18.10.2007
PROJEKT REZOLUCJI
zamykającej debatę nad oświadczeniami Rady i Komisji
zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu
złożyli Philip Claeys, Frank Vanhecke, Koenraad Dillen
w imieniu grupy politycznej ITS
w sprawie stosunków Unii Europejskiej z Turcją
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stosunków Unii Europejskiej z Turcją
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 18 czerwca 1987 r. w sprawie politycznego rozwiązania kwestii armeńskiej,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 25 listopada 2000 r. w sprawie okresowego sprawozdania Komisji za rok 1999 na temat postępów Turcji na drodze do przystąpienia do UE,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie okresowego sprawozdania Komisji za rok 2003 na temat postępów Turcji na drodze do przystąpienia do UE,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie okresowego sprawozdania Komisji za rok 2004 i zalecenie w sprawie postępów Turcji na drodze do przystąpienia do UE,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie roli kobiet w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym Turcji,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 28 września 2005 r. w sprawie otwarcia negocjacji z Turcją,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 13 lutego 2006 r. w sprawie roli kobiet w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym Turcji,
–
uwzględniając rezolucję z dnia 27 września 2006 r. w sprawie postępów Turcji na drodze do przystąpienia do UE,
–
uwzględniając rezolucje w sprawie dokumentów Komisji dotyczących strategii rozszerzania UE,
–
uwzględniając przyjęte w dniu 3 października 2005 r. ramy negocjacji z Turcją,
–
uwzględniając decyzję Rady nr 2006/35/WE z dnia 23 stycznia 2006 r. w sprawie zasad, priorytetów i warunków określonych w partnerstwie na rzecz przystąpienia zawartym z Turcją,
–
uwzględniając sprawozdanie z postępów Turcji za rok 2006 (SEC(2006)1390),
–
uwzględniając komunikat Komisji w sprawie strategii rozszerzenia i najważniejszych wyzwań (COM(2006)0649),
–
uwzględniając orzeczenie wydane przez Sąd Kasacyjny Turcji w dniu 26 czerwca 2007 r.,
–
uwzględniając rezolucję nr 106 Komisji Spraw Zagranicznych Amerykańskiej Izby Reprezentantów z dnia 10 października 2007 r., która stwierdza ludobójstwo dokonane na ludności armeńskiej,
–
uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że rozpoczęcie negocjacji z Turcją w dniu 3 października 2005 r. wyznaczyło początek długiego procesu o trudnej do przewidzenia dacie końcowej,
B.
mając na uwadze, Turcja podjęła prawne zobowiązania dotyczące przeprowadzenia reform gospodarczych, reform w zakresie demokracji i praw człowieka oraz stosunków dobrosąsiedzkich i stopniowego dostosowywania ustawodawstwa i polityk, mając jednak na uwadze, że przede wszystkim w dziedzinie poszanowania praw człowieka i stosunków dobrosąsiedzkich nie poczyniono żadnego widocznego postępu od chwili rozpoczęcia procesu negocjacyjnego oraz mając na uwadze, że tempo innych reform również znacznie się spowolniło od 2004 r.,
C.
mając na uwadze, że spełnienie wszystkich kryteriów kopenhaskich pozostaje podstawą przystąpienia kraju europejskiego do Unii Europejskiej oraz mając na uwadze, że zdolność Unii Europejskiej do przyjmowania nowych członków stanowi w tym kontekście kryterium kluczowe,
D.
mając na uwadze, że Turcja wciąż otwarcie i systematycznie łamie postanowienia umowy o stowarzyszeniu i protokołu dodatkowego,
1.
zauważa, że najnowsze wybory parlamentarne w Turcji przyniosły druzgocące zwycięstwo islamskiej partii AKP oraz że dodatkowo po raz pierwszy osoba, która otwarcie określa siebie jako muzułmanina, wyznaczona została na prezydenta; obawia się, że istnieje niebezpieczeństwo, iż przyspieszy to jeszcze bardziej proces islamizacji, zagrażając świeckiemu charakterowi Państwa Tureckiego;
2.
wzywa Turcję do poczynienia w końcu kluczowych postępów w dziedzinie praw człowieka i podstawowych swobód, szczególnie w zakresie wolności wyznania i ochrony mniejszości religijnych; oczekuje, że Komisja uczyni w końcu z tej kwestii priorytet oraz że wyciągnie odpowiednie konsekwencje prawne i polityczne z faktu nieprzestrzegania przyjętego kalendarza;
3.
jest szczególnie zaniepokojony wyjątkowo niskim odsetkiem kobiet obecnych na tureckim rynku pracy i ogromnym rozziewem między społeczno-gospodarczą sytuacją Turcji południowo-wschodniej i innych regionów; zauważa, że bardzo słaba pozycja gospodarcza i społeczna kobiet uwarunkowana jest w znacznym stopniu czynnikami kulturowymi i religijnymi;
4.
uważa, że bliska współpraca UE z Turcją w dziedzinie energii może przynieść wzajemne korzyści; zwraca uwagę Turcji na fakt, że projekty energetyczne na południowym Kaukazie, w które zaangażowany jest ten kraj, muszą być otwarte dla wszystkich krajów, z którymi UE utrzymuje stosunki, jako część unijnej polityki sąsiedztwa;
5.
uważa, że kluczowe znaczenie ma zapisanie w nowej tureckiej konstytucji pełnego poszanowania praw człowieka i wolności podstawowych, zapewnienia rozdziału władz oraz demokratycznego i świeckiego charakteru Państwa Tureckiego; zaniepokojony jest w tym kontekście sprzeciwem rządzącej partii AKP wobec zapisania w konstytucji przepisu, który wyraźnie mówiłby, że zmiana religii na inną nie jest już przestępstwem, oraz wyraża zaniepokojenie decyzją podjętą przez rząd partii AKP o wykreśleniu z konstytucji tradycyjnego zakazu noszenia chust na głowie na tureckich uniwersytetach i innych uczelniach wyższych; zwraca uwagę, że w krajach Unii Europejskiej wolność wyznania stosowana jest bezwarunkowo, a praktyki religijne należą do sfery prywatnej i wykonywane są w jej ramach; obawia się, że zniesienie tego zakazu jest znaczącym krokiem ku dalszej islamizacji Turcji; zauważa w tym kontekście, że armia w dalszym ciągu przedstawia się jako strażnik świeckiego charakteru Państwa Tureckiego;
6.
zauważa, że w dziedzinie ochrony praw człowieka i wolności podstawowych wciąż prawdą jest, że niewiele czyni się dla ochrony praw kobiet i wprowadzenia polityki zerowej tolerancji wobec stosowania tortur w Turcji, oraz zwraca w tym kontekście uwagę na sprawozdanie z lipca 2007 r. sporządzone przez organizację broniącą praw człowieka Amnesty International; wyraża także obawy dotyczące rezolucji przyjętej przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy w październiku 2007 r., w którym oskarża ono Turcję o uniemożliwianie dostępu do procedur prawnych przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka;
7.
uważa za niemożliwe do zaakceptowania, iż dostęp zarówno do strony internetowej YouTube, jak i do portalu Worldpress.com został zablokowany po wydaniu orzeczenia sądowego oraz postrzega ten rodzaj cenzury jako rażące łamanie wolności wypowiedzi i wolności prasy;
8.
uważa za nie do zaakceptowania, że wiele osób wciąż jest prześladowane za łamanie art. 301 kodeksu karnego i uważa, że kraj, w którym wolność wypowiedzi i wolność pracy nie jest w pełni gwarantowana, nie może być postrzegany jako państwo prawa; podkreśla, że obecna procedura przyjmowania konstytucji nie może stanowić przeszkody dla usunięcia art. 301 z kodeksu karnego, ani go opóźniać, jak sugerowały to już niektóre władze tureckie;
9.
zauważa, że mniejszości religijne w islamskiej Turcji są w bardzo trudnej sytuacji; zauważa, że wspólnota prawosławna i katolicka wciąż nie mają osobowości prawnej, że kościoły nie mogą nabywać własności oraz że własność, jaką zajęto, wciąż nie została zwrócona; zauważa, że mniejszości religijne w Turcji padają ofiarą nie tylko dyskryminacji i wszelkiego rodzaju napastowania administracyjnego, lecz także rosnącej przemocy; uważa, że orzeczenie z dnia 26 czerwca 2007 r. wydane przez turecki Sąd Kasacyjny w sprawie patriarchy Konstantynopola obrazuje w jaki sposób traktowane są w Turcji mniejszości religijne; uważa za niemożliwy do zaakceptowania fakt, że kraj oficjalnie kandydujący do przystąpienia do UE łamie prawa i swobody mniejszości religijnych oraz wzywa Turcję do bezzwłocznego przyjęcia ustawy podstawowej, która położyłaby kres istniejącej niepewności prawnej oraz do przyjęcia jasnych przepisów, które w pełni gwarantowałyby wolność praktyk religijnych i pozwalałyby mniejszościom religijnym m. in. na nabywanie na własność nieruchomości i kształcenie duchownych; oczekuje, że przyznawanie w przyszłości pomocy finansowej Turcji uzależnione zostanie od ochrony dziedzictwa chrześcijańskiego;
10.
surowo potępia morderstwo armeńskiego pisarza Hranta Dinka, morderstwo chrześcijańskiego księdza Andrei Santoro, morderstwo trzech chrześcijan w Malatayi oraz atak terrorystyczny w Ankarze i uważa, że ww. fakty symbolizują klimat nietolerancji wobec mniejszości religijnych; oczekuje, że władze tureckie będą chronić grupy i osoby należące do mniejszości religijnych oraz oczekuje, że rząd turecki położy kres wszystkim oficjalnym przejawom dyskryminacji wobec osób należących do mniejszość religijnych lub instytucji należących do mniejszości religijnych;
11.
uważa za niemożliwe do zaakceptowania, że kobiety w Turcji wciąż padają ofiarami systematycznej przemocy i wszelkich przejawów dyskryminacji oraz zwraca uwagę na głęboko zakorzenione i tolerowane „prawo do popełniania tzw. zbrodni honorowych”; oczekuje, że Komisja uczyni zatem z tego procederu kwestię priorytetową; zauważa także, że od chwili objęcia władzy przez partię AKP w 2002 r. coraz trudniej jest pracować kobietom w administracji publicznej; obawia się w tym kontekście, że decyzja podjęta przez rząd partii AKP o wykreśleniu z nowej konstytucji tradycyjnego zakazu noszenia chust na głowie na tureckich uniwersytetach i innych uczelniach wyższych ostatecznie doprowadzi także do wykreślenia zakazu noszenia chust na głowie w tureckiej administracji, co z kolei przyczyni się ogólnie do zwiększenia presji społecznej na kobiety w zakresie noszenia chusty na głowie;
12.
oczekuje, że nowy rząd wypracuje trwałe rozwiązanie polityczne i pokojowe konfliktu turecko-kurdyjskiego oraz uważa, że poprawa sytuacji gospodarczej i społecznej w południowo-wschodniej Turcji ma w tym kontekście znaczenie pierwszorzędne;
13.
potępia przemoc PKK i innych grup terrorystycznych działających na ziemi tureckiej, lecz z drugiej strony zwraca uwagę Turcji na fakt, że jakakolwiek jednostronna operacja wojskowa w północnym Iraku stanowiłaby pogwałcenie integralności terytorialnej i suwerenności Iraku, co jest niemożliwe do zaakceptowania przez UE;
14.
ubolewa nad faktem, że Turcja wciąż utrzymuje embargo gospodarcze, zamyka granice i stosuje groźby wobec krajów sąsiadujących lub przeprowadza operacje wojskowe, które powodują wzrost napięcia w stosunkach z nimi; wzywa Turcję do oficjalnego uznania ludobójstwa ludności armeńskiej oraz do złożenia przeprosin Armenii i narodowi armeńskiemu; podkreśla, że tylko tego rodzaju przyznanie się jest poważnym krokiem mogącym zapoczątkować proces pojednania Turcji z Armenią; ubolewa w tym kontekście nad odpowiedzią, jakiej udzielili prezydent Turcji, premier, minister spraw zagranicznych i głównodowodzący armią na rezolucję przyjętą przez Komisję Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów USA w dniu 10 października 2007 r. uznającą ludobójstwo ludności armeńskiej, oraz potępia polityczną presję ze strony Turcji, jaka poprzedziła przyjęcie tej rezolucji;
15.
ubolewa nad faktem, że Turcja wciąż uniemożliwia konkretne postępy w wysiłkach na rzecz doprowadzenia do wszechstronnego rozwiązania kwestii cypryjskiej; uważa, że zajmowanie północnego Cypru przez wojska tureckie stanowi pogwałcenie międzynarodowego prawa publicznego; wzywa zatem Turcję do rozpoczęcia natychmiastowego wycofywania wojsk tureckich z północnego Cypru;
16.
uważa, że ustanowienie instrumentu dostarczającego wsparcie finansowego na rzecz rozwoju gospodarczego tureckiej ludności na Cyprze sanowi pogwałcenie rezolucji 541 (1983) i 550 (1984) Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz zwraca uwagę Komisji na fakt, że zakaz nabywania terytoriów w drodze napaści jest częścią zasady jus cogens , która nie podlega jakimkolwiek odstępstwom;
17.
uważa za niemożliwe do zaakceptowania, że Turcja wciąż otwarcie i systematycznie łamie własne zobowiązania wynikające z umowy o stowarzyszeniu i protokołu dodatkowego,
18.
z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie wydane w dniu 17 kwietnia 2007 r. przez tureckiego ministra spraw zagranicznych, w którym stwierdził on, że reformy zostaną przeprowadzone bez względu na to czy Turcja przystąpi czy nie pewnego dnia do UE; uważa w tym kontekście, że reformy gospodarcze, instytucjonalne i legislacyjne są konieczne dla rozwoju Turcji w kierunku demokratycznego i dobrze prosperującego państwa, z którym UE i jej państwa członkowskie utrzymują szczególnego rodzaju stosunki; opowiada się za szczególnym partnerstwem UE z Turcją;
19.
uważa, że głosowanie przeciwko konstytucji europejskiej w referendach, jakie odbyły się we Francji i w Holandii, było w dużej mierze podyktowane sprzeciwem wobec przystąpienia Turcji do UE, co potwierdziło się zarówno przed, jaki i po głosowaniu w sondażach opinii publicznej przeprowadzonych w różnych państwach członkowskich UE; wskazuje na ogromny rozziew, jaki istnieje w tej kwestii pomiędzy europejskimi rządami i instytucjami z jednej strony, a narodami Europy z drugiej; opowiada się za przeprowadzeniem we wszystkich państwach członkowskich UE referendum w sprawie przystąpienia Turcji do UE
20.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządowi i parlamentowi Turcji.
