Járóka: Zawsze byłam dumna z bycia Romką
Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne
2011-02-09 - 12:01
Lívia Járóka Dwanaście milionów Romów ciągle musi się zmagać z segregacją i ubóstwem. Unia szuka rozwiązań problemu na poziomie europejskim - strategia w sprawie integracji Romów to jeden z priorytetów węgierskiej prezydencji w Radzie UE. Węgierska deputowana Lívia Járóka (Europejska Partia Ludowa), jedyna przedstawicielka mniejszości romskiej w Parlamencie Europejskim, tłumaczy nam dlaczego przyjęcie tej strategii jest niezmiernie ważne i z jakimi problemami borykają się dziś Romowie.
Pracuje Pani nad strategią UE w sprawie integracji Romów. Jakie problemy są najważniejsze?
Musimy zmienić postrzeganie tej grupy - od bardzo etnicznego do bardziej otwartego. To da Romom więcej możliwości, zwłaszcza z punktu widzenia zatrudnienia. Mamy europejskie prawo do walki z dyskryminacją, ale nie jest ono egzekwowane w krajach Unii. Trzeba też pamiętać, że dyskryminacja etniczna to tylko jeden czynnik. Mamy też "niewidzialną" biedę w Europie, z którą nie można walczyć przez fundusze europejskie.
W tej strategii [nad którą pracuje PE] połowa sukcesu zależy od samej mniejszości Romskiej i jej liderów. Dlatego jest też potrzeba stworzenia nowego i silnego przywództwa, złożonego z wykształconych Romów.
Cały czas wydaje się nam, że Romowie prowadzą nomadyczny styl życia. Czy tak jest naprawdę?
Romowie mają takie samo prawo do swobodnego poruszania się jak inni obywatele Europy, ale czy tak robią? To juz zależy od tego czy chcą podróżować. Dziś 95 proc. Romów prowadzi osiadły tryb życia. Pozostałe pięć procent podróżuje ze względu na rzemiosło [które wykonuje] i z powodów kulturalnych.
W ostatnich latach mieliśmy też do czynienia ze zwykłą migracją ekonomiczną. Kraje UE, które wychodziły z przeszłości komunistycznej musiały się zmierzyć z nową rzeczywistością ekonomiczną, w której najbiedniejsi zostali bez pracy. Romowie zostali jako pierwsi wykluczeni, i to nie ze względu na ich pochodzenie etniczne, ale dlatego, że brakowało im umiejętności.
Romowie nie chcą życia nomadycznego. Oni chcą pracy, godności i jedzenia. Kolejne pokolenie zagrożone jest życiem w biedzie. I to nie ze względu na pochodzenie romskie, ale dlatego, że wychowują się w rodzinach bezrobotnych. Musimy o nich zadbać, wtedy nie będą migrować z powodów ekonomicznych, tak jak to robili - do Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch i innych krajów. Za pracą wyjeżdżają przecież także biedni, którzy nie mają nic wspólnego z mniejszością romską.
Jak można pomóc romskim kobietom?
W niektórych regionach już dwa pokolenia Romów żyją w rodzinach niepracujących. Rolą kobiet jest podtrzymywanie nadziei. Widziałam - a jestem antropologiem - jak wiele zależy od kobiet. To one dbają by codziennie na stole było jedzenie i by prawa ich dzieci były przestrzegane.
Wsparcie dla kobiet romskich to jeden z głównych elementów przygotowywanej przez nas strategii. Musimy mieć pewność, że dziewczynki nie są zmuszane do małżeństw, musimy walczyć z przemytem ludzi i narkotyków.
Pani przykład pokazuje, że bieda i wykluczenie społeczne nie muszą być symbolem mniejszości romskiej. Co może Pani poradzić innym Romom, którzy chcą podążać Pani śladami?
Moim sposobem było wykształcenie. Moi rodzice przeprowadzili się, żeby być pewnymi, że nie trafimy do klas tylko dla dzieci romskich. I pilnowali, żebyśmy się uczyli wystarczająco dużo by dostać się do dobrych szkół. Jednak najważniejsze była nasze bliskie relacje rodzinne i to, że się wszyscy akceptowaliśmy.
Urodziłam się w mieszanym małżeństwie. Widziałam co moi rodzice robili, by zapewnić nam lepsze życie. Moi bracia i ja poszliśmy na uniwersytet i to było wynikiem tego pozytywnego wsparcia, które dostaliśmy od rodziców.
Czy doświadczała Pani dyskryminacji?
Dla mnie bycie Romką zawsze było zaletą. To coś co mnie wzbogaca. Mój ociec był zawsze bardzo opiekuńczy. Nigdy nie usłyszałam żadnego komentarza na temat etniczności w domu. Dla nas bycie Romami było czymś naturalnym, ale przede wszystkim byliśmy Węgrami i Europejczykami.
Moja siostra, która jest 10 lat ode mnie młodsza, urodziła się w czasach zmiany reżimy, kłopotów gospodarczych i napięć społecznych. To wtedy rosła przepaść pomiędzy Romami i resztą społeczeństwa, biednymi i bogatymi. Zaczęliśmy to odczuwać na własnej skórze.
Moi koledzy z Uniwersytetu mieli bardzo mało wiedzy na temat Romów i kierowali się fałszywymi uprzedzeniami. Zdałam sobie sprawę, że muszę sama się tym zająć i pokazać, że nie wystarczy dbać tylko o wykształcenie, dialog społeczny i pracę w społeczności romskiej, trzeba też pracować z mediami.
Jak możemy zbudować wzajemne zaufanie, zrozumienie i współpracę?
Media naprawdę mają dużą rolę do odegrania. Żeby pokazywać wzorce współpracy pomiędzy Romami i resztą społeczeństwa. Kryzys ekonomiczny sprawia, że trudniej pokonać brak zaufania. Naszą rolą powinno być stworzenie miejsc sprzyjających integracji - takich jak kluby sportowe, wspólne klasy i miejsca pracy. A potem potrzebujemy dobrego przywództwa romskiego.
20110204STO13208 Projekt sprawozdania Wywiad z Viktorem Orbánen m.in. o unijnej strategii wobec Romów Węgierska prezydencja o strategii (w języku angielskim) Artykuł: W UE nie ma obywateli drugiej kategorii Komunikat prasowy PE
PL
1
PHOTO
20110209PHT13383.jpg
PL
2
LINK
/meetdocs/2009_2014/documents/libe/pr/840/840832/840832pl.pdf
PL
4
LINK
http://www.eu2011.hu/developing-european-roma-policy
PL
6
LINK
/sides/getDoc.do?language=PL&type=IM-PRESS&reference=20100714FCS78876#title4
-//EP//TEXT IM-PRESS 20110110STO11395 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20101129STO02032 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
