"Wszyscy do wioseł!"- rozmowa z Michaiłem Gorbaczowem
Energia
2008-05-27 - 21:38
Michaił Gorbaczow w Parlamencie Europejskim
Podczas poniedziałkowej ceremonii rozdania nagród Energy Globe, pierwszy i ostatni prezydent ZSRR Michaił Gorbaczow otrzymał nagrodę za całokształt dorobku. Obecnie Gorbaczow, który przewodniczy fundacji swojego imienia i Fundacji Zielonego Krzyża - międzynarodowej organizacji na rzecz środowiska, realizującej projekty humanitarne i charytatywne, przekonuje do nowego rozumienia postępu i uważa, że zrównoważony rozwój jest podstawą dla trwałego pokoju.
Przed rozmową - na konferencji prasowej - Gorbaczow ostrzegał, że świat jest bliski przekroczenia "czerwonej linii" w kwestii środowiska naturalnego. Powiedział, że żadne państwo nie może się samodzielnie zmierzyć z tymi problemami, wzywając do połączenia starań. Była premier Indii i działaczka ekologiczna Maneka Gandhi nazwała Gorbaczowa człowiekiem, który "zmienił cały znany nam świat".
Czy rzeczywiście degradację środowiska naturalnego można nazwać najważniejszym problemem ludzkości, podczas gdy tak wiele ludzi żyje poniżej granicy ubóstwa? Co powiedziałby Pan tym osobom, które twierdzą, że zmiana przyzwyczajeń to luksus, na który nie mogą sobie pozwolić?
Bieda, jakość powietrza i wody, warunki sanitarne, niska wydajność produkcji rolniczej to podstawowe problemy, ale one wszystkie związane są z ekologią. Nonsensem jest twierdzić, że ekologia to luksus - to priorytet w naszych czasach. Kolejnym priorytetem jest walka z ubóstwem, jako że 2 miliardy ludzi żyją za 1-2 dolarów amerykańskich dziennie. Trzecim z priorytetów jest bezpieczeństwo globalne, obejmujące zagrożenia nuklearne i wynikające z użycia broni masowego rażenia. To są trzy naglące priorytety, jednak ja wymieniam ekologię na pierwszym miejscu, ponieważ ona w sposób bezpośredni dotyczy nas wszystkich.
Zainicjował Pan ważne zmiany w Związku Radzieckim i zrobił wiele, aby zakończyć Zimną Wojnę. Co z tych doświadczeń możemy wykorzystać dążąc do "światowej pierestrojki", rozpoczynając "nowe myślenie" i kończąc "gorącą wojnę" przeciw naturze?
W połowie lat 70., przywódcy dużych krajów zdali sobie sprawę z naglącej potrzeby podjęcia jakichś działań. Wtedy Pan Bóg sprawił, że przecięły się drogi Gorbaczowa, Reagana, Busha, Thatcher, Mitteranda i innych, a oni byli wystarczająco mądrzy, aby przezwyciężyć uprzedzenia, jakie mieli do siebie i zacząć rozmawiać o zagrożeniu nuklearnym. Dzisiejszy świat i nasze czasy są inne, pojawiła się globalizacja; państwa są bardziej współzależne, kraje takie jak Brazylia, Chiny i Indie wchodzą na scenę.
Trzeba rozwijać dialog - to najważniejsza lekcja, jaką powinniśmy wynieść z tych doświadczeń. Trzeba budować zaufanie. Musimy zrezygnować z polityki siły - ona nie przynosi nic dobrego. Powinniśmy zrozumieć, że wszyscy płyniemy w tej samej łodzi - wszyscy musimy wiosłować, jeśli nie - niektórzy będą wiosłowali, niektórzy wlewali wodę do środka, a inni robili dziurę w łodzi. W taki sposób nikt nie wygra.
Popatrzmy na USA w Iraku - wszyscy byli przeciwni, nawet ich sojusznicy - ale oni nie słuchali i co się stało? Nie wiedzą teraz jak się z tego wydostać. Teraz rozumiemy, że sprawa z USA jest bardzo poważna, wszyscy jesteśmy z nimi powiązani i jeśli USA się posypie, to będzie prawdziwa katastrofa. Musimy im pomóc się z tego wydostać. To oznacza, że aby sobie z tym poradzić potrzebna jest współpraca, nowy porządek światowy i mechanizmy globalne.
Po końcu Zimnej Wojny wszyscy mówili o nowym porządku światowym, przyłączył się nawet papież, mówiąc, że nowy porządek światowy - bardziej stabilny, bardziej uczciwy, bardziej ludzki - jest niezbędny. Jednak, kiedy ZSRR się rozpadł (przede wszystkim z przyczyn wewnętrznych) USA nie mogło oprzeć się pokusie wykorzystania tego chaosu. Elity polityczne się zmieniły, ci, którzy wyprowadzili świat z Zimnej Wojny opuścili scenę, nowi chcieli napisać swoja własną historię.
Te błędy w wyobrażeniach, słabe decyzje i mylne kroki sprawiły, że świat wymknął się spod kontroli. Teraz żyjemy w świecie chaosu. Nowe sposoby życia i nowe mechanizmy polityczne mogą umożliwić wyjście z chaosu, ale chaos może prowadzić także do podziałów, oporu i konfliktu zbrojnego.
Ku nowej cywilizacji - to motto Fundacji Gorbaczowa. W jaki sposób wygląda Nowa Cywilizacja? Skąd świat ma wziąć ogromne zasoby niezbędne dla tych fundamentalnych zmian?
Nie zawsze chodzi o pieniądze. Jeśli do kwestii międzynarodowych podchodzi się w bezładny sposób, wtedy potrzeba więcej pieniędzy. Tu chodzi o zaufanie, współpracę, dialog, wzajemną pomoc i wymianę. Czemu w Europie mamy do czynienia ze wzrostem gospodarczym? Tylko, dlatego, że istnieje Unia Europejska. To jest ścieżka, która daje nowe możliwości, a UE jest dobrym przykładem.
Oczywiście nie wszystko jest idealne. Według mnie, UE jako system jest już przeciążona. Musi mieć w sobie mądrość, aby wiedzieć, kiedy się zatrzymać, zaabsorbować, ruszyć naprzód, a nie tylko spieszyć się robiąc bez namysłu pochopne kroki.
Kiedy patrzy Pan na dzisiejszą Rosję - czy myśli Pan, że jest na dobrej drodze? Czy może być pozytywną siłą w wykuwaniu nowego świata, który promuje Pana Fundacja?
Myślę, że Rosja podąża w dobrym kierunku. Jednak Rosja jest w połowie drogi swojej transformacji demokratycznej. Ale teraz posunie się do przodu. W czasach Borysa, wszyscy traktowali Rosję jak wycieraczkę do butów, ale to już nie jest dłużej możliwe, o tych czasach będzie trzeba zapomnieć. Rosja będzie na tym samym poziomie, co wszyscy inni.
20080526STO29867
PL
1
PHOTO
20080516PHT29073.jpg
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
