9.2.2011 B7-0119/2011 PROJEKT REZOLUCJI zamykający debatę na temat oświadczeń Rady i Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie podwyżek cen żywności
Nirj Deva
,
James Nicholson
,
Jan Zahradil
,
Janusz Wojciechowski
,
Michał Tomasz Kamiński
w imieniu grupy politycznej ECR
PE459.651v01-00 B7‑0119/2011 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie podwyżek cen żywności
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 39 TFUE,
– uwzględniając deklarację paryską dotyczącą skuteczności pomocy z 2005 r. oraz plan działania z Akry z 2008 r.,
– uwzględniając zalecenia zawarte w międzynarodowej ocenie wpływu nauk i technologii rolniczych na rozwój (IAASTD) z kwietnia 2008 r.,
– uwzględniając raport „Agricultural Outlook 2008–2017” wydany przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD),
– uwzględniając konkluzje i deklarację przyjętą podczas światowego szczytu FAO poświęconego bezpieczeństwu żywnościowemu, który odbył się w Rzymie w dniach 16-18 listopada 2009 r.,
– uwzględniając sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ z 2010 r. w sprawie realizacji deklaracji milenijnej,
– uwzględniając sprawozdanie w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju zatytułowane „Bilans półmetka – realizacja milenijnych celów rozwoju (MCR)”, które zostało opublikowane w styczniu 2010 r.,
– uwzględniając wyniki oceny funkcjonowania wspólnej polityki rolnej UE z dnia 20 listopada 2008 r.,
– uwzględniając wyniki plenarnego posiedzenia ONZ na wysokim szczeblu poświęconego milenijnym celom rozwoju, które odbyło się w Nowym Jorku w dniach 20-22 września 2010 r.,
– uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1337/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. ustanawiające instrument umożliwiający szybkie reagowanie na gwałtowny wzrost cen żywności w krajach rozwijających się,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2007 r. w sprawie podwyżki cen paszy i żywności, a także rezolucję z dnia 22 maja 2008 r. w sprawie podwyżek cen żywności w UE i w krajach rozwijających się,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 stycznia 2009 r. na temat wspólnej polityki rolnej i światowego bezpieczeństwa żywnościowego,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2009 r. na temat szczytu Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) i bezpieczeństwa żywnościowego,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Unia Europejska jako całość, w tym jej państwa członkowskie, pozostaje głównym darczyńcą pomocy rozwojowej, a udzielana przez nią pomoc stanowi 56% ogólnoświatowej pomocy i w 2009 r. miała wartość 49 mld EUR, co znajduje potwierdzenie we wspólnych zobowiązaniach rządów UE dotyczących osiągnięcia do 2010 r. i 2015 r. poziomu oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) stanowiącego odpowiednio 0,56% i następnie 0,70% dochodu narodowego brutto (ODA/DNB),
B. mając na uwadze, że Unia Europejska jest nadal jednym z głównych producentów żywności, dostarczając 17% światowej produkcji pszenicy, 25% światowych dostaw mleka, 13% światowej produkcji drobiu, 20% światowej produkcji wieprzowiny i 30% światowej produkcji wołowiny, ale także jest znaczącym importerem produktów rolnych, a stopień zaopatrzenia jest znacznie niższy od progu samowystarczalności w przypadku wielu podstawowych produktów rolnych,
C. mając na uwadze, że według przewidywań liczba ludności na świecie przekroczy 9 miliardów w 2050 r., a światowy popyt na żywność ulegnie w tym samym czasie podwojeniu; mając na uwadze, że według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa światowa produkcja rolna będzie musiała zwiększyć się do 2050 r. o 70%; trzeba będzie tego dokonać przy zmniejszonym zużyciu wody i pestycydów oraz dysponując mniejszą powierzchnią ziemi uprawnej wskutek zmian klimatu,
D. mając na uwadze, że ogólnoświatowe spowolnienie gospodarcze, rosnące ceny żywności i paliwa spowodowały pogorszenie sytuacji żywnościowej w wielu krajach rozwijających się, zwłaszcza w krajach najsłabiej rozwiniętych (krajach LDC), przez co postępy dokonane w ostatnim dziesięcioleciu będą musiały zostać spożytkowane na ograniczanie ubóstwa,
E. mając również na uwadze, że ogólnie kryzys cen żywności spowodował ubóstwo i głód kolejnych milionów ludzi; mając na uwadze, że wzrost globalnych cen żywności w 2008 r. wywołał zamieszki w szeregu krajów rozwijających się, w tym w Haiti i w niektórych częściach Azji; mając na uwadze, że przyczyny niedawnych rozruchów w północnej Afryce również łączone są z obawami dotyczącymi podwyżek cen żywności,
F. mając na uwadze, że w 2008 r. wzrost cen żywności spowodowany był szeregiem czynników strukturalnych, takich jak wzrost ludności na świecie, wzrost dochodów w gospodarkach wschodzących oraz rozwój nowych rynków zbytu, a także niższy wzrost wydajności; mając na uwadze, że przejściowe czynniki, takie jak niekorzystne warunki pogodowe, restrykcje handlowe i zmiany kursów walutowych, również odegrały swoją rolę,
G. mając na uwadze, że szereg krajów rozwijających się nie wykorzystuje swojego potencjału produkcji żywności,
H. mając na uwadze, że jedną z poważnych przeszkód dla zwiększenia produkcji rolnej w krajach rozwijających się jest częsty brak dostępu drobnych rolników do mikrokredytów na inwestowanie w lepsze nasiona, nawozy i systemy nawadniania oraz niezbędny zestaw narzędzi do ochrony upraw przed szkodnikami i chorobami, co czasami związane jest z faktem, że nie są oni właścicielami uprawianej ziemi i nie posiadają w związku z tym żadnego zabezpieczenia kredytu,
I. mając na uwadze, że skutki zmian klimatu dla rolnictwa, głównie zmniejszenie zbiorów spowodowane nawracającym niedoborem wody, suszą lub – przeciwnie – powodziami i osunięciami ziemi, są dużym obciążeniem dla działalności rolnej w UE i w krajach rozwijających się, a stopień zaopatrzenia tej działalności jest znacznie niższy od progu samowystarczalności w przypadku wielu podstawowych produktów rolnych;
J. mając na uwadze, że niezrównoważone praktyki rolne, takie jak niekontrolowane wylesianie, bezpośrednio przyczyniają się do niedostatku dobrej jakości gruntów ornych pod produkcję zdrowej żywności;
Wyzwania i polityka rozwojowa UE
1. podkreśla zasadnicze znaczenie należytego zarządzania finansami w odniesieniu do wszelkiej unijnej pomocy rozwojowej i humanitarnej oraz zapewnienia, że finansowanie będzie zawsze stosowane tam, gdzie jest największe na nie zapotrzebowanie, zważywszy na to, że instytucje europejskie biorące udział w procesie podejmowania decyzji i we wdrażaniu tej pomocy muszą ponosić pełną odpowiedzialność za swoje działania przed europejskimi obywatelami i podatnikami;
2. zauważa, że konsekwencje długotrwałego niedoinwestowania w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich uległy ostatnio jeszcze większemu zaostrzeniu między innymi wskutek kryzysu żywnościowego, finansowego i gospodarczego; podkreśla, że chociaż poczyniono pewne kroki, na razie nie udało się osiągnąć milenijnych celów rozwoju ani spełnić zobowiązań ze światowych szczytów poświęconych żywności; jest zdania, że w celu odwrócenia tej tendencji niezbędne jest wspólne działanie;
3. podkreśla konieczność przyznania drobnym rolnikom w krajach rozwijających się większego dostępu do praw własności, do mikrokredytu, w tym działających na zasadzie non profit mechanizmów mikrokredytu, które ukierunkowane są ściśle na potrzeby lokalnych producentów żywności, a także do zakupu nawozów, zwłaszcza w uboższych krajach rozwijających się;
4. wzywa UE i kraje rozwijające się do rozwinięcia wspólnych zdolności badawczych i szkoleniowych w zakresie zrównoważonych metod rolnych i nowych technologii, zwłaszcza za pośrednictwem partnerstwa publiczno-prywatnego i wspólnych przedsięwzięć; w tym poprzez tworzenie wartości dodanej w punkcie gromadzenia i przechowywania żywności poprzez pakowanie i przetwarzanie;
5. wzywa państwa członkowskie UE oraz społeczność międzynarodową do udzielenia wsparcia Światowemu Programowi Żywnościowemu (WFP) w podejmowaniu nowych wyzwań w walce z głodem, którego przyczyną jest gwałtowny wzrost cen żywności i ropy, anomalie pogodowe i zmniejszanie się zapasów żywności na świecie;
6. z zadowoleniem przyjmuje pomoc w ramach instrumentu żywnościowego ustanowionego przez UE i dysponującego budżetem w wysokości 1 mld EUR, który w okresie 2009-2011 ma zapewniać szybkie wsparcie ponad 50 priorytetowym krajom na świecie stojącym w obliczu gwałtownie rosnących cen żywności w celu zwiększenia lokalnych zdolności produkcji żywności i jej podaży, a także w celu stworzenia lepszej infrastruktury przechowywania, tak aby wyeliminować straty, które obecnie są bardzo wysokie, a tym samym wzmocnić pozycję lokalnych społeczności wiejskich; uważa jednak, że dalsze rozszerzanie tego instrumentu żywnościowego lub przydzielenie mu dodatkowych funduszy nie powinno odbywać się w sposób automatyczny, lecz na mocy decyzji w oparciu o niezależną ocenę skuteczności wydatkowanych środków i ich wpływu na poprawę bezpieczeństwa żywnościowego we wszystkich krajach będących beneficjentami;
Trwała produkcja żywności i handel międzynarodowy
7. zauważa, że niedawna powódź z stanie Queensland w Australii, która zalała wiele hektarów ziemi uprawnej, a także inne zjawiska pogodowe na świecie będą miały poważny wpływ na tegoroczne światowe zbiory;
8. zauważa, że światowe bezpieczeństwo żywnościowe jest kwestią o najwyższym znaczeniu dla Unii Europejskiej i wzywa do podjęcia natychmiastowych i spójnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego zarówno obywatelom UE, jak i bezpieczeństwa w skali całego świata; uważa za istotne, by uznać wartość wszystkich typów rolnictwa i rodzajów upraw na świecie; podkreśla, że konsumenci powinni mieć dostęp do żywności po rozsądnych cenach;
9. uznaje, że nie udało się doprowadzić do normalizacji rynku dostaw i handlu za pomocą obecnych umów międzynarodowych i regionalnych, głównie z powodu ciągłego istnienia istotnych barier utrudniających handel międzynarodowy w sektorze rolniczym, czego przykładem są środki protekcjonistyczne podjęte przez wiele krajów w odpowiedzi na niedawny wzrost cen żywności; ten niedawny wzrost cen żywności powinien być sygnałem alarmowym dla rządów całego świata, że produkcji rolnej nie należy traktować jak coś oczywistego oraz że nierozsądne bariery w handlu w poważny sposób przyczyniają się do niewydolności światowego systemu dostaw produktów rolnych;
10. z zaniepokojeniem odnotowuje rosnące ceny środków produkcji rolnej (wzrost cen nawozów, materiału siewnego i paliwa), które przełożyły się na wzrost kosztów, za które nie wszyscy rolnicy (zwłaszcza w sektorze hodowlanym) otrzymali równe rekompensaty i które w znacznym stopniu uniemożliwiły ewentualny wzrost dochodów rolników wynikający z wyższych cen podstawowych artykułów spożywczych i żywności, likwidując tym samym bodźce do zwiększania produkcji; wyraża zaniepokojenie możliwością bardziej ograniczonego stosowania środków produkcji rolnej, a tym samym zmniejszenia produkcji, w związku z gwałtownym wzrostem ich cen, co zaostrzy kryzys żywnościowy w Europie i na świecie;
11. przyjmuje do wiadomości, że w celu zapewnienia żywności ludności świata, która według prognoz przekroczy w 2050 r. 9 mld, produkcja rolna będzie musiała zwiększyć się do tego czasu o 70%, dysponując mniejszą powierzchnią ziemi uprawnej oraz przy zmniejszonym zużyciu wody i pestycydów;
12. wzywa Komisję do wywierania nacisków na takich partnerów handlowych UE jak Rosja, aby powstrzymywali się on przyjmowania protekcjonistycznych środków w odpowiedzi na rosnące ceny żywności;
13. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, państwom członkowskim i WZP AKP-UE.
