3.11.2010 B7-0611/2010 PROJEKT REZOLUCJI zamykającej debatę nad oświadczeniami Rady i Komisji
wyrażona zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie zbliżającego się szczytu UE-USA i posiedzenia Transatlantyckiej Rady Gospodarczej
Reinhard Bütikofer
,
Eva Lichtenberger
,
Yannick Jadot
,
Indrek Tarand
,
Jan Philipp Albrecht
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
PE450.432v01-00 B7‑0611/2010 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zbliżającego się szczytu UE–USA i posiedzenia Transatlantyckiej Rady Gospodarczej
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie stosunków transatlantyckich, a zwłaszcza rezolucję z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie stosunków transatlantyckich po wyborach w Stanach Zjednoczonych oraz rezolucję w sprawie posiedzenia Transatlantyckiej Rady Gospodarczej (TRG) w październiku 2009 r.,
– uwzględniając sprawozdanie z postępów przyjęte na czwartym posiedzeniu Transatlantyckiej Rady Gospodarczej w dniu 27 października 2009 r. oraz wspólne oświadczenie przyjęte na posiedzeniu Transatlantyckiego Dialogu Ustawodawców (TDU) w czerwcu 2010 r. w Madrycie,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że partnerstwo transatlantyckie opiera się na wspólnych podstawowych wartościach, takich jak wolność, demokracja, prawa człowieka i praworządność, jak również na wspólnych celach, takich jak postęp społeczny, integracja społeczna, otwarte i zintegrowane gospodarki, zrównoważony rozwój i pokojowe rozwiązywanie konfliktów, a także jest kamieniem węgielnym bezpieczeństwa i stabilności w obszarze euroatlantyckim,
B. mając na uwadze, że UE i Stany Zjednoczone odgrywają kluczową rolę na arenie międzynarodowej oraz ponoszą wspólną odpowiedzialność za wkład w opanowanie kryzysów gospodarczych i finansowych, rozwiązanie problemu zmian klimatycznych, rozwiązywanie konfliktów i rozbrojenie, eliminację ubóstwa i realizację innych milenijnych celów rozwoju, ochronę i propagowanie praw człowieka i praworządności, walkę z terroryzmem i rozprzestrzenianiem materiałów jądrowych w oparciu o prawo międzynarodowe i instytucje wielonarodowe, zwłaszcza ONZ, jak również są odpowiedzialne za włączanie innych partnerów do współpracy w ramach tych działań,
C. mając na uwadze, że w walce z międzynarodowym terroryzmem należy koniecznie podkreślać znaczenie ścisłego przestrzegania praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż są one zapisane w prawie międzynarodowym i traktatach, a także znaczenie proporcjonalności, zgodnie z postanowieniami europejskiej konwencji praw człowieka i Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,
D. mając na uwadze, że silne i stabilne stosunki transatlantyckie mogą w sposób decydujący przyczynić się do wzmocnienia globalnego ładu i poprawy efektywności organizacji międzynarodowych,
E. mając na uwadze, że celem działań Transatlantyckiej Rady Gospodarczej i Transatlantyckiej Rady Energetycznej jest sprawniejsze funkcjonowanie rynku transatlantyckiego, który sprzyja wzrostowi gospodarczemu, zrównoważonemu rozwojowi i sprawiedliwości społecznej,
F. mając na uwadze, że UE i Stany Zjednoczone ponoszą wspólną odpowiedzialność za przyjęcie adekwatnych zobowiązań w skali globalnej na zbliżającej się konferencji stron służącej jako spotkanie stron protokołu z Kioto (COP/MOP) podczas ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) w grudniu w Cancun w celu skutecznej walki ze zmianami klimatu,
Wyzwania związane z ładem globalnym
1. podkreśla potrzebę ustanowienia dalekosiężnego, ambitnego i prawnie wiążącego systemu w zakresie emisji gazów cieplarnianych na okres po roku 2012; proponuje ustanowienie transatlantyckiego nowego ładu ekologicznego w zakresie inwestycji i wymiany technologicznej oraz w dziedzinie technologii służących oszczędności energii i pozyskiwaniu energii ze źródeł odnawialnych, a także uzgodnienie odpowiedniego poziomu finansowania działań mających na celu łagodzenie zmian klimatu i dostosowywanie się do nich w krajach rozwijających się,
2. nalega, aby obydwaj partnerzy zwiększyli starania na rzecz realizacji programu reform ONZ, w tym reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ i innych wielostronnych forów współtworzących globalną strukturę;
3. wzywa obu partnerów do promowania poszanowania praw człowieka w swoich krajach i na świecie jako kluczowego elementu ich polityki; podkreśla potrzebę intensywnej koordynacji w dyplomacji prewencyjnej i kryzysowej; wzywa rząd Stanów Zjednoczonych, by ratyfikował rzymski statut Międzynarodowego Trybunału Karnego i przystąpił do niego;
Obronność, kontrola zbrojeń, rozprzestrzenianie broni jądrowej i bezpieczeństwo
4. zwraca uwagę na zbliżający się szczyt NATO w Lizbonie w dniach 19–20 listopada 2010 r. oraz pracę, jaką wykonano, aby dojść do porozumienia w sprawie nowej koncepcji strategicznej; wzywa szefów państw i rządów do priorytetowego potraktowania kwestii rozbrojenia jądrowego i kontroli broni konwencjonalnej oraz do odrzucenia propozycji nawołujących do budowy odrębnego systemu obrony antybalistycznej NATO; z ogromnym zadowoleniem przyjmuje okazję, jaką szczyt OBWE stanowi do dalszych wysiłków zmierzających do opracowania karty na rzecz wspólnoty bezpieczeństwa w obszarze OBWE; wzywa do utworzenia nowej globalnej struktury bezpieczeństwa w ramach ONZ;
5. z zadowoleniem przyjmuje decyzję rządu Stanów Zjednoczonych ze stycznia 2010 r. o mianowaniu specjalnego wysłannika ds. Traktatu o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie, a także oświadczenie prezydentów Obamy i Miedwiediewa z czerwca 2010 r. w sprawie przyszłej kontroli broni konwencjonalnej i Traktatu o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie; z zadowoleniem przyjmuje porozumienie osiągnięte przez Stany Zjednoczone i Rosję w sprawie nowego traktatu START i ufa, że Senat Stanów Zjednoczonych zatwierdzi ten traktat;
6. przypomina o deklaracji, jaką w kwietnia 2009 r. sojusz NATO złożył w Strasburgu w sprawie broni jądrowej; wzywa rząd Stanów Zjednoczonych i państwa członkowskie UE do osiągnięcia porozumienia w sprawie wyraźnego zobowiązania się NATO do działań mających na celu likwidację broni jądrowej na świecie; wzywa Stany Zjednoczone do negocjacji z Rosją w sprawie wycofania z Europy taktycznej broni jądrowej; wzywa państwa członkowskie UE do podjęcia własnych konkretnych kroków w celu doprowadzenia do rozbrojenia jądrowego, zgodnie z postanowieniami konferencji przeglądowej z 2010 r. w sprawie Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, oraz do porzucenia koncepcji NATO dotyczącej współpracy w zakresie broni jądrowej, co byłoby silnym sygnałem poparcia dla ładu opierającego się na nierozprzestrzenianiu broni jądrowej;
7. z zadowoleniem przyjmuje wyniki szczytu z kwietnia 2010 r., poświęconego bezpieczeństwu jądrowemu, które podkreślają globalne znaczenie zapobiegania terroryzmowi jądrowemu, zabezpieczenia wszelkich wrażliwych materiałów jądrowych w ciągu czterech lat i osiągnięcia porozumienia w sprawie planu prac w celu udoskonalenia i upowszechnienia istniejących porozumień i programów dotyczących bezpieczeństwa jądrowego; popiera inicjatywy podejmowane przez poszczególne kraje w celu poprawy bezpieczeństwa wewnętrznego i zachęca inne państwa do pójścia w te ślady; przypomina, że energia jądrowa z definicji jest technologią podwójnego zastosowania, wobec czego nawet promowanie i eksport technologii jądrowej dla celów „cywilnych” zawsze kryje w sobie ryzyko rozprzestrzeniania broni masowego rażenia; przypomina, że obecnie ponad 40 krajów pracuje nad przygotowaniem programów jądrowych oraz że kilka z tych krajów znajduje się w regionach ogarniętych kryzysem, takich jak Bliski Wschód;
8. przypomina o wzmocnionej współpracy operacyjnej między NATO a UE w dziedzinie zarządzania kryzysowego na Bałkanach i w Rogu Afryki; z zadowoleniem przyjmuje dobrą współpracę między natowskimi siłami KFOR a misją policyjną UE w zakresie sprawiedliwości i praworządności w Kosowie (EULEX); zwraca uwagę na obecność dwóch misji morskich w Rogu Afryki, których celem jest zwalczanie piractwa; domaga się od UE i NATO zadbania o to, aby operacje morskie Atalanta i Ocean Shield , prowadzone przez grupę zadaniową 508, nie powodowały powielania działań i niepotrzebnych problemów w zakresie koordynacji; wzywa obydwie strony do wyciągnięcia wniosków z tych doświadczeń z korzyścią dla ściślejszej współpracy w zakresie zarządzania kryzysowego w przyszłości;
Współpraca międzynarodowa
9. ponownie podkreśla znaczenie promowania przez obu partnerów – w duchu zaufania i przejrzystości – skoordynowanego podejścia w polityce wobec Iranu, Iraku, Afganistanu i Pakistanu; uważa, że należy dokonać oceny doświadczeń z ostatnich dziesięciu lat misji wojskowych w krajach takich jak Afganistan i Irak; wzywa UE i Stany Zjednoczone do kontynuowania prac nad kompleksową strategią globalną sprzyjającą trwałemu rozwojowi społeczno‑gospodarczemu i podkreślającą w szczególności rolę kobiet;
10. docenia szersze zaangażowanie innych członków G‑20 w promowanie stabilności regionalnej i współpracy, zwłaszcza w odniesieniu do Iranu, Bliskiego Wschodu i Półwyspu Koreańskiego; wyraża pragnienie ograniczenia liczby konfliktów w basenie Morza Śródziemnego i w związku z tym uważa, że rola Turcji ma ogromne znaczenie; podkreśla, że UE sąsiaduje z wieloma krajami muzułmańskimi; wobec tego z zadowoleniem przyjmuje przemówienie prezydenta Obamy wygłoszone w Kairze i popiera bardziej proaktywne strategie polityczne mające na celu tworzenie więzi ze światem muzułmańskim;
11. z zadowoleniem przyjmuje wysiłki podejmowane przez prezydenta Obamę i rząd Stanów Zjednoczonych w celu tchnięcia nowego życia w bliskowschodni proces pokojowy; ubolewa nad decyzją rządu Izraela o nieprzedłużeniu moratorium na budowę osiedli oraz wzywa Stany Zjednoczone i UE do uczynienia wszystkiego, co w ich mocy, aby Izraelczycy i Palestyńczycy na nowo podjęli bezpośrednie rozmowy pokojowe w celu wypracowania kompleksowego rozwiązania konfliktu w postaci porozumienia, które zakończyłoby okupację rozpoczętą w 1967 r. i doprowadziło do powstania w bezpośrednim sąsiedztwie niezależnego, demokratycznego i trwałego państwa palestyńskiego koegzystującego z Izraelem i innymi sąsiadami w warunkach pokoju i bezpieczeństwa; wzywa UE do odgrywania aktywniejszej roli politycznej, również w ramach kwartetu bliskowschodniego, a w związku z tym do aktywniejszego zaangażowania Europy w stosunki z Syrią i Libanem;
Stabilność finansowa i międzynarodowy arbitraż regulacyjny
12. podkreśla, że ryzyko zawirowań na rynku finansowym i monetarnym, eliminacji dźwigni finansowej oraz ponownej zapaści kredytowej jeszcze nie minęło; w tym kontekście podkreśla, że skoordynowana polityka makroekonomiczna ma istotne znaczenie dla osiągnięcia zrównoważonej globalnej naprawy gospodarczej;
13. podkreśla znaczenie stosowania przez nowo utworzoną Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego i Komitet Nadzoru Finansowego skoordynowanego podejścia do zdefiniowania, regulacji i nadzoru instytucji finansowych, które są „zbyt duże, by mogły upaść”;
14. podkreśla, że porównywalność standardów rachunkowości jest niezbędna do zachowania równych szans i zagwarantowania globalnej porównywalności danych; proponuje utworzenie publicznego i demokratycznie kontrolowanego organu ds. międzynarodowych standardów rachunkowości, przez co w szczególności zlikwidowane zostaną różnice w dziedzinie rachunkowości pomiędzy UE a Stanami Zjednoczonymi oraz wynikające z nich ryzyko dla stabilności finansowej;
15. nalega na konieczność zawarcia kompleksowej umowy Bazylea III uwzględniającej współczynniki dźwigni i dopłaty kapitałowe dla systemowych instytucji finansowych, normy zarządzania płynnością, a także pułapy premii zachęcających do ryzyka oraz dywidend; podkreśla, że umowa Bazylea III powinna skutecznie położyć kres istnieniu struktur bilansowych w rajach podatkowych; wyraża ubolewanie, że zawarte umowy wstępne przewidują zbyt długie okresy przejściowe oraz podwyższenia kapitału, które nie są wystarczające w świetle dramatycznych doświadczeń związanych z kryzysem finansowym;
16. podkreśla, że normy regulacyjne osiągnięte w jednej jurysdykcji powinny służyć za poziomy odniesienia dla innych jurysdykcji, co prowadziłoby do stopniowego zagęszczania międzynarodowych regulacji finansowych, zwłaszcza w odniesieniu do pozagiełdowych rozliczeń dotyczących instrumentów pochodnych, regulacji agencji ratingowych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych, krótkiej sprzedaży i swapów ryzyka kredytowego;
Polityka energetyczna i współpraca technologiczna
17. zachęca Radę ds. Energii UE–USA do prowadzenia prac celu koordynacji strategii energetycznych wspierających dywersyfikację źródeł energii i kanałów dostaw oraz promujących gospodarki oparte na zasobach odnawialnych i wydajne ekologicznie, które potencjalnie tworzą miliony nowych ekologicznych miejsc pracy; apeluje do obu stron o osiągnięcie maksymalnej zbieżności we wdrażaniu kryteriów zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biopaliw, w tym kryteriów dotyczących bezpośrednio lub pośrednio emisji gazów cieplarnianych;
18. podkreśla, że odpowiednia polityka w zakresie surowców i pierwiastków ziem rzadkich jest niezbędna do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju i postępu technologicznego zarówno gospodarki Stanów Zjednoczonych, jak i gospodarek europejskich; apeluje o zacieśnienie współpracy między Stanami Zjednoczonymi a UE zwłaszcza w dziedzinie uzyskiwania i wymiany informacji oraz działalności badawczo-rozwojowej w zakresie odpowiedzialnego wydobycia, przetwarzania, wykorzystywania, recyklingu, odzyskiwania i stosowania substytutów surowców, które mają wspólnie uznane krytyczne znaczenie, zwłaszcza pierwiastków ziem rzadkich;
19. wyraża zainteresowanie wysondowaniem ewentualnego potencjału gazu łupkowego w Europie jako lokalnego źródła energii oraz wzorowaniem się na doświadczeniu Stanów Zjednoczonych, w tym dotyczącym wymiaru środowiskowego rozwoju wydobycia gazu łupkowego;
Transatlantycka współpraca gospodarcza
20. podkreśla, że ściślejsze partnerstwo transatlantyckie w perspektywie poprawy funkcjonowania rynku transatlantyckiego, oparte na zasadzie społecznej gospodarki rynkowej, jest istotnym narzędziem kształtowania globalizacji oraz stawiania czoła światowemu kryzysowi gospodarczemu i społecznemu;
21. z zadowoleniem przyjmuje koncepcje nadania Transatlantyckiej Radzie Gospodarczej wyróżniającej roli, jaką jest strategiczna koordynacja polityki gospodarczej, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii związanych z procesem G-20; przypomina jednak, że jakakolwiek nowa rola TRG powinna być starannie skoordynowana z ciągłym dążeniem do znajdowania rozwiązań konkretnych kwestii z transatlantyckiej agendy politycznej, takich jak rynki finansowe, ekologiczna gospodarka, agenda cyfrowa, zaawansowane technologie i polityka innowacyjności; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje niedawne utworzenie dialogu w sprawie innowacji oraz apeluje o zaangażowanie obu partnerów na wysokim szczeblu w partnerstwo na rzecz innowacyjności;
22. ponawia wezwanie do przywódców UE i Stanów Zjednoczonych oraz do współprzewodniczących TRG o uwzględnienie istotnej roli prawodawców dla sukcesu TRG; wzywa ich do pełnego i bezpośredniego zaangażowania przedstawicieli TDU w prace TRG, ponieważ ustawodawcy dzielą z odpowiednimi organami wykonawczymi odpowiedzialność za wprowadzanie w życie wielu decyzji TRG i nadzór nad nimi;
23. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Transatlantyckiej Radzie Gospodarczej doradza szereg zainteresowanych stron, w tym przedstawiciele biznesu, oraz apeluje ponownie, by podobną rolę powierzono przedstawicielom związków zawodowych po obu stronach Atlantyku w celu pełnego uwzględnienia wymiaru społecznego; wzywa do włączenia przewodniczących transatlantyckiego dialogu na temat praw pracowniczych i transatlantyckiego dialogu energetycznego do grupy doradców;
24. przypomina, że w deklaracji ze szczytu G-20 w Pittsburghu uznano, że brak równowagi handlowej na skalę światową leżał u podstaw kryzysu finansowego oraz że należy zapoczątkować oparty na współpracy proces wzajemnej oceny ram krajowej polityki handlowej; wzywa obie strony do uznania powiązań polityki handlowej z perspektywą osiągnięcia globalnej stabilności finansowej oraz uczciwego dostosowania kursu wymiany walut przez główne gospodarki; apeluje o sporządzenie nowej agendy dla WTO przy założeniu takiego dostosowania globalnych przepisów handlowych, aby realizowały cele, jakimi są zapobieganie kryzysom finansowym, dostosowanie walutowe, ograniczenie ubóstwa i łagodzenie zmian klimatu;
25. zaleca obu stronom osiągnięcie porozumienia co do zasad, które pomogłyby im osiągnąć bardziej zrównoważone globalne bilanse handlowe, między innymi dzięki środkom zniechęcającym do agresywnego ukierunkowania na eksport, wiążącym standardom społecznym, redefinicji przepisów antydumpingowych polegającej na włączeniu do niej aspektu dumpingu środowiskowego, opracowaniu kryteriów i granic liberalizacji handlu usługami finansowymi, zakazowi stosowania wszelkich dopłat eksportowych do produktów rolnych oraz kryteriom w dziedzinie inwestycji zagranicznych w sektorze żywności i dystrybucji;
26. jest zdania, że ograniczenie spekulacji na rynkach towarowych, które to praktyki przyczyniły się do niedawnych skrajnych wahań cen żywności, powinno stać się przedmiotem dialogu obu stron; przypomina w tym kontekście o konieczności zniechęcania spekulantów do wybierania pomiędzy różnymi systemami prawnymi oraz do dalszego wprowadzania niestabilności poprzez intensywne praktyki spekulacyjne na rynkach towarowych; z zadowoleniem przyjmuje niedawno wprowadzone po obu stronach Atlantyku prawodawstwo mające na celu zapewnienie większej przejrzystości rynków oraz ograniczenie zachowań spekulacyjnych;
27. uważa, że sprawą o istotnym znaczeniu jest prowadzenie dialogu na temat nowej żywności i wykorzystania nowych technologii w produkcji żywności, zwłaszcza w odniesieniu do klonowania w hodowli zwierząt;
28. ubolewa nad wprowadzeniem „promocji podróży” i opłat administracyjnych za wydawanie obywatelom UE pozwoleń na wjazd na teren Stanów Zjednoczonych w ramach elektronicznego systemu zezwoleń na podróż (ESTA) i uznaje takie działanie za krok wstecz, który sprowadza się do ponownego zastosowania wymogu wizowego oraz wykluczenia Rumunii, Polski, Bułgarii i Cypru z programu znoszenia wiz, a w konsekwencji do dyskryminującego traktowania obywateli UE; powtarza apel do Komisji o uznanie tej kwestii za najpilniejszy priorytet, co wiąże się z opcją zastosowania zasady wzajemności;
Prawa podstawowe i bezpieczeństwo
29. wzywa władze Stanów Zjednoczonych oraz Komisję do dalszego zacieśniania współpracy w dziedzinie ochrony danych; przypomina, że UE opiera się na rządach prawa oraz że wszelkie przypadki przekazywania europejskich danych osobowych państwom trzecim w celach związanych z bezpieczeństwem muszą przewidywać gwarancje proceduralne oraz prawo do sądowego zadośćuczynienia;
30. z zadowoleniem przyjmuje przygotowania do zawarcia transatlantyckiego porozumienia ramowego w sprawie ochrony danych osobowych przekazywanych i przetwarzanych do celów działań prewencyjnych, prowadzonych czynności dochodzeniowo-śledczych i prokuratorskich w sprawach karnych, w tym terroryzmu, w ramach współpracy policyjnej i sądowej; podkreśla, że możliwe do wyegzekwowania prawa o ochronie danych po obu stronach Atlantyku są niezbędne do zaakceptowania wszelkich porozumień o wymianie danych ze Stanami Zjednoczonymi, w tym planowanego nowego porozumienia w sprawie wymiany danych dotyczących pasażerów; jest zdania, że zbliżający się przegląd dyrektywy UE o ochronie danych powinien nadać nowy impuls dialogowi transatlantyckiemu na temat prywatności i ochrony danych w sektorze publicznym i prywatnym oraz powinien zmierzać ku podwyższeniu poziomu ochrony;
31. ponawia apel o zniesienie kary śmierci w Stanach Zjednoczonych;
32. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Kongresowi Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, współprzewodniczącym Transatlantyckiego Dialogu Ustawodawców oraz współprzewodniczącym i sekretariatowi Transatlantyckiej Rady Gospodarczej.
