16.3.2009
PROJEKT REZOLUCJI
w odpowiedzi na pytania wymagające ustnej odpowiedzi B6‑0208/2009 i B6‑0207/2009
zgodnie z art. 108 ust. 5 Regulaminu
złożył Glyn Ford
w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego
w sprawie przejściowej umowy o partnerstwie pomiędzy państwami regionu Pacyfiku z jednej strony, a Wspólnotą Europejską z drugiej strony
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie przejściowej umowy o partnerstwie pomiędzy państwami regionu Pacyfiku z jednej strony, a Wspólnotą Europejską z drugiej strony
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając rezolucje z dnia 25 września 2003 r. w sprawie Piątej Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu w Cancún Dz.U. C 77 E z 26.3.2004, s. 393. , z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie oceny realizacji rundy dauhańskiej po wejściu w życie decyzji Rady Generalnej WTO z dnia 1 sierpnia 2004 r. Dz.U. C 92 E z 20.4.2006, s. 397. , z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie przygotowań do Szóstej Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu w Hongkongu Dz.U. C 285 E z 22.11.2006, s.126. , z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie wpływu zawierania umów o partnerstwie gospodarczym na rozwój Dz.U. C 292 E z 1.12.2006, s. 121. , z dnia 4 kwietnia 2006 r. w sprawie oceny rundy dauhańskiej po Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Hongkongu Dz.U. C 293 E z 2.12.2006, s. 155. , z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie handlu i ubóstwa: projektowanie polityki handlowej z myślą o maksymalizacji przyczyniania się handlu do walki z ubóstwem Dz.U. C 298 E z 8.12.2006, s. 261. , z dnia 7 września 2006 r. w sprawie zawieszenia negocjacji dotyczących dauhańskiej agendy rozwojowej (DDA) Dz.U. C 305 E z 14.12.2006, s. 244. , z dnia 23 maja 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym Dz.U. C 102 E z 24.4.2008, s. 301. , z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym Dz.U. C 323 E z 18.12.2008, s. 361. oraz z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego ogólny system preferencji taryfowych na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 552/97, nr 1933/2006 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 964/2007 i nr 1100/2006 Teksty przyjęte, P6_TA (2008)0252. ,
–
uwzględniając przejściową umowę o partnerstwie gospodarczym między państwami regionu Pacyfiku z jednej strony, a Wspólnotą Europejską z drugiej strony,
–
uwzględniając umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. (umowa z Kotonu),
–
uwzględniając konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych z kwietnia 2006 r., października 2006 r., maja 2007 r., października 2007 r., listopada 2007 r. i maja 2008 r.,
–
uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 października 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym (COM(2007)0635),
–
uwzględniając Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT), a w szczególności jego art. XXIV,
–
uwzględniając Deklarację ministerialną z czwartej sesji Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu, przyjętą w dniu 14 listopada 2001 r. w Ad-Dausze,
–
uwzględniając Deklarację ministerialną z szóstej sesji Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu, przyjętą w dniu 18 grudnia 2005 r. w Hongkongu,
–
uwzględniając sprawozdanie i zalecenia grupy zadaniowej ds. pomocy na rzecz wymiany handlowej, przyjęte przez Radę Generalną WTO w dniu 10 października 2006 r.,
–
uwzględniając deklarację milenijną ONZ z dnia 8 września 2000 r., w której określono milenijne cele rozwoju jako kryteria wspólnie ustalone przez społeczność międzynarodową w celu wyeliminowania ubóstwa,
–
uwzględniając komunikat z Gleneagles, wydany w dniu 8 lipca 2005 r. przez grupę G8 w Gleneagles,
–
uwzględniając art. 108 ust. 5 w połączeniu z art. 103 ust. 2 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że od dnia 1 stycznia 2008 r. dotychczasowe stosunki handlowe Unii Europejskiej z krajami AKP – które dawały krajom AKP preferencyjny dostęp do rynków UE bez zasady wzajemności – nie są już zgodne z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO),
B.
mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym są zgodne z zasadami WTO i mają na celu wsparcie integracji regionalnej oraz propagowanie stopniowej integracji gospodarek krajów AKP z gospodarką światową, wspomagając tym samym ich zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy oraz przyczyniając się do globalnych wysiłków na rzecz eliminacji ubóstwa w krajach AKP,
C.
mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym należy wykorzystywać do budowania długoterminowych stosunków, w ramach których handel wspiera rozwój,
D.
mając na uwadze, że przejściowe umowy o partnerstwie gospodarczym (IEPA) stanowią umowy dotyczące handlu towarami, których celem jest zapobieżenie zakłóceniom w handlu krajów AKP z Unią Europejską,
E.
mając na uwadze, że obecny kryzys finansowy i gospodarczy oznacza, że polityka handlowa będzie odgrywała większą niż kiedykolwiek rolę w krajach rozwijających się,
F.
mając na uwadze, że przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym koncentruje się na handlu towarami i zgodności z zasadami WTO,
G.
mając na uwadze, że wpływ zobowiązań zawartych w przedmiotowych umowach na kraje i regiony może być bardzo znaczący,
H.
mając na uwadze, że z 14 +1 (Timor Wschodni) państw AKP z regionu Pacyfiku jak dotąd tylko Papua Nowa Gwinea i Fidżi parafowały przejściową umowę o partnerstwie gospodarczym,
I.
mając na uwadze, że przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym może prawdopodobnie wpłynąć na zakres i treść przyszłych umów zawieranych między Papuą Nową Gwineą i Republiką Wysp Fidżi a innymi partnerami handlowymi oraz na stanowisko regionu w negocjacjach,
J.
mając na uwadze, że konkurencja między Unią Europejską a państwami regionu Pacyfiku jest ograniczona, ponieważ większość towarów eksportowanych z UE to produkty, których kraje AKP nie wytwarzają, lecz których potrzebują w ramach bezpośredniej konsumpcji lub jako surowca dla krajowego przemysłu,
K.
mając na uwadze, że w obecnej sytuacji politycznej, na czele rządu Fidżi stoją władze wojskowe oraz że każda pełna umowa o partnerstwie gospodarczym powinna zależeć od uzgodnionej „mapy drogowej” ku wyborom demokratycznym, zatwierdzonej przez wszystkie ważne ugrupowania polityczne na Fidżi,
L.
mając na uwadze, że Rada wezwała do niezwłocznego i pełnego przywrócenia demokracji i powrotu do rządów cywilnych,
M.
mając na uwadze, że grupa krajów AKP z regionu Pacyfiku obejmuje 14 bardzo rozproszonych państw wyspiarskich oraz Timor Wschodni, których łączna liczba ludności nie przekracza 8 milionów; mając na uwadze, że państwa regionu Pacyfiku różnią się od siebie pod względem wielkości i cech charakterystycznych w większym stopniu niż w innych regionach, np. największy kraj – Papua Nowa Gwinea – jest trzy tysiące razy większy niż najmniejszy kraj – Niue,
N.
mając na uwadze, że rybołówstwo oraz działalność i przemysł związane z tym sektorem charakteryzuje największy potencjał w zwiększeniu eksportu w przyszłości,
O.
mając na uwadze, że nowe przepisy dotyczące handlu muszą iść w parze ze wzrostem wsparcia dla pomocy związanej z handlem,
P.
mając na uwadze, że celem pomocy na rzecz wymiany handlowej jest wspieranie zdolności krajów rozwijających się do wykorzystywania nowych możliwości handlowych,
Q.
mając na uwadze, że między Unią Europejską a krajami AKP wynegocjowane zostały nowe, elastyczniejsze i poprawione zasady pochodzenia, które przyniosą istotne korzyści, jeśli zostaną odpowiednio wdrożone, przy należytym uwzględnieniu ograniczonych możliwości tych krajów,
R.
mając na uwadze, że harmonogram trwających negocjacji dotyczących przejścia od przejściowej do pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym między Unią Europejską a państwami Pacyfiku zakłada zawarcie umowy przed końcem 2009 r.,
1.
podkreśla, że tego rodzaju umowy nie mogą być uważane za zadowalające, jeżeli nie zostaną osiągnięte trzy cele: udzielenie krajom AKP wsparcia na rzecz zrównoważonego rozwoju, promowanie udziału tych państw w handlu światowym i wzmocnienie procesu regionalizacji;
2.
podkreśla, że najważniejszym celem tej umowy jest przyczynienie się do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju poprzez realizację celów rozwojowych, ograniczenie ubóstwa i poszanowanie podstawowych praw człowieka;
3.
podkreśla, że, aby uchronić państwa Pacyfiku przed negatywnymi skutkami otwarcia ich gospodarek, należy zapewnić wsparcie Unii Europejskiej umożliwiające im czerpanie rzeczywistych korzyści z preferencji handlowych oraz zapewnienie rozwoju gospodarczego i społecznego;
4.
uważa, że EPA musi promować i wzmacniać handel, wzrost gospodarczy, integrację regionalną, dywersyfikację gospodarczą oraz ograniczanie ubóstwa;
5.
zachęca partnerów prowadzących negocjacje do zakończenia ich zgodnie z planem w 2009 r.; zachęca strony do podjęcia wszelkich możliwych środków, aby sfinalizować kompleksową umowę o partnerstwie gospodarczym między krajami AKP a Unią Europejską przed końcem 2009 r., tak jak wynika z planu;
6.
uznaje znaczenie oraz korzyści płynące z podpisania zgodnych z WTO umów między Unią Europejską a jej partnerami z AKP, ponieważ bez takich umów nasze stosunki handlowe i ich rozwój zostałyby w dużym stopniu zakłócone; zostało to odzwierciedlone w korzyściach, jakie eksporterzy wyciągnęli z nasilenia wymian handlowych do Unii Europejskiej po wygaśnięciu umowy handlowej z Kotonu, w dniu 1 stycznia 2008 r.;
7.
z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Unia Europejska oferuje krajom AKP całkowicie bezcłowy i bezkontyngentowy dostęp do unijnego rynku dla większości produktów, aby wspierać liberalizację handlu między krajami AKP a Unią Europejską;
8.
podkreśla znaczenie podpisania przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym jako koniecznego kroku w kierunku trwałego wzrostu w całym regionie, a także znaczenie ciągłości negocjacji zmierzających do podpisania kompleksowej umowy w celu pobudzenia handlu, inwestycji i integracji regionalnej;
9.
uznaje utworzenie okresów przejściowych w ramach przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym dla małych i średnich przedsiębiorstw, aby mogły się one przystosować do zmian wprowadzonych za pomocą umowy i wzywa władze krajowe do dalszego wspierania interesów małych i średnich przedsiębiorstw w negocjacjach dotyczących kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym;
10.
wzywa kraje AKP do kontynuowania procesu liberalizacji i oraz do rozszerzenia takich reform poza handel i towary oraz zwiększenia liberalizacji w zakresie handlu i usług;
11.
wzywa do ustanowienia trwałych ram regulacyjnych w przypadku negocjacji dotyczących usług, żeby zagwarantować powszechne świadczenie usług i wyłączenie z zakresu negocjacji najważniejszych usług użyteczności publicznej;
12.
wzywa Unię Europejską do zapewnienia większej i odpowiedniej pomocy władzom krajów AKP i sektorowi prywatnemu w celu ułatwienia przekształcenia ich gospodarek po podpisaniu przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym;
13.
wzywa odpowiednie kraje do przedstawienia jednoznacznych i przejrzystych informacji na temat ich sytuacji gospodarczej i politycznej oraz rozwoju w tych państwach, aby poprawić współpracę z Komisją;
14.
wzywa negocjatorów wszystkich kompleksowych EPA, aby w pełni opowiedzieli się za przejrzystym zarządzaniem zasobami naturalnymi i przedstawili najlepsze niezbędne praktyki, dzięki czemu odnośne kraje będą mogły czerpać jak największe korzyści z takich zasobów;
15.
podkreśla znaczenie handlu międzyregionalnego oraz potrzebę wzmocnienia regionalnych powiązań handlowych w celu zapewnienia trwałego wzrostu w regionie; podkreśla znaczenie współpracy i spójności pomiędzy różnymi podmiotami regionalnymi;
16.
zachęca do dalszego obniżania taryf celnych między krajami rozwijającymi się a grupami regionalnymi, które dziś stanowią od 15 do 25 % wartości handlowej, do dalszego promowania handlu w części południowej, wzrostu gospodarczego i integracji regionalnej;
17.
wzywa Komisję do podjęcia wszelkich starań, aby wznowić negocjacje dotyczące dauhańskiej agendy rozwoju oraz zagwarantować, że umowy dotyczące liberalizacji handlu nadal będą promować rozwój w ubogich krajach;
18.
jest przekonany, że kompleksowe umowy o partnerstwie gospodarczym powinny stanowić uzupełnienie umowy w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju, nie zaś alternatywę dla krajów AKP;
19.
uznaje konieczność utworzenia rozdziału dotyczącego obrony handlu z dwustronnymi zabezpieczeniami; wzywa obie strony do unikania niepotrzebnego wykorzystywania tych zabezpieczeń;
20.
popiera uzgodnione wyłączenia pozycji taryfowych odnoszące się do produktów rolnych i niektórych przetworzonych produktów rolnych przy założeniu, że opierają się one głównie na potrzebie ochrony nowo powstających sektorów przemysłu lub produktów wrażliwych w tych krajach;
21.
zwraca się o zastosowanie procedury szybkiej ratyfikacji, aby udostępnić krajom partnerskim korzyści płynące z przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym bez niepotrzebnego opóźnienia;
22.
przypomina, że choć umowę przejściową można uznać za pierwszy krok w tym procesie, to pod względem prawnym jest ona całkowicie niezależną umową międzynarodową, która nie musi automatycznie prowadzić do zawarcia pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym lub do podpisania pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym przez wszystkich sygnatariuszy umowy przejściowej;
23.
zwraca uwagę, że Papua Nowa Gwinea oraz Republika Wysp Fidżi są jak dotąd jedynymi krajami z regionu Pacyfiku, które przystąpiły do umowy, natomiast inne kraje Pacyfiku postanowiły nie podpisywać umowy ze względu na niski poziom obrotu towarowego z Unią Europejską;
24.
przypomina, że rzeczywiście funkcjonujący rynek regionalny stanowi niezbędną podstawę skutecznego wdrażania umowy o partnerstwie gospodarczym oraz że współpraca i integracja regionalna są konieczne dla rozwoju społeczno-gospodarczego państw Pacyfiku;
25.
podkreśla, że należy koniecznie zadbać o to, aby przejściowa umowa o partnerstwie gospodarczym nie ograniczyła ani interesów politycznych, ani poparcia społecznego w odniesieniu do integracji gospodarczej w regionie Pacyfiku;
26.
dlatego podkreśla, że wprowadzenie w życie przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym oraz negocjacje pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym muszą odbywać się z należytym uwzględnieniem procesów integracyjnych w regionie Pacyfiku;
27.
zaleca przyjęcie elastycznego, asymetrycznego i pragmatycznego podejścia w trwających obecnie negocjacji dotyczących pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym; wzywa w tym kontekście Komisję do uwzględnienia w szczególności wniosków państw Pacyfiku dotyczących rozwojowych aspektów umowy; z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady z dni 16 i 17 czerwca 2008 r.;
28.
zwraca uwagę, że przedmiotowa umowa może również wpłynąć na stosunki między regionem Pacyfiku a jego najbliższymi i największymi partnerami handlowymi – Australią i Nową Zelandią – oraz że należy zadbać o to, aby warunki obecnej umowy nie stanowiły przeszkody dla przyszłych umów handlowych z tymi krajami;
29.
uznaje włączenie rozdziału na temat współpracy na rzecz rozwoju do kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym, obejmującego współpracę w zakresie obrotu towarowego, konkurencyjność po stronie podaży, infrastrukturę wspierającej działalność gospodarczą, handel usługami, kwestie związane z handlem, tworzenie zdolności instytucjonalnych i dostosowania podatkowe; wzywa obie strony do wywiązania się z uzgodnionego zobowiązania dotyczącego zakończenia negocjacji w sprawie konkurencji i zamówień publicznych dopiero po zbudowaniu odpowiedniego potencjału;
30.
przypomina, że umowa o partnerstwie gospodarczym musi wspierać strategie polityczne, priorytety i cele rozwojowe państw Pacyfiku, nie tylko w zakresie struktury i treści, lecz także w odniesieniu do sposobu i ducha jej realizacji;
31.
zwraca uwagę, że umowa o partnerstwie gospodarczym powinna przyczynić się do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju;
32.
uznaje selektywne stosowanie przez Unię Europejską zasady najwyższego uprzywilejowania w stosunku do wszystkich grup podregionalnych AKP;
33.
przypomina o przyjęciu w październiku 2007 r. strategii UE w sprawie pomocy na rzecz wymiany handlowej, w ramach której podjęto zobowiązanie do zwiększenia zbiorowej pomocy UE dotyczącej handlu do 2 mld euro rocznie do roku 2010 (1 mld euro od Wspólnoty, 1 mld euro od państw członkowskich); nalega, aby region Pacyfiku otrzymał odpowiednią i sprawiedliwą część;
34.
apeluje o szybkie określenie i dostarczenie przydziału środków pomocy na rzecz wymiany handlowej; podkreśla, że fundusze te powinny stanowić dodatkowe środki, a nie tylko inną formę finansowania z EFR, że powinny być zgodne z priorytetami Papui Nowej Gwinei i Republiki Wysp Fidżi, a ich udostępnianie powinno przebiegać terminowo, w sposób przewidywalny oraz w zgodzie z harmonogramami wykonawczymi krajowych i regionalnych planów rozwoju strategicznego;
35.
w świetle zobowiązań podjętych przez Radę we wrześniu 2007 r. odnośnie do Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej i dostępu do leków (porozumienie TRIPS) wzywa Komisję, by nie negocjowała w sprawie postanowień TRIPS-plus z dziedziny farmakologii, mających wpływ na zdrowie publiczne i dostęp do leków w pełnej umowie o partnerstwie gospodarczym, by nie domagała się przystąpienia do Układu o współpracy patentowej i Traktatu o prawie patentowym lub akceptacji wynikających z nich zobowiązań, by zrezygnowała z włączenia do umowy przepisów dyrektywy 2004/48/WE Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz.U. L 157 z 30.4.2004). i nie wprowadzała do pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym takich przepisów jak ochrona nieoryginalnej bazy danych;
36.
wyraża nieustanne poparcie dla kompleksowej umowy o partnerstwie gospodarczym między Wspólnotą Europejską a regionem Pacyfiku; zgadza się, że głównymi elementami negocjacji powinny być:
1) negocjacje w zakresie praw własności intelektualnej, obejmujące nie tylko zachodnie wynalazki technologiczne, lecz również wiedzę tradycyjną;
2) przejrzystość zamówień publicznych i otwarcie na europejskich wykonawców na właściwym poziomie, odpowiednim do potrzeb państw Pacyfiku;
3) wizy z pozwoleniem na pracę, które obywatele wysp Pacyfiku będą mogli otrzymać na okres co najmniej 24 miesięcy, co umożliwi im pracę jako opiekunowie i w podobnych zawodach;
37.
niemniej jednak wnioskuje, aby podejście Komisji obejmowało dostępne i wykonalne alternatywy, gwarantujące dostęp do rynku, zgodnie z zasadami WTO, krajom, które nie chcą przystępować do przejściowej umowy o partnerstwie gospodarczym lub pełnej umowy o partnerstwie gospodarczym, lub też do żadnej z tych umów;
38.
wzywa do ustanowienia odpowiednich i przejrzystych mechanizmów monitorowania – z jasno określoną rolą i zakresem oddziaływania – w celu badania wpływu umów o partnerstwie gospodarczym, przewidujących zwiększony udział krajów AKP i szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami;
39.
uznaje za istotne, by w ramach wdrażania umów o partnerstwie gospodarczym ustanowić właściwy system monitorowania koordynowany przez odpowiednią komisję parlamentarną, złożoną z członków Komisji Handlu Międzynarodowego oraz Komisji Rozwoju, zapewniając stosowną równowagę między utrzymaniem wiodącej roli Komisji INTA a ogólną spójnością polityki handlowej i polityki rozwojowej; ta komisja parlamentarna musi działać w elastyczny sposób oraz aktywnie koordynować swoją pracę z działaniami Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE; uważa, że monitorowanie należy rozpocząć po przyjęciu każdej z umów o partnerstwie gospodarczym;
40.
podkreśla, że pełna umowa o partnerstwie gospodarczym powinna zawierać klauzulę przeglądową i całościową ocenę wpływu, którą należy przeprowadzić w ciągu trzech do pięciu lat po jej podpisaniu w celu określenia społeczno-ekonomicznego wpływu umowy, w tym kosztów i konsekwencji jej wdrożenia; domaga się, aby Parlament Europejski, jak i parlamenty państw Pacyfiku, były zaangażowane we wszelki przegląd umowy;
41.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich i krajów AKP, Radzie AKP-UE oraz Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP-UE.
