17.9.2008
PROJEKT REZOLUCJI
w odpowiedzi na pytania wymagające ustnej odpowiedzi B6‑0460/2008 i B6‑0461/2008
zgodnie z art. 108 ust. 5 Regulaminu
złożyli Esko Seppänen, Bairbre de Brún, Roberto Musacchio, Miloslav Ransdorf
w imieniu grupy politycznej GUE/NGL
w sprawie opanowania cen energii
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie opanowania cen energii
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając art. 108 ust. 5 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że cena energii wpływa na koszt większości towarów i usług,
B.
mając na uwadze, że w nadchodzącym sezonie grzewczym przewidywany jest znaczny wzrost ceny gazu ziemnego w porównaniu do poprzedniego sezonu grzewczego,
C.
mając na uwadze, że w nadchodzących latach kryzys energetyczny będzie się pogłębiał i stawał coraz bardziej dotkliwy oraz mając na uwadze, że źródła surowców naturalnych nie są niewyczerpane oraz że konieczne jest znalezienie rozwiązania tego problemu,
D.
mając na uwadze, że jesteśmy świadkami bezprecedensowej podwyżki cen paliwa i że ten skandaliczny wzrost wywiera niszczycielski wpływ na działalność gospodarczą w różnych sektorach: w transporcie i innych usługach, przemyśle, rolnictwie i rybołówstwie,
1.
zauważa, że świat zbliża się do chwili, gdy osiągnięty zostanie szczyt wydobycia ropy naftowej, co oznacza, że podaż ropy naftowej nie odpowiada zapotrzebowaniu, a ceny ropy naftowej i innych paliw kopalnych utrzymują się na wysokim poziomie;
2.
podkreśla, że pochodne cen ropy, którymi obrót jest sześciokrotnie wyższy niż prawdziwy handel, są w wysokim stopniu spekulacyjne i powodują zakłócenia rynku;
3.
zauważa, ze harmonizacja rynków energii elektrycznej i gazu stanowi nieodłączny składnik procesu liberalizacji europejskich rynków energii;
4.
stwierdza, że głównym instrumentem liberalizacji i harmonizacji rynków energii jest kształtowanie cen hurtowych energii elektrycznej i gazu; zauważa, że głównym miejscem handlu na rynkach energii elektrycznej będą giełdy energetyczne; stwierdza, że na takich giełdach cena energii elektrycznej jest niezależna od ogólnych lub średnich kosztów produkcji, a zależy od podaży i popytu oraz wielu czynników spekulacyjnych;
5.
stwierdza, że celem harmonizacji jest ustalanie cen energii elektrycznej i gazu w jednakowy sposób we wszystkich państwach UE; zauważa, że nie powoduje to obniżenia cen we wszystkich państwach członkowskich, ale prowadzi do podwyżek cen w tych państwach, w których energia jest obecnie tańsza niż przeciętnie w EU;
6.
podkreśla, że na hurtowym rynku transakcji z natychmiastową dostawą każdy operator przedstawia ofertę obejmującą cenę i ilość energii elektrycznej, którą można dostarczyć po tej cenie, a giełda odpłaca oferentom w formie umów na dostawy, poczynając od najniższej oferty aż do zaspokojenia przewidywanego popytu; zauważa, że na podstawie oferty ostatniej elektrowni, która otrzymuje kontrakt, ustalana jest cena wszystkich umów, kształtując jednakową cenę za całą energię elektryczną; wskazuje, że elektrownie nie otrzymują zapłaty według własnej oferty, ale według oferty nieliczącego się producenta o najwyższych kosztach zmiennych;
7.
zauważa, że taki system kształtowania cen stanowiący kluczowy element zharmonizowanego rynku energii elektrycznej nienależnie faworyzuje elektrownie wodne i jądrowe o niskich kosztach zmiennych, ponieważ otrzymują one taką samą cenę za energię elektryczną jak elektrownie produkujące energię elektryczną z droższej ropy naftowej i węgla;
8.
wzywa Komisję do wprowadzenia rozwiązań alternatywnych dla tego rodzaju kształtowania cen, którego automatyczny charakter stanowi źródło ogromnych zysków nadzwyczajnych potentatów energetycznych;
9.
zauważa problemy nieodłącznie związane z systemem handlu emisjami oraz fakt, że system licytacji prowadzi to sekurytyzacji uprawnień do emisji; zauważa, że podczas licytacji wszystkie zainteresowane strony, w tym spekulanci finansowi, mogą uczestniczyć w składaniu ofert;
10.
podkreśla, że wysoka, spekulacyjna cena uprawnień do emisji sprzedawanych na licytacji nie stwarza żadnych problemów dla producentów energii – a wręcz przeciwnie – ponieważ system kształtowania cen umożliwia im włączenie ceny uprawnień do emisji do ceny całej energii elektrycznej niezależnie od emisji powstałych podczas produkcji energii elektrycznej;
11.
zauważa, że po sprzedaży uprawnień do emisji w drodze licytacji odbywa się handel nimi na giełdzie energetycznej; stwierdza, że tego rodzaju rynek wtórny również przyczynia się do włączenia elementów spekulacyjnych do systemu kształtowania cen; stwierdza, że sekurytyzacja uprawnień do emisji także stwarza możliwość handlu nimi jako pochodnymi finansowymi;
12.
zauważa liczne udowodnione przypadki niedozwolonej spekulacji na giełdach energetycznych, zwłaszcza w handlu pozagiełdowym;
13.
wzywa Komisję do wprowadzenia ścisłej kontroli publicznej handlu pozagiełdowego, który obecnie nie podlega żadnemu nadzorowi;
14.
zwraca się do Komisji, aby odniosła się do problemów kształtowania cen hurtowych energii elektrycznej na zliberalizowanym i zharmonizowanym rynku oraz ustaliła zasady wykluczenia z licytacji elementów spekulacyjnych; uważa, że proponowany rynek wtórny rozdziału uprawnień do emisji jest nieefektywny i spekulacyjny;
15.
zwraca się do Komisji, aby przedstawiła propozycje zapobiegania ubóstwu energetycznemu wśród konsumentów europejskich wynikającemu z nieuzasadnionych podwyżek cen energii elektrycznej i gazu;
16.
zwraca się do Komisji o działanie na rzecz utrzymania konkurencyjności europejskich sektorów przemysłowych wobec ich partnerów na rynkach światowych;
17.
żąda przyjęcia zasady „zanieczyszczający płaci” we wszystkich aspektach rynków energii, uznaje jednak za niedopuszczalne, aby gospodarstwa domowe i branże przemysłowe płaciły w cenie energii za spekulacje finansowe, a nie jedynie za zanieczyszczanie klimatu;
18.
jest przekonany, że państwa członkowskie powinny wprowadzić środki podatkowe służące zwalczaniu spekulacji cenami paliwa, zwłaszcza poprzez ustalenie na szczeblu poszczególnych państw członkowskich podatku od zysków spółek naftowych uzyskanych wskutek „efektu kursów akcji”;
19.
podkreśla, że trwający proces liberalizacji rynków i prywatyzacji obiektów użyteczności publicznej, takich jak sektor energetyczny, nie przyniósł żadnych widocznych korzyści pod względem cen, jakości usług czy zmniejszenia wydatków publicznych; odnotowuje, że – wręcz przeciwnie – stowarzyszenia konsumentów i użytkowników usług publicznych informują o wzroście cen, spadku jakości usług i wzroście kosztów zaopatrzenia; zauważa ponadto, że liberalizacja przyczyniła się do likwidacji miejsc pracy oraz do powstawania prywatnych monopoli, będących zagrożeniem dla praw pracowników, użytkowników usług publicznych oraz konsumentów;
20.
odrzuca w związku z tym liberalizację sektora energetycznego i podkreśla znaczenie usług publicznych dla promocji spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej w UE; podkreśla, że publiczne sektory strukturalne, takie jak energetyka, nie powinny być poddane konkurencji, lecz powinny stanowić własność władz publicznych i być przez nie zarządzane, jako że jest to jedyny sposób zapewnienia jakości, osiągalnych cen świadczonych usług i dostępu do nich, a tym samym zagwarantowania praw użytkowników;
21.
podkreśla, że równowaga środowiska i zrównoważony rozwój społeczny muszą znaleźć się w centrum programów inwestycji publicznych UE i państw członkowskich; uważa, że należy położyć większy nacisk na opracowywanie środków mających na celu racjonalizację zużycia energii, wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii i wspieranie technologii kogeneracji; wzywa do opracowania wspólnotowego programu wspierającego środki na rzecz racjonalizacji zużycia energii w państwach członkowskich, a tym samym zmniejszenie jej zużycia;
22.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i państwom członkowskim.
