3.2.2010 B7-0080/2010 PROJEKT REZOLUCJI zamykającej debatę nad oświadczeniem Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Iranie
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
,
Elmar Brok
,
Lena Kolarska-Bobińska
,
Mario Mauro
,
Michael Gahler
,
Marco Scurria
,
Alejo Vidal-Quadras
,
Potito Salatto
,
Tunne Kelam
,
Salvatore Tatarella
,
Monica Luisa Macovei
w imieniu grupy politycznej PPE
PE432.933v01-00 B7‑0080/2010 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Iranie
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Iranu, zwłaszcza te dotyczące praw człowieka,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 kwietnia 2009 r. w sprawie sytuacji humanitarnej mieszkańców obozu Aszraf,
– uwzględniając oświadczenie w sprawie Iranu wydane przez Radę Europejską na posiedzeniu w dniach 10-11 grudnia 2009 r.,
– uwzględniając oświadczenie prezydencji z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie ostatnich demonstracji w Iranie,
– uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (ICCPR), Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych (ICESCR) oraz Międzynarodową konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej, których stroną jest Islamska Republika Iranu,
– uwzględniając oświadczenie irańskiego ministerstwa wywiadu z dnia 5 stycznia 2010 r. uznające za „nielegalne” wszelkie kontakty między obywatelami Iranu i 60 organizacjami pozarządowymi, a także licznymi mediami międzynarodowymi nadającymi w języku perskim,
– uwzględniając wydarzenia z dnia 27 grudnia 2009 r., kiedy podczas protestów opozycji zabito co najmniej 15 osób, w tym Saida Aliego Musawiego, bratanka przywódcy opozycji, a także wydarzenia, które miały miejsce od tamtej pory,
– uwzględniając oświadczenie wysokiego przedstawiciela z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie procesu przeciwko siedmiorgu przywódców bahaickich w Iranie,
– uwzględniając rezolucję przyjętą przez Radę Gubernatorów MAEA dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie wdrożenia porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, a także odpowiednie postanowienia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008) i 1835 (2008),
– uwzględniając pismo z dnia 29 listopada 2009 r. podpisane przez większość posłów do zgromadzenia parlamentarnego Madżlis, nakazujące irańskiej Organizacji Energii Atomowej opracowanie planów budowy kolejnych dziesięciu zakładów wzbogacania uranu, a także komentarz przewodniczącego Madżlisu z dnia 30 listopada 2009 r. podający w wątpliwość znaczenie Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,
– uwzględniając odwołanie przez irańskie władze wizyty delegacji Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Iranem w Teheranie, zaplanowanej na 8-11 stycznia 2010 r.,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że ogólna sytuacja w zakresie praw człowieka w Iranie wciąż się pogarsza, zwłaszcza jeżeli chodzi o korzystanie z praw obywatelskich i swobód politycznych,
B. mając na uwadze, że dziesiątki tysięcy irańskich obywateli wielokrotnie wyległo na ulice, aby zakwestionować wyniki wyborów prezydenckich, które odbyły się dnia 12 czerwca 2009 r., a także by zaprotestować przeciwko gwałceniu praw podstawowych; mając na uwadze, że prawdopodobnie co najmniej 150 osób zostało zabitych, a tysiące demonstrantów zostało aresztowanych, a ostatnie takie wydarzenia miały miejsce po śmierci Hosejna Alego Montazeri, a także w trakcie szyickiego święta Aszury oraz po nim,
C. mając na uwadze, że władze odpowiedziały na te protesty użyciem siły, co doprowadziło do utraty życia, masowych aresztowań i skazania na karę śmierci wielu demonstrantów,
D. mając na uwadze, że władze utrzymywały także, że za tymi demokratycznymi protestami stoją obce rządy i organizacje, w związku z czym zakazały irańskim obywatelom nawiązywania kontaktów z licznymi zagranicznymi organizacjami pozarządowymi oraz zablokowały międzynarodowym mediom dostęp do Iranu,
E. mając na uwadze, że przeciwko siedmiorgu przywódców bahaizmu wszczęto proces najwidoczniej pod zarzutem przynależności do mniejszości religijnej,
F. mając na uwadze, że Iran jest stroną Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, wyrzekł się nabywania broni jądrowej poprzez ratyfikację tego układu i jest prawnie zobowiązany do deklarowania i rozmieszczania wszelkich swoich działań jądrowych, w tym materiału jądrowego, zgodnie z zabezpieczeniami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA),
G. mając na uwadze, że art. IV Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej mówi o niezbywalnym prawie wszystkich stron układu do prowadzenia badań, produkcji i wykorzystania energii jądrowej dla celów pokojowych, bez uszczerbku dla artykułów I i II tego układu i zgodnie z nimi,
H. mając na uwadze, ze Iran prowadził tajny program nuklearny przez niemal 20 lat, co stanowi oczywiste naruszenie jego jasno sprecyzowanych zobowiązań w ramach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,
I. mając na uwadze, że do dnia 21 września 2009 r. Iran ukrywał budowę fabryki wzbogacania uranu w pobliżu miasta Kom, naruszając postanowienia zmienionego kodeksu MAEA 3.1, a także szereg rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, w których żądano całkowitego wstrzymania przez Iran działalności związanej ze wzbogacaniem uranu,
J. mając na uwadze, że Iran nie wstrzymał żadnych działań związanych ze wzbogacaniem uranu, przetwarzaniem paliwa i stosowaniem ciężkiej wody oraz nie ratyfikował protokołów dodatkowych do Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, czego domagała się Rada Bezpieczeństwa ONZ w rezolucjach nr 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008) i 1835 (2008), a co stanowiłoby krok, który powinien przyczynić się do odbudowania wiary w pokojowy charakter irańskiego programu,
K. mając na uwadze, że irański parlament, Madżlis, jest zgodnie z irańskim prawem uprawniony do ratyfikacji protokołu dodatkowego, jednak podjął działania w celu uniknięcia takiej ratyfikacji,
L. mając na uwadze, że we wspomnianym wyżej sprawozdaniu z dnia 16 listopada 2009 r. ustępujący dyrektor generalny MAEA dr ElBaradei zauważył, że dopóki Iran nie wdroży protokołu dodatkowego i nie wyjaśni nierozstrzygniętych kwestii w sposób zadowalający dla MAEA, agencja nie będzie w stanie dostarczyć wiarygodnych gwarancji co do niewystępowania niezgłoszonych materiałów jądrowych i działań nuklearnych w Iranie, oraz że wciąż istnieje szereg nierozwiązanych kwestii, które mogą wskazywać na ewentualny wymiar militarny irańskiego programu jądrowego,
M. mając na uwadze, ze zdolność do wyprodukowania broni jądrowej przez Iran stanowiłaby poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa na świecie, fundamentalnie naruszając i destabilizując strategiczną równowagę na Bliskim Wschodzie, a także zdecydowanie podważałaby Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,
N. mając na uwadze, że Iran w dalszym ciągu rozwija technologię rakietowych pocisków balistycznych i dąży do opanowania zdolności użycia międzykontynentalnych pocisków balistycznych – systemu, który pozwala na przenoszenie ładunków jądrowych,
O. mając na uwadze, że rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1803 (2008) wzywa do zachowania czujności przy podejmowaniu nowych zobowiązań związanych z publicznym wsparciem finansowym handlu z Iranem, a także przy prowadzeniu przez instytucje finansowe działalności z udziałem wszystkich banków, które mają swoją siedzibę w Iranie,
P. mając na uwadze, że podczas corocznego szczytu państw grupy G8, który odbył się w dniach 8-10 lipca 2009 r. w L'Aquili we Włoszech, przywódcy tych państw wyrazili poważne zaniepokojenie w związku z ryzykiem rozprzestrzeniania broni jądrowej wynikającym z irańskiego programu jądrowego, a także zwrócili uwagę na ustawiczne nieprzestrzeganie przez ten kraj zobowiązań międzynarodowych,
Q. mając na uwadze, że rząd irański nie przestaje wywierać presji na władze Iraku, aby przy użyciu siły przesiedlić mieszkańców obozu Aszraf,
R. mając na uwadze, że odwołanie wizyty oficjalnej delegacji Parlamentu Europejskiego do Iranu można uznać za kolejny dowód na to, że władze irańskie pragną ograniczyć dostęp cudzoziemców do kraju i dopilnować, by nie było świadków ich poczynań,
Prawa człowieka
1. ponownie zdecydowanie potępia ciągłe używanie sił policyjnych, w tym także odnotowane przypadki otwierania ognia do nieuzbrojonego tłumu; ubolewa z powodu arbitralnych aresztowań i zabijania demonstrantów i przywódców opozycji przez irańskie siły bezpieczeństwa i organizacje paramilitarne; wzywa władze irańskie do przestrzegania podstawowych praw obywatelskich i politycznych, zwłaszcza wolności słowa, zgromadzeń i informacji oraz do zaprzestania gwałcenia tych praw;
2. jest głęboko wstrząśnięty decyzją władz irańskich o powieszeniu dwóch młodych mężczyzn, Mohammada Rezy Ali-Zamaniego i Arasza Rahmanipura, którzy byli oskarżeni o „moharebeh” (prowadzenie wojny przeciwko Bogu), a którzy jedynie występowali przeciwko reżimowi podczas protestów powyborczych w czerwcu 2009 r.;
3. wzywa do uwolnienia wszystkich osób aresztowanych podczas niedawnych protestów oraz tych członków opozycji – studentów, pracowników naukowych, działaczy, dziennikarzy i obrońców praw człowieka – którzy zostali zatrzymani w związku z ostatnimi zamieszkami i często byli zabierani bez ostrzeżenia z domu lub miejsca pracy; wzywa władze irańskie do umożliwienia Międzynarodowemu Komitetowi Czerwonego Krzyża dostępu do wszystkich więźniów, bez wyjątku;
4. wzywa Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka do wysłania specjalnego wysłannika w celu zbadania sytuacji więźniów politycznych oraz zadbania o to, aby władze Iranu przestrzegały międzynarodowych standardów proceduralnych i dotrzymywały zobowiązań prawnych w zakresie praw człowieka;
5. wzywa władze irańskie do rozpoczęcia konstruktywnego dialogu z opozycją, którego celem będzie wprowadzenie pełnej demokracji w Iranie;
6. potępia decyzję władz irańskich zakazującą kontaktów z zagranicznymi organizacjami pozarządowymi, w szczególności z tymi, których celem jest obrona wolności i praw obywatelskich, i wzywa te władze do natychmiastowego zniesienia tego zakazu;
7. zdecydowanie potępia wyroki śmierci i egzekucje w Iranie oraz wzywa do zniesienia kary śmierci; uważa, że stawianie zarzutu „moharebeh”, zbrodni przeciwko religii islamskiej, jest niedopuszczalne;
8. zdecydowanie potępia decyzję rządu irańskiego o wszczęciu procesu sądowego przeciwko siedmiorgu przywódców irańskiej wspólnoty bahaitów; ponawia swój apel do władz irańskich o wywiązanie się z rządowego obowiązku szanowania mniejszości wyznaniowych i do szybkiego uwolnienia przywódców wspólnoty bahaitów oraz wszystkich osób przetrzymywanych obecnie w Iranie jedynie ze względu na ich przekonania religijne;
9. wzywa do umożliwienia pełnego dostępu międzynarodowym i wszystkim irańskim mediom w celu relacjonowania wydarzeń w Iranie; podkreśla, że jedynie niezależne media mogą zapewnić niezakłócony obraz tych wydarzeń;
Kwestia jądrowa
10. przypomina, że ryzyko rozprzestrzeniania broni związane z irańskim programem jądrowym pozostaje dla UE i wspólnoty międzynarodowej źródłem poważnych obaw, co bardzo wyraźnie stwierdzono w rezolucjach Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008) i 1835 (2008); dlatego raz jeszcze daje do zrozumienia, że Iran musi bez dalszej zwłoki zacząć spełniać swoje zobowiązania międzynarodowe polegające na wstrzymaniu wszelkich działań związanych ze wzbogacaniem uranu, przetwarzaniem paliwa i stosowaniem ciężkiej wody;
11. ubolewa, że nie osiągnięto istotnego postępu, jeżeli chodzi o kluczowe kwestie będące przedmiotem poważnych obaw, i ponawia apel do Iranu o przywrócenie przejrzystości swojego programu jądrowego poprzez udzielenie MAEA wyczerpujących, jasnych i wiarygodnych odpowiedzi, o wyjaśnienie wszystkich pozostałych kwestii i obaw dotyczących programu, w tym spraw o potencjalnym znaczeniu wojskowym, o pełne wdrożenie postanowień porozumienia o zabezpieczeniach całkowitych, w tym ustaleń uzupełniających, oraz o ratyfikowanie i wdrożenie protokołu dodatkowego;
12. ubolewa nad decyzją władz irańskich o odrzuceniu projektu porozumienia proponowanego przez państwa P5+1 w sprawie wzbogacania paliwa jądrowego, która zablokowała równocześnie dalsze negocjacje na temat kwestii jądrowej;
13. wzywa Iran do potwierdzenia, zgodnie z żądaniem MAEA, że nie zezwolił na budowę żadnych niezgłoszonych zakładów jądrowych;
14. potwierdza pełne poparcie dla rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ przyjętych zgodnie z rozdziałem VII art. 41 Karty Narodów Zjednoczonych, w tym dla postanowień dotyczących nałożenia sankcji na Iran, jak długo kraj ten odmawia wstrzymania swojej działalności jądrowej i przestrzegania wymienionych rezolucji w innych obszarach; popiera wyżej wymienione konkluzje Rady Europejskiej; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wspólnota międzynarodowa zachowuje wspólne podejście w tej sprawie; wyraża poparcie dla faktu wspierania działań Rady Bezpieczeństwa ONZ przez UE, jeżeli Iran w dalszym ciągu nie będzie współpracował ze społecznością międzynarodową w sprawie swojego programu jądrowego, a także dla gotowości UE do podjęcia niezbędnych kroków w celu uzupełnienia tego postępowania Rady Bezpieczeństwa ONZ niezależnymi działaniami prowadzonymi na szczeblu europejskim; wzywa do wznowienia wysiłków przez ministrów spraw zagranicznych stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz Niemiec, a także Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, tak aby doprowadzić do porozumienia dotyczącego nowego projektu rezolucji w sprawie Iranu będącego podstawą dalszych działań; wzywa wszystkie państwa członkowskie UE do ograniczenia transakcji z Iranem w dziedzinie handlu i finansów;
15. ponownie wyraża opinię, że rozstrzygnięcie kwestii obecnej eskalacji działań nuklearnych jest możliwe; wzywa społeczność międzynarodową do dalszego stosowania dwutorowego podejścia, ostrożnego postępowania wobec Iranu oraz do uniemożliwienia Iranowi dalszego grania na zwłokę;
16. podkreśla znaczenie współpracy z USA, Rosją, Chinami i krajami niezaangażowanymi w celu rozważenia uzupełniających koncepcji osiągnięcia kompleksowego porozumienia z Iranem w sprawie jego infrastruktury jądrowej i jej wykorzystania, z uwzględnieniem ewentualnego wymiaru militarnego irańskiego programu jądrowego;
Obóz dla uchodźców Aszraf
17. wzywa rząd Iranu do zaprzestania jakiejkolwiek ingerencji w wewnętrzne sprawy Iraku, mającej na celu nałożenie blokady na obóz dla uchodźców Aszraf oraz doprowadzenie do przymusowego przesiedlenia jego mieszkańców;
Stosunki UE-Iran
18. ubolewa nad decyzją władz irańskich uniemożliwiającą delegacji Parlamentu wizytę w Iranie w celu spotkania się zarówno z przedstawicielami rządu, jak i opozycji; jest zdania, że służy to jedynie dalszemu pogorszeniu stosunków między Unią Europejską a Iranem oraz pogłębieniu przez irański reżim izolacji kraju od wspólnoty międzynarodowej;
19. przypomina władzom Iranu, że aby nawiązać owocne relacje z UE Iran musi zagwarantować przestrzeganie podstawowych praw człowieka, poszanowanie zasad demokracji, wolności słowa i praworządności, gdyż jest to niezbędny warunek dla wszystkich krajów, które utrzymują polityczne i gospodarcze stosunki z UE; podkreśla, że ewentualne zawarcie porozumienia o handlu i współpracy między Iranem a UE jest uzależnione od poszanowania tych wartości, pełnego przestrzegania przez Iran rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i MAEA, dostarczenia wiarygodnych gwarancji co do pokojowego charakteru irańskiego programu jądrowego oraz od zaprzestania wspierania terroryzmu przez Iran;
20. wzywa do szczegółowego zrewidowania stosunków dwustronnych UE z Iranem; w związku z tym, a także w świetle roli, jaką odegrała irańska Gwardia Rewolucyjna w tłumieniu protestów powyborczych, w rozwoju irańskiego programu dotyczącego broni masowego rażenia oraz we wspieraniu międzynarodowego terroryzmu, wzywa do umieszczenia jej na unijnej liście organizacji terrorystycznych i osób związanych z działalnością terrorystyczną;
21. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, dyrektorowi generalnemu MAEA, sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, Radzie Praw Człowieka ONZ oraz rządowi i parlamentowi Islamskiej Republiki Iranu.
