Odpowiedź udzielona przez komisarz Cecilię Malmström w imieniu Komisji
(15 czerwca 2011 r.)
Umowa o readmisji między UE a Ukrainą weszła w życie dnia 1 stycznia 2008 r. Praktyczne stosowanie umowy jest nadzorowane przez Wspólny Komitet ds. Readmisji ustanowiony na mocy art. 15 umowy. Komitetowi współprzewodniczy Komisja, która reprezentuje UE i której pracę wspomagają eksperci z państw członkowskich.
Wspólny Komitet ds. Readmisji odbył dotychczas sześć posiedzeń, podczas których rozpatrywał kwestie techniczne, na które państwa członkowskie zwróciły uwagę Komisji. Mimo że stosowanie części postanowień dotyczących tych kwestii wymaga dalszych ulepszeń, umowa wyraźnie przyczynia się do ograniczenia nielegalnej migracji osób przyjeżdżających z Ukrainy, w tym osób, dla których Ukraina była tylko krajem tranzytowym. Należy jednak podkreślić, że umowa nie uwzględnia procedur powrotu stosowanych przez Ukrainę wobec osób wydalanych z UE.
Komisja jest w pełni świadoma znaczenia, jakie ma przestrzeganie praw człowieka oraz norm ochrony międzynarodowej w kontekście readmisji. Z tego powodu w komunikacie z dnia 23 lutego 2011 r., zawierającym ocenę stosowania umów UE o readmisji, Komisja zaleca, aby monitorować sytuację osób objętych readmisją na mocy odnośnych umów zawartych przez UE (głównie obywateli państw trzecich) oraz przedkładać sprawozdania odpowiedniemu Wspólnemu Komitetowi ds. Readmisji (w ramach projektu pilotażowego). Ukrainę wymienia się jako jeden z dwóch krajów, w którym ma być przeprowadzony taki projekt.
Ponadto w przedstawionym w dniu 22 listopada 2010 r. na szczycie UE-Ukraina planie działania w sprawie liberalizacji reżimu wizowego zawarto pewne punkty odniesienia dotyczące zarządzania migracją, w tym readmisji i polityki azylowej. Jeden z tych punktów odnosi się konkretnie do działań na rzecz reintegracji obywateli ukraińskich (powracających do kraju dobrowolnie lub na podstawie umowy o readmisji) oraz procedur powrotu i praw osób nimi objętych. Komisja będzie systematycznie przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie sprawozdania dotyczące realizacji planu działania w sprawie liberalizacji reżimu wizowego; pierwsze sprawozdanie ma być przedłożone w połowie bieżącego roku.
Komisja jest także świadoma faktu, jak istotne jest wspieranie krajów trzecich, z którymi UE zawarła umowy o readmisji, w procesie wdrażania postanowień tych umów. Z tego względu, aby kraje te były lepiej przygotowane do właściwego stosowania postanowień umowy, Komisja regularnie proponuje im wsparcie finansowe i techniczne. W przypadku Ukrainy w latach 2009-2010 przy wsparciu UE (wkład UE w wysokości 2 mln EUR) zrealizowano wynoszący 2,5 mln EUR projekt „Współpraca techniczna i budowanie zdolności rządów Ukrainy i Republiki Mołdowy na potrzeby wdrożenia umów o readmisji zawartych z Unią Europejską (GUMIRA)”.
W tym roku zostanie uruchomiony kolejny projekt zatytułowany „Wspieranie wdrażania umów o readmisji zawartych przez UE z Republiką Mołdowy, Federacją Rosyjską i Ukrainą: ułatwianie wspomaganych powrotów dobrowolnych oraz reintegracja (SIREADA)”. Ten projekt, posiadający porównywalny budżet oraz wsparcie UE podobnej wielkości, ma także na celu wzmocnienie zdolności Ukrainy do stosowania umowy o readmisji zawartej między UE i Ukrainą.
