5.10.2005
WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI
projekt zgodnie z art. 103 ust. 4 Regulaminu złożyli
– Michael Gahler i Jana Hybášková, w imieniu grupy politycznej PPE-DE
– Véronique De Keyser, Pasqualina Napoletano i Lilli Gruber, w imieniu grupy politycznej PSE
– Annemie Neyts-Uyttebroeck, w imieniu grupy politycznej ALDE
– Romano Maria La Russa, Ģirts Valdis Kristovskis i Gintaras Didžiokas, w imieniu grupy politycznej UEN
zastępuje on tym samym projekty rezolucji złożone przez następujące grupy polityczne:
– ALDE (B6‑0537/2005)
– PPE-DE (B6‑0538/2005)
– PSE (B6‑0539/2005)
– UEN (B6‑0546/2005)
w sprawie Iranu
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Iranu
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Iranu, w szczególności rezolucję P6_TA (2004) 0049 z dnia 28 października 2004r. oraz rezolucję P6_TA(2005)0011 z dnia 13 stycznia 2005r. w sprawie tortur i praw człowieka w Iranie,
–
uwzględniając dialog UE-Iran na temat praw człowieka, który odbył się niedawno i podczas którego rząd irański zobowiązał się do zwiększenia stopnia poszanowania praw człowieka i wzmocnienia praworządności,
–
uwzględniając Powszechną Deklarację Praw Człowieka ONZ oraz Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, jak również Konwencję o Prawach Dziecka ONZ, których Iran jest stroną,
–
uwzględniając decyzję Iranu z dnia 1 sierpnia 2005r., aby wznowić program przetwarzania rud uranu naruszając zobowiązania Porozumienia Paryskiego oraz biorąc pod uwagę, że Iran usunął dnia 10 sierpnia pieczęcie z linii produkcyjnych uranu UF4 oraz z zakładów przetwarzania uranu w pobliżu Isfahanu a także wznowił działalność związaną z produkcją paliwa jądrowego,
–
uwzględniając rezolucję przyjętą przez Radę Gubernatorów dnia 11 sierpnia 2005 r. w sprawie „Wdrożenia Porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w Islamskiej Republice Iranu” ponaglającej Iran do ponownego pełnego zawieszenia wszelkich działań mających na celu wzbogacanie uranu, w sposób dobrowolny i bez zobowiązań prawnych, tak jak Rada zwracała się o to w swych poprzednich rezolucjach, oraz aby zezwolono dyrektorowi generalnemu agencji na ponowne nałożenie pieczęci usuniętych z urządzeń, bez poruszania kwestii czy Iran złamał Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,
–
uwzględniając rezolucję Rady Gubernatorów MAEA z dnia 24 września 2005r.,
–
uwzględniając konkluzje Rady UE w sprawie Iranu, szczególnie z dnia 16 marca 2005r. oraz z dnia 3 października 2005r.,
–
uwzględniając doroczny raport UE o prawach człowieka opublikowany dnia 3 października 2005r.,
–
uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że art. IV Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej stanowi, że żadna część Układu nie może być interpretowana jako naruszająca nieodłączne prawo wszystkich stron Układu do prowadzenia badań, produkowania i korzystania z energii nuklearnej dla celów pokojowych bez uszczerbku i zgodnie z art. I i II Układu;
B.
mając na uwadze, że Iran zgodził się wobec trójki państw UE na zastosowanie dodatkowego protokołu, mimo że go nie ratyfikował;
C.
mając na uwadze, że według Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) Iran od dłuższego czasu przy licznych okazjach nie spełniał swoich zobowiązań wynikających z Porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w zakresie informowania o materiałach jądrowych, ich przetwarzania i wykorzystania, jak również w zakresie informowania o zakładach, w których materiały te były przetwarzane i przechowywane,
D.
mając na uwadze, że MAEA w swoich poprzednich rezolucjach wyrażała niepewność co do powodów, dla których Iran nie złożył ważnych oświadczeń oraz podkreślała zaniepokojenie wciąż trwającym niezrozumieniem wielu aspektów irańskiego programu jądrowego związanych z rozprzestrzenianiem,
E.
mając na uwadze, że MAEA podkreślała, że pełne i trwałe zatrzymanie przez Iran wszelkich działań związanych ze wzbogacaniem uranu, określonym w komunikacie dla MAEA z dnia 14 listopada 2004r. jako dobrowolne i nie posiadające mocy prawnej działanie mające na celu budowanie zaufania, nadzorowane przez Agencję, jest kluczowe dla rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii,
F.
mając na uwadze, że po zawieszeniu rozmów z trójką państw UE w sierpniu 2005 r. Iran wznowił program przetwarzania rud uranu w zakładach przetwarzania uranu w Isfahanie usuwając pieczęcie nałożone przez Dyrektora Generalnego MAEA na linie produkcyjne, ale nadal utrzymuje zablokowaną działalność mającą na celu wzbogacanie uranu jako takie,
G.
mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 24 września 2005r. Rada Zarządzająca MAEA - uznając, iż obawy wiązane z irańskim programem jądrowym należą do kompetencji Rady Bezpieczeństwa ONZ - zwróciła się do jej Dyrektora Generalnego o kontynuowanie wysiłków na rzecz wprowadzenia poprzedniej decyzji oraz o dalszą pracę nad rozwojem negocjacji z Iranem,
H.
mając na uwadze, że stosunki UE z Iranem w ostatnich latach opierały się na potrójnym podejściu składającym się z negocjacji w sprawie porozumienia o handlu i współpracy, dialogu politycznego i dialogu na temat praw człowieka, przy czym te trzy aspekty nie mogły być traktowane oddzielnie,
I.
mając na uwadze, iż sytuacja w Iranie w zakresie wykonywania praw obywatelskich i korzystania ze swobód politycznych pogorszyła się od czasu wyborów prezydenckich w czerwcu 2005r., pomimo licznych zobowiązań rządu irańskiego do promowania wartości uniwersalnych,
J.
mając na uwadze, iż organizacje Amnesty International i Human Rights Watch donoszą o kolejnych przypadkach łamania praw człowieka w Iranie na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy,
K.
mając na uwadze, iż pojawia się coraz więcej doniesień o egzekucjach i wyrokach śmierci, przede wszystkim na nieletnich przestępcach oraz na członkach mniejszości, co w rzeczywistości stanowi pogwałcenie międzynarodowych, uznanych kryteriów i standardów,
L.
szczególnie zaniepokojony coraz częstszymi doniesieniami o arbitralnych aresztowaniach i zastraszaniu dziennikarzy, dziennikarzy internetowych i osób prowadzących dzienniki internetowe (ang. webloggers), szczególnie Ahmanda Seraajee, który aresztowany został dnia 30 czerwca 2005r., a także pamiętając o trwającym uwięzieniu innych dziennikarzy jedynie za korzystanie z prawa do wolności słowa, takich jak Akbar Ganji, którego uwięziono ponad pięć lat temu wraz z siedemnastoma innymi dziennikarzami irańskimi i którego żonie odmawia się widzenia z mężem, pomimo wyjątkowo złego stanu zdrowia, w jakim dziennikarz ten znajduje się po trwającym sześćdziesiąt dni strajku głodowym,
M.
zaniepokojony także uwięzieniem prawnika Abdolfattaha Soltaniego, odizolowanego od świata zewnętrznego, który przetrzymywany jest od dnia 30 czerwca 2005r., a który gościnnie zabrał głos w Parlamencie Europejskim jako członek-założyciel Defenders of Human Rights Centre (DHRC),
N.
mając na uwadze, iż Iran wciąż nie jest stroną Konwencji w sprawie Likwidacji Wszelkich form Dyskryminacji Kobiet,
O.
głęboko zaniepokojony brakiem współpracy ze strony Iranu jeżeli chodzi o dialog UE-Iran na temat praw człowieka, jaki miał niedawno miejsce, oraz brakiem oznak głębszego zaangażowania Iranu w ten dialog, aby zwiększyć poszanowanie praw człowieka i litery prawa w Iranie,
Problem nuklearny
1.
Całkowicie popiera rezolucję przyjętą dnia 24 września 2005r. przez Radę Zarządzającą MAEA, krytykując Iran za niestosowanie statutu Agencji i podkreślając brak zaufania do wyłącznie pokojowych celów irańskiego programu nuklearnego;
2.
Nalega, aby Iran ponownie ustanowił pełne i stałe zawieszenie wszystkich aspektów procesu wzbogacania uranu, w tym zaprzestanie testów i produkcji w zakładach przetwarzania uranu w Ifsahanie oraz aby zezwolił Dyrektorowi Naczelnemu MAEA na ponowne założenie pieczęci, które zostały usunięte z zakładów;
3.
Nalega dalej na stałą współpracę Iranu i inspektorów MAEA oraz na wprowadzenie środków przejrzystości, które obejmują dużo więcej aniżeli formalne wymagania Porozumienia o zabezpieczeniach Układu i dodatkowego protokołu i zawierają możliwość dostępu do osób fizycznych, dokumentacji związanej z zamówieniami publicznymi, wyposażenia podwójnego przeznaczenia, niektórych warsztatów będących własnością wojska oraz miejsc związanych z badaniami i rozwojem;
4.
Ponagla Iran to ponownego rozważenia budowy reaktora badawczego hamowanego przez ciężką wodę i do natychmiastowej ratyfikacji i pełnego zastosowania dodatkowego protokołu, dzięki czemu możliwe będzie zbudowanie zaufania w wyłącznie pokojowy charakter programu nuklearnego Iranu;
5.
nalega na Iran, aby wykorzystał czas przed kolejnym posiedzeniem Rady gubernatorów MAEA, jakie odbędzie się w listopadzie, na podjęcie rozmów w trójką państw UE w dobrej wierze i bez przymusu oraz wystrzegając się gróźb;
6.
zdecydowanie popiera wnioski Rady Unii Europejskiej na temat Iranu z dnia 3 października 2005r., a w szczególności stałe wsparcie UE dla dyplomatycznego rozwiązania dla międzynarodowych obaw związanych z irańskim programem jądrowym;
7.
z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie brytyjskiego Sekretarza Spraw Zagranicznych i urzędującego Przewodniczącego Rady Jacka Straw z dnia 28 września 2005r. wygłoszone w Brighton, iż - pomimo uwagi amerykańskiego prezydenta George'a W. Busha, że "wszystkie opcje są możliwe" - ani Stany zjednoczone, ani Europa nie rozważają działań wojskowych przeciwko Iranowi w związku z jego kontrowersyjnym programem jądrowym, gdyż wyjście takie nie rozwiązałoby problemu;
8.
uważa, iż Iran ma prawo kontynuowania programu jądrowego zgodnie z artykułem IV Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej oraz popiera propozycje Unii Europejskiej związane ze współpracą z Iranem w dziedzinie jądrowej w celach pokojowych;
9.
podkreśla wagę współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją, Chinami oraz krajami nie należącymi do układu w celu osiągnięcia szerokiego porozumienia z Iranem w sprawie jego instalacji jądrowych i ich wykorzystania biorąc pod uwagę obawy Iranu związane z bezpieczeństwem; ponownie stwierdza, iż należy rozważyć rozwiązania niewojskowe, aby rozwiązać obecny kryzys;
10.
uważa, iż wspomniane szerokie porozumienie powinno zostać wykorzystane na rzecz trwałego regionalnego systemu ochrony obejmującego Indie, Pakistan i inne potęgi jądrowe, oraz wierzy, że Iran przyjmie na siebie odpowiedzialność podmiotu regionalnego oraz przyczyni się do uwolnienia Dalekiego Wschodu od broni masowego rażenia;
11.
wzywa Radę do rozpoczęcia inicjatywy na rzecz wymiaru bezpieczeństwa w całym regionie, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się i pojawianiu wszelkich ognisk konfliktu;
12.
uznaje słuszne obawy Iranu o bezpieczeństwo, zważywszy, iż sąsiaduje on z państwami i bazami wojskowymi posiadającymi zdolność zastosowania broni jądrowej, w tym z Pakistanem, Izraelem, Indiami i Afganistanem;
13.
podkreśla, iż zawarcie porozumienia o współpracy i handlu pomiędzy Iranem i UE zależy od znaczącej poprawy sytuacji praw człowieka w Iranie oraz od pełnej współpracy Iranu z MAEA i dowodów świadczących o pokojowym charakterze irańskiego programu jądrowego;
Prawa Człowieka
14.
zdecydowanie potępia wydawane wyroki śmierci i egzekucje nieletnich przestępców oraz wzywa władze irańskie do przestrzegania międzynarodowo uznawanych gwarancji prawnych, w tym gwarancji dotyczących nieletnich;
15.
wzywa władze irańskie do natychmiastowego zaprzestania wszystkich egzekucji nieletnich przestępców oraz do powstrzymywania się od dalszego stosowania kary śmierci, szczególnie w przypadku osób nieletnich, oraz - przede wszystkim - do niewykonywania egzekucji na następujących osobach nieletnich: Milad Bakhtiari (17 lat), Hussein Haghi (16 lat), Hussein Taranj (17 lat), Farshad Saeedi (17 lat) oraz Saeed Khorrami (16 lat);
16.
wzywa władze irańskie do przestrzegania postanowień Międzynarodowego Paktu o Prawach Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji Praw Dziecka ONZ, które stanowią, iż kara śmierci nie może być stosowana w przypadku przestępstw popełnionych przez osoby, które w chwili popełniania przestępstwa nie ukończyły osiemnastego roku życia, a przez to zwraca się, aby pełnoletniość z punktu widzenia prawnego zmieniona została w Iranie na 18. rok życia;
17.
potępia niewłaściwe traktowanie mniejszości takich jak Kurdowie, którzy stanowią do 9% całkowitej liczby ludności i są dyskryminowani i napastowani z powodu przekonań religijnych oraz na podłożu etnicznym, a także mieszkańców strefy wokół miasta Ahwaz, będącego stolicą prowincji Khuzestan, etnicznie zdominowanej przez ludność arabską, którzy wysiedleni zostali ze swoich wsi, jak twierdzi Miloon Kothari, sprawozdawca z ramienia ONZ ds. odpowiednich warunków mieszkaniowych;
18.
potępia aresztowania i uwięzienie dziennikarzy internetowych i osób prowadzących dzienniki internetowe oraz przeprowadzane w tym samym czasie cenzurowanie wielu publikacji on-line, dzienników i stron internetowych, a także niedawne, arbitralne aresztowania dziennikarzy i surowe kary wyciągane w stosunku do mediów w Iranie; dlatego też wzywa władze irańskie, a w szczególności Parlament Iranu, do wypełnienia zobowiązań spoczywających na tym kraju na mocy Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, a przede wszystkim do zezwolenia na swobodne wyrażanie poglądów na stronach i w dziennikach internetowych oraz w prasie;
19.
wzywa prezydencję Rady oraz przedstawicieli dyplomatycznych Państw Członkowskich w Iranie do pilnego podjęcia wspólnych działań związanych z przedstawionymi problemami, a w szczególności do działań mających na celu natychmiastowe zwolnienie dziennikarzy, dziennikarzy internetowych i autorów dzienników internetowych, którzy oskarżani są o lub skazywani za przestępstwa związane z wolnością prasy i poglądów;
20.
wzywa władze irańskie przede wszystkim do bezwarunkowego zwolnienia Akbara Ganji, którego stan zdrowia jest bardzo ciężki po ponad pięcioletnim przebywaniu w więzieniu i trwającym sześćdziesiąt dni strajku głodowym i który odbył już pięć i pół roku z sześcioletniej kary więzienia, jaką otrzymał za przestępstwo związane z wolnością prasy i poglądów; wzywa także to zwolnienia prawnika Abdolfattaha Soltaniego, przetrzymywanego od dnia 30 lipca 2005r.;
21.
wzywa Iran do podpisania Konwencji w sprawie zwalczania wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz potępia coraz częstsze aresztowania i kary wymierzane przeciwko kobietom z powodu tzw. "niewłaściwego noszenia chusty";
22.
wzywa Iran do powrotu do dialogu UE-Iran w sprawie praw człowieka, a ponadto wzywa Radę i Komisję do ściślejszego monitorowania rozwoju w Iranie oraz do przywoływania w ramach ww. dialogu konkretnych przypadków łamania praw człowieka;
23.
wzywa Komisję do efektywnego wykorzystania Europejskiej Inicjatywy na rzecz Demokracji i Praw Człowieka w celu zacieśnienia kontaktów i współpracy w irańskim społeczeństwem obywatelskim i niezależnymi mediami oraz do dalszego wspierania - wraz z Parlamentem Europejskim - demokracji i przestrzegania praw człowieka w Iranie;
24.
wzywa Radę do rozważenia sposobu, w jaki Parlament mógłby zaangażować się w proces regularnego aktualizowania Wspólnego Stanowiska Rady nr 2001/931/WPZiB z dnia 27 grudnia 2001r. w sprawie stosowania szczegółowych środków do zwalczania terroryzmu, biorąc pod uwagę rozwój osiągnięty od 2001r, do dnia dzisiejszego;
25.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wysokiemu Przedstawicielowi ds. WPZiB, rządom i parlamentom Państw Członkowskich UE oraz krajów, o których mowa w niniejszej rezolucji, Dyrektorowi MAEA, Komisji ONZ ds. Praw Człowieka, Przewodniczącemu Sądu Najwyższego Iranu oraz rządowi i parlamentowi (Majlis) Iranu.
