby przedstawiły Radzie i Komisji wyczerpujące i dokładne informacje, a w razie konieczności, niezwłocznego rozpoczęcia przez Radę przesłuchań i wszczęcia niezależnego dochodzenia".
Parlament życzy też sobie wzmocnienia uprawnień unijnego koordynatora do spraw terroryzmu. Posłowie powinni jednocześnie uzyskać prawo monitorowania jego działalności, bo - na razie - "prawdziwa istota funkcji koordynatora UE ds. walki z terroryzmem, sprawowanej przez Gijsa de Vriesa" pozostaje dla posłów niejasna. Tym bardziej, że "nie był on w stanie udzielić satysfakcjonujących odpowiedzi na kwestie podniesione przez komisję tymczasową".
Parlament stoi też na stanowisku, że "wszystkie kraje europejskie powinny mieć szczególne krajowe przepisy prawne umożliwiające regulowanie i kontrolowanie działań tajnych służb państw trzecich na ich terytorium" i "zwraca się do Rady i państw członkowskich o wydanie oświadczenia, w którym w jasny i stanowczy sposób wystąpią do rządu USA o zaprzestanie praktyk przetrzymywania i wydawania w trybie nadzwyczajnym".
Czy jednak przyjęty większością głosów raport zadowala wszystkich posłów? Opinie są podzielone, a tekst wciąż jest przedmiotem polemiki.
Prawa człowieka i rzetelność dowodów
Wszyscy cytowani niżej posłowie byli członkami specjalnej komisji, której prace doprowadziły do powstania raportu. Nie są jednak jednomyślni. Portugalczyk Carlos Coehlo z grupy EPP-ED, przewodniczący tymczasowej komisji, podkreśla, że nie można "walczyć z terroryzmem nie przestrzegając praw człowieka". Chciałby też "lojalnej współpracy między instytucjami, i lepszego współdziałania między państwami członkowskimi a unijnymi instytucjami" przypominając, że kwestiom tym poświęcono w raporcie dużo miejsca.
Poseł sprawozdawca, autor raportu Giovanni Claudio FAVA, włoski socjalista, jest zadowolony z wyniku głosowania, nie tylko dlatego, że raport uzyskał dwie trzecie głosów poparcia, ale tez i z tego powodu, że jest on, w jego opinii, "odzwierciedleniem wagi Parlamentu i jego niezależności od rządów narodowych". Bo nawet jeżeli oczywiście nikomu nie sprawia przyjemności krytykowanie swojego własnego kraju, jak zauważa Sara Ludford z grupy liberałów i demokratów, to "w tej sprawie Parlament nie może nie może przyjmować narodowościowych punktów widzenia". Pytania, które sformułowała komisja tymczasowa, "dotyczą całej Europy, i tego, czy w ciągu ostatnich pięciu lat rzeczywiście dochowaliśmy naszych obowiązków w dziedzinie praw człowieka". Jesteśmy to winni obywatelom" - dodała brytyjska posłanka.
Natomiast włoski poseł Jas Gawronski pochodzący z tej samej grupy politycznej co szef komisji, tłumaczy dlaczego większość jego klubowych kolegów nie poparła raportu: "tymczasowa komisja znalazła bezcenny, mały dowód potwierdzający długa listę domniemań i przypuszczeń na temat bezprawnych działań państw członkowskich, który został potraktowany w przyjętym dziś sprawozdaniu jak bezsprzeczny fakt". Jego zdaniem, "to nie jest interpretacja faktów zgodna z prawdą." głosował przeciw, bo "oprawki zgłoszone przez grupę EPP-ED, które miały na celu przywrócenie równowagi temu tekstowi, zostały odrzucone".
UE też ponosi odpowiedzialność
Konrad Szymański, polski poseł z grupy Unii na Rzecz Narodów, która nie poparła raportu, wypowiadając się na temat konkluzji zawartych w raporcie uznał, że "to jednak trochę za mało, żeby potępiać połowę państw członkowskich UE i składać deklaracje na temat ogólnego braku nadzoru nad służbami specjalnymi albo braku kontroli przestrzeni powietrznej." W jego opinii nie można mówić o "kryminalnej działalności służb specjalnych" tylko z powodu lotów, bo nie ma w tym nic nadzwyczajnego, że "wiele państw współpracuje ze służbami specjalnymi USA zwłaszcza po 11 września".
Z kolei niemiecki przedstawiciel grupy Zielonych, Cem Özdemir, uważa, że "raport pokazał, iż posądzenia były uzasadnione i poważne, wykazał odpowiedzialność Stanów Zjednoczonych i niesprawiedliwość Guantanamo". Dokument unaocznił też, jego zdaniem, że "Europejczycy nie byli tylko widzami, ale uczestniczyli w tym wszystkim i, w kilku przypadkach, popierali niesprawiedliwość." Włoch Giusto Catania z grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej stwierdza, że "faktom nie da się zaprzeczyć" i podkreśla, że "amerykańska strategia istnieje dzięki współpracy rządów UE, unijnych służb specjalnych i instytucji UE, wśród nich Rada reprezentowana przez panów Solanę i De Vries'a."
Natomiast Brytyjczyk Gerard Batten z grupy Niepodległość i Demokracja widzi w raporcie przede wszystkim objaw "typowego antyamerykanizmu" oraz chęć "zagarnięcia większej władzy dla UE". Ustalenia raportu podaje w wątpliwość Luca Romagnoli, Włoch z grupy Tożsamość, Tradycja i Suwerenność. Jego zdaniem raport opiera się głównie na doniesieniach prasowych, a jego konkluzje powinny zostać odrzucone.
20070216STO03274 Parlament o działaniach CIA w Europie: "Nie można stwierdzić, ani zaprzeczyć", że w Polsce były zlokalizowane tajne ośrodki przetrzymywania Nielegalna działalność CIA - końcowe sprawozdanie na sesji plenarnej! Posłowie żądają wyjaśnień w sprawie tajnych więzień CIA Rezolucja Parlamentu w sprawie transportu i nielegalne przetrzymywanie więźniów przez CIA obejrzyj wideo (O_14MB)
PL
1
PHOTO
20070220PHT03389.jpg
PL
6
MULTIMEDIA
20070116MLT02042.asf
-//EP//TEXT IM-PRESS 20070209IPR02947 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20070209STO02964 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20060913STO10607 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT TA P6-TA-2007-0032 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
