Parlament Europejski wzywa do konkretnych działań na rzecz wspólnej polityki energetycznej
Energia
2006-03-23 - 12:24
Parlament przyjął rezolucje w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii
Jeśli nie zostaną podjęte żadne kroki, uzależnienie UE od importu energii wzrośnie w 2030 roku do 71%. Niedawne spory dotyczące cen gazu i podwyżki cen ropy naftowej także dowodzą koniczności działań. We wspólnej rezolucji, którą przyjął w czwartek Parlament Europejski, posłowie podkreślają zatem potrzebę ambitnej wspólnej polityki energetycznej, która promowałaby rozwój odnawialnych źródeł energii, solidarność między krajami członkowskimi UE i dokończenie budowy jednolitego rynku energii.
Rezolucja w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii, która przyjął większością głosów Parlament Europejski jest kolejnym wkładem w trwającą dyskusję nad europejską polityką energetyczną. Dziś w Brukseli rozpoczyna się szczyt Rady Europejskiej, którego jednym z wiodących tematów będzie wspólna polityka energetyczna w kontekście celów agendy lizbońskiej.
W rezolucji, Parlament Europejski z zadowoleniem przyjmuje nową zieloną księgę Komisji pt. „Europejska polityka energetyczna dotycząca bezpiecznej, konkurencyjnej i odnawialnej energii”. Uważa jednak, że nie udziela ona odpowiedzi na często pojawiające się ostatnio żądania stworzenia wspólnej polityki energetycznej. Posłowie apelują do Komisji i Rady o bardziej ambitną europejską politykę energetyczną obejmującą konkretny plan działania. Parlament uważa jednocześnie, że powinna ona uwzględniać "geograficzne, gospodarcze, regionalne, klimatyczne i strukturalne różnice pomiędzy Państwami Członkowskimi" .
W obliczu niedawnych sporów dotyczących cen gazu i podwyżek cen ropy naftowej Parlament Europejski uważa, że polityka energetyczna musi być połączona z polityką zagraniczną i bezpieczeństwa. Posłowie chętnie widzieliby możliwość mediacji w przypadkach konfliktów i sporów dotyczących dostaw i dystrybucji energii. Proces taki mógłby zostać zainicjowany w ramach polityki sąsiedztwa oraz przy udziale kluczowych krajów dostawców energii. Dlatego posłowie chcieliby wzmocnienia europejskiej polityki sąsiedztwa, która powinna uwzględniać współpracę z krajami sąsiednimi w dziedzinie energii.
Specjalną pomoc finansową należy przeznaczyć na rozwój infrastruktury transportowej. Posłowie wzywają Radę do przyjęcia stanowiska Parlamentu w sprawie priorytetów sieci transeuropejskich w celu uzupełnienia połączeń międzysystemowych w transeuropejskich sieciach energetycznych.
Istotnym elementem wspólnej polityki energetycznej powinna być większa solidarność między Państwami Członkowskimi w obliczu trudności związanych z bezpieczeństwem infrastruktury i dostaw. Większa solidarność, zdaniem posłów, znacząco wzmocniłaby zdolność UE do obrony wspólnych interesów energetycznych na arenie międzynarodowej.
Posłowie są zaniepokojeni próbami wspierania krajowych przedsiębiorstw energetycznych przez niektóre rządy państw UE, co prowadzi do zaburzeń na wspólnym rynku. Komisja Europejska powinna zapewnić pełne wdrożenie zasad rynku wewnętrznego, które zapewnią uczciwą konkurencję i pozwolą uniknąć tworzenia oligopolicznych rynków energii.
Parlament Europejski stwierdza w rezolucji, że porozumienie pomiędzy Rosją, a Algierią "może być pierwszym krokiem w kierunku ustanowienia organizacji przypominającej OPEC w dziedzinie gazu, co mogłoby mieć duży średnio i długoterminowy wpływ na ceny gazu oraz bezpieczeństwo dostaw" . Wzywa ponadto Komisję do stanowczego zareagowania na dominację rynkową i niedoskonałości rynku oraz do ściślejszej współpracy pomiędzy europejskimi i krajowymi organami ochrony konkurencji "w celu udzielenia zgodnej i rzeczywiście europejskiej odpowiedzi na pojawiający się krajowy patriotyzm gospodarczy" .
Unia Europejska powinna więcej inwestować w energooszczędną gospodarkę w celu zmniejszenia uzależnienia od paliw kopalnych. Parlament wzywa Państwa Członkowskie do osiągnięcia założonego celu 12% udziału w całkowitym zużyciu energii i 22,1% produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE) do 2010 r. oraz określenia nowych ambitnych celów po 2010 r.
Parlament wzywa również, aby w ramach siódmego ramowego programu badawczego prowadzone były badania naukowe nad biomasą i wszystkimi odnawialnymi źródłami energii. Powinny one obejmować m.in. energię fal i pływów, badania nad technologiami przechowywania energii i gazyfikacji węgla.
Parlament uznaje, że "rozwój ogrzewania miejskiego oraz sieci chłodniczych jest kluczową drogą do wzmocnienia bezpieczeństwa dostaw energii w budynkach, ponieważ pozwala na większą elastyczność w wykorzystaniu paliw" oraz odnotowuje, że "skojarzone wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej oraz trójgeneracja są technikami, które powinny być promowane oraz powinny służyć nie tylko zwiększeniu udziału odnawialnych źródeł energii w dostawach energii, ale również poprawie wydajności energetycznej " . Produkcja skojarzona jest również kluczową drogą do redukcji niestabilności cen energii dużych konsumentów przemysłowych.
Parlament uważa, że temat energii jądrowej jest elementem europejskiej debaty politycznej w sprawie zróżnicowania energii i uznaje rolę, jaką energia jądrowa odgrywa obecnie w niektórych Państwach Członkowskich w utrzymywaniu zabezpieczenia dostaw energii, jako część zróżnicowania energii oraz jako sposób na uniknięcie emisji CO 2 . Jeżeli produkcja energii jądrowej nadal będzie odgrywać pewną rolę w niektórych państwach członkowskich, to zdaniem posłów, w ramach zasady subsydiarności decyzje w tej sprawie mogą być podejmowane jedynie na szczeblu Państw Członkowskich.
Debata
Komisarz ds. energii, Andris Piebalgs , powiedział, że 47% obywateli UE popiera działania na rzecz rynku energii podejmowane na szczeblu wspólnotowym, podobnie jak czyni to wiele Państw Członkowskich i parlamentów narodowych. Główna zaletą zielonej księgi KE jest właśnie takie wspólnotowe podejście obejmujące bezpieczeństwo dostaw, konkurencyjności i zrównoważony rozwój, które powinny się nawzajem uzupełniać. Aby osiągnąć te trzy cele niezbędne jest dokończenie budowy "konkurencyjnego, otwartego, przejrzystego wspólnego rynku energii UE" . Inną ważną kwestią jest solidarność, gotowość działań w ekstremalnych sytuacjach i dzielenie się informacjami na temat funkcjonowania rynku energii. Odnosząc się do kwestii struktury krajowych rynków energii (energy mix), komisarz Piebalgs powiedział, że - zgodnie z zasadą pomocniczości - jest to kwestia pozostającą w kompetencjach władz Państw Członkowskich, jednak należy mieć na uwadze, że decyzje poszczególnych krajów maja wpływ na sytuacje innych państw, szczególnie sąsiednich.
Jacek Emil SARYUSZ-WOLSKI (PPE-DE) powiedział, że "energia jest czasami wykorzystywana jako broń do wywierania politycznych nacisków przez kraje posiadające quasi-monopolistyczną pozycję na rynku dostaw, tak jak to miało miejsce w przypadku Rosji i Ukrainy". Problem ten powinien być rozpatrywany w kontekście polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, dlatego oprócz komisarza Piebalgsa pytania powinny być kierowane również do Stałego Przedstawiciela ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Javiera Solany oraz Komisarz Ferrero-Waldner. Poseł Saryusz-Wolski powiedział, że UE powinna wypracować "prawdziwy zewnętrzny wymiar polityki bezpieczeństwa w zakresie dostaw gazu i ropy, co jest odrębną kwestią od polityki energetycznej sensu stricte" . Propozycje KE zawarte w zielonej księdze uznał za "idące w dobrym kierunku, ale nadal zbyt skromne". Apelował o rozszerzenie zasady solidarności na kwestie zakłóceń w dostawach z powodów politycznych. "To czego potrzebujemy, to współpraca i solidarność, a nie konkurencja między Państwami Członkowskimi, jak to miejsce dzisiaj" powiedział polski poseł i dodał, że na szczycie Rady państwa powinny skupić się na trzech podstawowych sprawach: (1) wzajemnej pomocy w przypadku przerw w dostawach, (2) wspólnym systemie uzgadniania największych kontraktów na dostawy gazu i ropy oraz (3) umieszczanie klauzul bezpieczeństwa energetycznego we wszystkich umowach UE z krajami trzecimi, które są dostawcami nośników energii lub krajami tranzytowymi. "Klauzula bezpieczeństwa energetycznego powinna nakładać obowiązek przestrzegania pewnego kodeksu postępowania i obietnicę nie wykorzystywania dostaw energii jako instrumentu nacisku politycznego" mówił poseł Saryusz-Wolski.
Konrad SZYMAŃSKI (UEN) powiedział, że wobec rosnącego uzależnienia od energii importowanej "jedyne, czego możemy uniknąć, to niesolidnych i nieprzewidywalnych partnerów". Dodał, że ku zaskoczeniu "wielu krajów europejskich, choć nie wszystkich, tym niesolidnym partnerem okazała się w ostatnim czasie Rosja" . Dodał, że rola takich dostawców na rynku energetycznym w Europie "powinna być trzymana w bezpiecznych granicach" . Problemy energetyczne pochodzą spoza UE, ale i tam leży cześć środków zaradczych, dlatego "wzmocniona polityka sąsiedztwa powinna być wzbogacona o aspekt energetyczny" . Z tego też powodu "polska propozycja paktu energetycznego opartego na zasadzie solidarności i wykraczająca śmiało poza granice Unii powinna być poważniej dyskutowana w trakcie zbliżającego się szczytu" . Poseł Szymański sceptycznie odniósł się do propozycji radzenia sobie z kryzysem energetycznym poprzez promocję nowych źródeł energii. "Udawanie, że kluczem do zapewnienia [bezpieczeństwa] są nowe źródła energii lub ograniczenia nakładane na przemysł w postaci np. umów klimatycznych, jest naiwnością. Odnawialne źródła energii jeszcze długo pozostaną drogim dodatkiem do naszych zasobów energetycznych. Zbyt silne ograniczenia nakładane na przemysł europejski, poparte często wątpliwymi podstawami naukowymi, są czynnikiem ograniczającym naszą konkurencyjność" , zakończył poseł.
Zbigniew Krzysztof KUŹMIUK (UEN) powiedział, że Polska jest szczególnie narażona na politykę wykorzystywania dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej jako narzędzia oddziaływania politycznego przez Rosję. Tym tłumaczył inicjatywę polskiego rządu, aby w sprawie bezpieczeństwa energetycznego wprowadzić rozwiązanie „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego". "Niestety, została ona dosyć chłodno przyjęta przez największe kraje europejskie, ponieważ większość z nich próbuje forsować rozwiązania korzystne dla nich samych, nawet kosztem innych członków Unii Europejskiej" powiedział poseł Kuźmiuk. Na poparcie swoich słów przytoczył przykład budowy gazociągu północnego przez Morze Bałtyckie. "Wprawdzie w ten sposób Niemcy w przyszłości znacząco poprawią swoje bezpieczeństwo energetyczne, niestety jednak godzą w ten sposób w interesy ekonomiczne i w bezpieczeństwo energetyczne takich krajów jak Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, a także krajów spoza Unii, jak Ukraina" mówił polski deputowany i przekonywał, że "polska inicjatywa zasługuje na poważną debatę" .
Jerzy BUZEK (PPE-DE) powiedział, że Europa nie jest samowystarczalna i dlatego istnieją dwie możliwości zapobiegania kryzysom energetycznym "Po pierwsze: więcej własnych, europejskich źródeł energii. Po drugie: dywersyfikacja dostaw".
Poseł Buzek powiedział, że Europa zapomina o ogromnych zasobach węgla kamiennego i brunatnego. "Nie rozumiem, dlaczego czyste technologie węglowe nie znalazły się wprost w naszej parlamentarnej rezolucji? Inni mają takie programy badawcze i komercyjne od lat. Energia nuklearna jest również koniecznością, szczególnie, że grozi nam efekt cieplarniany. Więcej środków na badania i technologie, to powinien być oczywisty postulat Parlamentu Europejskiego". Odnosząc się do dywersyfikacji dostaw, powiedział, że UE nie wykorzystała dotąd ogromnych możliwości jednego z jej sąsiadów, Ukrainy. "Rezerwy własnego ukraińskiego gazu, największe w Europie naturalne zbiorniki na gaz, tranzyt ropy i gazu z Turkmenistanu i Morza Kaspijskiego niezależnie od Gazpromu. Wszystko to może być przedmiotem współpracy Unia Europejska - Ukraina" mówił poseł Buzek i podkreślał, że wymaga to pozostawienia rurociągów ukraińskich w rękach Ukraińców oraz inwestycji, budowy i remontu rurociągów, w których Unia Europejska powinna pomóc Ukrainie. "Mamy do tego Europejski Bank Rozwoju, transeuropejskie sieci, wzmocnioną politykę sąsiedztwa. Możemy stać się bardziej solidarni i bezpieczni. Mamy o co oprzeć wspólną politykę energetyczną Unii Europejskiej", zakończył.
Adam GIEREK (PSE) mówił, że polityka energetyczna Unii ma dwa wymiary: zewnętrzny, geopolityczny, i wewnętrzny, gdyż bezpieczeństwo energetyczne to także racjonalizacja użytkowania energii. "Europa musi uporządkować własny potencjał energetyczny i poprawić jego użytkowanie poprzez wyeliminowanie niedoskonałości termodynamicznych", co należy osiągnąć poprzez termomodernizację budynków, poprzez modernizację i szersze wdrożenie rozproszonych źródeł energii cieplnej i elektrycznej, oraz "poprzez rozsądne wykorzystanie odnawialnych źródeł, a zwłaszcza biomasy, której użycie do produkcji energii elektrycznej uważam jednak za pewne nieporozumienie" . Poseł Gierek zauważył również, że Unia Europejska, tworząc sieci transgraniczne, "może wykorzystać fakt znacznych przesunięć czasu, licząc od wschodnich jej granic do zachodnich, by doprowadzić do złagodzenia szczytów obciążeń sieci elektrycznych, a na kierunku północ-południe do lepszego wykorzystania sezonowych różnic temperatury" . Konieczne jest dalsze zmniejszanie energochłonności dochodu narodowego, co powinno się przejawić w odpowiedniej polityce celnej. "Nie jest zatem zrozumiałe utrzymywanie sześcioprocentowych opłat celnych na bardzo energochłonne pierwotne aluminium. Import aluminium to import energii, a jednocześnie jej oszczędność w Unii Europejskiej" powiedział polski poseł.
20060322IPR06609
PL
1
PHOTO
20060322PHT06641.jpg
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
