Odpowiedź udzielona przez László Andora w imieniu Komisji
(24 czerwca 2010 r.)
Z dostępnych statystyk UE w zakresie wypadków przy pracy Dane wprowadzone zgodnie z metodyką europejskich statystyk w zakresie wypadków przy pracy do bazy Eurostatu: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/health/health_safety_work/data/database. wynika, że liczba śmiertelnych oraz poważnych wypadków przy pracy, skutkujących absencją przekraczającą trzy dni, w istotnym stopniu zmniejszyła się. Wskaźniki strukturalne określające tendencje w krajach UE-27 pokazują, że na przestrzeni lat 2000-2006 wartość współczynnika wypadków poważnych spadła ze 100 do 76, a śmiertelnych – ze 100 do 81. Wskaźniki występowania, określające wielkość i skalę względem populacji odniesienia, potwierdzają, że w krajach UE-15 spadek liczby innych niż śmiertelne wypadków przy pracy w latach 2000-2007 wyniósł 25,5 %. Jeszcze wyraźniejszej redukcji uległa liczba wypadków śmiertelnych – o 32,6 % w wymienionym okresie. Istotny spadek liczby wypadków przy pracy odnotowano w zdecydowanej większości sektorów, między innymi w budownictwie (jeden z większych spadków – o 3,2 % w okresie 1995-2005 Causes and circumstances of accidents at work in the EU („Przyczyny i okoliczności wypadków przy pracy w UE”), Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans, 2009: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/health/documents/phase_3_causes_circumstances.pdf. ), pomimo że sektor ten cechuje wysoki poziom ryzyka oraz znacznie wyższy wskaźnik wypadków w porównaniu z dziewięcioma głównymi branżami NACE Aktywność gospodarcza pracodawcy (NACE). .
Niezależnie od powyższego Komisja zgadza się z Panem Posłem, że jest jeszcze wiele do zrobienia pod względem ograniczenia liczby wypadków przy pracy oraz przypadków chorób zawodowych w UE.
We wspólnotowej strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012 Komunikat Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Podniesienie wydajności i jakości w pracy: wspólnotowa strategia na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012 ((COM(2007) 62 wersja ostateczna). określono cel obniżenia wskaźnika wypadków przy pracy o 25 %. Kluczową rolę w osiągnięciu tego celu odgrywają strategie krajowe, jakie państwa członkowskie mają przyjąć zgodnie ze strategią wspólnotową. Strategie krajowe powinny pomóc państwom członkowskim i władzom krajowym w odpowiednim ukierunkowaniu działań i zasobów na te obszary, w których dochodzi do większości wypadków. Budownictwo i rolnictwo wymieniono w strategii pośród szczególnie niebezpiecznych sektorów o wysokim wskaźniku wypadków. Śródokresowy przegląd strategii wspólnotowej, który zaplanowano na koniec br., powinien umożliwić Komisji dokonanie analizy postępów w realizacji tej strategii.
Komisja podziela opinię Pana Posła co do konieczności skutecznego stosowania krajowych przepisów transponujących prawodawstwo unijne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Komisja nieprzerwanie wspiera prace Komitetu Starszych Inspektorów Pracy Decyzja Komisji 95/319/WE z dnia 12 lipca 1995 r. ustanawiająca Komitet Starszych Inspektorów Pracy (Dz.U. L 188 z 9.8.1995, s. 11). na poziomie unijnym, mające na celu poprawę skuteczności kontroli i monitorowania stosowania prawodawstwa, ułatwienie współpracy między inspektorami pracy i zintensyfikowanie wspólnych działań w odniesieniu do poszczególnych sektorów lub rodzajów ryzyka.
Egzekwowanie krajowych przepisów dokonujących transpozycji prawodawstwa unijnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy leży jednakże w gestii właściwych organów krajowych (zazwyczaj inspektoratów pracy). Sposób organizacji i funkcjonowania inspektoratów pracy należy do wyłącznych kompetencji państw członkowskich. Komisja nie dysponuje informacjami, czy poszczególne państwa członkowskie planują zwiększenie liczby inspektorów, w tym również w rolnictwie.
Również określenie i stosowanie sankcji wchodzi w zakres kompetencji właściwych organów krajowych, którym przepisy prawa krajowego dają do dyspozycji szeroki wachlarz środków odpowiednich dla każdego przypadku nieprzestrzegania krajowych regulacji dotyczących BHP. W strategii wspólnotowej państwa członkowskie zostały wezwane do podjęcia odpowiednich kroków, tak aby inspektoraty pracy mogły zagwarantować, że odpowiednie osoby wypełniają swoje obowiązki i mogą korzystać ze swoich praw, m.in. takich jak przeprowadzanie kontroli prowadzących do nałożenia odstręczających i proporcjonalnych kar i postępowanie karne za nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Komisja nie posiada informacji na temat wspomnianych przez Pana Posła ubezpieczeń od odpowiedzialności cywilnej, które wchodzą w zakres kompetencji państw członkowskich.
Środki dotyczące obowiązkowego przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia wyszczególniono w art. 12 ramowej dyrektywy 89/391/EWG Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy, Dz.U. L 183 z 29.6.1989, s. 1. . Przepisy te stosuje się w całości także do pracowników tymczasowych. Oprócz tego poszczególne dyrektywy dotyczące BHP często ustanawiają szczegółowe wymagania w zakresie szkoleń pracowników danych sektorów lub pracowników narażonych na konkretne rodzaje ryzyka, określone w dyrektywach.
Aktualnie Komisja bada sytuację pracowników tymczasowych pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zamierza opublikować dokument roboczy dotyczący wdrożenia dyrektywy 91/383/WE Dyrektywa Rady 91/383/EWG z dnia 25 czerwca 1991 r. uzupełniająca środki mające wspierać poprawę bezpieczeństwa i zdrowia w pracy pracowników pozostających w stosunku pracy na czas określony lub w czasowym stosunku pracy, Dz.U. L 206 z 29.7.1991, s. 19. , którego treść podda wcześniej konsultacjom z państwami członkowskimi i partnerami społecznymi. Dokument roboczy będzie zawierał analizę postępów we wdrażaniu dyrektywy w państwach członkowskich oraz ocenę dyrektywy pod kątem spełnienia określonych potrzeb pracowników. Następnie Komisja rozpatrzy wszelkie środki, jakie należy podjąć w celu poprawy ochrony pracowników.
