Superwtorek w USA - amerykańskie wybory lekcją dla Europy?
Stosunki zewnętrzne
2008-02-05 - 18:07
Amerykanie są mistrzami spektaklu politycznego
Kampania prezydencka w Stanach Zjednoczonych przykuwa uwagę całego świata. Nie tylko pytanie, kto zasiądzie w Białym Domu nurtuje opinię publiczną. Tradycja polityczna w Ameryce sprawia, iż na ekranach telewizorów oglądamy emocjonujący i barwny spektakl. "Superwtorek", czyli prawybory prezydenckie to prawdziwy dzień próby dla kandydatów i ich sztabów. Głosujący w 24 stanach wskażą kandydatów do ostatecznego wyścigu. Czy politycy w Europie mogą brać przykład z Ameryki? Oto, co sądzą posłowie…
We wtorek, 5 lutego 2008 w 24 stanach USA odbywały się prawybory prezydenckie. Na liście znalazły się kluczowe okręgi wyborcze: Kalifornia, Nowy Jork i New Jersey. Prawybory, zależnie od okręgu dzielą się na jawne (caucuses) i tajne (primaries). Wyborcy wyłonią w nich delegatów, którzy następnie wyznaczą jednego kandydata Demokratów i jednego kandydata Republikanów. Faworyci stoczą decydujące starcie w ostatnim akcie kampanii wyborczej.
System amerykański różni od europejskiego przede wszystkim pośredni charakter wyborów. Obywatele Stanów Zjednoczonych nie głosują bezpośrednio na swojego kandydata. W głosowaniu wyłaniają jedynie elektorów, do których należy ostateczna decyzja, kto zostanie prezydentem USA.
W przeciwieństwie do bardziej pluralistycznej demokracji europejskiej w Stanach liczą się tylko dwie duże partie: Republikanie i Demokraci. Budżety sztabów wyborczych w USA są też nieporównywalnie większe niż w Europie.
Zapytaliśmy posłów, czy wyobrażają sobie, że pewne elementy amerykańskiego spektaklu politycznego mogłyby przyjąć się na gruncie europejskim:
Jonathan Evans (grupa Europejskiej Partii Ludowej/Europejskich Demokratów, UK), przewodniczący delegacji PE do Stanów Zjednoczonych: "Pozytywne jest to, iż USA osobowość i reputacja kandydatów wpływają na wynik wyborów mocniej niż siła samych partii politycznych. Zachęca to amerykańskich polityków do zaangażowania w sprawy swoich okręgów wyborczych, działają tam dużo skuteczniej niż posłowie do Parlamentu Europejskiego. Negatywny element stanowi ogromna i niesprawiedliwa przewaga, jaką zyskują zamożni kandydaci".
Monica Frassoni (Zieloni, IT): "Na obecnym etapie kampanii kandydaci ustawicznie zabiegają o kontakt z obywatelami i odkrywają swoje oblicze podczas bardzo trudnych, bezpośrednich debat telewizyjnych. Debaty bardzo pomagają wyborcom w podjęciu ostatecznej decyzji. System tajnych prawyborów mógłby z powodzeniem zostać wprowadzony do naszej praktyki. W ten sposób partie europejskie mogłyby wyłaniać kandydatów na stanowisko przewodniczącego Komisji Europejskiej".
"Oczywiście liczą się tutaj wielkie pieniądze a prasa charakteryzuje się niezwykłą zmiennością upodobań, co może być dość uciążliwe. Nie chciałabym, aby te dwa ostatnie elementy tak bardzo odznaczały się podczas kampanii wyborczych w Europie."
Enrique Barón Crespo (grupa Socjalistów, ES): "Unia Europejska stoi przed wyzwaniem, aby stać się dla obywatela żywą i atrakcyjną demokracją. Dlatego możemy wiele nauczyć się na przykładzie Ameryki. Prawybory oznaczają, że funkcjonuje tam demokracja przedstawicielska oparta na rzeczywistej konkurencji. Wybory prezydenckie w USA są jak bieg na wytrzymałość, do tego z przeszkodami. Partie nie mają tu wiele do powiedzenia. Ogromne środki inwestowane w kampanię stanowią rodzaj kredytu, który później musi zostać spłacony."
Graham Watson (grupa Liberałów i Demokratów, UK): "Demokracja europejska wyrosła na gruncie europejskim, podobnie jak demokracja USA rozwinęła się na gruncie amerykańskim. Produkty lokalne są najzdrowsze. Martwimy się niską frekwencją, tymczasem za oceanem jest ona często jeszcze niższa. Jeżeli pozwolimy naszym politycznym strategom na kopiowanie amerykańskich partnerów, którzy wyniki fokusowych badań opinii publicznej powtarzają wyborcom licząc, iż to doprowadzi ich do zwycięstwa w wyborach - wiara społeczeństwa w polityków będzie jeszcze słabsza."
20080204STO20425 Delegacja PE do Stanów Zjednoczonych Po obu stronach Atlantyku: Parlament i Kongres USA
PL
1
PHOTO
20080205PHT20568.jpg
PL
2
LINK
/activities/delegations/homeDel.do;jsessionid=E463A582255A97ACDBED3C0C13457DA0.node1?body=D-US&language=PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20071008STO11296 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
