P6_TA(2005)0041
Prawa jazdy ***I
A6-0016/2005
Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie projektu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej praw jazdy ( COM(2003)0621 – C5-0610/2003 – 2003/0252(COD))
(Procedura współdecyzji: pierwsze czytanie)
Parlament Europejski
, –
uwzględniając projekt Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ( COM(2003)0621 ) Dotychczas nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym.
,
–
uwzględniając art. 251 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 Traktatu WE, zgodnie z którymi projekt został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję ( C5-0610/2003 ),
–
uwzględniając art. 51 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki ( A6-0016/2005 ),
1.
zatwierdza po poprawkach projekt Komisji;
2.
zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego projektu lub zastąpienie go innym tekstem;
3.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.
P6_TC1-COD(2003)0252
Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 23 lutego 2005 r. w celu przyjęcia dyrektywy 2005/.../WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności artykuł 71,
uwzględniając projekt Komisji,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Dz.U.
C […] z […], str.[…]
,
stanowiąc zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 251 Traktatu
Stanowisko Parlamentu Europejskiego z 23.2.2005.
,
a także mając na uwadze, co następuje: (1)
Dyrektywa Rady 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy Dz.U. L 237 z 24.8.1991, str. 1.
Dyrektywa ostatnio zmieniona rozporządzeniem (WE) 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).
ulegała kilkukrotnym zasadniczym zmianom. Dla jasności, po wprowadzeniu poprawek dyrektywę należy spisać ponownie.
(2)
Pomimo postępu w harmonizacji przepisów dotyczących praw jazdy, nadal istnieją zasadnicze różnice między przepisami Państw Członkowskich, które należy pełniej zharmonizować, aby przyczynić się do wdrożenia polityk Wspólnoty. Przepisy dotyczące praw jazdy są podstawowymi czynnikami podczas wdrażania wspólnej polityki transportowej, której celem jest poprawa bezpieczeństwa na drogach i usprawnienie przepływu osób osiedlających się w Państwach Członkowskich innych niż kraj wydania prawa jazdy. Biorąc pod uwagę znaczenie transportu prywatnego, fakt posiadania prawa jazdy uznawanego przez przyjmujące Państwo Członkowskie promować będzie wolny przepływ oraz swobodę osiedlania się obywateli.
(3)
Przewidziana w dyrektywie 91/439/EWG możliwość ustanawiania krajowych przepisów dotyczących okresu ważności prowadzi do współistnienia różnych przepisów i ponad
110
różnych wzorów prawa jazdy w różnych Państwach Członkowskich. Prowadzi to do problemu przejrzystości dla obywateli, sił porządkowych i dla organów władzy odpowiedzialnych za administrację prawami jazdy, a także do podrabiania dokumentów, które niekiedy mają kilkadziesiąt
lat
.
(4)
We wszystkich Państwach Członkowskich należy wymienić stare prawa jazdy w celu uniknięcia sytuacji, w której zamiast jednolitego wzoru europejskiego powstanie po prostu dodatkowy wzór europejski. Dla wymiany starych wzorów papierowych praw jazdy przewiduje się termin 10 lat, a dla starych wzorów prawa jazdy w formacie kart plastikowych - 20 lat.
(5)
Niniejsza wymiana istniejących praw jazdy nie ogranicza istniejących uprawnień do kierowania pojazdami różnych kategorii.
(6)
Wprowadzenie administracyjnego okresu ważności umożliwi regularne przedłużanie praw jazdy w celu zastosowania najnowszych środków zapobiegających fałszerstwu oraz przeprowadzanie okresowych lekarskich lub podejmowanie innych środków określonych przez Państwa Członkowskie, takich jak kursy aktualizujące wiedzę teoretyczną lub umiejętności praktyczne, przy okazji okresowego przedłużania ważności prawa jazdy.
(7)
Państwa Członkowskie mogą wprowadzić obowiązek badań lekarskich jako gwarancji zgodności z minimalnymi standardami fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi.
Przykładowo badania wzroku osób powyżej 45 lat mogłyby oznaczać zwiększenie bezpieczeństwa drogowego.
(8)
Zgodność z minimalnymi wymaganiami dotyczącymi fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi dla kierowców pojazdów wykorzystywanych do przewozu osób lub towarów w pewnych kategoriach należy sprawdzić w czasie badania lekarskiego przy wydawaniu prawa jazdy, a następnie w określonych odstępach czasu, zgodnie z przepisami prawa krajowego; konieczne jest zharmonizowanie częstotliwości badań lekarskich, aby usprawnić swobodny przepływ pracowników i uniknąć zakłóceń konkurencji, a także uwzględnić odpowiedzialność kierujących takimi pojazdami.
(9)
Wymagany minimalny wiek musi w większym stopniu odzwierciedlać zasadę stopniowego dostępu do poszczególnych kategorii. Procedury dotyczące uzyskiwania poszczególnych kategorii prawa jazdy powinny być bardziej zróżnicowane w odniesieniu do różnych kategorii pojazdów
dwu- i trójkołowych
, jak również poszczególnych kategorii pojazdów przeznaczonych do przewozu osób lub towarów. Kategoria B1 powinna nadal pozostać kategorią fakultatywną, z możliwością zastosowania wyjątków w odniesieniu do wymaganego minimalnego wieku, aby umożliwić wprowadzenie stopniowego dostępu do tej kategorii w przyszłości.
(10)
Kategorie powinny być zharmonizowane, aby umocnić zasadę stopniowego dostępu.
(11)
Państwa Członkowskie powinny zachować możliwość dokonania zmiany wymaganego wieku dla kategorii samochodów i motocykli, mając na względzie poprawę bezpieczeństwa lub płynności ruchu na drogach. Jednakże w odniesieniu do kategorii motocykli należy zachować zasadę stopniowego dostępu. Należy starannie rozważyć, czy zasada stopniowego dostępu powinna w przyszłości zostać rozszerzona na sektor pojazdów pasażerskich.
(12
)
Definicje zarówno nowych, jak i istniejących kategorii powinny odzwierciedlać w większym stopniu techniczną charakterystykę pojazdów, których dotyczą, oraz umiejętności niezbędne do prowadzenia pojazdu.
(13)
Wprowadzenie kategorii praw jazdy na motorowery w szczególności zwiększy bezpieczeństwo ruchu drogowego w odniesieniu do młodych kierowców, którzy, według statystyk, są najbardziej narażeni na wypadki drogowe.
(14)
Ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowego, należy określić minimalne wymagania dotyczące wydawania praw jazdy.
(15)
Należy przyjąć przepisy szczególne w celu ułatwienia prowadzenia pojazdów przez osoby niepełnosprawne.
(16)
Ze względów bezpieczeństwa drogowego i ruchu drogowego Państwa Członkowskie powinny
być zobowiązane, na ile tylko jest to możliwe, do
stosowania swoich przepisów krajowych w sprawie odebrania, zawieszenia
, ograniczenia
i uchylenia prawa jazdy w stosunku do każdego posiadacza prawa jazdy, który uzyskał zwykłe prawo pobytu na ich terytorium.
(17)
Wzór prawa jazdy, określony w dyrektywie 91/439/EWG, zastąpić należy jednolitym wzorem w formie plastikowej karty. Jednocześnie taki wzór prawa jazdy należy dostosować ze względu na wprowadzenie nowej kategorii praw jazdy na motorowery.
(18)
Wprowadzenie opcjonalnego mikroczipa we wzorze prawie jazdy w formie karty kredytowej powinno umożliwić Państwom Członkowskim dalsze zwiększenie poziomu zabezpieczenia przeciwko fałszerstwu. Wymagania techniczne dotyczące mikroczipa określone będą przez Komisję, we współpracy z komitetem ds. praw jazdy.
(19)
Państwa Członkowskie muszą mieć możliwość zapisania dodatkowych informacji na mikroczipie, o ile nie ucierpi na tym należyte użytkowanie prawa jazdy. Musi być przy tym zapewniona ochrona danych.
(20)
Należy określić minimalne wymagania dotyczące dostępu do zawodu egzaminatora
oraz dla ustawicznego dokształcania
, ażeby poszerzyć wiedzę i zwiększyć umiejętności egzaminatorów, zapewnić bardziej obiektywną ocenę osób ubiegających się o prawo jazdy, osiągnąć większą harmonizację egzaminów na prawo jazdy, a także umocnić ogólną zasadę wzajemnego uznawania praw jazdy.
(21)
Komisja winna mieć możliwość przyjęcia załączników I do IV dotyczących postępu technicznego.
(22)
Należy podjąć niezbędne kroki, aby wdrożyć niniejszą dyrektywę zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. określającą procedury wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23.
.
(23)
Biorąc pod uwagę, iż Państwa Członkowskie nie są w stanie osiągnąć celów przewidywanych działań, można je zaś osiągnąć, ze względu na skalę i skutki, na szczeblu Wspólnoty, Wspólnota może podjąć działania zgodnie z art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co konieczne, w celu osiągnięcia wspomnianych celów.
(24)
Niniejsza dyrektywa nie może umniejszać obowiązków Państw Członkowskich dotyczących ostatecznych terminów transpozycji do prawa krajowego i stosowania dyrektyw wymienionych w
załączniku VIII
część B.
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Wzór prawa jazdy
1.
Państwa Członkowskie wprowadzają krajowe prawo jazdy oparte na wzorze wspólnotowym opisanym w załączniku I zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy.
2.
Państwa Członkowskie mają prawo wyposażyć wydawane przez nie prawa jazdy w mikroczip od momentu, w którym Komisja określi przepisy techniczne zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 10. Komisja zadba o to, aby przepisy techniczne dotyczące umieszczania mikroczipa w prawie jazdy przewidywały homologację typu WE, która może być udzielona wyłącznie, jeśli zostanie wykazane, że mikroczip jest zabezpieczony przed próbami sfałszowania lub zmiany
danych.
3.
Mikroczip zawiera zharmonizowane dane z prawa jazdy, wymienione w załączniku I.
Po konsultacji z Komisją Państwa Członkowskie mogą zapisać na mikroczipie dodatkowe dane, o ile nie spowoduje to żadnego uszczerbku dla stosowania niniejszej dyrektywy ani naruszenia obowiązujących przepisów o ochronie danych.
Komisja może dostosować załącznik I zgodnie z procedurą określoną w art. 9, aby zagwarantować przyszłą interoperatywność.
Artykuł 2
Wzajemne uznawanie
Prawa jazdy wydane przez Państwa Członkowskie są wzajemnie uznawane.
Artykuł 3
Zabezpieczenia przeciw sfałszowaniu
1.
Godło umieszczone na stronie 1 wzoru wspólnotowego prawa jazdy zawiera znak wyróżniający Państwo Członkowskie wydające prawo jazdy.
2.
Państwa Członkowskie powinny podjąć wszelkie niezbędne kroki, aby uniknąć ryzyka sfałszowania praw jazdy, w tym wzorów praw jazdy wydanych przez wejściem w życie niniejszej dyrektywy. Poinformują one Komisję o tym fakcie.
3.
Materiał użyty do wykonania prawa jazdy zgodnie z załącznikiem I należy zabezpieczyć przed fałszowaniem za pomocą elementów określonych przez Komisję zgodnie z procedurą z art. 10. Państwa Członkowskie mogą wprowadzić dodatkowe cechy zabezpieczające.
4.
W ciągu ...
*
10 lat od daty określonej w art. 17 ust. 2.
wszystkie prawa jazdy nie spełniające wymogów załącznika I do niniejszej dyrektywy, ani też załącznika Ia do dyrektywy 91/439/EWG, wprowadzonego dyrektywą 96/47/WE, zostaną zastąpione wzorem zawartym w załączniku I do niniejszej dyrektywy.
W ciągu ...
**
20 lat od daty określonej w art. 17 ust. 2.
*
wszystkie prawa jazdy, niezgodne z załącznikiem I niniejszej dyrektywy, zostaną zastąpione wzorem zawartym w załączniku I.
Postanowienia niniejszej dyrektywy nie powodują odebrania lub jakiegokolwiek ograniczenia prawa do prowadzenia pojazdów określonej kategorii, przyznanego przed datą ...
***
Data określona w art. 17 ust. 2.
**.
Artykuł 4
Kategorie
1.
Prawo jazdy określone w art. 1 upoważnia do prowadzenia pojazdów następujących kategorii:
Kategoria AM:
–
motorowery, to jest dwu- lub trójkołowe pojazdy rozwijające maksymalną prędkość fabryczną powyżej 6 km/h, lecz nie przekraczającą 45 km/h, charakteryzujące się silnikiem o pojemności nieprzekraczającej 50 cm3 w przypadku silników spalinowych wewnętrznego spalania, lub których maksymalna moc znamionowa nie przekracza 4 kW w przypadku silnika elektrycznego. W przypadku motoroweru trójkołowego, maksymalna moc silnika nie może przekraczać 4 kW w wypadku silników spalinowych wewnętrznego spalania;
–
czterokołowe lekkie pojazdy silnikowe o masie własnej nieprzekraczającej 350 kg, bez masy akumulatorów w przypadku pojazdów napędzanych elektrycznie, rozwijające prędkość zależnie od konstrukcji do 45 km/h, o pojemności do 50 cm
3
w przypadku silników iskrowych lub o maksymalnej mocy użytecznej do 4 kW w przypadku innych silników spalinowych, lub o maksymalnej mocy znamionowej do 4 kW w przypadku silników elektrycznych;
Kategoria A1:
–
lekkie motocykle o pojemności skokowej maksymalnie 125 cm3, mocy maksymalnie 11 kW, o stosunku mocy do ciężaru maksymalnie 0,1 kW/kg;
–
silnikowe pojazdy trójkołowe o mocy nieprzekraczającej 15 kW;
Kategoria A2:
–
motocykle z wózkiem lub bez, o mocy maksymalnie 35 kW, o stosunku mocy do wagi maksymalnie 0,2 kW/kg, i nie wytworzone na bazie pojazdu o mocy przekraczającej dwukrotność mocy motocykla;
–
silnikowe pojazdy trójkołowe o mocy nieprzekraczającej 35 kW;
Kategoria A:
–
motocykle z wózkiem lub bez;
–
silnikowe pojazdy trójkołowe o mocy większej niż 35 kW;
Kategoria B1:
–
silnikowe pojazdy trójkołowe
o maksymalnej mocy użytecznej nieprzekraczającej 15 kW
i
silnikowe pojazdy
czterokołowe,
niezaliczone do lekkich pojazdów silnikowych czterokołowych, o których mowa w tiret 2 kategorii AM, o ciężarze własnym do 400 kg (550 kg w przypadku pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów), bez ciężaru akumulatorów w przypadku pojazdów o napędzie elektrycznym, o maksymalnej mocy użytecznej nieprzekraczającej 15 kW i prędkości maksymalnej nieprzekraczającej 80 km/h
;
Kategoria B:
a)
pojazdy silnikowe:
-
o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3500 kg;
-
zaprojektowane i skonstruowane do przewozu nie więcej niż ośmiu osób oprócz kierowcy;
bez uszczerbku dla przepisów odnoszących się do dopuszczenia przedmiotowych pojazdów mogą one być połączone z przyczepą, o ile dopuszczalna masa takiego zespołu pojazdów nie przekracza 3500 kg.
jeśli kierowca uczestniczył w kursie zgodnie z załącznikiem V, wówczas bez uszczerbku dla przepisów odnoszących się do dopuszczenia przedmiotowych pojazdów mogą one być połączone z przyczepą, o ile dopuszczalna masa takiego zespołu pojazdów nie przekracza 4250 kg, a zespół pojazdów nie będzie wykorzystywany w celach zarobkowych; dodatkowe szkolenie kierowcy nie jest obowiązkowe, jeśli waga przyczepy nie przekracza 750 kg.
Jeśli kierowca uczestniczył w kursie zgodnie z załącznikiem VI, dopuszczalna masa pojazdu silnikowego może wynosić 4250 kg, o ile chodzi o samochód kempingowy, zdefiniowany w załączniku II część A pkt 5.1 dyrektywy Komisji 2001/116/WE z dnia 20 grudnia 2001 r. dostosowującej do postępu technicznego dyrektywę Rady 70/156/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstwPaństw Członkowskich odnoszących się do homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep
Dz.U. L 18 z 21.1.2002, str. 1.
, jego masa użyteczna nie przekracza 1000 kg, a pojazd nie będzie wykorzystywany w celach zarobkowych;
b)
silnikowe pojazdy trójkołowe o mocy silnika nieprzekraczającej 35 kW;
c)
silnikowe pojazdy trójkołowe o mocy silnika przekraczającej 35 kW, z zastrzeżeniem, że kierowca ma ukończone 21 lat;
Kategoria B + E:
–
bez uszczerbku dla przepisów dotyczących homologacji typu przedmiotowych pojazdów
zespół pojazdów składający się z pojazdu ciągnącego kategorii B oraz przyczepy
lub naczepy siodłowej,
o
ile dopuszczalna masa przyczepy lub naczepy siodłowej nie przekracza 3500
kg;
Kategoria C1:
–
pojazdy silnikowe
niezaliczone do kategorii D1 lub D
, o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 3500 kg, lecz nie większej niż
7500 kg, które są zaprojektowane i przystosowane
do przewozu nie więcej niż ośmiu osób oprócz kierowcy; do pojazdów silnikowych tej kategorii może być doczepiona przyczepa o maksymalnej dopuszczalnej masie do 750 kg;
Kategoria C 1 + E:
–
bez uszczerbku dla przepisów dotyczących homologacji typu przedmiotowych pojazdów,
zespoły pojazdów, składające się z pojazdu ciągnącego kategorii C1 i przyczepy lub naczepy siodłowej o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 750 kg, o ile maksymalna dopuszczalna masa zespołu nie przekracza
12000 kg
;
–
bez uszczerbku dla przepisów dotyczących homologacji typu przedmiotowych pojazdów, zespoły pojazdów, składające się z pojazdu ciągnącego kategorii B oraz przyczepy lub naczepy siodłowej o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 3500 kg, o ile maksymalna dopuszczalna masa zespołu pojazdów nie przekracza 12000 kg;
Kategoria C:
–
pojazdy
silnikowe
o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 3500 kg,
niezaliczone do kategorii D1 lub D, które są zaprojektowane
i
przystosowane
do przewozu nie więcej niż ośmiu osób oprócz kierowcy; do pojazdów silnikowych, które mogą być kierowane przez osobę posiadającą prawo jazdy kategorii C, może być doczepiona przyczepa o maksymalnej dopuszczalnej masie do 750 kg;
Kategoria C + E:
–
bez uszczerbku dla przepisów dotyczących homologacji typu przedmiotowych pojazdów,
zespoły pojazdów, składające się z pojazdu ciągnącego kategorii C i przyczepy lub naczepy siodłowej o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 750 kg;
Kategoria D1:
–
pojazdy silnikowe,
zaprojektowane i przystosowane
do przewozu osób, którymi może być przewożonych nie więcej niż 16 osób oprócz kierowcy, o maksymalnej długości nie przekraczającej
ośmiu
metrów; do pojazdów silnikowych tej kategorii może być doczepiona przyczepa o maksymalnej dopuszczalnej masie do 750 kg;
Kategoria D1 + E:
–
bez uszczerbku dla przepisów dotyczących homologacji typu przedmiotowych pojazdów,
zespoły pojazdów, składające się z pojazdu ciągnącego kategorii D1 i przyczepy o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 750 kg, o ile maksymalna dopuszczalna masa zespołu nie przekracza
12000 kg
;
Kategoria D:
–
pojazdy silnikowe
zaprojektowane i przystosowane
do przewozu więcej niż ośmiu osób oprócz kierowcy; do pojazdów silnikowych, które mogą być kierowane przez osobę posiadającą prawo jazdy kategorii D może być doczepiona przyczepa o dopuszczalnej masie do 750 kg;
Kategoria D + E:
–
bez uszczerbku dla przepisów dotyczących homologacji typu przedmiotowych pojazdów,
zespoły pojazdów, składające się z pojazdu ciągnącego kategorii D i przyczepy o maksymalnej dopuszczalnej masie powyżej 750 kg.
Z wyjątkiem zwykłego transportu miejskiego, przyczep nie można wykorzystywać do przewozu osób.
Do celów niniejszej dyrektywy:
a)
"pojazd o napędzie silnikowym" oznacza pojazd samobieżny poruszający się po drodze własnym napędem, inny niż pojazdy szynowe;
b)
pojęcie "motorower" nie
obejmuje rowerów
z napędem pedałowym;
c)
"pojazd trójkołowy" oznacza pojazd o trzech symetrycznych kołach i silniku o pojemności przekraczającej 50 cm³ w wypadku silnika spalinowego wewnętrznego spalania i/lub maksymalnej prędkości fabrycznej przekraczającej
45 km/h.
;
d)
"motocykl"
oznacza każdy pojazd dwukołowy, o maksymalnej prędkości fabrycznej nie większej niż 45 km/h, lub wyposażony w silnik spalinowy wewnętrznego spalania o pojemności nie większej niż 50 cm3. Do pojazdu tego rodzaju może być dołączony wózek;
e)
"pojazd silnikowy" oznacza każdy pojazd o napędzie silnikowym, inny niż motocykl, który jest zwykle używany do przewozu po drodze osób lub rzeczy albo do ciągnięcia po drodze pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy. Określenie to obejmuje trolejbusy, tj. pojazdy podłączone do przewodu elektrycznego, ale nie poruszające się po szynach. Nie obejmuje ono ciągników rolniczych i leśnych;
f)
"ciągnik rolniczy lub leśny" oznacza każdy pojazd o napędzie silnikowym poruszający się na kołach lub gąsienicach, mający co najmniej dwie osie, którego główna funkcja polega na sile ciągnącej, który jest specjalnie przystosowany do ciągnięcia, pchania, przenoszenia lub manipulowania pewnymi narzędziami, maszynami lub przyczepami, używanymi w związku z czynnościami rolniczymi i leśnymi i których używanie do przewozu osób lub rzeczy lub do ciągnięcia po drogach pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy jest tylko funkcją drugorzędną.
3.
Kategoria B1 jest fakultatywna.
W Państwach Członkowskich, które nie wprowadzą tej kategorii prawa jazdy, do kierowania takimi pojazdami wymagane jest prawo jazdy kategorii B.
4.
Za zgodą Komisji Państwa Członkowskie mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego artykułu niektóre pojazdy o napędzie silnikowym specjalnego typu, takie jak pojazdy specjalne dla osób niepełnosprawnych.
Artykuł 5 Warunki - Ograniczenia
1.
Prawo jazdy wskazuje warunki, pod jakimi kierowca jest upoważniony do kierowania pojazdami.
2.
Jeżeli ze względu na niepełnosprawność dopuszcza się kierowanie pojazdami tylko pewnych typów albo pojazdów specjalnie przystosowanych, to sprawdzenie umiejętności i zachowania się kierowcy przewidziane w art.
8
należy przeprowadzić na takim pojeździe.
Artykuł 6
Równoważność kategorii
1.
Wydawanie praw jazdy podlega następującym warunkom:
a)
prawa jazdy kategorii
C1,
C
, D1
i D wydaje się tylko kierowcom, którzy już posiadają uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B;
b)
prawa jazdy kategorii B + E,
C1 + E,
C + E,
D1 + E
oraz D + E wydaje się tylko kierowcom, którzy już posiadają uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii odpowiednio B,
C1,
C
, D1
lub D.
2.
Ważność praw jazdy określa się w następujący sposób:
a)
prawa jazdy kategorii
C1 + E
, C + E,
D1 + E
oraz D + E
uprawniają także
do kierowania
zespołem pojazdów
kategorii
B + E
;
b)
prawa jazdy kategorii B + E, C + E, D + E wydaje się tylko kierowcom, którzy już posiadają uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii odpowiednio B, C lub D;
c)
prawa jazdy kategorii
A, B, C lub D
uprawniają
także
do kierowania pojazdami
kategorii odpowiednio A1 i A2, B1, C1 lub D1
;
d)
prawa jazdy kategorii A2 uprawniają także do kierowania pojazdami kategorii A1;
e)
prawa jazdy kategorii C + E oraz D + E uprawniają także do kierowania pojazdami kategorii odpowiednio C1 + E i D1 + E;
f)
prawa jazdy
wszystkich
kategorii uprawniają
także
do kierowania pojazdami kategorii
AM
.
W odniesieniu do praw jazdy wystawionych na swoim terytorium Państwo Członkowskie może jednak ograniczyć ekwiwalencję dla kategorii AM do kategorii A1, A2 i A, jeśli dla uzyskania prawa jazdy kategorii AM dane Państwo Członkowskie wymaga odbycia praktycznego szkolenia kierowcy.
3.
Dla ruchu na swoim terytorium Państwa Członkowskie mogą uznać następujące
ekwiwalencje
:
-
motorowery oraz
lekkie motocykle zaliczane są do prawa jazdy kategorii B.
Ponieważ to postanowienie obowiązuje tylko na terytorium danego państwa, Państwa Członkowskie nie wskazują na prawie jazdy, że jego posiadacz jest uprawniony do prowadzenia tych pojazdów.
4.
Państwa Członkowskie mogą po konsultacji z Komisją zezwolić na prowadzenie na ich terytorium:
a)
pojazdów kategorii D1 (o maksymalnej dopuszczalnej masie do 3500 kg, z wyłączeniem wszelkiego specjalnego wyposażenia przeznaczonego do przewozu osób niepełnosprawnych) przez kierowców posiadających prawo jazdy kategorii B mających powyżej 21 lat, które otrzymali przynajmniej dwa lata wcześniej, pod warunkiem że pojazdy te będą używane przez jednostki o charakterze niezarobkowym do celów społecznych i że kierowca świadczy swoje usługi jako wolontariusz;
b)
pojazdów o maksymalnej dopuszczalnej masie przekraczającej 3500 kg przez kierowców mających powyżej 21 lat, posiadających prawo jazdy kategorii B, uzyskane przynajmniej dwa lata wcześniej, pod warunkiem że głównym zadaniem tych pojazdów jest wykorzystywanie ich na miejscu na placach ćwiczebnych lub rekreacyjnych i że są one używane przez jednostki o charakterze niezarobkowym do celów społecznych i że takie pojazdy zostały przebudowane w ten sposób, że nie mogą być używane do przewozu więcej niż dziewięciu osób ani do przewozu jakichkolwiek innych towarów oprócz tych, które są ściśle niezbędne do ich celów
;
c)
pojazdy o maksymalnej dopuszczalnej masie przekraczającej 3500 kg prowadzone przez osoby mające ukończone 21 lat, posiadające prawo jazdy kategorii B otrzymane co najmniej dwa lata wcześniej, o ile pojazd taki ma powyżej 25 lat, jest utrzymany na właściwym poziomie, również pod względem jego oddziaływania na środowisko oraz jego wartości jako samochodu starego, i nie jest wykorzystywany w celach zarobkowych;
d)
pojazdy kategorii D i D1 mogą być kierowane przez posiadaczy praw jazdy kategorii C, C1 i C+E, pod warunkiem, że chodzi o krótkie przejazdy pustych pojazdów.
Artykuł 7
Wymagany wiek
1.
Wiek wymagany do uzyskania prawa jazdy jest następujący:
a)
16 lat:
–
dla kategorii AM;
–
dla kategorii A 1;
–
dla kategorii B 1;
b)
18 lat:
–
dla kategorii A 2;
–
dla kategorii B, B + E;
–
dla kategorii C1 i C1 + E, bez uszczerbku dla postanowień dyrektywy 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób Dz.U. L 226 z 10.9.2003, str. 4.
Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą Rady 2004/66/WE (Dz.U. L 168 z 1.5.2004, str. 35).
;
c)
21 lat:
–
dla
kategorii A
;
–
dla kategorii C, C + E, D1 i D1 + E, bez uszczerbku dla przepisów
dyrektywy 2003/59/WE
;
–
dla kategorii D oraz D+E, bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 2003/59/WE;
d)
24 lata:
–
dla kategorii A;
–
dla kategorii D i D + E, bez uszczerbku dla postanowień dyrektywy 2003/59/WE.
2.
Państwa Członkowskie mogą odstąpić od wymogów dotyczących wieku, określonych dla
kategorii B
oraz B + E i wydawać prawa jazdy tych kategorii od 17 roku życia, natomiast dla kategorii B1 wydawać prawa jazdy tej kategorii dopiero od 18 roku życia. Państwa Członkowskie mogą odmówić uznania na swoim terytorium ważności prawa jazdy kategorii B i B1, którego posiadacz nie ukończył 18 lat.
Państwa Członkowskie mogą odstąpić od wymogów dotyczących wieku, określonych dla kategorii AM, i wydawać prawa jazdy tej kategorii od 14 roku życia. Państwa Członkowskie mogą odmówić uznania na swoim terytorium ważności prawa jazdy kategorii AM, którego posiadacz nie ukończył 16 lat.
Państwa Członkowskie mogą podnieść wymagany wiek, przewidziany dla kategorii A1, A2 oraz A, pod warunkiem, że:
-
między wiekiem wymaganym dla kategorii A1 a wiekiem wymaganym dla kategorii A2 zachowany zostanie przedział dwóch lat;
-
przed uzyskaniem prawa jazdy kategorii A zostało nabyte trzyletnie doświadczenie w kierowaniu motocyklem kategorii A2 albo wiekiem wymaganym dla kategorii A bez praktycznego doświadczenia w kierowaniu motocyklem kategorii A2 przekracza o sześć lat wiekiem wymaganym dla kategorii A2.
Wiek wymagany dla kategorii A bez doświadczenia w kierowaniu motocyklem kategorii A2 nie może przekroczyć 26 roku życia.
Państwa Członkowskie, które podniosły wiek wymagany dla kategorii A1, A2 lub A, uznają prawa jazdy innych Państw Członkowskich.
Państwa Członkowskie mogą obniżyć wiek wymagany do wydania prawa jazdy kategorii D1 do 18 lat w odniesieniu do pojazdów używanych w stanach wyjątkowych lub przeznaczonych do wykorzystania w misjach ratunkowych.
Dopóki Państwa Członkowskie wymagają, aby kandydaci zdawali egzamin umiejętności i zachowania jako warunek konieczny dla wydania prawa jazdy kategorii AM, mogą one odstąpić od wymagań dotyczących minimalnego wieku ustalonych dla kategorii A2 i wydawać prawa jazdy tej kategorii kandydatom w wieku od 17 lat.
Państwa Członkowskie mogą odstąpić od wymagań dotyczących minimalnego wieku, ustalonych dla motocykli kategorii A (innych niż wymagania dla motocykli kategorii A1 i motocykli kategorii A2) i mogą wydawać prawa jazdy tej kategorii kandydatom o minimalnym wieku 21 lat i maksymalnym wieku 26 lat.
Artykuł 8
Wydawanie – Ważność - Odnowienie
1.
Prawa jazdy są wydawane jedynie osobom ubiegającym się o prawo jazdy:
a)
które przeszły egzamin umiejętności i zachowania oraz egzamin teoretyczny i które odpowiadają standardom medycznym zgodnie z przepisami załączników II i III;
b)
które zdały egzamin teoretyczny na kategorię AM; Państwa Członkowskie mogą wymagać od kandydatów przejścia egzaminy umiejętności i zachowania, jak również przejścia badania lekarskiego w przypadku wydawanych przez nie praw jazdy kategorii AM;
W odniesieniu do pojazdów silnikowych trój- i czterokołowych Państwa Członkowskie mogą wymagać w szczególności przejścia przez osobę ubiegającą się o prawo jazdy praktycznego szkolenia kierowców. Dla zróżnicowania pojazdów w kategorii AM na prawie jazdy można wprowadzić kod indywidualny dla danego kraju;
c)
które zaliczyły egzamin umiejętności i zachowania, wyłącznie w przypadku osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii A2, które nabyły przynajmniej dwuletnie doświadczenie w kierowaniu motocyklem, na który wymagane jest wyłącznie prawo jazdy kategorii A1;
d)
które
odbyły szkolenie kierowców zgodnie z załącznikiem VII
w przypadku osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii A, które nabyły przynajmniej dwuletnie doświadczenie w kierowaniu motocyklem, na które wymagane jest prawo jazdy kategorii A2;
kolejne egzaminy nie są wymagane w przypadku osoby ubiegającej się o prawo jazdy kategorii A, która nabyła przynajmniej trzyletnie doświadczenie w kierowaniu motocyklem, na który wymagane jest prawo jazdy kategorii A2, oraz dwuletnie doświadczenie w kierowaniu motocyklem, na który wymagane jest prawo jazdy kategorii A1
;
e)
które zaliczyły wyłącznie egzamin umiejętności i zachowania w przypadku osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii A1, A2 lub A, które aktualnie posiadają prawo jazdy kategorii AM, A1 lub A2;
f)
które mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy albo które mogą przedstawić zaświadczenie, że studiują w tym kraju od co najmniej sześciu miesięcy.
2.
Od ...
*
Data określona w art. 17 ust. 2.
, okres ważności wydawanych przez Państwa Członkowskie praw jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1 i B+E wynosi 10
lat. Państwa
Członkowskie mogą skrócić okres ważności pierwszego prawa jazdy wydawanego początkującym kierowcom kategorii A i B do 3 lat, aby możliwe było podjęcie wobec takich kierowców szczególnych środków w celu zwiększenia ich bezpieczeństwa.
Od ...
*
, okres ważności wydawanych przez Państwa Członkowskie praw jazdy kategorii C, C+E, C1, C1+E, D, D+E, D1, D1+E wynosi 5 lat.
Państwa Członkowskie mogą skrócić okres ważności pierwszego prawa jazdy wydawanego początkującym kierowcom kategorii C i D do 3 lat, aby możliwe było podjęcie wobec takich kierowców szczególnych środków w celu zwiększenia ich bezpieczeństwa ruchu.
Jednakże, jeśli okres ważności prawa jazdy wydanego przed wejściem w życie niniejszej dyrektywy należy przedłużyć z powodu jego wygaśnięcia, w stosunku do przedłużenia zastosowanie mieć będą różne okresy ważności, wskazane w pierwszym i drugim akapicie.
Umieszczenie mikroczipa zgodnie z art. 1 nie stanowi warunku ważności prawa jazdy. Utrata, nieczytelność lub inne uszkodzenie mikroczipa nie mają żadnych skutków dla ważności dokumentu.
3.
Przedłużenie okresu ważności praw jazdy po ich wygaśnięciu będzie uzależnione od:
a)
trwałego spełniania minimalnych standardów
zdolności fizycznej i psychicznej do kierowania tymi pojazdami
, określonych
w załączniku III dla praw jazdy kategorii C, C+E, C1, C1+E, D, D+E, D1, D1+E;
b)
posiadania stałego miejsca zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy albo zaświadczenia, że dana osoba studiuje w tym kraju od co najmniej sześciu miesięcy.
Państwa Członkowskie mogą, odnawiając prawa jazdy kategorii A, A1, A2, B, B1 i B+E, wymagać przejścia badania obejmującego minimalne standardy zdolności fizycznej i psychicznej do kierowania pojazdami określone w załączniku III.
W poszczególnych przypadkach Państwa Członkowskie mogą skrócić określony w ust. 2 okres ważności praw jazdy każdej kategorii, jeśli uznają za niezbędne częstsze przeprowadzanie badań lekarskich lub podjęcie innych szczególnych środków, jak ograniczenia wskutek wykroczeń w ruchu drogowym.
Państwa Członkowskie mogą określać systemy kumulacji wykroczeń w ruchu drogowym ("system punktowy"), powodujące skrócenia ustalonego w ust. 2 okresu ważności praw jazdy wszystkich kategorii. System taki musi być efektywny, zapobiegawczy, współmierny do popełnionego wykroczenia i dostosowany do zawodowego lub osobistego statusu kierowcy
.
4.
Bez uszczerbku dla krajowego prawa karnego i regulacji prawnych dotyczących policji Państwa Członkowskie mogą, po zasięgnięciu opinii Komisji, zastosować do wydawania praw jazdy swoje przepisy krajowe odnoszące się do warunków innych niż te, o których mowa w niniejszej dyrektywie.
5.
a)
Każda osoba może posiadać tylko jedno prawo jazdy.
b)
Państwo Członkowskie odmówi wydania prawa jazdy w razie stwierdzenia, że osoba ubiegająca się o nie jest już posiadaczem ważnego prawa jazdy wydanego przez organy w innym Państwie Członkowskim. Państwo Członkowskie może również odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o nie, w stosunku do której inne Państwo Członkowskie zastosowało jeden ze środków określonych w art. 12 ust. 2.
c)
Państwa Członkowskie podejmą działania na podstawie lit. b).
Działania konieczne w celu wydania, wymiany lub przedłużenia okresu ważności prawa jazdy będą polegać na sprawdzeniu w innych Państwach Członkowskich, czy istnieją uzasadnione przesłanki dla podejrzenia, że osoba ubiegająca się jest już posiadaczem prawa jazdy.
Działania konieczne w celu wymiany prawa jazdy wydanego przez inne Państwo Członkowskie będą polegać na sprawdzeniu w Państwie Członkowskim, które wydało prawo jazdy, czy w stosunku do osoby ubiegającej się został zastosowany jeden ze środków określonych w art. 12 ust. 2.
d)
W celu ułatwienia kontroli międzynarodowych zgodnie z lit. b) Komisja, z pomocą Państw Członkowskich, zaprojektuje, wdroży i będzie prowadzić sieć międzynarodowej wymiany danych dotyczących praw jazdy pomiędzy wszystkimi Państwami Członkowskimi.
Artykuł 9
Komitet
Poprawki konieczne w celu dostosowania
załączników I - VII
do postępu naukowo-technicznego przyjmuje się zgodnie z procedurami określonymi w art. 10.
Artykuł 10
Procedura Komitetu
1.
Komisję wspiera komitet ds. praw jazdy, zwany dalej "Komitetem".
2.
W przypadku odesłań do niniejszego artykułu, stosuje się przepisy art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, zgodnie z jej art. 8.
Okres, o którym mowa w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE, ustala się na trzy miesiące.
3.
Komitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.
Artykuł 11
Egzaminatorzy
Z dniem wejścia w życie niniejszej dyrektywy, egzaminatorzy na prawo jazdy powinni spełniać minimalne wymagania określone w załączniku IV. Egzaminatorzy na prawo jazdy wykonujący ten zawód przed dniem ...
*
Data określona w art. 17 ust. 2.
podlegają jedynie postanowieniom o zabezpieczeniu jakości i regularnym działaniom doszkalającym
.
Artykuł 12
Postanowienia różne dotyczące uznawania praw jazdy
1.
Jeżeli posiadacz ważnego krajowego prawa jazdy wydanego przez jedno z Państw Członkowskich zmienił stałe miejsce zamieszkania na miejsce w innym Państwie Członkowskim, to może ubiegać się, aby jego prawo jazdy zostało wymienione na równoważne prawo jazdy; do Państwa Członkowskiego dokonującego takiej wymiany należy sprawdzenie w razie potrzeby, czy przedstawione prawo jazdy jest jeszcze rzeczywiście nadal ważne.
2.
Z zastrzeżeniem przestrzegania zasady terytorialności prawa karnego i regulacji prawnych dotyczących policji, Państwa Członkowskie stałego miejsca zamieszkania mogą stosować swoje przepisy krajowe dotyczące ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania prawa jazdy posiadaczowi prawa jazdy wydanego przez inne Państwo Członkowskie oraz, w razie potrzeby, wymienić z tego powodu to prawo jazdy.
3.
Państwo Członkowskie dokonujące wymiany zwraca stare prawo jazdy władzom tego Państwa Członkowskiego, które je wystawiło, wskazując przyczynę tego działania.
4.
Państwo Członkowskie
odmawia
uznania ważności prawa jazdy wydanego przez inne Państwo Członkowskie osobie, w stosunku do której państwo to zastosowało środki, o których mowa w ust. 2.
Państwo Członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o nie, wobec której w innym Państwie Członkowskim zastosowano ograniczenie, zawieszenie lub odebranie prawa jazdy
.
Ponadto Państwo Członkowskie może również odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o nie, wobec której zastosowano
unieważnienie prawa jazdy
w innym Państwie Członkowskim.
Państwo Członkowskie może również odmówić uznania ważności prawa jazdy, wydanego przez inne Państwo Członkowskie osobie w czasie, kiedy osoba ta nie miała miejsca zamieszkania w wydającym Państwie Członkowskim.
5.
Wtórnik prawa jazdy, które zostało na przykład zagubione lub skradzione, można uzyskać od właściwych organów państwa, w którym posiadacz prawa jazdy miał stałe miejsce zamieszkania; organy te wydadzą wtórnik na podstawie posiadanych przez nie informacji, albo, w razie potrzeby, dowodu od właściwych organów Państwa Członkowskiego, które wydało oryginał prawa jazdy.
6.
Jeżeli Państwo Członkowskie dokonuje wymiany prawa jazdy wydanego przez państwo trzecie na prawo jazdy według wzoru wspólnotowego, taka wymiana jest odnotowywana w tym prawie jazdy, podobnie jak każde kolejne przedłużenie okresu ważności lub każda kolejna wymiana.
Wymiana taka może nastąpić tylko wówczas, gdy prawo jazdy wydane przez państwo trzecie zostało przekazane właściwym organom Państwa Członkowskiego dokonującego wymiany. Jeżeli posiadacz tego prawa jazdy przenosi swoje stałe miejsce zamieszkania do innego Państwa Członkowskiego, to ostatnie nie musi stosować zasady wzajemnego uznawania określonego w art. 2.
Artykuł 13
Stałe miejsce zamieszkania
Do celów niniejszej dyrektywy "stałe" miejsce zamieszkania oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe lub, w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo, ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych związków między tą osobą a miejscem, w którym mieszka.
Jednakże za miejsce stałego zamieszkania osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce powiązań osobistych, i z tego względu przebywającej na zmianę w różnych miejscach w dwu lub więcej Państwach Członkowskich, uważa się miejsce, z którym jest związana osobiście w ten sposób, że regularnie tam powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniany, jeśli osoba mieszka w Państwie Członkowskim w celu wypełnienia zadania w określonym czasie. Studia uniwersyteckie bądź nauka w szkole nie stanowi zmiany stałego miejsca zamieszkania.
Artykuł 14
Równoważność wzorów praw jazdy spoza Wspólnoty
Państwa Członkowskie za zgodą Komisji ustalą równoważność pomiędzy kategoriami praw jazdy wydanych przed wejściem w życie niniejszej dyrektywy a kategoriami praw jazdy określonymi w art. 4.
Państwa Członkowskie po konsultacji z Komisją, mogą wprowadzić do swojego ustawodawstwa krajowego dostosowania niezbędne do wprowadzenia w życie przepisów art. 12 ust. 4, 5 i 6.
Artykuł 15
Ocena
Komisja
oceni przepisy Wspólnoty dotyczące kategorii, o których mowa w art. 4, oraz wymaganego wieku określonego w art. 7, a także ich wpływu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, jak również ewentualne wprowadzenie stopniowego dostępu do kategorii B (z B1 włącznie), najpóźniej w dniu ...
*
5 lat od daty określonej w art. 17 ust. 2.
.
Artykuł 16
Współpraca między Państwami Członkowskimi
Państwa Członkowskie wspierają się wzajemnie przy realizacji niniejszej dyrektywy i wymieniają informacje o prawach jazdy przez siebie wydanych, wymienionych lub zastąpionych.
W tym celu korzystają ze zorganizowanej sieci praw jazdy, kiedy tylko ta sieć będzie gotowa do działania.
Artykuł 17
Transpozycja
1.
Państwa Członkowskie przyjmą i opublikowują, nie później niż ...
*
Dwa lata od daty określonej w art. 19.
, przepisów, rozporządzeń i przepisów administracyjnych, niezbędnych do uzyskania zgodności z art. 1 ust. 2, art. 3 (2), art. 4 ust. 1 do 3, art. 6 ust. 2, lit. c) i d), art. 7, art. 8 ust. 1 do 3 i 5, art. 11, art. 16 do 20, oraz załącznikiem II punkt 5.2 i załącznikiem IV. Niezwłocznie przekażą Komisji tekst tych przepisów oraz tabelę korelacyjną pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.
2.
Postanowienia te mieć będą zastosowanie w ...
**
Dwa lata od daty określonej w art. 17 ust. 1
.
*.
3.
Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Wskazują one również, że odniesienia poczynione przepisach, rozporządzeniach i obowiązujących przepisach administracyjnych, do dyrektyw uchylonych niniejszą dyrektywą, rozumiane będą jako odniesienia do niniejszej dyrektywy. Sposób, w jaki odniesienie takie zostanie poczynione, a także jego treść zostaną określone przez Państwa Członkowskie.
4.
Państwa Członkowskie przekazują Komisji teksty zasadniczych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinach objętych niniejszą dyrektywą.
5.
Art. 2 ust. 4 dyrektywy 91/439/EWG, zmieniony dyrektywą 96/47/WE, zostanie uchylony z dniem wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
Artykuł 18
Uchylenie
Dyrektywę 91/439/EWG, zmieniona dyrektywami, o których mowa w
załączniku VIII
część A, uchyla się z dniem ...
**
, bez uszczerbku dla obowiązków Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego, określonych w
załączniku VIII
część B.
Odniesienia do uchylonej dyrektywy interpretowane są jako odniesienia do niniejszej dyrektywy i są rozumiane zgodnie z tabelą korelacji w
załączniku IX
.
Artykuł 19 Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
.
Art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, 2, lit. a) i b), ust. 3 i 4, art. 8 ust. 4, art. 9, art. 10, art. 12 do 15, oraz załączniki I, II i III mają zastosowanie ...
*
Dwa lata od daty określonej w art. 19 ust. 1.
.
Artykuł 20
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w ,
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
Przewodniczący Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK I
PRZEPISY DOTYCZĄCE WSPÓLNOTOWEGO MODELU PRAWA JAZDY
1.
Fizyczne cechy karty wspólnotowego wzoru prawa jazdy są zgodne z ISO 7810 i ISO 7816-1.
Karta wykonana jest z poliwęglanu.
Metody sprawdzania cech prawa jazdy w celu potwierdzenia ich zgodności z międzynarodowymi standardami są zgodne z ISO 10373.
2.
Fizyczne bezpieczeństwo praw jazdy
Fizyczne bezpieczeństwo praw jazdy jest zagrożone przez:
-
produkcję fałszywych kart: stworzenie nowego przedmiotu samodzielnie albo jako kopię dokumentu oryginalnego, wykazującego ogromne podobieństwo do dokumentu oryginalnego;
-
zasadnicze podrobienie: zmiana jakiejś cechy dokumentu oryginalnego, np. zmiana kilku danych wydrukowanych na dokumencie.
Pełne bezpieczeństwo jest uwarunkowane systemem jako całością, obejmującym następujące elementy: metodę składania wniosków, przekazywanie danych, materiał nośny karty, technikę druku, minimalną ilość rozmaitych cech bezpieczeństwa oraz personalizację.
a)
Materiał nośny dla praw jazdy należy wykonać przy użyciu następujących technik zabezpieczających przed fałszerstwem (obligatoryjne cechy bezpieczeństwa):
-
nośnik karty bez rozjaśniaczy optycznych;
-
zabezpieczający wzór tła, chroniony przed fałszerstwem drogą skanowania, drukowania lub kopiowania poprzez zastosowanie druku tęczowego z użyciem wielobarwnej zabezpieczającej farby drukarskiej oraz druku giloszowego pozytywowego i negatywowego. Na wzór nie mogą składać się barwy podstawowe (CMYK); musi on wykazywać kompleksową strukturę w przynajmniej dwóch barwach specjalnych oraz mikrodruk;
-
zmienne optycznie komponenty, zapewniające właściwą ochronę przed kopiowaniem i manipulacją diapozytywem;
-
grawerowanie laserowe;
-
jeśli chodzi o diapozytyw, zabezpieczające tło i diapozytyw powinny nakładać się na siebie przynajmniej na jego brzegu (wzór przechodzący).
b)
Ponadto materiał nośny praw jazdy powinien być dodatkowo chroniony przed fałszerstwem przy użyciu przynajmniej trzech z poniżej przedstawionych technik (dodatkowe cechy bezpieczeństwa):
-
* barwy zależne od kąta padania wzroku;
-
* barwa termochromatyczna;
-
* specjalne hologramy;
-
* zmienne obrazy laserowe;
-
widoczna i transparentna farba fluorescencyjna UV;
-
druk tęczujący;
-
cyfrowy znak wodny na tle;
-
pigmenty podczerwieni lub fosforyzujące;
-
* wyczuwalne znaki, symbole lub wzory.
Państwa Członkowskie mają swobodę wprowadzania dodatkowych cech bezpieczeństwa. Jako podstawę należy traktować techniki zaznaczone gwiazdką, ponieważ umożliwiają one urzędnikom organów ścigania sprawdzenie ważności karty bez użycia szczególnych środków pomocniczych.
3
.
Prawo jazdy ma dwie strony.
Strona 1 zawiera:
a)
wyrazy "prawo jazdy" wydrukowane dużą czcionką w języku lub w językach Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy;
b)
nazwę Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy (fakultatywnie);
c)
znak wyróżniający Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy, wydrukowany w prostokącie w sposób kontrastujący na tle niebieskiego prostokąta i otoczony przez dwanaście żółtych gwiazdek; używane znaki wyróżniające:
B
Belgia
CZ
Republika Czeska
DK
Dania
D
Niemcy
EST
Estonia
GR
Grecja
E
Hiszpania
F
Francja
IRL
Irlandia
I
Włochy
CY
Cypr
LV
Łotwa
LT
Litwa
L
Luksemburg
H
Węgry
M
Malta
NL
Niderlandy
A
Austria
PL
Polska
P
Portugalia
SLO
Słowenia
SK
Słowacja
FIN
Finlandia
S
Szwecja
UK
Zjednoczone Królestwo;
d)
informacje szczególne dla wydanego prawa jazdy, ponumerowane kolejno:
1.
nazwisko posiadacza;
2.
imię (imiona) posiadacza;
3.
data i miejsce urodzenia;
4.
(a) data wydania prawa jazdy;
b)
data wygaśnięcia prawa jazdy lub kreska, jeżeli prawo jazdy jest ważne na czas nieokreślony;
c)
nazwa organu wydającego (może być wydrukowana na stronie 2);
d)
numer, inny niż w pozycji 5, do celów administracyjnych (fakultatywnie);
5.
numer prawa jazdy;
6.
zdjęcie posiadacza;
7.
podpis posiadacza;
8.
stałe miejsce zameldowania lub adres pocztowy (fakultatywnie);
9.
(pod)kategoria (kategorie) pojazdu (pojazdów), do kierowania którymi uprawniony jest posiadacz (kategorie krajowe są drukowane inną czcionką niż zharmonizowane kategorie);
e)
wyrazy "wzór Wspólnot Europejskich" w języku (językach) Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy oraz wyrazy "prawo jazdy" w innych językach Wspólnoty, wydrukowane w kolorze różowym jako tło prawa jazdy:
Permiso de Conducción
Řidičský průkaz
Kørekort
Führerschein
Juhiluba
Άδεια Οδήγησης
Driving Licence
Ajokortti
Permis de conduire
Ceadúas Tiomána
Patente di guida
Vadītāja apliecība
Vairuotojo pažymėjimas
Vezetői engedély
Liċenzja tas-Sewqan
Rijbewijs
Prawo Jazdy
Carta de Condução
Vodičský preukaz
Vozniško dovoljenje
Körkort;
f)
Informacja o kolorach:
–
niebieski: Pantone Reflex Blue,
–
żółty: Pantone Yellow.
Strona 2 zawiera:
a) 9.
(pod)kategorię (kategorie) pojazdu (pojazdów), do kierowania którymi uprawniony jest posiadacz (kategorie krajowe są drukowane inną czcionką niż zharmonizowane kategorie);
10.
datę pierwszego wydania każdej (pod)kategorii (data ta musi być powtórzona na nowym prawie jazdy w przypadku późniejszej wymiany lub zamiany);
11.
datę wygaśnięcia każdej (pod)kategorii;
12.
dodatkowe informacje/ograniczenie(-a) w formie kodu naprzeciwko kategorii, której dotyczą.
Kody są następujące:
– kody od 01 do 99:
zharmonizowane kody wspólnotowe
KIEROWCA (względy medyczne)
01.
Korekcja i/lub ochrona wzroku
01.01
Okulary
01.02
Soczewka(i) kontaktowe
01.03
Okulary ochronne
01.04
Szkła przyciemnione
01.05
Przepaska na oko
01.06
Okulary lub soczewki kontaktowe
02.
Korekcja słuchu/korekcja komunikacji
02.01
Aparat słuchowy na jedno ucho
02.02
Aparat słuchowy na dwoje uszu
03.
Protezy/szyny kończyn
03.01
Proteza/szyna kończyny górnej
03.02
Proteza/szyna kończyny dolnej
05.
Ograniczone użycie (obowiązkowe stosowanie subkodów, ograniczenia jazdy spowodowane względami medycznymi)
05.01
Jazda tylko w godzinach dziennych (na przykład: okres między jedną godziną po wschodzie słońca i jedną godziną przed zachodem)
05.02
Jazda tylko w promieniu ... km od miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy lub w obrębie miasta/regionu ...
05.03
Jazda bez pasażerów
05.04
Jazda z prędkością nie większą niż ... km/h
05.05
Jazda tylko w towarzystwie innego posiadacza prawa jazdy
05.06
Bez przyczepy
05.07
Bez prawa wjazdu na autostrady
05.08
Zakaz spożywania alkoholu
ZMIANY W POJEŹDZIE
10.
Zmodyfikowana przekładnia
10.01
Ręczna przekładnia
10.02
Przekładnia automatyczna
10.03
Przekładnia sterowana elektronicznie
10.04
Zmodyfikowany drążek zmiany biegów
10.05
Brak biernej przekładni
15.
Zmodyfikowane sprzęgło
15.01
Zmodyfikowany drążek zmiany biegów
15.02
Sprzęgło ręczne
15.03
Sprzęgło automatyczne
15.04
Pedał za przegrodą/składany/odkręcany
20.
Zmodyfikowany układ hamulcowy
20.01
Dostosowany pedał hamulca
20.02
Powiększony pedał hamulca
20.03
Pedał hamulca dostosowany do lewej stopy
20.04
Pedał hamulca pod całą stopę
20.05
Wychylny pedał hamulca
20.06
Ręczny hamulec główny (zmodyfikowany)
20.07
Maksymalne użycie wzmocnionego hamulca głównego
20.08
Maksymalne użycie hamulca bezpieczeństwa zintegrowanego z hamulcem głównym
20.09
Dostosowany hamulec ręczny
20.10
Elektryczny hamulec ręczny
20.11
Nożny hamulec postojowy (zmodyfikowany)
20.12
Pedał hamulca za przegrodą/składany/odkręcany
20.13
Hamulec obsługiwany kolanem
20.14
Elektryczny hamulec główny
25.
Zmodyfikowane systemy przyspieszenia
25.01
Dostosowany pedał przyspieszenia
25.02
Pedał przyspieszenia pod całą stopę
25.03
Wychylny pedał przyspieszenia
25.04
Przyspieszenie ręczne
25.05
Przyspieszenie kolanem
25.06
Wspomaganie przyspieszacza (elektroniczne, pneumatyczne itp.)
25.07
Pedał przyspieszenia po lewej stronie pedału hamulca
25.08
Pedał przyspieszenia po lewej stronie
25.09
Pedał przyspieszenia za przegrodą/składany/odkręcany
30.
Zmodyfikowane wspólne systemy hamowania i przyspieszania
30.01
Pedały równoległe
30.02
Pedały na tym samym (lub prawie na tym samym) poziomie
30.03
Przesuwne pedały przyspieszenia i hamowania
30.04
Pedały przyspieszenia i hamulca z przesuwem i szyną
30.05
Pedały przyspieszenia i hamulca składane/odkręcane
30.06
Podniesiona podłoga
30.07
Przegroda z boku pedału hamulca
30.08
Przegroda na szynę z boku pedału hamulca
30.09
Przegroda przed pedałami hamulca i przyspieszenia
30.10
Podparcie pięty/nogi
30.11
Elektryczne przyspieszenie i hamulec
35.
Zmodyfikowany pulpit sterowniczy
(Przełączniki świateł, wycieraczki szyby przedniej/spryskiwacz, sygnał dźwiękowy, światła kierunkowskazów itp.)
35.01
Urządzenia sterownicze obsługiwane bez negatywnego wpływu na kierowanie i obsługę
35.02
Urządzenia sterownicze obsługiwane bez puszczania kierownicy i akcesoriów (gałek, dźwigni itp.)
35.03
Urządzenia sterownicze obsługiwane bez puszczania kierownicy i akcesoriów (gałek, dźwigni itp.) lewą ręką.
35.04
Urządzenia sterownicze obsługiwane bez puszczania kierownicy i akcesoriów (gałek, dźwigni itp.) prawą ręką.
35.05
Urządzenia sterownicze obsługiwane bez puszczania kierownicy i akcesoriów (gałek, dźwigni itp.) ze wspólnymi mechanizmami przyspieszenia i hamowania
40.
Zmodyfikowany układ kierowniczy
40.01
Zwykły układ kierowniczy ze wspomaganiem
40.02
Układ kierowniczy z aktywnym wspomaganiem
40.03
Układ kierowniczy z systemem rezerwowym
40.04
Wydłużona kolumna kierownicy
40.05
Dostosowane koło kierownicy (większy i/lub grubszy przekrój koła kierownicy, koło kierownicy o mniejszej średnicy itp.)
40.06
Wychylne koło kierownicy
40.07
Pionowe koło kierownicy
40.08
Poziome koło kierownicy
40.09
Kierowanie nożne
40.10
Alternatywny dostosowany układ kierowniczy (drążek itp.)
40.11
Gałka na kole kierownicy
40.12
Szyna na kole kierownicy
40.13
Ze stawem szynowym
42.
Zmodyfikowane lusterko (lusterka) wsteczne
42.01
Zewnętrzne lusterko wsteczne prawe (lub lewe)
42.02
Zewnętrzne lusterko wsteczne na wysięgniku
42.03
Dodatkowe zewnętrzne lusterko wsteczne pozwalające na kontrolę ruchu
42.04
Panoramiczne wewnętrzne lusterko wsteczne
42.05
Lusterko wsteczne z martwym punktem
42.06
Elektryczne zewnętrzne lusterko (lusterka) wsteczne
43.
Zmodyfikowane siedzenie kierowcy
43.01
Siedzenie kierowcy na dobrej wysokości obserwacyjnej i w normalnej odległości od koła kierownicy i pedału
43.02
Siedzenie kierowcy dostosowane do kształtu ciała
43.03
Siedzenie kierowcy z oparciem bocznym stabilizującym pozycję
43.04
Siedzenie kierowcy z podłokietnikiem
43.05
Wydłużone szyny prowadzące siedzenia kierowcy
43.06
Zmodyfikowany pas bezpieczeństwa
43.07
Pas bezpieczeństwa w formie uprzęży
44.
Modyfikacje motocykli (obowiązkowe stosowanie subkodu)
44.01
Hamulec jednofunkcyjny
44.02
Hamulec ręczny (koło przednie) (dostosowany)
44.03
Hamulec nożny (koło tylne) (dostosowany)
44.04
Rączka przyspieszacza (dostosowana)
44.05
Ręczna zmiana biegów i ręczne sprzęgło (dostosowane)
44.06
Lusterko (lusterka) wsteczne (dostosowane)
44.07
Wskazania (kierunkowskazy, światła stop, ...) (dostosowane)
44.08
Wysokość siedzenia pozwalająca kierowcy na oparcie dwóch stóp na drodze jednocześnie w pozycji siedzącej
45.
Dla motocykli z przyczepką boczną
50.
Dla określonego pojazdu/nadwozia (numer identyfikacyjny pojazdu, VIN)
51.
Dla określonego pojazdu/tablicy rejestracyjnej (numer rejestracyjny pojazdu, VRN)
SPRAWY ADMINISTRACYJNE
70.
Wymiana prawa jazdy numer ... wydanego przez ... (wyróżnik UE/ONZ w przypadku państwa trzeciego; np.: 70.0123456789.NL)
71.
Wtórnik prawa jazdy numer ... (wyróżnik UE/ONZ w przypadku państwa trzeciego; np.: 71.987654321.HR)
72.
Wyłącznie dla pojazdów kategorii A z maksymalną pojemnością skokową cylindra 125 cm3 oraz maksymalną mocą 11 KW (A1)
73.
Wyłącznie dla pojazdów kategorii B z silnikiem, typów trójkołowych lub czterokołowych (B1)
74.
Wyłącznie dla pojazdów kategorii C, których dopuszczalna masa nie przekracza 7 500 kg (C1)
75.
Wyłącznie dla pojazdów kategorii D, z nie więcej niż 16 miejscami siedzącymi, wyłączając siedzenie kierowcy (D1)
76.
Wyłącznie dla pojazdów kategorii C, których maksymalna dopuszczalna masa nie przekracza 7 500 kg (C1), połączonych z przyczepą, której maksymalna dopuszczalna masa przekracza 750 kg, o ile maksymalna dopuszczalna masa zespołu pojazdów nie przekracza 12 000 kg, a maksymalna dopuszczalna masa przyczepy nie przekracza ciężaru własnego pojazdu ciągnącego (C1 + E)
77.
Wyłącznie dla pojazdów kategorii D z nie więcej niż 16 miejscami siedzącymi bez siedzenia kierowcy (D1) połączonych z przyczepą, której maksymalna dopuszczalna masa przekracza 750 kg, o ile a) maksymalna dopuszczalna masa zespołu pojazdów nie przekracza 12 000 kg, a maksymalna dopuszczalna masa przyczepy nie przekracza ciężaru własnego pojazdu ciągnącego oraz b) przyczepa nie jest wykorzystywana do przewozu pasażerów (D1 + E)
78.
Wyłącznie dla pojazdów z przekładnią automatyczną
(Dyrektywa 91/439/EWG, załącznik II pkt 8.1.1, par. 2)
79.
(...) Ograniczone do pojazdów, które spełniają wymogi wskazane w nawiasach, w kontekście zastosowania art. 10 ust. 1 dyrektywy
90.
01: w lewo
90.
02: w prawo
90.
03: lewy
90.
04: prawy
90.
05: ręka
90.
06: stopa
90.
07: użytkowy
95.
Kierowca posiadający ŚKZ spełniające wymagania dotyczące predyspozycji zawodowych przewidzianych dyrektywą 2003/59/WE do .... [np. 1.1.2012]
96.
Kierowca pojazdu, który przeszedł szkolenie zgodnie z załącznikiem V uprawniające go do prowadzenia dla celów niezarobkowych pojazdu silnikowego kategorii B z przyczepą, o masie powyżej 3500 kg i nieprzekraczającej 4250 kg.
97.
Kierowca pojazdu, który przeszedł szkolenie zgodnie z załącznikiem VI uprawniające go do prowadzenia dla celów niezarobkowych samochodu kempingowego, zdefiniowanego w załączniku II część A pkt 5.1 dyrektywy 2001/116/WE, o masie powyżej 3500 kg i nieprzekraczającej 4 250 kg oraz o masie użytecznej do 1000 kg.
– kody 100 i powyżej:
kody krajowe, ważne jedynie w odniesieniu do ruchu na terytorium Państwa Członkowskiego, które wydało prawo jazdy.
Tam, gdzie kody mają zastosowanie do wszystkich kategorii, dla których jest wydane prawo jazdy, może to być wydrukowane w kolumnach 9, 10 i 11;
13.
w wykonaniu ust. 3 lit. a) niniejszego załącznika, miejsce zarezerwowane dla możliwego wpisu, przez przyjmujące Państwo Członkowskie, informacji istotnych dla administrowania prawem jazdy;
14.
miejsce zarezerwowane dla możliwego wpisu przez Państwo Członkowskie, które wydało prawo jazdy, informacji istotnych do administrowania prawem jazdy lub dotyczących bezpieczeństwa drogowego (fakultatywnie). Jeżeli informacja odnosi się do jednego z nagłówków określonych w niniejszym załączniku, jest poprzedzana numerem danego nagłówka.
W przypadku specjalnej pisemnej zgody posiadacza, może być dołączona w tym miejscu informacja niezwiązana z administrowaniem prawem jazdy lub bezpieczeństwem drogowym; takie uzupełnienie nie powinno zmieniać w żaden sposób wykorzystania wzoru jako prawa jazdy.
15.
w tym polu należy wpisać dane medyczne (pole nr 14).
b)
objaśnienie numerowanych pozycji, które pojawiają się na stronach 1 i 2 prawa jazdy (przynajmniej pozycji 1, 2, 3, 4 lit. a), pozycji 4 lit. b), pozycji 4 lit. c), pozycji 5, 10, 11 i 12).
Jeżeli Państwo Członkowskie zamierza sporządzić te napisy w innym języku niż jeden z wymienionych: duński, niemiecki, angielski,
estoński,
fiński, francuski, grecki, włoski,
łotewski, litewski, maltański,
holenderski,
polski,
portugalski, szwedzki,
słowacki, słoweński,
hiszpański,
czeski i węgierski,
sporządza wówczas, bez uszczerbku dla pozostałych postanowień niniejszego załącznika, przy zastosowaniu jednego z wyżej zwymienionych języków, dwujęzyczną wersję prawa jazdy;
c)
na wspólnotowym modelu prawa jazdy powinno być zachowane miejsce umożliwiające wprowadzenie mikroczipa lub podobnego urządzenia komputerowego.
4
.
Przepisy szczególne
a)
W przypadku, gdy posiadacz prawa jazdy wydanego przez Państwo Członkowskie zgodnie z niniejszym załącznikiem, posiada stałe miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, to dane Państwo Członkowskie może wprowadzić do prawa jazdy taką informację jako istotną dla administrowania prawem jazdy pod warunkiem, że wprowadza ono ten typ informacji również do praw jazdy przez siebie wydanych oraz pod warunkiem, że jest tam wystarczająco dużo miejsca.
b)
Po konsultacji z Komisją, Państwa Członkowskie mogą dodać kolory lub oznaczenia takie jak kody kreskowe, symbole narodowe oraz elementy zabezpieczające, bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego załącznika.
W kontekście wzajemnego uznawania praw jazdy, kod kreskowy nie powinien zawierać informacji innych niż to, co można już odczytać z prawa jazdy lub to, co jest niezbędne dla procesu wydawania prawa jazdy.
WSPÓLNOTOWY MODEL PRAWA JAZDY
Strona
1 PRAWO JAZDY ....................................... [PAŃSTWO CZŁONKOWSKIE]
Strona 2
Nazwisko 2. Imię 3. Data i miejsce urodzenia 4a. Data wydania prawa jazdy 4b. Data ważności prawa jazdy 4c. Organ wydający 5. Numer prawa jazdy 8. Adres 9. Kategorie 10. Data wydania uprawnienia 11. Data ważności uprawnienia 12. Ograniczenia WZÓR MODELU PRAWA JAZDY BELGIJSKIE PRAWO JAZDY (dla celów informacyjnych)
ZAŁĄCZNIK II
I.
MINIMALNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE EGZAMINÓW NA PRAWO JAZDY
Państwa Członkowskie podejmują środki konieczne dla zapewnienia, by osoby ubiegające się o prawo jazdy posiadały wiedzę i umiejętności oraz zachowywały się w sposób wymagany do kierowania pojazdem silnikowym. Egzaminy wprowadzone w tym celu muszą obejmować:
-
egzamin teoretyczny, a następnie
-
egzamin umiejętności i zachowania.
Warunki, w jakich egzaminy te są przeprowadzane przedstawiono poniżej.
A.
A EGZAMIN TEORETYCZNY
1.
Forma
Wybrana forma powinna stwarzać pewność, że osoba ubiegająca się o prawo jazdy posiada wymaganą wiedzę w kwestiach wskazanych w pkt od 2 do 4.
Osoba ubiegająca się o prawo jazdy w jednej kategorii, która zdała egzamin teoretyczny na inną kategorię, może być zwolniona
jedynie z tych części programu, które odpowiadają wspólnym przepisom
pkt 2 - 4
, bez uszczerbku dla wymogu zdania egzaminu
.
2.
Zakres egzaminu teoretycznego dla wszystkich kategorii pojazdów
2.1.
Pytania muszą obejmować każdy z punktów przedstawionych poniżej, natomiast ich treść i forma pozostają do uznania przez Państwa Członkowskie:
2.1.1.
Przepisy ruchu drogowego:
-
w szczególności w odniesieniu do znaków drogowych, oznakowań poziomych i sygnałów, pierwszeństwa przejazdu i ograniczeń prędkości;
2.1.2.
Kierowca:
–
znaczenie czujności i stosunku do innych użytkowników drogi,
–
spostrzeganie, ocena sytuacji i podejmowanie decyzji, szczególnie w zakresie czasu reakcji oraz zmian w zachowaniu za kierownicą, spowodowanych wpływem alkoholu, leków i produktów leczniczych, stanem świadomości i zmęczeniem;
2.1.3.
Droga:
–
najważniejsze zasady dotyczące zachowania bezpiecznej odległości między pojazdami, odstępów przy hamowaniu i trzymania się drogi w różnych warunkach pogodowych i drogowych,
–
czynniki ryzyka związane z różnymi warunkami drogowymi, w szczególności ze zmianą tych warunków w zależności od pogody i pory dnia lub nocy,
–
właściwości różnych typów dróg i związane z tym obowiązujące wymagania;
2.1.4.
Inni użytkownicy drogi:
–
szczególne czynniki ryzyka związane z brakiem doświadczenia innych użytkowników dróg i najbardziej zagrożonymi kategoriami użytkowników, takimi jak dzieci, piesi, rowerzyści
, motocykliści
i osoby o ograniczonej sprawności ruchowej;
–
zagrożenia związane z przemieszczaniem się i kierowaniem różnymi typami pojazdów oraz z różnymi polami widzenia ich kierowców;
2.1.5.
Ogólne zasady i przepisy oraz inne kwestie:
–
zasady dotyczące dokumentów administracyjnych wymaganych przy korzystaniu z pojazdu,
–
ogólne zasady określające zachowanie kierowcy w razie wypadku (umieszczenie znaku ostrzegającego i zaalarmowanie) i środki, które musi zastosować udzielając pomocy ofiarom wypadku, jeżeli jest to konieczne,
–
czynniki bezpieczeństwa odnoszące się do pojazdu, ładunku i przewożonych osób;
2.1.6.
Środki ostrożności, jakie należy przedsięwziąć przy wysiadaniu z pojazdu;
2.1.7.
Aspekty mechaniczne związane z zachowaniem bezpieczeństwa na drodze: osoby ubiegające się o prawo jazdy powinny być w stanie wykryć najbardziej powszechne usterki, w szczególności w układzie kierowniczym, zawieszenia i hamulcowym, oponach, światłach i kierunkowskazach, reflektorach, lusterkach wstecznych, przedniej szybie i wycieraczkach, układzie wydechowym, pasach bezpieczeństwa i dźwiękowym sygnale ostrzegawczym;
2.1.8.
Wyposażenie związane z bezpieczeństwem, w szczególności korzystanie z pasów bezpieczeństwa, zagłówków i fotelików dziecięcych;
2.1.9.
Zasady dotyczące korzystania z pojazdu w kontekście środowiska naturalnego (odpowiednie użycie dźwiękowego sygnału ostrzegawczego, umiarkowane zużycie paliwa, ograniczenie szkodliwych emisji itp.).
3.
Przepisy szczególne dla
kategorii A, A2 i A1
3.1.
Obowiązkowe sprawdzenie ogólnej wiedzy na temat:
3.1.1.
Wykorzystania środków ochronnych takich jak rękawice, obuwie, ubranie i kask;
3.1.2.
Widoczności kierowców motocykli dla innych użytkowników dróg;
3.1.3.
Czynników ryzyka związanych z różnymi warunkami drogowymi przedstawionymi powyżej ze zwróceniem szczególnej uwagi na elementy śliskie, takie jak pokrywy studzienek, oznakowania na drodze, takie jak linie i strzałki, szyny tramwajowe:
3.1.4.
Aspektów mechanicznych związanych z zachowaniem bezpieczeństwa na drodze przedstawionym powyżej ze zwróceniem szczególnej uwagi na awaryjny wyłącznik stop, poziom oleju i łańcuch;
4.
Przepisy szczególne dla kategorii C, C + E, C1, C1 + E, D, D + E, D1 i D1 + E
4.1.
Obowiązkowe sprawdzenie ogólnej wiedzy na temat:
4.1.1.
Zasad dotyczących czasu pracy i odpoczynku kierowców, określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3820/85
z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego
Dz.U. L 370 z 31.12.1985, str. 1.
; wykorzystywanie tachografów, określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3821/85
z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
Dz.U. L 370 z 31.12.1985, str. 8.
,
4.1.2.
Zasad odnoszących się do rodzaju wykonywanego transportu: towarów lub osób;
4.1.3.
Dokumentów dotyczących pojazdu i transportowych, wymaganych w krajowym i międzynarodowym przewozie rzeczy i osób;
4.1.4.
Jak zachować się w razie wypadku; wiedza o środkach, jakie należy przedsięwziąć po wypadku lub podobnym zdarzeniu, łącznie z akcją ratunkową, taką jak ewakuacja pasażerów i podstawowa wiedza na temat pierwszej pomocy;
4.1.5.
Środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas zdejmowania i wymiany koła;
4.1.6.
Zasad dotyczących masy i wymiarów pojazdu; zasad ograniczników prędkości;
4.1.7.
Przeszkód w polu widzenia spowodowanych cechami charakterystycznymi pojazdów;
4.1.8.
Czytania map drogowych, planowania trasy, łącznie ze stosowaniem elektronicznych systemów nawigacji (nieobowiązkowo);
4.1.9.
Czynników bezpieczeństwa związanych z załadowaniem pojazdu: kontrola pojazdu (rozmieszczenie i zamocowanie), trudności z różnymi rodzajami ładunków (np. ładunki płynne, ładunki wiszące,...), załadunek i rozładunek towarów oraz stosowania urządzeń ładunkowych (wyłącznie kategorie C, C + E, C1, C1 + E);
4.1.10.
Odpowiedzialność kierowcy w związku z przewozem osób; komfort i bezpieczeństwo pasażerów; przewóz dzieci; niezbędne czynności przed ruszeniem; częścią egzaminu teoretycznego powinny być wszystkie rodzaje autobusów (autobusy komunikacji miejskiej oraz autokary, autobusy o specjalnych wymiarach,...) (tylko kategorie D, D+E, D1, D1+E).
4.2.
Obowiązkowy egzamin z wiedzy ogólnej w zakresie dodatkowych przepisów dotyczących kategorii C, C + E, D oraz D + E:
4.2.1.
Zasady budowy oraz funkcjonowania: silników spalinowych, płynów (np. olej silnikowy, płyn chłodzący, płyn do spryskiwaczy), układu paliwowego, układu elektrycznego, układu zapłonu, układu przeniesienia napędu (sprzęgło, skrzynia biegów itp.);
4.2.2.
Smarowanie i ochrona przeciw zamarzaniu;
4.2.3.
Zasady budowy, zakładania, właściwego stosowania oraz konserwacji opon;
4.2.4.
Zasady podziału, eksploatacji, główne części, połączenia, stosowanie oraz codzienne utrzymanie urządzeń hamulcowych oraz regulatorów obrotów oraz stosowanie hamulców z przeciwblokadą;
4.2.5.
Zasady podziału, eksploatacji, główne części, połączenia, stosowanie oraz codzienne utrzymanie systemów sprzęgania (wyłącznie kategorie C + E, D + E);
4.2.6.
Metody określania przyczyn awarii;
4.2.7.
Konserwacja zapobiegawcza pojazdu oraz niezbędne naprawy bieżące;
4.2.8.
Odpowiedzialność kierowcy w związku z przyjęciem, przewozem i dostawą towarów na uzgodnionych warunkach (wyłącznie kategorie C, C + E).
B.
EGZAMIN UMIEJĘTNOŚCI I ZACHOWAŃ
5.
Pojazd i jego wyposażenie
5.1.
Jazda pojazdem z ręczną przekładnią podlegać będzie egzaminowi umiejętności i zachowań przeprowadzonemu w pojeździe wyposażonym w ręczną przekładnię.
Jeżeli osoba ubiegająca się o prawo jazdy przystępuje do egzaminu umiejętności i zachowań w pojeździe z automatyczną przekładnią, zostanie to odnotowane na prawie jazdy wydanym na podstawie takiego egzaminu. Prawa jazdy z takim zapisem upoważniają wyłącznie do kierowania pojazdem wyposażonym w automatyczną przekładnię.
W przypadku późniejszego zdania przez taką osobę ubiegającą się o prawo jazdy egzaminu umiejętności, polegającego wyłącznie na obsłudze biegów pojazdu z ręczną przekładnią, to oznaczenie będzie usunięte.
Termin "pojazd wyposażony w automatyczną przekładnię" oznacza pojazd, w którym przełożenie biegów między silnikiem i kołami różnicowane jest wyłącznie przez naciśnięcie pedału przyspieszenia lub hamulca.
5.2.
Pojazdy stosowane podczas egzaminów umiejętności i zachowania powinny spełniać kryteria minimalne określone
poniżej
.
Kategoria A1:
Motocykl kategorii A1 bez wózka, o pojemności przynajmniej 120 cm3, rozwijające prędkość co najmniej 90 km/h.
Kategoria A2:
Motocykl kategorii A2 bez wózka, o pojemności przynajmniej 375 cm3, o mocy silnika wynoszącej co najmniej 25kW.
Kategoria A:
Motocykl kategorii A bez
wózka, o
mocy silnika wynoszącej co najmniej 35kW.
Kategoria B:
Czterokołowy pojazd kategorii B, rozwijający prędkość co najmniej 100 km/h.
Kategoria B + E:
Zespół pojazdów, w którego skład wchodzi pojazd egzaminacyjny kategorii B oraz przyczepa o maksymalnej dozwolonej masie co najmniej 1000 kg, osiągający prędkość co najmniej 100 km/h, który nie mieści się w kategorii B; przedział ładunkowy przyczepy składa się z zamkniętej skrzyni ładunkowej o szerokości i wysokości co najmniej takiej samej jak pojazd silnikowy; zamknięta skrzynia ładunkowa może być również nieznacznie węższa od pojazdu silnikowego, o ile widoczność wsteczna jest możliwa wyłącznie przy użyciu lusterek wstecznych pojazdu silnikowego; rzeczywista masa całkowita przyczepy wynosi co najmniej 800 kg;
Kategoria B1:
Pojazd silnikowy trzykołowy lub czterokołowy, rozwijający prędkość co najmniej 60 km/h;
Kategoria C:
Pojazd kategorii C o maksymalnej dopuszczalnej masie co najmniej 12000 kg, długości co najmniej 8 m, szerokości co najmniej 2,40 m, rozwijający prędkość co najmniej 80 km/h; wyposażony w hamulce z przeciwblokadą, skrzynię biegów z co najmniej 8 przełożeniami w jeździe do przodu oraz urządzenia rejestrujące określone w rozporządzeniu (EWG)
nr
3821/85; przedział ładunkowy obejmuje zamkniętą skrzynię ładunkową o szerokości i wysokości co najmniej takiej samej jak kabina; rzeczywista całkowita masa pojazdu wynosi co najmniej 10000 kg;
Kategoria C + E:
Pojazd przegubowy lub zespół składający się z pojazdu egzaminacyjnego kategorii C oraz przyczepy o długości co najmniej 7,5 m; maksymalna dopuszczalna masa zarówno pojazdu przegubowego, jak i zespołu pojazdów wynosi co najmniej 20000 kg, długość co najmniej 14 m oraz szerokość co najmniej 2,40 m, rozwija prędkość co najmniej 80 km/h, wyposażony w hamulce z przeciwblokadą, skrzynię biegów z co najmniej 8 przełożeniami w jeździe do przodu oraz urządzenia rejestrujące określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3821/85; przedział ładunkowy składa się z zamkniętej skrzyni ładunkowej o szerokości i wysokości co najmniej takiej samej jak kabina; rzeczywista całkowita masa zarówno pojazdu przegubowego, jak i zespołu pojazdów wynosi minimum 15000 kg;
Kategoria C1:
Pojazd podkategorii C1 o maksymalnej dopuszczalnej masie co najmniej 4000 kg, długości co najmniej 5 m, rozwijający prędkość co najmniej 80 km/h; wyposażony w hamulce z przeciwblokadą oraz urządzenia rejestrujące zgodnie z rozporządzeniem (EWG)
nr
3821/85; przedział ładunkowy składa się z zamkniętej skrzyni ładunkowej o szerokości i wysokości co najmniej takiej samej jak kabina;
Kategoria C1 + E:
Zespół pojazdów, w którego skład wchodzą pojazd egzaminacyjny podkategorii C1 oraz przyczepa o maksymalnej dopuszczalnej masie co najmniej 1250 kg; długość takiego zespołu wynosi co najmniej 8 m, rozwija prędkość co najmniej 80 km/h; przedział ładunkowy przyczepy składa się z zamkniętej skrzyni ładunkowej o szerokości i wysokości co najmniej takiej samej jak kabina; zamknięta skrzynia ładunkowa może być również nieznacznie węższa od kabiny, o ile widoczność wsteczna jest możliwa wyłącznie przy użyciu lusterek wstecznych pojazdu mechanicznego; minimalna rzeczywista masa całkowita przyczepy musi wynosić 800 kg;
Kategoria D:
Pojazd kategorii D o długości co najmniej 10 m i szerokości co najmniej 2,40 m, rozwijający prędkość co najmniej 80 km/h; wyposażony w hamulce z przeciwblokadą oraz urządzenia rejestrujące, zgodnie z rozporządzeniem (EWG)
nr
3821/85;
Kategoria D + E:
Zespół pojazdów, w którego skład wchodzą pojazd egzaminacyjny kategorii D oraz przyczepa o maksymalnej dopuszczalnej masie co najmniej 1250 kg, o szerokości co najmniej 2,40 m, rozwijający prędkość co najmniej 80 km/h; przedział ładunkowy przyczepy składa się z zamkniętej skrzyni ładunkowej o szerokości co najmniej 2 m i wysokości co najmniej 2 m; minimalna rzeczywista masa całkowita przyczepy musi wynosić 800 kg;
Kategoria D1:
Pojazd podkategorii D1 o maksymalnej dopuszczalnej masie co najmniej 4000 kg, długości co najmniej 5 m, rozwijający prędkość co najmniej 80 km/h; wyposażony w hamulce z przeciwblokadą oraz urządzenia rejestrujące, zgodnie z rozporządzeniem (EWG)
nr
3821/85;
Kategoria D1 + E:
Zespół pojazdów, w którego skład wchodzą pojazd egzaminacyjny podkategorii D1 oraz przyczepa o maksymalnej dopuszczalnej masie co najmniej 1250 kg, rozwijający prędkość co najmniej 80 km/h; przedział ładunkowy przyczepy składa się z zamkniętej skrzyni ładunkowej o szerokości co najmniej 2 m i wysokości co najmniej 2 m; minimalna rzeczywista masa całkowita przyczepy musi wynosić 800 kg;
Pojazdy egzaminacyjne kategorii B + E, C, C + E, C1, C1 + E, D, D + E, D1 oraz D1 + E, które nie spełniają minimalnych kryteriów podanych powyżej, ale są stosowane w chwili wejścia w życie niniejszej dyrektywy Komisji, mogą nadal być stosowane przez okres nie dłuższy niż 10 lat po tym dniu. Wymogi związane z obciążeniem takich pojazdów mogą być wdrożone przez Państwa Członkowskie w terminie do 10 lat od chwili wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
6.
Umiejętności i zachowania sprawdzane w odniesieniu do
kategorii A, A2 i A1
6.1.
Przygotowanie i techniczna kontrola pojazdu pod kątem bezpieczeństwa ruchu.
Osoby ubiegające się muszą się wykazać zdolnością przygotowania do bezpiecznej jazdy przez spełnienie następujących wymogów:
6.1.1.
Dostosowanie stroju ochronnego takiego, jak rękawice, obuwie, ubranie i kask;
6.1.2.
Wybiórcze sprawdzenie stanu opon, hamulców, układu kierowniczego, przełącznika awaryjnego (jeżeli występuje), łańcucha, poziomu oleju, świateł, reflektorów, kierunkowskazów oraz sygnału dźwiękowego;
6.2.
Przeegzaminować specjalne manewry pod kątem bezpieczeństwa ruchu drogowego:
6.2.1.
Podparcie motocykla oraz zdjęcie motocykla z podparcia i przemieszczenie go bez pomocy silnika;
6.2.2.
Zaparkowanie motocykla na podpórce;
6.2.3.
Co najmniej dwa manewry na wolnej prędkości łącznie ze slalomem; powinno pozwolić to na ocenę umiejętności wykorzystywania sprzęgła w połączeniu z hamulcem, zachowaniem równowagi, przeglądu sytuacji oraz pozycji na motocyklu oraz pozycji stóp na ich oparciach;
6.2.4.
Co najmniej dwa manewry na wyższej prędkości, z których jeden wykonany na drugim lub trzecim biegu, przy prędkości co najmniej 30 km/h oraz jeden manewr polegający na objechaniu przeszkody przy prędkości co najmniej 50 km/h; powinno to pozwolić na ocenę umiejętności w zakresie zachowania pozycji na motocyklu, przeglądu sytuacji, zachowania równowagi, techniki jazdy oraz techniki zmiany biegów;
6.2.5.
Hamowanie: należy przeprowadzić co najmniej dwa zadania hamowania łącznie z hamowaniem awaryjnym przy prędkości co najmniej 50 km/h, powinno to pozwolić na ocenę umiejętności w zakresie obsługi przedniego i tylnego hamulca, przeglądu sytuacji oraz pozycji na motocyklu.
Specjalne manewry wymienione w pkt od 6.2.3 do 6.2.5 muszą zostać wdrożone nie później niż 5 lat po wejściu w życie niniejszej dyrektywy.
6.3.
Zachowanie w ruchu
Ubiegający się o prawo jazdy muszą wykonać wszystkie poniższe czynności w normalnym ruchu ulicznym, przy pełnym zachowaniu bezpieczeństwa oraz z zachowaniem należytej ostrożności:
6.3.1.
Ruszanie: po zaparkowaniu, po zatrzymaniu w ruchu, wyjazd z podjazdu;
6.3.2.
Jazda po prostych odcinkach dróg: mijanie pojazdów nadjeżdżających z naprzeciwka, łącznie z wąskimi odcinkami;
6.3.3.
Jazda na łukach;
6.3.4.
Skrzyżowania: zbliżanie się i przekraczanie skrzyżowań oraz rozjazdów;
6.3.5.
Zmiana kierunku ruchu: skręty w lewo i w prawo, zmiana pasa ruchu;
6.3.6.
Wjazd/zjazd z autostrady lub podobnej drogi (jeżeli dostępna): włączanie się do ruchu z pasa wolnego ruchu; zjeżdżanie na pas wolnego ruchu;
6.3.7.
Wyprzedzanie/omijanie: wyprzedzanie innych pojazdów w ruchu (jeżeli możliwe); omijanie przeszkód, np. zaparkowanych pojazdów; wyprzedzanie przez inne pojazdy (jeżeli właściwe);
6.3.8.
Specjalne cechy drogi (jeżeli dostępne): ronda; przejazdy w poziomie szyn; przystanki tramwajowe/autobusowe, przejścia dla pieszych; jazda pod górę i z góry na długich odcinkach;
6.3.9.
Zachowanie należytej ostrożności przy wysiadaniu z pojazdu.
7.
Umiejętności i zachowania sprawdzane w odniesieniu do kategorii B, B1 i B + E
7.1.
Przygotowanie i techniczna kontrola pojazdu pod kątem bezpieczeństwa ruchu.
Osoby ubiegające o prawo jazdy się muszą się wykazać zdolnością przygotowania do bezpiecznej jazdy przez spełnienie następujących wymogów:
7.1.1.
Ustawienie fotela do osiągnięcia poprawnej pozycji siedzącej;
7.1.2.
Ustawienie lusterek wstecznych, dopasowanie pasów bezpieczeństwa oraz zagłówków, jeżeli pojazd jest w nie wyposażony;
7.1.3.
Sprawdzenie czy drzwi są zamknięte;
7.1.4.
Wybiórcze sprawdzenie stanu opon, hamulców, układu kierowniczego, płynów (poziomu oleju, płynu chłodzącego i płynu spryskiwacza), świateł, reflektorów, kierunkowskazów oraz sygnału dźwiękowego;
7.1.5.
Sprawdzenie czynników bezpieczeństwa związanych z załadowaniem pojazdu: nadwozie, pokrywy, drzwi ładunkowe, zamknięcie kabiny, sposób załadowania, zabezpieczenie ładunku (wyłącznie kategoria B + E);
7.1.6.
Sprawdzenie mechanizmu sprzęgającego, przewodów hamulcowych i elektrycznych (wyłącznie kategorie B + E);
7.2.
Kategorie B oraz B1: szczególne manewry sprawdzane pod kątem bezpieczeństwa ruchu
Egzamin obejmuje manewry wybrane z poniższej listy (co najmniej dwa manewry z czterech punktów, jeden na biegu wstecznym):
7.2.1.
Cofanie po prostej, cofanie ze skrętem w prawo lub w lewo o 90 stopni w ramach tego samego pasa ruchu;
7.2.2.
Zawracanie z wykorzystaniem biegów stosowanych w jeździe do przodu i wstecznego;
7.2.3.
Parkowanie pojazdu przy zachowaniu odstępu (równoległe, na ukos lub skośnie w prawo, przodem lub tyłem, na terenie płaskim, na podjeździe lub zjeździe);
7.2.4.
Hamowanie do zatrzymania; hamowanie nagłe nie jest obowiązkowe.
7.3.
Kategoria B + E: szczególne manewry sprawdzane pod kątem bezpieczeństwa ruchu
7.3.1.
Sprzęganie oraz rozprzęganie lub rozprzęganie i ponowne sprzęganie przyczepy z pojazdem mechanicznym; sytuacją wyjściową jest sytuacja, gdy pojazd ciągnący stoi obok przyczepy (nie w jednej linii);
7.3.2.
Cofanie po łuku, linię łuku pozostawia się do wyboru Państwom Członkowskim;
7.3.3.
Bezpieczne parkowanie w celu załadunku – rozładunku.
7.4.
Zachowanie w ruchu
Ubiegający się o prawo jazdy muszą wykonać wszystkie poniższe czynności w normalnym ruchu ulicznym, przy pełnym zachowaniu bezpieczeństwa oraz z zachowaniem należytej ostrożności:
7.4.1.
Ruszanie: po zaparkowaniu, po zatrzymaniu w ruchu, wyjazd z podjazdu;
7.4.2.
Jazda po prostych odcinkach dróg: mijanie pojazdów nadjeżdżających z przeciwka, łącznie z wąskimi odcinkami;
7.4.3.
Jazda po łuku;
7.4.4.
Skrzyżowania: zbliżanie się i przekraczanie skrzyżowań oraz rozjazdów;
7.4.5.
Zmiana kierunku ruchu: skręty w lewo i w prawo, zmiana pasa ruchu;
7.4.6.
Wjazd/zjazd z autostrady lub podobnej drogi (jeżeli dostępna): włączanie się do ruchu z pasa wolnego ruchu; zjeżdżanie na pas wolnego ruchu;
7.4.7.
Wyprzedzanie/omijanie: wyprzedzanie innych pojazdów w ruchu (jeżeli możliwe); omijanie przeszkód, np. zaparkowanych pojazdów; wyprzedzanie przez inne pojazdy (jeżeli właściwe);
7.4.8.
Specjalne cechy drogi (jeżeli dostępne): ronda; przejazdy w poziomie szyn; przystanki tramwajowe/autobusowe, przejścia dla pieszych; jazda pod górę i z góry na długich odcinkach;
7.4.9.
Zachowanie należytej ostrożności przy wysiadaniu pojazdu.
8.
Umiejętności i zachowania sprawdzane w odniesieniu do kategorii C, C + E, C1, C1 + E, D, D + E, D1 i D1 + E
8.1.
Przygotowanie i techniczna kontrola pojazdu pod kątem bezpieczeństwa ruchu.
Osoby ubiegające o prawo jazdy się muszą się wykazać zdolnością przygotowania do bezpiecznej jazdy przez spełnienie następujących wymogów:
8.1.1.
Ustawienie fotela do osiągnięcia poprawnej pozycji siedzącej;
8.1.2.
Ustawienie lusterek wstecznych, dopasowanie pasów bezpieczeństwa oraz zagłówków, jeżeli pojazd jest w nie wyposażony;
8.1.3.
Wybiórcze sprawdzenie stanu opon, hamulców, układu kierowniczego, świateł, reflektorów, kierunkowskazów oraz sygnału dźwiękowego;
8.1.4.
Kontrola układów wspomagania hamulców i kierownicy; kontrola stanu kół, zamocowania kół, fartuchów przeciwbłotnych, szyby przedniej, szyb bocznych i tylnych oraz wycieraczek, poziomu płynów (np. olej silnikowy, płyn chłodzący, płyn spryskiwacza); kontrola i stosowanie pulpitu sterowniczego, łącznie z urządzeniami rejestrującymi określonymi w rozporządzeniu EWG nr 3821/85;
8.1.5.
Kontrola ciśnienia powietrza, zbiorników powierza oraz zawieszenia;
8.1.6.
Sprawdzenie czynników bezpieczeństwa związanych z załadowaniem pojazdu: nadwozie, pokrywy, drzwi ładunkowe, mechanizmy zamykające (jeżeli dostępne), zamknięcie kabiny (jeżeli dostępne), sposób załadowania, zabezpieczenie ładunku (wyłącznie kategorie C, C + E, C1, C1 + E);
8.1.7.
Sprawdzenie mechanizmu sprzęgającego, przewodów hamulcowych i elektrycznych (wyłącznie kategorie C + E, C1 + E, D + E, D1 + E);
8.1.8.
Zdolność do podejmowania szczególnych środków bezpieczeństwa pojazdu; kontrola nadwozia, drzwi serwisowych, wyjść awaryjnych, urządzeń pierwszej pomocy, gaśnic oraz innych urządzeń bezpieczeństwa (wyłącznie kategorie D, D + E, D1, D1 + E).
8.1.9.
Czytanie map drogowych, planowanie trasy, łącznie z wykorzystaniem elektronicznych systemów nawigacji (nieobowiązkowe).
8.2.
Egzamin obejmuje manewry szczególne pod kątem bezpieczeństwa ruchu:
8.2.1.
Sprzęganie oraz rozprzęganie lub rozprzęganie i ponowne sprzęganie przyczepy z pojazdem mechanicznym; sytuacją wyjściową jest sytuacja gdy pojazd ciągnący stoi obok przyczepy (nie w jednej linii) (wyłącznie kategorie C + E, C1 + E, D + E, D1 + E);
8.2.2.
Cofanie po łuku, linię łuku pozostawia się do wyboru Państwom Członkowskim;
8.2.3.
Bezpieczne parkowanie w celu załadunku/rozładunku; przy rampie/platformie załadowczej lub podobnym urządzeniu (wyłącznie kategorie C, C + E, C1, C1 + E);
8.2.4.
Parkowanie w celu umożliwienia opuszczenia autobusu przez pasażerów lub wejścia pasażerów do autobusu w bezpieczny sposób (wyłącznie kategorie D, D + E, D1, D1 + E).
8.3.
Zachowanie w ruchu
Ubiegający się o prawo jazdy muszą wykonać wszystkie poniższe czynności w normalnym ruchu ulicznym, przy pełnym zachowaniu bezpieczeństwa oraz z zachowaniem należytej ostrożności:
8.3.1.
Ruszanie: po zaparkowaniu, po zatrzymaniu w ruchu, wyjazd z podjazdu;
8.3.2.
Jazda po prostych odcinkach dróg: mijanie pojazdów nadjeżdżających z przeciwka, łącznie z wąskimi odcinkami;
8.3.3.
Jazda po łuku;
8.3.4.
Skrzyżowania: zbliżanie się i przekraczanie skrzyżowań oraz rozjazdów;
8.3.5.
Zmiana kierunku ruchu: skręty w lewo i w prawo, zmiana pasa ruchu;
8.3.6.
Wjazd/zjazd z autostrady lub podobnej drogi (jeżeli dostępna): włączanie się do ruchu z pasa wolnego ruchu; zjeżdżanie na pas wolnego ruchu;
8.3.7.
Wyprzedzanie/omijanie: wyprzedzanie innych pojazdów w ruchu (jeżeli możliwe); omijanie przeszkód, np. zaparkowanych pojazdów; wyprzedzanie przez inne pojazdy (jeżeli właściwe);
8.3.8.
Specjalne cechy drogi (jeżeli dostępne): ronda; przejazdy w poziomie szyn; przystanki tramwajowe/autobusowe, przejścia dla pieszych; jazda pod górę i z góry na długich odcinkach;
8.3.9.
Zachowanie należytej ostrożności przy wysiadaniu pojazdu.
9.
Ocena umiejętności i zachowań podczas egzaminu
9.1.
W każdej z powyższych sytuacji w ruchu ocena musi uwzględniać stopień swobody, z jaką ubiegający się o prawo jazdy obsługuje urządzenia sterujące pojazdu, oraz wykazaną przez niego zdolność do jazdy w ruchu, z zachowaniem pełnego bezpieczeństwa. Przez cały czas egzaminu egzaminator musi czuć się bezpieczny. Błędy w ruchu lub niebezpieczne zachowanie bezpośrednio wpływające na bezpieczeństwo pojazdu egzaminacyjnego, jego pasażerów lub innych użytkowników dróg jest karane niezdaniem egzaminu, niezależnie od tego, czy egzaminujący lub osoba towarzysząca musi interweniować. Jednakże egzaminujący może podjąć decyzję o kontynuowaniu sprawdzianu umiejętności i zachowań lub jego przerwaniu.
Egzaminujący muszą uzyskać odpowiednie przeszkolenie, aby móc właściwie oceniać zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu przez osoby ubiegające się o prawo jazdy. Praca egzaminatorów podlega monitorowaniu i nadzorowaniu przez organ uprawniony przez Państwo Członkowskie w celu zapewnienia właściwego i spójnego stosowania oceny błędów zgodnie z normami określonymi w niniejszym załączniku.
9.2.
Podczas oceny egzaminatorzy zwrócą szczególną uwagę na fakt, czy osoba ubiegająca się o prawo jazdy prowadzi pojazd w sposób defensywny i społecznie przyjazny. Powinno to dotyczyć ogólnego stylu jazdy i zostać uwzględnione w ogólnej ocenie ubiegającego się. Obejmuje to wyuczoną i wymuszoną (bezpieczną) jazdę, biorąc pod uwagę stan drogi oraz warunki pogodowe, warunki ruchu, interesy innych użytkowników dróg (w szczególności słabiej chronionych) oraz zdolność przewidywania.
9.3.
Ponadto egzaminujący oceni czy osoba ubiegająca się o prawo jazdy:
9.3.1.
zachowuje kontrolę nad pojazdem; biorąc pod uwagę: właściwe stosowanie pasów bezpieczeństwa, lusterek wstecznych, zagłówków; fotela; właściwe korzystanie ze świateł i innych urządzeń; właściwe stosowanie sprzęgła, skrzyni biegów, systemu przyspieszania i hamowania (łącznie z systemem trzeciego hamulca (jeżeli dostępny), układu sterowania; kontrolę nad pojazdem w różnych okolicznościach, przy różnych prędkościach; opanowanie na drodze; masę, wymiary oraz charakterystyki pojazdu; masę oraz rodzaj ładunku (wyłącznie kategorie B + E, C, C + E, C1, C1 + E, D + E, D1 + E); komfort pasażerów (wyłącznie kategorie D, D + E, D1, D1 + E) (baz nagłych przyspieszeń, gwałtownego hamowania - płynna jazda);
9.3.2.
prowadzi pojazd w sposób ekonomiczny i przyjazny dla środowiska, biorąc pod uwagę obroty na minutę, zmianę biegów, hamowanie i przyspieszanie (wyłącznie kategorie B + E, C, C + E, C1, C1 + E, D, D + E, D1, D1 + E);
9.3.3.
obserwacja: obserwacja dookoła; właściwe korzystanie z lusterek; spostrzegawczość na dalekie, średnie i bliskie odległości;
9.3.4.
pierwszeństwo ruchu/ustępowanie pierwszeństwa: pierwszeństwo ruchu na skrzyżowaniach, punktach węzłowych oraz rozjazdach; ustępowanie pierwszeństwa przy innych okazjach (np. przy zmianie kierunku ruchu, zmianie pasa ruchu, manewrach szczególnych);
9.3.5.
właściwa pozycja na drodze: właściwa pozycja na drodze, na pasie ruchu, na rondzie, na łuku - odpowiednia do rodzaju i charakterystyki pojazdu; zajmowanie pozycji;
9.3.6.
zachowanie odstępu: zachowywanie właściwego odstępu z przodu i z boku; zachowywanie właściwego odstępu od innych użytkowników dróg;
9.3.7.
prędkość: nie przekraczanie maksymalnej dozwolonej prędkości; dostosowanie prędkości do warunków pogody/ruchu oraz tam, gdzie jest to właściwe, do krajowych ograniczeń prędkości; jazda z prędkością pozwalającą na zatrzymanie na właściwym odcinku widocznej i wolnej drogi; dostosowanie prędkości do ogólnej prędkości tych samych użytkowników drogi;
9.3.8.
sygnalizacja świetlna, znaki drogowe i inne oznakowania: postępowanie według wskazań sygnalizacji świetlnej; postępowanie zgodnie ze wskazaniami osób kierujących ruchem; postępowanie zgodnie ze wskazaniami znaków drogowych (zakazu i nakazu); podjęcie działań stosownych do oznakowań poziomych dróg;
9.3.9.
kierunkowskazy: sygnalizowanie skrętu, gdy jest to konieczne, poprawnie i w odpowiednim czasie; właściwe wskazywanie kierunku; podjęcie stosownych działań wobec sygnalizowania skrętu przez innych użytkowników dróg;
9.3.10.
hamowanie i zatrzymywanie: zmniejszanie prędkości ruchu, hamowanie lub zatrzymywanie zależnie od okoliczności; zdolność przewidywania; stosowanie różnych układów hamulcowych (wyłącznie w przypadku kategorii C, C + E, D, D + E); stosowanie układów ograniczania prędkości innych niż hamulcowe (wyłącznie w przypadku kategorii C, C + E, D, D + E).
10.
Czas trwania egzaminu
Czas trwania egzaminu i pokonana odległość musi wystarczyć do oceny umiejętności oraz zachowania określonych w części B niniejszego załącznika. W żadnym przypadku czas jazdy na drodze nie może być krótszy niż 25 minut dla
kategorii A, A2, A1, B, B1 i B + E
, oraz 45 minut dla pozostałych kategorii. Czas ten nie obejmuje przyjęcia osoby egzaminowanej, przygotowania pojazdu, kontroli technicznej pojazdu z uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego, specjalnych manewrów oraz ogłoszenia wyniku egzaminu praktycznego.
11.
Lokalizacja egzaminu
Część egzaminu obejmująca manewry specjalne może być przeprowadzana na specjalnym placu manewrowym. Tam gdzie jest to właściwe, część sprawdzająca zachowania w ruchu powinna być przeprowadzana na drogach poza obszarem zabudowanym, drogach szybkiego ruchu, autostradach (lub im podobnych), jak też na wszystkich rodzajach ulic (osiedla, strefy 30 i 50 km/h, miejskie trasy szybkiego ruchu), które powinny odzwierciedlać zróżnicowanie trudności sytuacji, które napotkać można w ruchu. Egzamin powinien również odbywać się w warunkach zmiennego natężenia ruchu. Czas spędzony w ruchu na drodze powinien zostać w optymalny sposób wykorzystany do oceny egzaminowanego we wszystkich różnych obszarach ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem przemieszczania się między tymi obszarami.
II.
WIEDZA, UMIEJĘTNOŚCI I ZACHOWANIA KIEROWCÓW POJAZDÓW O NAPĘDZIE SILNIKOWYM
Kierowcy wszystkich rodzajów pojazdów o napędzie silnikowym muszą w każdej chwili dysponować wiedzą, umiejętnościami oraz zachowaniami opisanymi w pkt od 1 do 9 powyżej, aby być w stanie:
–
rozpoznać zagrożenia w ruchu oraz oceniać ich stopień;
–
posiadać odpowiednią kontrolę nad pojazdem, nie stwarzać sytuacji niebezpiecznych oraz właściwie reagować, gdy sytuacje takie wystąpią,
–
postępować zgodnie z przepisami ruchu drogowego, w szczególności z przepisami zapobiegającymi powstawaniu wypadków drogowych i utrzymującymi ciągłość ruchu,
–
wykrywać wszelkie poważne usterki techniczne pojazdu; szczególne usterki stwarzające zagrożenie w ruchu, oraz usuwać je w odpowiedni sposób,
–
uwzględniać wszystkie czynniki wpływające na zachowanie kierowcy (np. alkohol, zmęczenie, słaby wzrok itp.) dla zachowania pełni zdolności do bezpiecznej jazdy;
–
dopomagać w zapewnianiu bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego respektu.
Państwa Członkowskie mogą stosować środki właściwe dla zapewnienia, że kierowcy, którzy utracili wiedzę, umiejętności i zdolność zachowań, określone w pkt 1 - 9, mogli uzyskać je na nowo i wykorzystywać podczas kierowania pojazdem mechanicznym.
ZAŁĄCZNIK III
MINIMALNE STANDARDY ZDOLNOŚĆI FIZYCZNEJ I PSYCHICZNEJ DO KIEROWANIA POJAZDAMI O NAPĘDZIE SILNIKOWYM
DEFINICJE
1.
Do celów niniejszego załącznika kierowców klasyfikuje się w dwóch grupach:
1.1.
Grupa 1:
kierowcy pojazdów
kategorii AM, A, A1, A2, B, B1 i B + E
.
1.2.
Grupa 2:
kierowcy pojazdów kategorii C, C + E, C1, C1 + E D, D + E, D1 i D1 + E.
1.3.
Ustawodawstwo krajowe może przewidywać stosowanie przepisów wymienionych w niniejszym załączniku w odniesieniu do kierowców pojazdów kategorii B, którzy wykorzystują prawo jazdy do celów zawodowych (taksówki, karetki pogotowia itd.).
2.
Podobnie osoby ubiegające się o prawo jazdy po raz pierwszy lub o przedłużenie okresu ważności prawa jazdy klasyfikuje się do grupy, do której będą należały w chwili wydania lub przedłużenia okresu ważności prawa jazdy.
BADANIA LEKARSKIE
3.
Grupa 1:
Osoby ubiegające się o prawo jazdy zobowiązane są do poddania się badaniom lekarskim, w przypadku gdy podczas dopełniania niezbędnych formalności lub w trakcie egzaminów uprawniających do otrzymania prawa jazdy okazuje się, że występuje u nich jedna bądź kilka wad zdrowotnych wymienionych w niniejszym załączniku.
4.
Grupa 2:
Badaniom lekarskim poddają się osoby ubiegające się o prawo jazdy przed jego wydaniem po raz pierwszy, a kierowcy w okresie późniejszym poddają się badaniom okresowym przy okazji przedłużania okresu ważności prawa jazdy
, odpowiednio do krajowych przepisów Państwa Członkowskiego zwykłego miejsca zamieszkania
.
5.
Normy ustanowione przez Państwa Członkowskie w odniesieniu do wydawania lub przedłużania terminu ważności prawa jazdy mogą być bardziej rygorystyczne niż te wymienione w niniejszym załączniku.
WZROK
6.
Wszystkie osoby ubiegające się o prawo jazdy poddają się właściwemu badaniu w celu upewnienia się, czy posiadają one odpowiednią ostrość widzenia do kierowania pojazdami o napędzie silnikowym. W przypadku wątpliwości co do odpowiedniej zdolności widzenia osoby ubiegającej się o prawo jazdy, osoba taka poddaje się badaniu przez właściwy organ medyczny. Podczas takiego badania zwraca się szczególną uwagę na: ostrość widzenia, pole widzenia, widzenie w półmroku oraz na postępujące wady wzroku.
Do celów niniejszego załącznika soczewek wewnątrzgałkowych nie uważa się za soczewki korekcyjne.
Grupa 1:
6.1.
Osoby ubiegające się o prawo jazdy lub o przedłużenie terminu jego ważności muszą wykazać się obuoczną ostrością widzenia, w razie konieczności - przy zastosowaniu soczewek korekcyjnych, wynoszącą przynajmniej 0,5 dla obu oczu naraz. Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności, jeżeli podczas badań lekarskich okazuje się, że poziome pole widzenia wynosi mniej niż 120°, z wyjątkiem przypadków wyjątkowych, należycie uzasadnionych na podstawie przychylnej opinii lekarskiej i pozytywnego wyniku egzaminu praktycznego, lub gdy okazuje się, że dana osoba posiada inną wadę wzroku, która mogłaby zagrażać bezpiecznej jeździe. W przypadku wykrycia bądź zgłoszenia postępującej wady wzroku prawo jazdy może zostać wydane lub jego okres ważności może zostać przedłużony, z zastrzeżeniem, że osoba ubiegająca się o to, podda się regularnemu badaniu przez kompetentny organ medyczny.
6.2.
Ostrość widzenia u osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy lub o przedłużenie okresu jego ważności, u których występuje całkowita utrata możliwości widzenia na jedno oko, albo u osób widzących wyłącznie za pomocą jednego oka (np. w przypadku diplopii), musi wynosić przynajmniej 0,6, w razie konieczności z zastosowaniem soczewek korekcyjnych. Właściwy organ medyczny musi poświadczyć, że osoba dana widzi na jedno oko przez wystarczająco długi czas, aby umożliwić dostosowanie, a pole widzenia na to oko jest normalne.
Grupa 2:
6.3.
Osoby ubiegające się o prawo jazdy lub o przedłużenie terminu jego ważności muszą wykazać się ostrością widzenia, w razie konieczności przy zastosowaniu soczewek korekcyjnych, wynoszącą przynajmniej 0,8 dla oka sprawniejszego i przynajmniej 0,5 dla oka słabszego. Jeżeli dla osiągnięcia wartości 0,8 i 0,5 dana osoba korzysta z soczewek korekcyjnych, pole widzenia bez tych soczewek dla każdego oka musi wynosić 0,05, albo minimalna ostrość widzenia (0,8 i 0,5) musi zostać osiągnięta za pomocą okularów o sile nieprzekraczającej czterech dioptrii (plus lub minus), bądź za pomocą soczewek kontaktowych (widoczność bez środków korekcyjnych = 0,05). Środki korekcyjne muszą być dobrze tolerowane. Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie lub kierowców bez normalnego obuocznego pola widzenia lub cierpiących na diplopię.
SŁUCH
7.
Prawa jazdy można wydawać lub przedłużać okres ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie lub kierowców z grupy 2, z zastrzeżeniem opinii właściwych organów medycznych; podczas badań lekarskich zwraca się szczególną uwagę na zakres kompensacji.
OSOBY Z DYSFUNKCJĄ NARZĄDU RUCHU
8.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie i kierowców cierpiących na dolegliwości lub nieprawidłowości w zakresie układu ruchowego, które mogą stanowić zagrożenie w sytuacji kierowania pojazdem o napędzie silnikowym.
Grupa 1:
8.1.
Z zastrzeżeniem niektórych ograniczeń prawa jazdy można wydawać osobom ubiegającym się o nie oraz kierowcom niepełnosprawnym fizycznie po wydaniu opinii przez właściwy organ medyczny. Opinię wydaje się na podstawie oceny danej dolegliwości czy nieprawidłowości oraz, w miarę potrzeby, na podstawie egzaminu praktycznego. Opinia taka musi także wskazywać rodzaj zmian, jakie trzeba przeprowadzić w pojeździe oraz ewentualny przyrząd ortopedyczny dla kierowcy, w zakresie, w jakim egzamin z zakresu umiejętności i zachowania wykazuje, że zastosowanie takiego przyrządu podczas jazdy nie stanowi zagrożenia.
8.2.
Prawa jazdy można wydawać oraz przedłużać okres ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie, które cierpią na postępującą dolegliwość, z zastrzeżeniem, że osoba niepełnosprawna poddaje się regularnym badaniom, w celu sprawdzenia, czy jest nadal zdolna do całkowicie bezpiecznego kierowania pojazdem.
W przypadku gdy upośledzenie nie ma charakteru postępującego, prawa jazdy można wydawać albo przedłużać okres ich ważności bez przeprowadzania regularnych kontrolnych badań lekarskich.
Grupa 2:
8.3.
Właściwy organ medyczny należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy.
CHOROBY UKŁADU SERCOWO-NACZYNIOWEGO
9.
Wszelkie choroby, które mogą narażać osobę ubiegającą się o prawo jazdy po raz pierwszy lub kierowcę wnioskującego o przedłużenie okresu ważności prawa jazdy na nagłą niewydolność układu sercowo-naczyniowego, przy której nagłe osłabienie funkcji mózgowych stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa drogowego.
Grupa 1:
9.1.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców z poważną arytmią.
9.2.
Prawa jazdy można wydawać lub przedłużać okres ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców ze stymulatorem serca, z zastrzeżeniem opinii upoważnionego lekarza i regularnych kontrolnych badań
lekarskich.
9.3.
Ogólnie
mówiąc, prawa jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu jego ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców cierpiących na dusznicę bolesną podczas odpoczynku albo w przypadku emocji. Wydanie prawa jazdy lub przedłużenie okresu jego ważności w przypadku osoby ubiegającej się o nie czy kierowcy cierpiącego na martwicę niedokrwienną mięśnia sercowego podlega opinii upoważnionego lekarza oraz, w razie konieczności, regularnym kontrolnym badaniom lekarskim.
Grupa 2:
9.4.
Właściwy organ medyczny należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy.
CUKRZYCA
10.
Prawa jazdy można wydawać lub przedłużać okres ich ważności w przypadku osób ubiegających się o prawo jazdy lub kierowców cierpiących na cukrzycę,
pod warunkiem, że kierowca nie wymaga leczenia insuliną lub, w przypadkach, gdzie kierowca wymaga leczenia insuliną (typ 1),
z zastrzeżeniem
zgody
lekarza.
Grupa 2
:
10.1.
Prawa jazdy można wydawać lub przedłużać okres ich
ważności w
przypadku osób ubiegających się o prawo jazdy czy kierowców wnioskujących o przedłużenie okresu jego ważności, cierpiących na cukrzycę i wymagających leczenia insuliną oraz z zastrzeżeniem należycie uzasadnionej opinii upoważnionego lekarza.
Kierowca ma obowiązek zgłoszenia właściwym organom krajowym wszelkich zmian stanu zdrowia.
SCHORZENIA NEUROLOGICZNE
11.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców cierpiących na poważne schorzenie neurologiczne, o ile do wniosku nie załączono opinii upoważnionego lekarza.
Zaburzenia neurologiczne związane z chorobami czy interwencją chirurgiczną skutkującą uszkodzeniem ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego, prowadzącym do niedoborów czuciowych czy motorycznych oraz zakłócenia równowagi i koordynacji, muszą zostać odpowiednio rozpatrzone w zakresie skutków czynnościowych i zagrożenia postępującym charakterem schorzenia. W takich sytuacjach wydanie prawa jazdy lub przedłużenie okresu jego obowiązywania, w przypadku niebezpieczeństwa pogorszenia się stanu zdrowia, może podlegać okresowej ocenie.
12.
Napady padaczkowe lub inne nagłe zaburzenia stanu świadomości u osoby prowadzącej pojazd z napędem silnikowym stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa drogowego.
Grupa 1:
12.1.
Prawo jazdy można wydać lub przedłużyć okres jego ważności pod warunkiem przeprowadzenia badania przez właściwy organ medyczny i z zastrzeżeniem regularnych kontrolnych badań lekarskich. Dany organ wydaje orzeczenie o stopniu zaawansowania epilepsji lub innych zaburzeń świadomości, klinicznej postaci choroby i jej postępującym charakterze (np. brak napadu od dwóch lat) oraz o przeprowadzonym leczeniu i jego wynikach.
W czasie tej procedury, pacjent ma prawo do bycia reprezentowanym przez wskazanego przez siebie lekarza.
Grupa 2:
12.2.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców cierpiących na napady padaczkowe lub nagłe zaburzenia świadomości albo narażonych na wystąpienie takich napadów czy zaburzeń.
ZABURZENIA PSYCHICZNE
Grupa 1:
13.1.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców cierpiących na:
–
poważne zaburzenia psychiczne, wrodzone lub spowodowane chorobą, urazem albo operacją neurochirurgiczną,
–
poważny niedorozwój umysłowy,
–
poważne problemy związane z zachowaniem się, spowodowane starzeniem się, lub zaburzenia osobowości prowadzące do poważnego osłabienia rozsądku, zachowania czy umiejętności dostosowania się,
o ile do wniosku przedkładanego przez te osoby nie załączono opinii upoważnionego lekarza oraz, w razie konieczności, z zastrzeżeniem regularnych kontrolnych badań lekarskich.
Grupa 2:
13.2.
Właściwy organ medyczny należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy.
ALKOHOL
14.
Spożywanie alkoholu stanowi podstawowe zagrożenie dla bezpieczeństwa drogowego. W związku ze skalą problemu służby medyczne muszą wykazać się wyjątkową czujnością.
Grupa 1:
14.1.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców uzależnionych od alkoholu lub niebędących w stanie powstrzymać się od picia i kierowania pojazdem.
Osoby ubiegające się o prawo jazdy i kierowcy, którzy w przeszłości byli uzależnieni od alkoholu, mogą otrzymać prawo jazdy lub uzyskać przedłużenie okresu jego ważności po udowodnionym okresie abstynencji oraz z zastrzeżeniem opinii upoważnionego lekarza i regularnych kontrolnych badań lekarskich.
Grupa 2:
14.2.
Właściwy organ medyczny należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy.
LEKI I PRODUKTY LECZNICZE
15.
Nadużywanie:
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców uzależnionych od substancji psychotropowych lub regularnie nadużywających takich substancji, niezależnie od kategorii prawa jazdy, o jaką się ubiegają.
Regularne zażywanie:
Grupa 1:
15.1.
Praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie czy kierowców, którzy regularnie zażywają substancje psychotropowe, w jakiejkolwiek postaci, które mogą obniżać zdolność bezpiecznego kierowania pojazdem, w przypadku gdy wchłaniane ilości mogą niekorzystnie wpływać na jazdę. Przepis niniejszy stosuje się w odniesieniu do wszystkich innych produktów leczniczych czy kombinacji produktów leczniczych, wpływających na zdolność kierowania pojazdem.
Grupa 2:
15.2.
Właściwy organ medyczny należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy.
ZABURZENIA FUNKCJI NEREK
Grupa 1:
16.1.
Prawa jazdy można wydawać lub przedłużać okres ich ważności w przypadku osób cierpiących na ostrą niewydolność nerek, z zastrzeżeniem opinii upoważnionego lekarza i regularnych kontrolnych badań lekarskich.
Grupa 2:
16.2.
Oprócz wyjątkowych przypadków, należycie uzasadnionych na podstawie opinii upoważnionego lekarza oraz z zastrzeżeniem regularnych kontrolnych badań lekarskich praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności w przypadku osób ubiegających się o nie albo kierowców cierpiących na ostrą i nieodwracalną niewydolność nerek.
PRZEPISY RÓŻNE
Grupa 1:
17.1.
Z zastrzeżeniem opinii upoważnionego lekarza oraz, w razie konieczności, regularnych kontrolnych badań lekarskich prawa jazdy można wydawać lub przedłużać okres ich ważności w przypadku osób z przeszczepionym organem albo sztucznym wszczepem, które wpływają na zdolność kierowania pojazdem.
Grupa 2:
17.2.
Właściwy organ medyczny należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy.
18.
Z zasady przyjmuje się, że w przypadku gdy osoby ubiegające się o prawo jazdy lub kierowcy cierpią na zaburzenie, które nie zostało wymienione w poprzednim ustępie, lecz może być lub skutkować czynnościową niezdolnością wpływającą na bezpieczeństwo za kierownicą, praw jazdy nie wydaje się ani nie przedłuża się okresu ich ważności, o ile do wniosku nie załączono opinii upoważnionego lekarza oraz, w razie konieczności, z zastrzeżeniem regularnych kontrolnych badań lekarskich.
ZAŁĄCZNIK IV
KWALIFIKACJA WSTĘPNA I OKRESOWE SZKOLENIA EGZAMINATORÓW NA PRAWO JAZDY
Wymogi minimalne w stosunku do osób przeprowadzających praktyczne egzaminy z kierowania pojazdem
1.
Wymagane kwalifikacje egzaminatorów
1.1.
Osoba, uprawniona do oceny praktycznej umiejętności kierowania pojazdem przez osobę ubiegającą się o prawo jazdy, musi posiadać wymaganą wiedzę i umiejętnośc,i jak również niezbędne zrozumienie w dziedzinach wymienionych w punkcie 1.2 do 1.6
1.2.
Kwalifikacje egzaminatora muszą mu umożliwiać ocenę umiejętności kierowania pojazdem przez osobę ubiegającą się o prawo jazdy tej kategorii, na którą odbywa się egzamin.
1.3.
Wiedza i zrozumienie w odniesieniu do kierowania pojazdem i dokonywania oceny:
-
teoria zachowania się kierowcy;
-
rozpoznawanie zagrożeń i unikanie wypadków;
-
znajomość katalogu wymogów egzaminacyjnych;
-
wymagania dotyczące egzaminu;
-
przepisy ruchu drogowego, w tym stosowne przepisy prawa wspólnotowego i krajowego z zasadami interpretacji włącznie;
-
teoria i praktyka dokonywania oceny;
-
jazda defensywna.
1.4.
Umiejętności dokonywania oceny:
-
umiejętność jednoczesnej dokładnej obserwacji, kontroli i oceny kierowania pojazdem przez kandydata, a w szczególności
-
właściwe i pełne rozpoznanie niebezpiecznych sytuacji;
-
dokładne określenie przyczyny i przewidywanych skutków tego rodzaju sytuacji;
-
poziom przyswajania i rozpoznawania błędów;
-
jednolitość i spójność oceny;
-
szybkie przyswajanie informacji i filtrowanie kwestii kluczowych;
-
postępowanie przewidujące, rozpoznanie potencjalnych problemów i opracowanie odpowiedniej strategii zaradczej;
-
niezwłoczne i konstruktywne meldunki zwrotne.
1.5.
Osobiste umiejętności kierowania pojazdem:
Osoba, uprawniona do przeprowadzania praktycznych egzaminów na daną kategorię prawa jazdy, musi być w stanie kierować pojazdami odnośnego typu przy zachowaniu stałego wysokiego poziomu jazdy.
1.6.
Jakość usługi:
-
określenie i poinformowanie, na co kandydat powinien się nastawić w czasie egzaminu;
-
jasny sposób komunikowania się, dostosowany treścią, stylem i językiem do adresatów i przekazu oraz odpowiadanie na zapytania klientów;
-
jasny meldunek zwrotny w odniesieniu do wyniku egzaminu;
-
niedyskryminujące i pełne szacunku traktowanie wszystkich kandydatów.
1.7.
Wiedza z zakresu mechaniki i fizyki pojazdów:
-
wiedza z zakresu mechaniki pojazdów, np. związana z układem kierowniczym, ogumieniem, układem hamulcowym, oświetleniem, w szczególności w przypadku pojazdów motocyklowych i ciężarowych;
-
zabezpieczenie ładunku.
-
znajomość fizyki pojazdu, jak prędkość, tarcie, dynamika, energia.
1.8.
Oszczędny i przyjazny dla środowiska sposób jazdy
2.
Warunki ogólne
2.1.
Egzaminator na prawo jazdy kategorii B:
a)
musi posiadać prawo jazdy kategorii B przynajmniej od trzech lat;
b)
musi mieć ukończone przynajmniej 23 lata;
c)
musi nabyć kwalifikacje podstawowe zgodnie z punktem 3, a następnie odbywać regularne kursy dokształcające zgodnie z punktem 4;
d)
musi ukończyć kształcenie zawodowe na poziomie 3 w rozumieniu decyzji Rady 85/368/EWG z dnia 16 lipca 1985 r. w sprawie porównywalności kwalifikacji wynikających z kształćenia zawodowego między Państwami Członkowskimi Wspólnoty Europejskiej
Dz.U. L 199 z 31.7.1985, str. 56.
;
e)
nie może być jednocześnie zatrudniony zarobkowo jako instruktor nauki jazdy.
2.2.
Egzaminator na prawa jazdy pozostałych kategorii
a)
musi posiadać prawo jazdy odnośnej kategorii;
b)
musi nabyć kwalifikacje podstawowe zgodnie z punktem 3, a następnie odbywać regularne kursy dokształcające zgodnie z punktem 4;
c)
musi wykonywać zawód egzaminatora na prawo jazdy kat. B minimum od trzech lat ; okres ten można skrócić do jednego roku, jeśli egzaminator może wykazać się:
-
przynajmniej pięcioletnią praktyką kierowania pojazdami odnośnej kategorii lub
-
teoretycznym i praktycznym dowodem praktyki jazdy na wyższym poziomie, niż wymagany jest dla uzyskania prawa jazdy, w wyniku czego powyższy wymóg staje się zbędny;
d)
musi ukończyć wykształcenie zawodowe na poziomie 3 w rozumieniu decyzji 85/368/EWG;
e)
nie może być jednocześnie zatrudniony zarobkowo jako instruktor nauki jazdy.
2.3.
Ekwiwalencja
2.3.1.
Państwa Członkowskie mogą zezwolić egzaminatorowi na przeprowadzanie egzaminów w kategoriach AM, A1, A2 i A, jeśli nabył on kwalifikacje podstawowe dla tych kategorii zgodnie z punktem 3.
2.3.2.
Państwa Członkowskie mogą zezwolić egzaminatorowi na przeprowadzanie egzaminów w kategoriach C1, C, D1 i D, jeśli nabył on kwalifikacje podstawowe dla tych kategorii zgodnie z punktem 3.
2.3.3.
Państwa Członkowskie mogą zezwolić egzaminatorowi na przeprowadzanie egzaminów w kategoriach BE, C1E, CE, D1E i DE, jeśli nabył on kwalifikacje podstawowe dla tych kategorii zgodnie z punktem 3.
3.
Kwalifikacje podstawowe
3.1.
Wykształcenie podstawowe
3.1.1.
Zanim danej osobie zezwoli się na przeprowadzanie egzaminów na prawo jazdy, musi ona z powodzeniem ukończyć program szkoleniowy odpowiednio do ewentualnych zaleceń danego Państwa Członkowskiego w celu nabycia opisanych w punkcie 1 umiejętności.
3.1.2.
Państwa Członkowskie muszą ustalić, czy treść określonego programu szkoleniowego odnosi się do nadania uprawnień egzaminatorskich w jednej czy więcej kategorii.
3.2.
Egzamin
3.2.1.
Zanim dana osoba uzyska zezwolenie na przeprowadzanie egzaminów na prawo jazdy, musi ona wykazać się wiedzą, zrozumieniem, umiejętnościami i kwalifikacjami na wystarczającym poziomie w odniesieniu do wszystkich wymienionych w punkcie 1 obszarów.
3.2.2.
Państwa Członkowskie przyjmują procedurę służącą ustaleniu w sposób właściwy z pedagogicznego punktu widzenia, czy dana osoba posiada umiejętności zgodnie z punktem 1, a w szczególności punktem 1.4. Procedura egzaminowania musi obejmować zarówno elementy teoretyczne, jak i praktyczne. W określonych sytuacjach dopuszczalne są formy oceny z użyciem technik komputerowych. Dane Państwo Członkowskie określa według własnego uznania szczegóły w kwestii rodzaju i czasu trwania poszczególnych egzaminów oraz dokonywania ocen w ramach egzaminów.
3.2.3.
Państwa Członkowskie muszą ustalić, czy treść określonego egzaminu odnosi się do nadania uprawnień egzaminatorskich w jednej lub więcej kategorii praw jazdy.
4.
Kontrola jakości i regularne dokształcanie
4.1.
Kontrola jakości
4.1.1.
Państwa Członkowskie powinny posiadać regulacje prawne w odniesieniu do kontroli jakości, które zagwarantują utrzymanie standardów w stosunku do egzaminatorów.
4.1.2.
Regulacje prawne w odniesieniu do kontroli jakości powinny obejmować nadzorowanie egzaminatorów podczas ich pracy, ich dokształcanie i przedłużanie uprawnień, nieustanny rozwój zawodowy oraz regularne sprawdzanie wyników przeprowadzonych przez nich egzaminów.
4.1.3.
W ramach wymienionych w punkcie 4.1.2 regulacji kontroli jakości Państwa Członkowskie muszą zadbać o to, aby każdy egzaminator na prawo jazdy podlegał corocznemu nadzorowi. Następnie Państwa Członkowskie muszą zadbać o to, aby każdy egzaminator raz na pięć lat był obserwowany przez co najmniej pół dnia podczas przeprowadzanych przez niego egzaminów, tak, że obserwować będzie można kilka egzaminów. Osoba prowadząca nadzór musi być odpowiednio uprawniona przez dane Państwo Członkowskie.
4.1.4.
Jeśli egzaminator posiada uprawnienia do przeprowadzania egzaminów w kilku kategoriach, Państwa Członkowskie mogą postanowić, że wymóg nadzoru w odniesieniu do kilku kategorii jest spełniony w drodze nadzoru w jednej kategorii.
4.1.5.
Działalność egzaminatora musi być obserwowana i nadzorowana przez upoważnioną przez dane Państwo Członkowskie jednostkę organizacyjną, w celu zagwarantowania właściwego i jednolitego stosowania oceny.
4.2.
Regularne dokształcani
4.2.1.
Państwa Członkowskie zadbają o to, aby egzaminatorzy w celu zachowania ich uprawnień, niezależnie od ilości kategorii, do których egzaminowania są dopuszczeni, spełniali następujące wymogi:
uczęszczali na regularne kursy dokształcające trwające łącznie co najmniej cztery dni w okresie dwóch lat, w celu:
-
odświeżenia i podtrzymania niezbędnej wiedzy i umiejętności egzaminatorskich;
-
rozwinięcia nowych umiejętności, niezbędnych dla wykonywania zawodu;
-
zadbania o to, aby egzaminator w dalszym ciągu przeprowadzał egzaminy według rzetelnych i jednolitych wymogów;
uczęszczali na regularne kursy dokształcające trwające łącznie co najmniej pięć dni w okresie pięciu lat, w celu podtrzymania i rozwijania praktycznych umiejętności kierowania pojazdem.
4.2.2.
Państwa Członkowskie podejmą niezbędne działania, aby zadbać o to, żeby egzaminatorzy, u których obowiązujący system kontroli jakości wykazał poważne niedociągnięcia, zostali niezwłocznie skierowani na specjalne kursy dokształcające.
4.2.3.
Regularne dokształcanie może przybrać formę konferencji, nauki, informacji tradycyjnej lub elektronicznej i może być prowadzone dla pojedynczych osób lub grup. Może ono, jeśli Państwa Członkowskie uznają to za wskazane, obejmować zmianę ustalonych wymogów.
4.2.4.
Jeśli egzaminator posiada uprawnienia do przeprowadzania egzaminów w kilku kategoriach, Państwa Członkowskie mogą postanowić, że wymóg dokształcania egzaminatorów w odniesieniu do kilku kategorii spełniony został poprzez odbycie kursu dokształcającego w jednej kategorii, o ile spełnione zostały wymogi punktu 4.2.5.
4.2.5.
Jeśli przez okres 2 lat egzaminator nie przeprowadził żadnego egzaminu w danej kategorii, przed ponownym dopuszczeniem go do prowadzenia egzaminów w tej kategorii powinien on być poddany nowej ocenie. Ta ocena może zostać przeprowadzona poprzez spełnianie wymogu z punktu 4.2.1.
5.
Prawa nabyte
5.1.
Państwa Członkowskie mogą zezwolić na przeprowadzanie egzaminów osobom, które zostały dopuszczone do prowadzenia egzaminów bezpośrednio przed wejściem w życie niniejszych postanowień, nawet jeśli dopuszczenie to nie nastąpiło zgodnie z warunkami ogólnymi punktu 2 lub metodą kwalifikacji podstawowych punktu 3.
5.2.
Przedmiotowi egzaminatorzy podlegają jednak regularnemu nadzorowi oraz regulacjom dotyczącym kontroli jakości zgodnie z punktem 4.
Załącznik V
Szkolenie kierowców (ciężarowe pojazdy silnikowe z przyczepą)
1.
Użytkownicy ciężarowych pojazdów silnikowych kat. B z przyczepą, których masa całkowita wynosi od 3 500 kg do 4 250 kg, muszą przejść szkolenie kierowców.
2.
Szkolenie kierowców przeprowadza jednostka szkoleniowa, oficjalnie uznana i nadzorowana przez właściwe organa Państwa Członkowskiego, w którym kierowca posiada normalne miejsce zamieszkania. Szczegóły ustala Państwo Członkowskie
3.
Zakres szkolenia kierowców
-
jednodniowe (minimum 7 godzin),
-
przede wszystkim część praktyczna i część teoretyczna oraz rozmowa podsumowująca,
-
dynamika jazdy i kryteria bezpieczeństwa, pojazd ciągnący i przyczepa, właściwe załadowanie jak również akcesoria służące bezpieczeństwu,
-
część praktyczna na zamkniętym terenie z ćwiczeniem następujących elementów: próba hamulców, droga hamowania, zmiana toru jazdy, hamowanie / wymijanie, kołysanie się przyczepy, manewrowanie, parkowanie.
Załącznik VI
Szkolenie kierowców (samochody kempingowe)
1.
Użytkownicy samochodów kempingowych, zdefiniowanych w załączniku II, część A, pkt 5.1 dyrektywy 2001/116/WE, o masie całkowitej od 3 500 kg do 4 250 kg oraz masie użytecznej do 1 000 kg muszą przejść szkolenie kierowców.
2.
Szkolenie kierowców przeprowadza jednostka szkoleniowa, oficjalnie uznana i nadzorowana przez właściwe organa Państwa Członkowskiego, w którym kierowca posiada normalne miejsce zamieszkania. Szczegóły ustala Państwo Członkowskie.
3.
Zakres szkolenia kierowców
-
jednodniowe (minimum 7 godzin),
-
przede wszystkim część praktyczna i część teoretyczna oraz rozmowa podsumowująca,
-
dynamika jazdy i kryteria bezpieczeństwa, właściwe załadowanie, jak również akcesoria służące bezpieczeństwu,
-
część praktyczna na zamkniętym terenie z ćwiczeniem następujących elementów: próba hamulców, droga hamowania, zmiana toru jazdy, hamowanie / wymijanie, manewrowanie, parkowanie.
Załącznik VII
Szkolenie kierowców (kategorie motocyklowe)
1.
Szkolenie kierowców w celu przejścia z jednej kategorii motocyklowej do innej.
2.
Szkolenie kierowców przeprowadza jednostka szkoleniowa, oficjalnie uznana i nadzorowana przez właściwe organy Państwa Członkowskiego, w którym kierowca posiada normalne miejsce zamieszkania. Pozostałe szczegóły ustala Państwo Członkowskie
.
3.
Zakres szkolenia kierowców
-
czas trwania: co najmniej 5 godzin,
-
nacisk na różnice pomiędzy kategoriami,
-
część praktyczna na zamkniętym terenie z ćwiczeniem następujących elementów: próba hamulców, droga hamowania, hamowanie / wymijanie, manewrowanie, przyspieszanie,
-
część praktyczna dotycząca zachowania się w ruchu drogowym
.
ZAŁĄCZNIK VIII
Część A Uchylona dyrektywa z kolejnymi zmianami (o której mowa w art. 18)
Dyrektywa Rady 91/439/EWG Dyrektywa 91/439/EWG została zmieniona także na mocy następujących aktów prawnych, które nie zostały uchylone: Akt przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji (Dz.U. C 241 z 29.8.1994, str. 21).
(Dz.U. L 237 z 24.8.1991, str. 1)
Dyrektywa Rady 94/72/WE
(Dz.U. L 337 z 24.12.1994, str. 86)
Dyrektywa Rady 96/47/WE
(Dz.U. L 235 z 17.9.1996, str. 1)
Dyrektywa Rady 97/26/WE
(Dz.U. L 150 z 7.6.1997, str. 41)
Dyrektywa Komisji 2000/56/WE
(Dz.U. L 237 z 21.9.2000, str. 45)
Dyrektywa
Parlamentu Europejskiego i Rady
2003/59/WE, tylko art. 10 ust. 2
(Dz.U. L 226 z 10.9.2003, str. 4)
Część B Ostateczne terminy transpozycji do prawa krajowego i zastosowania (określone w art. 18)
Dyrektywa
Ostateczny termin transpozycji
Data zastosowania:
Dyrektywa 91/439/EWG
1 lipca 1994
1 lipca 1996
Dyrektywa 94/72/WE
-
xx.xx.1995
Decyzja 96/427/WE
-
16 lipca 1996
Dyrektywa 96/47/WE
1 lipca 1996
1 lipca 1996
Dyrektywa 97/26/WE
1 stycznia 1998
1 stycznia 1998
Dyrektywa 2000/56/WE
30 września 2003
30 września 2003, 30 września 2008 (załącznik II, pkt 6.2.5) i 30 września 2013 (załącznik II pkt 5.2)
Dyrektywa 2003/59/WE
10 września 2006
10 września 2008 (transport pasażerski) i 10 września 2009 (transport towarowy)
ZAŁĄCZNIK IX
Tabela Korelacji
Dyrektywa Rady 91/439/EWG
Niniejsza dyrektywa
Artykuł
1 ust. 1
, pierwsze zdanie
Artykuł
1 ust. 1
Artykuł
1 ust. 1
, drugie zdanie
-
-
Artykuł
1 ust. 2
Artykuł
1 ust. 2
Artykuł 2
Artykuł
1 ust. 3
-
Artykuł
2 ust. 1
Artykuł
3 ust. 1
Artykuł
2 ust. 2
Artykuł
3 ust. 2
, pierwsze zdanie
Artykuł
3 ust. 2
, drugie zdanie
Artykuł
2 ust. 3
-
Artykuł
2 ust. 4
-
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, słowa wprowadzające
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, słowa wprowadzające
-
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret pierwsze
-
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret trzecie
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret pierwsze
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret czwarte
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret drugie
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret szóste
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret trzecie
-
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret czwarte
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret siódme
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret piąte
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret dziesiąte
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret szóste
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret jedenaste
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret siódme
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret czternaste
Artykuł
3 ust. 1
, 1 akapit, tiret ósme
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret piętnaste
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, słowa wprowadzające
-
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret pierwsze
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret drugie
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret drugie
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret piąte
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret trzecie
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret ósme
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret czwarte
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret dziewiąte
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret piąte
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret dwunaste
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret szóste, słowa wprowadzające
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret trzynaste
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret szóste, 1 subtiret
Artykuł
4 ust. 1
, 1 akapit, tiret trzynaste
Artykuł
3 ust. 2
, 1 akapit, tiret drugie, 2 subtiret
Artykuł
4 ust. 1
, 2 akapit
Artykuł
3 ust. 3
, słowa wprowadzające
Artykuł
4 ust. 2
, słowa wprowadzające
Artykuł
3 ust. 3
, tiret pierwsze
Artykuł
4 ust. 2 lit. a)
-
Artykuł
4 ust. 2 lit. b)
Artykuł
3 ust. 3
, tiret drugie, punkt 1
Artykuł 4 ust. 2 lit. c)
Artykuł
3 ust. 3
, tiret drugie, punkt 2
-
Artykuł
3 ust. 3
, tiret trzecie
Artykuł 4 ust. 2 lit. d)
Artykuł
3 ust. 3
, tiret czwarte
Artykuł 4 ust. 2 lit. e)
Artykuł
3 ust. 3
, tiret piąte
Artykuł 4 ust. 2 lit. f)
-
Artykuł
4 ust. 3
Artykuł
3 ust. 4
-
Artykuł
3 ust. 5
-
Artykuł
3 ust. 6
Artykuł
4 ust. 4
Artykuł 4
Artykuł 5
Artykuł
5 ust. 1
Artykuł
6 ust. 1
Artykuł
5 ust. 2
, słowa wprowadzające
Artykuł
6 ust. 2
, słowa wprowadzające
Artykuł
5 ust. 2 lit. a)
Artykuł
6 ust. 2
lit. a)
Artykuł
5 ust. 2 lit. b)
Artykuł
6 ust. 2
lit. b)
-
Artykuł
6 ust. 2
lit. c)
-
Artykuł
6 ust. 2
lit. d)
Artykuł
5 ust. 3
Artykuł
6 ust. 3
Artykuł
5 ust. 4
Artykuł
6 ust. 4
Artykuł
6 ust. 1
, słowa wprowadzające
Artykuł
7 ust. 1,
słowa wprowadzające
-
Artykuł
7 ust. 1
lit. a), tiret pierwsze
Artykuł
6 ust. 1 lit. a)
, tiret pierwsze
Artykuł
7 ust. 1
lit. a), tiret drugie
Artykuł
6 ust. 1 lit. a)
, tiret drugie
Artykuł
7 ust. 1 lit. a)
, tiret trzecie
Artykuł
6 ust. 1 lit. b)
, tiret pierwsze
Artykuł
7 ust. 1 lit. b)
, tiret pierwsze
Artykuł
6 ust. 1 lit. b)
, tiret drugie
Artykuł
7 ust. 1 lit. b)
, tiret drugie
Artykuł
6 ust. 1 lit. b)
, tiret trzecie
Artykuł
7 ust. 1 lit. b)
, tiret trzecie
-
Artykuł
7 ust. 1 lit. c)
, tiret pierwsze
Artykuł
6 ust. 1 lit. c)
, tiret pierwsze
Artykuł
7 ust. 1 lit. c)
, tiret drugie
-
Artykuł
7 ust. 1 lit. d)
Artykuł
6 ust. 2
Artykuł
7 ust. 2
, 1 akapit, pierwsze zdanie
-
Artykuł
7 ust. 2
, 2 akapit, pierwsze zdanie
-
Artykuł
6 ust. 3
-
Artykuł
7 ust. 1
, słowa wprowadzające
Artykuł
8 ust. 1
, słowa wprowadzające
Artykuł
7 ust. 1 lit. a)
Artykuł
8 ust. 1 lit. a)
-
Artykuł
8 ust. 1 lit. b)
-
Artykuł
8 ust. 1 lit. c)
-
Artykuł
8 ust. 1 lit. d)
Artykuł
7 ust. 1 lit. b)
Artykuł
8 ust. 1 lit. e)
Artykuł
7 ust. 2
-
Artykuł
7 ust. 3
-
-
Artykuł
8 ust. 2
-
Artykuł
8 ust. 3
Artykuł
7 ust. 4
Artykuł
8 ust. 4
Artykuł
7 ust. 5
Artykuł
8 ust. 5
, pierwsze zdanie
Artykuł
8 ust. 5
, drugie zdanie
Artykuł
7a ust. 1
-
Artykuł
7a ust. 2
Artykuł 9
Artykuł 7b
Artykuł 10
-
Artykuł 11
Artykuł 8
Artykuł 12
Artykuł 9
Artykuł 13
Artykuł 10
Artykuł 14
Artykuł 11
Artykuł 15
Artykuł
12 ust. 1
-
Artykuł
12 ust. 2
-
Artykuł
12 ust. 3
Artykuł 16
-
Artykuł 17
Artykuł 13
Artykuł 18
ust.
1
-
Artykuł 18
ust.
2
-
Artykuł 19
Artykuł 14
Artykuł 20
Załącznik I
-
Załącznik Ia
Załącznik I
Załącznik II
Załącznik II
Załącznik III
Załącznik III
-
Załącznik IV
-
Załącznik V
-
Załącznik VI
-
Załącznik VII
-
Załącznik VIII
-
Załącznik IX
