P6_TA(2007)0538
Wzmocnienie europejskiej polityki sąsiedztwa
A6-0414/2007
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie wzmocnienia europejskiej polityki sąsiedztwa ( 2007/2088(INI) )
Parlament Europejski
, –
uwzględniając rozwój europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) od roku 2004, a w szczególności sprawozdania Komisji z postępu prac w zakresie wdrażania EPS z dnia 4 grudnia 2006 r. ( SEC(2006)1504 /2, SEC(2006)1505 /2, SEC(2006)1506 /2, SEC(2006)1507 /2, SEC(2006)1508 /2, SEC(2006)1509 /2, SEC(2006)1510 /2, SEC(2006)1511 /2, SEC(2006)1512 /2),
–
uwzględniając plany działania przyjęte wspólnie z Armenią, Azerbejdżanem, Gruzją, Mołdawią i Ukrainą, jak również z Egiptem, Izraelem, Jordanią, Libanem, Marokiem, Autonomią Palestyńską i Tunezją,
–
uwzględniając europejski instrument sąsiedztwa i partnerstwa (EISP), ściśle związany z wdrażaniem wspólnie przyjętych planów działania, zastępujący pomoc techniczną zapewnianą dotychczas w ramach programów TACIS i MEDA,
–
uwzględniając nieoficjalny dokument Komisji zatytułowany "Co Unia Europejska może dać Białorusi" z dnia 21 listopada 2006 r.,
–
uwzględniając europejską strategię bezpieczeństwa zatytułowaną "Bezpieczna Europa w lepszym świecie", zatwierdzoną przez Radę Europejską dnia 12 grudnia 2003 r.,
–
uwzględniając komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie wzmocnienia Europejskiej polityki sąsiedztwa ( COM(2006)0726 ),
–
uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 kwietnia 2007 r. dla Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowany "Synergia czarnomorska – Nowa inicjatywa współpracy regionalnej" ( COM(2007)0160 ),
–
uwzględniając konkluzje prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 14-15 grudnia 2006 r. i 21-22 czerwca 2007 r. oraz uwzględniając sprawozdanie Prezydencji Niemieckiej z postępu prac z dnia 15 czerwca 2007 r. zatytułowane "Wzmacnianie europejskiej polityli sąsiedztwa",
–
uwzględniając swoje rezolucje w sprawie rozszerzonej Europy oraz w sprawie EPS, w szczególności swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie europejskiej polityki sąsiedztwa Dz.U. C 287 E z 24.11.2006, str. 312.
,
–
uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie państw i regionów sąsiadujących z UE,
–
uwzględniając swoje rezolucje w sprawie EPS i strategii rozszerzenia UE,
–
uwzględniając wcześniejsze rezolucje z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie przyszłości Wymiaru Północnego Dz.U. C 280 E z 18.11.2006, str. 113.
oraz z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie strategii dla regionu Morza Bałtyckiego w ramach Wymiaru Północnego Dz.U. C 314 E z 21.12.2006, str. 330.
,
–
uwzględniając ustalenia zawarte w raportach na temat rozwoju społecznego w świecie arabskim opracowanych w ramach Programu Rozwoju Narodów Zjednoczonych,
–
uwzględniając zorganizowaną przez Komisję Konferencję w sprawie EPS, która odbyła się w dniu 3 września 2007 r.,
–
uwzględniając art. 45 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komisji Rozwoju Regionalnego, jak również Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych ( A6-0414/2007 ),
A.
mając na uwadze, że zwiększenie bezpieczeństwa, stabilności demokratycznej i dobrobytu, jak również wspieranie dobrych rządów i poszanowania podstawowych wolności i praw człowieka w sąsiedztwie UE, mają podstawowe znaczenie dla stabilności i dobrobytu całego kontynentu europejskiego,
B.
mając na uwadze, że Europejska Polityka Sąsiedztwa (EPS) pozostaje priorytetem polityki zagranicznej UE,
C.
mając na uwadze, że EPS winna zachować odmienny charakter od procesu rozszerzenia; mając na uwadze, że EPS nie wyklucza w przypadku wschodnich sąsiadów, co do których nie ma wątpliwości, że są państwami europejskimi, długoterminowej perspektywy dotyczącej ewentualnego członkostwa w UE, mając na uwadze, że EPS jest dla wszystkich objętych nią państw okazją do bliższej integracji z UE,
D.
mając na uwadze, że mimo pomyślnie rozpoczętych planów reform w wielu państwach ościennych, EPS nie spełniła jeszcze w pełni oczekiwań związanych z zaangażowaniem i zwiększeniem zaangażowania rządów państw objętych EPS w reformy polityczne i gospodarcze,
E.
mając na uwadze konieczność wypracowania większej liczby zachęt motywujących partnerów do wkroczenia na drogę reform; mając na uwadze konieczność znacznego wzmocnienia EPS w celu ułatwienia tego procesu, w tym przyznanie wystarczających środków finansowych w celu zrealizowania deklarowanych ambicji i celów,
F.
mając na uwadze, że trwające i zamrożone konflikty nadal stanowią podstawową przeszkodę dla osiągnięcia głównych celów EPS; mając na uwadze, że stabilność może zostać osiągnięta jedynie w drodze kompleksowego i trwałego rozwiązania istniejących konfliktów,
G.
mając na uwadze, że szczegółowe aspekty polityki UE wobec państw Zakaukazia oraz podejścia UE do regionu Morza Czarnego omówiono w odrębnych sprawozdaniach sporządzonych przez Komisję Spraw Zagranicznych Parlamentu,
1.
w pełni popiera główne cele EPS, która zmierza do umacniania obszaru dobrobytu, stabilności i bezpieczeństwa, zacieśnienia więzi z krajami ościennymi i między nimi oraz zobowiązania ich do kontynuowania reform na rzecz demokracji opartej na poszanowaniu praw człowieka, rządach prawa, lepszym sprawowaniu rządów oraz zrównoważonym rozwoju gospodarczym i społecznym; podkreśla konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na promowanie równych praw, w szczególności zwiększania praw kobiet, ale również w odniesieniu do mniejszości, i zdolności krajów ościennych do przezwyciężania konfliktów etnicznych, religijnych lub społecznych za pomocą pokojowych środków;
2.
wyraża wątpliwości co do istoty zasięgu geograficznego EPS, gdyż obejmuje ona zarówno kraje europejskie pod względem geograficznym, jak i nieeuropejskie kraje śródziemnomorskie; zauważa jednak, że obecnie nie wydaje się możliwa fundamentalna zmiana tych nadrzędnych ram politycznych; podkreśla zatem konieczność zwiększenia wysiłków w celu zdefiniowania wielostronnych celów i instrumentów tej polityki tak, aby UE i kraje ościenne mogły stawić czoła wspólnym wyzwaniom, przy jednoczesnym poszanowaniu odmiennych warunków i realiów zaangażowanych regionów i państw;
3.
zdecydowanie opowiada się zatem za możliwie dokładnym uwzględnieniem odmiennych realiów wszystkich krajów objętych EPS w całym okresie realizacji polityki w celu wypracowania najbardziej odpowiednich i konkretnych średnio- i długoterminowych zachęt do przeprowadzenia reform oraz zwiększenia zaangażowania tych społeczeństw w proces modernizacji, we współpracę i w integrację z UE;
4.
zauważa, że warunkowość uwzględniona w podejściu EPS opiera się na pozytywnych doświadczeniach zdobytych podczas rozszerzenia; uważa, że warunkowość może stanowić odpowiednią zachętę do przyspieszenia procesu reform w krajach objętych EPS w celu osiągnięcia konwergencji z UE, o ile będzie pojmowana pozytywnie i zróżnicowana w zależności od określonych potrzeb i możliwości danego państwa oraz jeśli towarzyszyć jej będzie wypracowanie wizji wspólnej dla wszystkich partnerów pod względem politycznym, instytucjonalnym i gospodarczym;
5.
z naciskiem stwierdza, że poszanowanie powszechnych praw człowieka i podstawowych wolności stanowi główną zasadę polityki UE; podkreśla, że niezależnie od stopnia gotowości rządów państw partnerskich do współpracy i podzielania tych wartości, we wszystkich krajach objętych EPS należy zdecydowanie wspierać społeczeństwo obywatelskie i zachęcać je do uczestnictwa oraz odgrywania głównej roli w procesie reform i demokratyzacji, a także wspierać rozwijanie wolnych i niezależnych mediów; wzywa Komisję do podjęcia negocjacji w sprawie ustanowienia podkomitetów ds. praw człowieka ze wszystkimi krajami objętymi EPS, aby zapewnić skuteczny dialog polityczny w tej sprawie;
6.
podkreśla znaczenie dla UE ożywienia kontaktów z parlamentami, partiami politycznymi, władzami lokalnymi i innymi podmiotami zainteresowanymi w krajach objętych EPS w celu ich zaangażowania w opracowywanie i wdrażanie planów działania; w związku z tym nalega, aby fora poświęcone partnerstwu odbywały się periodycznie;
7.
podkreśla ogromne znaczenie szeroko zakrojonego dialogu w społeczeństwie obywatelskim oraz większych kontaktów międzyludzkich, które przyczyniają się do lepszego zrozumienia między społeczeństwami UE i krajami EPS oraz przynoszą obustronne korzyści ze współpracy; uważa, że należy poświęcić szczególną uwagę wymianom studentów oraz wymianom w dziedzinie kultury i badań; w związku z tym przychylnie odnosi się do inicjatywy Komisji dotyczącej otwarcia agencji i programów wspólnotowych na kraje objęte EPS oraz wspiera w szczególności dalsze zaangażowanie wszystkich krajów objętych EPS w realizację programu Erasmus Mundus;
8.
zachęca Komisję oraz władze krajowe, regionalne i lokalne do opracowania programów miast i regionów bliźniaczych oraz do odpowiedniego wsparcia takich programów w celu wzmocnienia lokalnej i regionalnej zdolności administracyjnej w krajach sąsiadujących, a także promowania programów wymian dla społeczeństwa obywatelskiego oraz inicjatyw związanych z mikroprojektami;
9.
podkreśla konieczność dużego zaangażowania politycznego ze strony UE oraz państw członkowskich tak, aby EPS odniosła trwały sukces; nalega, aby państwa członkowskie UE dostosowały w możliwie największym stopniu swoje strategie polityczne w krajach objętych EPS do priorytetów określonych w krajowych dokumentach strategicznych EPS w celu zagwarantowania zgodności, spójności i wzajemnego uzupełniania się polityki;
10.
opowiada się za pogłębieniem stałego dialogu politycznego między UE a krajami objętymi EPS; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Ukraina, Mołdawia, Gruzja i Armenia opowiadają się za większością deklaracji i stanowisk UE w zakresie Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB), oraz popiera decyzję o podobnym zaangażowaniu Azerbejdżanu; wyraża przekonanie, że wszystkim pozostałym krajom objętym EPS należy umożliwić przyjęcie polityki zagranicznej UE;
11.
przychylnie odnosi się do długoterminowego celu ustanowienia strefy wolnego handlu obejmującej państwa ościenne zgodnie z powyższym komunikatem Komisji z dnia 4 grudnia 2006 r.; wspiera negocjacje w sprawie szeroko zakrojonych dwustronnych umów o wolnym handlu między UE a odpowiednimi krajami objętymi EPS, które powinny – zgodnie z procesem wdrażania reform regulacyjnych – wykraczać poza cła i obejmować usługi i ochronę inwestycji; podkreśla, że podczas negocjacji wspomnianych umów należy uwzględnić oceny wpływu na społeczeństwo i środowisko; ubolewa nad faktem, że UE do tej pory nie uznała za możliwe otworzenia rynku na produkty, które w szczególności państwa objęte EPS mogą dostarczać po konkurencyjnych cenach i których jakość odpowiada normom UE;
12.
wspiera rozwój wielostronnej współpracy między UE i jej partnerami w poszczególnych sektorach, którą należy wypracować w oparciu o istniejące więzi regionalne i ponadgraniczne w dziedzinach takich jak środowisko, bezpieczeństwo energetyczne, kultura, transport oraz zarządzanie granicami i migracją; wspiera w miarę możliwości negocjacje w sprawie wiążących prawnie umów sektorowych, które ułatwiają integrację wspólnych strategii politycznych; podkreśla w szczególności konieczność wpływania na inwestycje w celu rozszerzenia na kraje objęte EPS paneuropejskich sieci energetycznych i transportowych;
13.
podkreśla potrzebę wykorzystania istniejących organizacji wielostronnych do zwiększenia współdziałania Unii Europejskiej i krajów objętych EPS; podkreśla szczególnie rolę Rady Europy i Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) w dziedzinie monitorowania wdrażania praw człowieka, demokracji i rządów prawa;
14.
opowiada się za podjęciem ze wszystkimi krajami objętymi EPS negocjacji dotyczących umów o ułatwieniach wizowych i o readmisji; podkreśla konieczność poprawy zdolności krajów objętych EPS do zarządzania przepływem migracyjnym, skutecznego zwalczania nielegalnej migracji oraz zagwarantowania wypełniania międzynarodowych zobowiązań dotyczących praw człowieka; wzywa państwa członkowskie, UE i wszystkie kraje objęte EPS do zacieśnienia współpracy w walce z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, terroryzmem, handlem ludźmi i handlem narkotykami; wspiera zaangażowanie państw ościennych w działalność Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex) i Europejskiego Urzędu Policji (Europol); podkreśla potrzebę zagwarantowania, że wykonywanie takich umów o readmisji przebiega w pełnym poszanowaniu zasady non-refoulement, oraz zapewnienia dostępu do sprawiedliwej procedury azylowej; nalega, aby Komisja zorganizowała skuteczny monitoring traktowania osób deportowanych na mocy umów o readmisji zawartych z krajami objętymi EPS, w szczególności pod względem ewentualnego "wydalania seryjnego";
15.
przypomina, że EPS zapewnia doskonałe ramy współpracy regionalnej i lokalnej; wzywa do zacieśnienia współpracy regionalnej w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, a w szczególności zarządzania granicami, migracją i azylem, zwalczania przestępczości zorganizowanej, handlu ludźmi, nielegalnej imigracji, terroryzmu, prania pieniędzy i handlu narkotykami, jak również współpracy policyjnej i sądowej; uważa, że przy współpracy regionalnej i ustanawianiu sieci w tych dziedzinach można skorzystać z doświadczenia zdobytego między innymi w ramach "procesu Söderköping", obejmującego Białoruś, Mołdawię i Ukrainę oraz – ze strony UE – Estonię, Węgry, Łotwę, Litwę, Polskę, Rumunię, Słowację i Szwecję;
16.
pilnie zwraca się do państw członkowskich o usprawnienie obsługi wiz w celu ułatwienia mobilności i uczynienia legalnych podróży do UE mniej uciążliwymi i mniej kosztownymi, w szczególności dla grup takich jak studenci, naukowcy, przedsiębiorcy i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego; wzywa państwa członkowskie do skutecznego rozwiązywania problemów napotykanych podczas świadczenia usług konsularnych; zachęca do ustanawiania wspólnych ośrodków składania wniosków o wizę Schengen w krajach objętych EPS;
17.
zachęca państwa członkowskie do rozpoczęcia w stosownych przypadkach negocjacji zmierzających do zawarcia dwustronnych umów z krajami objętymi EPS w celu wdrażania systemu małego ruchu granicznego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1931/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniającym postanowienia Konwencji z Schengen Dz.U. L 405 z 30.12.2006, str. 1.
;
18.
z zainteresowaniem przyjmuje projekt Komisji dotyczący opracowania analizy wykonalności ewentualnej sąsiedzkiej umowy energetycznej; w związku z tym zachęca kraje partnerskie EPS do przestrzegania przepisów międzynarodowych i zobowiązań podjętych na światowych rynkach;
19.
opowiada się za lepszym dialogiem i koordynacją oraz większą liczbą wspólnych działań UE i Stanów Zjednoczonych w dążeniu do osiągnięcia wspólnych celów takich jak upowszechnianie demokracji, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i zwiększenie bezpieczeństwa regionalnego w państwach sąsiadujących z UE;
20.
podkreśla również potrzebę zaangażowana w prace państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandii, Norwegii, Lichtensteinu) i Szwajcarii oraz współpracy z nimi, jak również pełnego wykorzystania ich doświadczenia w zakresie kooperacji z Unią Europejską;
21.
podkreśla konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu funduszy i bliskiej współpracy z innymi instytucjami finansowymi w celu pomyślnej realizacji EPS oraz jest zdania, że należy wykorzystać przegląd perspektywy finansowej na lata 2007-2013 zaplanowany na lata 2008-2009 w celu zwiększenia budżetu europejskiego instrumentu sąsiedztwa i partnerstwa (EISP); z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie sąsiedzkiego funduszu inwestycyjnego, który umożliwi zmobilizowanie funduszy dla partnerów EPS; kładzie silny nacisk na konieczność utrzymania ogólnej równowagi między wschodnim i południowym obszarem EPS, odzwierciedlającej ambicje i cele UE związane z omawianym regionem, skuteczność wcześniejszej pomocy oraz liczbę ludności zamieszkującej ten obszar;
22.
wzywa Komisję do koordynacji zasobów finansowych i możliwości analizy polityki z zasobami i możliwościami międzynarodowych instytucji finansowych (Europejski Bank Inwestycyjny, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Bank Światowy) w celu osiągnięcia synergii w wypracowywaniu i stymulowaniu reform zgodnie z planami działania EPS;
23.
z zadowoleniem przyjmuje motywującą koncepcję instrumentu wspierania systemu rządów w celu zapewnienia dodatkowego wsparcia finansowego krajom o najlepszych wynikach; nalega, aby wynagradzał rzeczywiste postępy pod względem celów związanych z prawami człowieka i demokratycznymi rządami, aby opierał się na przejrzystych kryteriach przydziału oraz stosowany był do dalszego wspierania procesu reformy;
24.
zaleca baczną i nieustanną czujność w walce z korupcją w poszczególnych krajach, której wyniki powinny służyć za podstawę ustalania poziomów pomocy;
Wschodnioeuropejskie kraje ościenne
25.
zauważa, że demokratyczne kraje ościenne, co do których nie ma wątpliwości, że są państwami europejskimi, i które przestrzegają rządów prawa, mogą w zasadzie – zgodnie z art. 49 Traktatu o Unii Europejskiej – ubiegać się o członkostwo w UE, zaś tempo i zakres wspólnego procesu europejskiego powinny odpowiadać w możliwie największym stopniu możliwościom realizacji odpowiednich reform i spełnienia warunków (kryteriów kopenhaskich) w krajach partnerskich i w UE;
26.
w związku z tym przypomina pogląd wyrażony w zaleceniu Parlamentu z dnia 12 lipca 2007 r. dla Rady w sprawie mandatu negocjacyjnego dotyczącego nowego, rozszerzonego porozumienia między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi a Ukrainą
Teksty przyjęte
, P6_TA(2007)0355 .
, że obecne negocjacje z Ukrainą powinny prowadzić do zawarcia układu o stowarzyszeniu, który stanowi skuteczny i wiarygodny wkład na rzecz europejskich perspektyw Ukrainy oraz rozpoczyna odpowiedni proces, łącznie z możliwością członkostwa w UE; jest zdania, że podobne podejście należy przyjąć w stosunkach z Mołdawią, zważywszy, że początkowy okres dziesięciu lat obowiązywania układu o partnerstwie i współpracy z tym krajem dobiega końca w czerwcu 2008 r.;
27.
odnotowuje inicjatywę Komisji dotyczącą zaproszenia Białorusi w charakterze obserwatora na konferencję w sprawie EPS, która odbyła się w dniu 3 września 2007 r.; wyraża jednak silne zaniepokojenie brakiem pozytywnej odpowiedzi ze strony rządu Białorusi na propozycję współpracy warunkowej sformułowanej przez Komisję w powyższym nieoficjalnym dokumencie z dnia 21 listopada 2006 r.; potępia egzekucje wciąż dokonywane na Białorusi, jedynym państwie w Europie, w którym nadal obowiązuje kara śmierci, oraz inne przypadki łamania podstawowych praw człowieka przez władze białoruskie i wzywa je do uwolnienia wszystkich więźniów politycznych i zaprzestania wszelkiego ucisku sił demokratycznych w celu umożliwienia społeczeństwu białoruskiemu korzystania z wolności, demokracji i dobrobytu oraz wszelkich możliwości wynikających z bliższej integracji z UE; podkreśla, że UE winna pilnie zapewnić skuteczniejsze wsparcie społeczeństwu obywatelskiemu, wolnym mediom oraz partiom politycznym zaangażowanym na rzecz demokracji, rządów prawa i poszanowania powszechnych praw człowieka i podstawowych wolności; zdecydowanie wzywa Białoruś do ustanowienia moratorium na wykonywanie kary śmierci jako pierwszy krok ku zniesieniu kary śmierci oraz do ratyfikowania drugiego protokołu dodatkowego do Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i jej odnośnych protokołów; zachęca Komisję do efektywniejszego wykorzystania Europejskiego Instrumentu na rzecz Demokracji i Praw Człowieka (EIDPC) oraz do dopilnowania, aby rząd białoruski nieprawidłowo nie wykorzystał przeciwko obywatelom Białorusi i społeczeństwu obywatelskiemu środków zapewnionych dzięki instrumentom finansowym UE;
28.
wzywa Komisję do wspierania kontaktów międzyludzkich poprzez zmniejszenie kosztu wiz dla Białorusinów, w szczególności dla studentów, osób pracujących naukowo oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w celu dostosowania tych kosztów do tych, jakie są pobierane w innych państwach objętych EPS, jak Ukraina oraz w Rosji;
29.
uważa, że Białoruś ma takie same europejskie powołanie i perspektywy jak Ukraina i Mołdawia, jeżeli tylko zwróci się ku demokracji, będzie przestrzegać podstawowych praw człowieka i wolności oraz wzmocni rządy prawa;
30.
wyraża przekonanie, że należy ustalić motywujące ramy uwzględniające średniookresowe cele do realizacji, w oparciu o układy o stowarzyszeniu nowej generacji, które będą przedmiotem negocjacji z państwami objętymi EPS respektującymi podstawowe wartości europejskie, gotowymi do bliższej integracji z UE oraz wykazującymi obiektywne wyniki w zakresie realizacji planu działania EPS;
31.
jest zdania, że wspomniane układy winny przewidywać stopniowy rozwój stosunków dwustronnych z UE w podziale na etapy, negocjowanie konkretnych warunków i harmonogramu, których należy przestrzegać, w tym wiążące wyznaczniki wyników określone we wspólnie przyjętych planach działaniach, które będą podlegać okresowemu monitorowaniu; ponawia swoją wcześniejszą propozycję wypracowania z państwami, co do których nie ma wątpliwości, że są państwami europejskimi, szeroko zakrojonych umów o wolnym handlu w kontekście potencjalnego "Europejskiego Obszaru Gospodarczego Plus";
32.
pochwala zawarcie umów o ułatwieniach wizowych i o readmisji z Ukrainą, jak również rozpoczęcie takiego procesu z Mołdawią, wzywa także do podjęcia negocjacji w sprawie podobnych umów z państwami Zakaukazia; wyraża przekonanie, że należy rozważyć wprowadzenie w późniejszym okresie systemu bezwizowego, określając jednocześnie poszczególne etapy konieczne do osiągnięcia tego celu; podkreśla, że w przypadku Gruzji postęp w reformach oraz niezamierzony negatywny wpływ umowy o ułatwieniach wizowych pomiędzy UE i Rosją na rozwiązanie konfliktów w gruzińskich regionach separatystycznych Osetii Południowej i Abchazji wymaga szybkiego zawarcia umowy o ułatwieniach wizowych pomiędzy Gruzją i UE; domaga się opracowania skutecznych mechanizmów monitoringu, szczególnie w odniesieniu do przestrzegania podstawowych praw człowieka osób podlegających umowom o readmisji; podkreśla znaczenie posiadania odpowiednich gwarancji dostępu do sprawiedliwej procedury azylowej dla osób potrzebujących międzynarodowej ochrony, w szczególności w przypadku stosowania "przyspieszonych procedur readmisyjnych" wobec osób przechwyconych w regionach przygranicznych, zgodnie z umową o readmisji zawartą z Ukrainą i propozycją umowy o readmisji z Mołdawią;
33.
podkreśla potrzebę zintensyfikowanej realizacji istniejących projektów transportowych wspieranych przez UE w tym regionie, a w szczególności Projektu Korytarza Transportowego Europa - Kaukaz - Azja (TRASECA), przy pełnym wykorzystaniu potencjału tranzytowego uczestniczących krajów;
34.
uważa, że należy kontynuować stopniowe włączanie do Europejskiej Wspólnoty Energii państw sąsiadujących z UE na wschodzie, i wzywa do priorytetowego wdrożenia reform sektorów energetycznych poprzez wprowadzenie zasad otwartej gospodarki rynkowej i przejrzystości, w szczególności w odniesieniu do cen, dostępu do sieci i wydajności energetycznej; z zadowoleniem przyjmuje starania poczynione na rzecz włączenia zewnętrznego bezpieczeństwa energetycznego do WPZiB jako jednego z głównych elementów EPS;
35.
podkreśla znaczenie politycznego wymiaru EPS; opowiada się za większym wsparciem ze strony UE na rzecz regionalnych projektów współpracy politycznej, takich jak Wspólnota Wyboru Demokratycznego (CDC), GUAM (Gruzja, Ukraina, Azerbejdżan i Mołdawia) oraz Organizacja Współpracy Gospodarczej Basenu Morza Czarnego (BSEC), w celu skuteczniejszego upowszechniania demokracji, zaufania, wielostronnej współpracy i trwałego rozwoju w regionie;
36.
podkreśla konieczność większego zaangażowania ze strony UE w rozwiązanie tzw. zamrożonych konfliktów, m.in. dzięki programom na rzecz budowania zaufania, zarządzaniu konfliktami i projektom poświęconym kształceniu, kulturze i kształtowaniu społeczeństwa obywatelskiego na obszarach separatystycznych; wyraża uznanie dla działań Nadgranicznej Misji Pomocy UE w Mołdowii i Ukrainie (EUBAM); wzywa Radę i Komisję do wyraźnego sprecyzowania, że uczestnictwo w EPS zobowiązuje zainteresowane kraje do utrzymywania dobrosąsiedzkich stosunków, i że w celu pełnego wykorzystania potencjału EPS zobowiązuje je do podejmowania ponowionych, świeżych i szczerych wysiłków w celu znalezienia trwałego i zrównoważonego rozwiązania konfliktów w regionie oraz do powstrzymania się od agresywnych deklaracji, gróźb i działań, które mogłyby pogorszyć sytuację i zniweczyć wysiłki wspólnoty międzynarodowej;
37.
zachęca Ukrainę, w ramach opowiedzenia się za deklaracjami i stanowiskami UE w zakresie WPZiB, do przyłączenia się do restryktywnych działań podjętych przez UE przeciw kierownictwu regionu Naddniestrza w Mołdawii, w ten sposób dokonując dalszego znaczącego wkładu na rzecz pokojowego rozwiązania konfliktu w Naddniestrzu;
38.
z zadowoleniem przyjmuje pomoc udzieloną w ramach Europejskiego Instrumentu Polityki Sąsiedztwa (EIPS) na rzecz działań dotyczących budowania zaufania w Gruzji i jej obszarach separatystycznych Abchazji i Osetii Południowej; zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości zapewnienia pomocy dla Górnego Karabachu w formie lokalnych projektów dotyczących budowania zaufania i lokalnych projektów odbudowy gospodarczej, w celu wspomożenia rozwiązania tam konfliktu;
39.
apeluje do Turcji o nawiązanie oficjalnych stosunków dyplomatycznych z Armenią i ponowne otworzenie granic państwowych między obu państwami jako działania budujące zaufanie niezbędne dla trwałego pokoju i integracji gospodarczej w regionie; zwraca się do Turcji i Armenii o rozpoczęcie szczerej dyskusji na temat wszystkich nieuregulowanych kwestii;
40.
podkreśla znaczenie wypracowania bardziej subtelnego podejścia w stosunku do regionu Morza Czarnego, dopełniającego EPS, i podkreśla znaczenie włączenia Turcji i Rosji, jako partnerów, w rozwój realnej strategii dla tego regionu;
41.
za istotne uważa wzmocnienie wymiaru parlamentarnego politycznego partnerstwa pomiędzy Parlamentem Europejskim i krajami biorącymi udział we wschodnim wymiarze EPS; proponuje dlatego ustanowienie Zgromadzenia Parlamentarnego UE - Sąsiedztwo-Wschód (EURO-NEST), idąc za przykładem wielostronnych zgromadzeń parlamentarnych powołanych już z udziałem Parlamentu Europejskiego, obejmującego parlamenty Ukrainy, Mołdawii, Armenii, Gruzji i Azerbejdżanu, a także obserwatorów prodemokratycznych z Białorusi;
42.
w celu zwiększenia wymiaru parlamentarnego zachęca Radę, Komisję i państwa członkowskie do rozwijania, we współpracy z rządami i państwami zaangażowanym we wschodnią część polityki sąsiedztwa, platformy wielostronnej współpracy regionalnej na szczeblu ministerialnym, wzmacniając polityczny wymiar polityki sąsiedztwa na wschodzie Europy;
43.
wyraża przekonanie, że tego typu zgromadzenie i współpraca ministerialna przyczynią się korzystnie do realizacji wzmocnionej EPS i wniesie wartość dodaną do działań dwustronnych delegacji międzyparlamentarnych umożliwiając wszystkim stronom wzmocnienie współpracy, solidarności i wzajemnego zaufania oraz wzmocnienie stałego wielostronnego dialogu w kwestiach wspólnego zainteresowania o wyraźnym regionalnym wymiarze, takich jak energia, środowisko, walka z terroryzmem, zarządzanie migracją, prawa człowieka, itd.;
44.
podkreśla konieczność wykorzystania partnerstwa strategicznego między UE i Rosją w celu położenia nacisku na wymóg poszanowania podstawowych praw człowieka i wolności, prawa międzynarodowego, wyboru demokratycznego i rządów prawa, jako zasad rządzących podejściem obu partnerów do wspólnych sąsiadów; apeluje do władz rosyjskich o spełnienie zobowiązania udzielenia pomocy w przywróceniu integralności terytorialnej państw objętych EPS, wywiązanie się z zobowiązania Rosji do ochrony mniejszości na obszarach, w których uczestniczy ona w operacjach pokojowych, oraz o niesprzeciwianie się ewentualnemu zaangażowaniu Europy w cywilne i wojskowe operacje pokojowe w regionach objętych tzw. zamrożonymi konfliktami, tak jak domagały się tego niektóre zainteresowane strony; ubolewa nad wykorzystywaniem zasobów energetycznych jako narzędzia do realizacji celów politycznych; zachęca Rosję do podjęcia konstruktywnego dialogu z UE i naszymi wspólnymi sąsiadami w sprawie możliwości zacieśnienia wielostronnej współpracy w regionie Morza Czarnego;
45.
z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę strategicznego zacieśnienia stosunków z sąsiadami wschodnich państw objętych EPS, w szczególności z krajami Azji Środkowej; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym niedawno przyjętą strategię w sprawie Azji Środkowej; uważa w tym kontekście, że między Unią Europejską a krajami Azji Środkowej należy rozwinąć specjalną szeroko zakrojoną współpracę; podkreśla, że można dokonać powiązania EPS i niedawno przyjętej strategii w sprawie Azji Środkowej; podkreśla, że zważywszy na kluczową rolę polityczną, gospodarczą i energetyczną Kazachstanu w tym regionie, jak również jego odrębnych, pomyślnie ustanowionych świeckich struktur wieloetnicznych, kraj ten mógłby stać się pierwszym przykładem zacieśnienia stosunków między krajami Azji Środkowej a Unią Europejską, jednakże pod warunkiem podjęcia przez niego szeroko zakrojonych reform politycznych ze szczególnym zwróceniem uwagi na przestrzeganie praw człowieka oraz zasad demokratycznych;
46.
nalega, aby realizacja EPS pozostała wspólnym przedmiotem troski wszystkich państw członkowskich; proponuje Komisji, by uwzględnić wyjątkowe doświadczenia wyniesione z reform związanych z transformacją tych państw członkowskich, które przystąpiły do UE w XXI wieku, a także by w dalszej mierze rozwijać i udoskonalać nowe mechanizmy będące obecnie w użyciu, które mogłyby korzystnie wpłynąć na państwa objęte EPS;
Kraje ościenne na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego
47.
podkreśla silne i długotrwałe więzi między UE i krajami położonymi na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego oraz zaznacza, że zacieśniona współpraca leży w interesie obu stron;
48.
przypomina, że Unia Europejska winna czynnie wspierać i ułatwiać proces reform w południowych krajach objętych EPS, ponieważ potencjalne korzyści z szeroko zakrojonych reform politycznych, gospodarczych i społecznych znacznie przewyższają ich koszty; przypomina również, że postęp można osiągnąć jedynie stopniowo i że jest on uzależniony od zaangażowania w realizację reform krajów partnerskich;
49.
wzywa Komisję do dalszego zbadania możliwości zawarcia szeroko zakrojonych umów nowej generacji z południowymi krajami objętymi EPS; nalega na włączenie w te umowy mechanizmów wdrażania klauzuli praw człowieka; zauważa, że umowy dwustronne nie powinny być zawierane kosztem zacieśniania współpracy wielostronnej w całym regionie, a w szczególności dążenia do osiągnięcia celów procesu barcelońskiego, w tym utworzenia strefy wolnego handlu; wzywa państwa członkowskie do rozważenia możliwych sposobów zacieśnienia współpracy, w tym za pomocą większej elastyczności w otwieraniu rynku rolnego i rynku pracy w przyszłości, z uwzględnieniem ochrony socjalnej i sprawiedliwości; wzywa południowe kraje objęte EPS do dołożenia starań na rzecz większego otwarcia systemów gospodarczych i harmonizacji przepisów gospodarczych z odpowiednimi przepisami dorobku UE; nalega na konieczność uznania prawa krajów śródziemnomorskich do decydowania o tempie otwarcia handlowego i o krajowych strategiach rozwoju gospodarczego i społecznego; uważa, że skuteczniejsze wykorzystanie instrumentu sąsiedztwa do wspierania projektów regionalnych pozwoliłoby poprawić sytuację, sprzyjając powstaniu autentycznego, regionalnie zintegrowanego obszaru gospodarczego;
50.
przypomina, że powszechne prawa człowieka są istotą wartości UE; ubolewa, że od początku partnerstwa eurośródziemnomorskiego poczynione postępy – choć znaczne w odniesieniu do demokracji i praw człowieka – nie są wystarczające i wzywa Komisję do kontynuowania prac z rządami, władzami regionalnymi i lokalnymi oraz podmiotami społeczeństwa obywatelskiego w tych krajach; podkreśla znaczenie swobody wypowiedzi dla rozwijania kultury demokratycznej i umocnienia społeczeństwa obywatelskiego; wzywa Komisję do podjęcia skutecznych rozmów w tej dziedzinie i do aktywnego rozwijania wspólnej polityki i wspólnych programów edukacyjnych mających na celu wspieranie wzajemnego poznania, tolerancji i praw kobiet, w szczególności wśród młodych pokoleń; w związku z tym kraje południowe objęte powinna cechować większa przejrzystość i otwartość na wkład ze strony społeczeństwa obywatelskiego; niemniej wyraża przekonanie, że dialog o prawach człowieka nie powinien powstrzymać UE przed publiczną krytyką i podjęciem innych środków w razie poważnego naruszenia praw podstawowych;
51.
uznaje odmienne realia, interesy i priorytety poszczególnych krajów południowych, które uwzględnia się podczas negocjacji i realizacji planów działania; podkreśla ogromne znaczenie zacieśnienia współpracy regionalnej w ramach partnerstwa eurośródziemnomorskiego (EMP); podkreśla, że EPS w żadnej mierze nie zastępuje EMP ani z nim nie konkuruje, lecz że obie strategie uzupełniają się, pozwalając na przyjęcie wielostronnego podejścia procesu barcelońskiego w perspektywie dwustronnej; wzywa Komisję do dołożenia starań na rzecz komunikacji w celu wyjaśnienia powiązania między obiema strategiami zarówno krajom partnerskim, jak i społeczeństwu europejskiemu;
52.
ponownie podkreśla konieczność większej woli politycznej ze strony instytucji UE i państw członkowskich dotyczącej czynnego udziału w zażegnaniu konfliktów w regionie, przy czym należy unikać sytuacji, w której konflikty te stałyby się przeszkodą w rozwoju EPS; podkreśla, że EPS nie osiągnie pełnego potencjału, o ile nie zażegna się konfliktów utrudniających lub uniemożliwiających współpracę regionalną; powtarza, że należy wzmocnić działania w ramach EPS sprzyjające zapobieganiu konfliktom oraz ukierunkować je na środki umożliwiające budowanie zaufania, takie jak zarządzanie granicami, wspieranie procesu pojednania na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla istotną rolę instrumentu wspierania systemu rządów w przeciwdziałaniu konfliktom i rozwiązywaniu ich; w związku z tym podkreśla potrzebę spójności i komplementarności EPS oraz innych instrumentów i polityk; podkreśla również potrzebę strukturalnej analizy konfliktów oraz uwrażliwienia na konflikty przy opracowywaniu, realizacji i monitorowaniu programów;
53.
przypomina, że EPS wraz z partnerstwem eurośródziemnomorskim stanowią ramy wszystkich obszarów współpracy; jest zdania, że należy umożliwić i ułatwić zacieśnioną współpracę między zainteresowanymi stronami; podkreśla, że rozważenie nowych inicjatyw dotyczących zacieśnienia współpracy w regionie Morza Śródziemnego pociąga za sobą konieczność ponownego uruchomienia EMP, które wymaga poważnego zastanowienia się nad ograniczeniami i trudnościami napotkanymi w ostatnich latach; nalega, aby kraje śródziemnomorskie pozostały wspólnym przedmiotem troski wszystkich państw członkowskich; przypomina znaczenie Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego ; podkreśla swoje życzenie, by instytucję tę włączono do monitorowania rozwoju polityki eurośródziemnomorskiej;
54.
zauważa znaczenie nawiązania ściślejszych stosunków, nawet poprzez nowe relacje, z krajami będącymi sąsiadami naszych sąsiadów, jak na przykład kraje należące do Rady Współpracy Państw Zatoki;
Rola Parlamentu Europejskiego
55.
ponownie potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz kontynuowania kontroli realizacji EPS, w szczególności dzięki wykorzystaniu swoich uprawnień, w tym – w ostateczności –swoich uprawnień budżetowych, i kontynuacji rozmów z Komisją na temat wdrożenia EIPS, jak również EIDPC – rozmów, które rozpoczęto w 2007 r. i które będą kontynuowane z myślą o przeglądzie zaplanowanym na 2009 r.; zamierza regularnie analizować sprawozdania z postępu prac EPS; ubolewa jednak nad faktem, że nie zasięgnięto jego opinii w sprawie planów działania EPS, oceny ich realizacji ani stanu zaawansowania dyskusji w podkomitetach ds. praw człowieka;
56.
ma świadomość roli, jaką odgrywa jako ważna instytucja opiniotwórcza oraz jako forum debaty publicznej, oraz zamierza zacieśnić współpracę z parlamentami i społeczeństwami obywatelskimi w krajach objętych EPS; zobowiązuje się zatem do efektywniejszego korzystania ze swoich delegacji do organów międzyparlamentarnych; w związku z tym podkreśla znaczenie wymiaru pozarządowego, a mianowicie eurośródziemnomorskiej platformy społeczeństwa obywatelskiego, we wzmacnianiu dynamiki politycznej w południowych krajach partnerskich;
o
o o
57.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządom i parlamentom wszystkich państw objętych EPS oraz Turcji i Federacji Rosyjskiej.
