14.12.2009 B7-0251/2009 PROJEKT REZOLUCJI zamykający debatę na temat oświadczenia Rady i Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie Białorusi
Elmar Brok
,
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
,
Ioannis Kasoulides
,
Jacek Protasiewicz
w imieniu grupy politycznej PPE
PE432.835v01-00 B7‑0251/2009 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Białorusi
Parlament Europejski ,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sytuacji na Białorusi, szczególnie rezolucję z dnia 2 kwietnia 2009 r. w sprawie oceny dialogu między Unią Europejską a Białorusią,
– uwzględniając wnioski dotyczące Białorusi, do jakich doszła Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2009 r., zgodnie z którymi przedłużono zawieszenie stosowania zakazu wydawania wiz wobec niektórych urzędników białoruskich, w tym wobec prezydenta Alaksandra Łukaszenki, i rozszerzono środki ograniczające do października 2010 r.,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 grudnia 2008 r. w sprawie partnerstwa wschodniego ( COM(2008)0823 ),
– uwzględniając deklarację w sprawie partnerstwa wschodniego wydaną przez Radę Europejską na posiedzeniu w dniach 19-20 marca 2009 r. oraz wspólną deklarację ze szczytu partnerstwa wschodniego w Pradze z dnia 7 maja 2009 r.,
– uwzględniając oświadczenie Komisji z dnia 21 listopada 2006 r. o gotowości Unii Europejskiej do wznowienia stosunków z Białorusią i ludnością białoruską w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu PE,
A. mając na uwadze, że we wspomnianych wyżej konkluzjach z dnia 17 listopada 2009 r. Rada z zadowoleniem przyjęła intensyfikację dialogu politycznego między UE a Białorusią, współpracę techniczną oraz uczestnictwo Białorusi w partnerstwie wschodnim,
B. mając na uwadze, że Rada – po dokonaniu oceny sytuacji na Białorusi w następstwie decyzji podjętej dnia 16 marca 2009 r. zgodnie z warunkami określonymi we wspólnym stanowisku 2009/314/WPZiB – podjęła decyzję o przedłużeniu stosowania środków ograniczających wobec niektórych urzędników białoruskich na okres dwunastu miesięcy oraz o zawieszenia stosowania tych ograniczeń podróżnych również na okres dwunastu miesięcy,
C. mając na uwadze, że UE nawiązała z Białorusią dialog w zakresie praw człowieka,
D. mając na uwadze, że w odpowiedzi na pozytywne kroki podjęte przez Białoruś Komisja pogłębiła dialog z tym krajem w takich dziedzinach, jak energetyka, środowisko naturalne, cła, transport i bezpieczeństwo żywności,
E. mając na uwadze, że w decyzji z dnia 20 marca 2009 r. Rada włączyła Białoruś do swojej inicjatywy partnerstwa wschodniego, którą Komisja zapoczątkowała w wyżej wymienionym komunikacie z dnia 3 grudnia 2008 r. w celu zacieśnienia współpracy z kilkoma krajami wschodnioeuropejskimi,
F. mając na uwadze, że Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy – na podstawie raportu z misji informacyjnej do Mińska (20-24 września 2009 r.) przeprowadzonej we współpracy z kilkoma organizacjami pozarządowymi – nie odnotowała żadnych godnych wzmianki postępów w zakresie wolności mediów na Białorusi,
G. mając na uwadze, że w dniu 2 listopada 2009 r. prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka oświadczył, że „stosunki z Unią Europejską, która jest silnym i mocnym partnerem, są jednym z podstawowych czynników gwarantujących niezależność i suwerenność Białorusi, a także jej rozwój gospodarczy, naukowy i technologiczny”,
1. popiera decyzję Rady o przedłużeniu stosowania środków ograniczających wobec niektórych urzędników białoruskich, przy jednoczesnym zawieszeniu stosowania tych środków przez okres kolejnych dwunastu miesięcy;
2. podkreśla znaczenie dialogu w zakresie praw człowieka i uważa, że przyczyni się on do pozytywnego rozwoju sytuacji w obszarze wolności obywatelskich i politycznych na Białorusi; jest jednak wciąż zaniepokojony sytuacją praw człowieka na Białorusi i przypadkami pogwałcenia tych praw;
3. z zadowoleniem przyjmuje aktywny udział rządu białoruskiego w inicjatywie partnerstwa wschodniego, który jest szansą na zbudowanie wzajemnego zrozumienia i daje możliwość zajęcia się zarówno kwestiami, które budzą obawy obu stron, jak również kwestiami stanowiącymi przedmiot obustronnego zainteresowania;
4. zwraca się do Komisji o przygotowanie zaleceń dotyczących możliwego przyjęcia dyrektyw w sprawie porozumień dotyczących ułatwień wizowych i readmisji z Białorusią, jeżeli spełnione zostaną odpowiednie warunki; uważa, że takie działania mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia głównego celu polityki UE wobec Białorusi, którym jest zacieśnienie kontaktów międzyludzkich, włączenie Białorusi w procesy europejskie i regionalne oraz nieodwracalna demokratyzacja kraju;
5. wzywa Komisję do opracowania wniosku w sprawie wspólnego planu przejściowego dla Białorusi, który określałby priorytety reform inspirowanych planami działania przygotowanymi w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa w celu ożywienia zawieszonego procesu ratyfikacji porozumienia o partnerstwie i współpracy między UE a Białorusią;
6. wzywa Europejski Bank Inwestycyjny oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju do rozważenia zwiększenia pomocy finansowej dla Białorusi, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji małych i średnich przedsiębiorstw, dokonując przeglądu ich mandatu w celu wsparcia przejścia Białorusi w kierunku demokracji, społeczeństwa pluralistycznego i gospodarki rynkowej; uważa, że takie ewentualne wsparcie finansowe powinno być uzależnione od osiągnięcia znacznych postępów w obszarach wymienionych poniżej;
7. domaga się włączenia przedstawicieli białoruskiej opozycji demokratycznej i społeczeństwa obywatelskiego w dialog między UE a Białorusią; w tym kontekście zaleca przyznanie Białorusi statusu obserwatora w ramach inicjatywy Euronest, reprezentowanego przez delegację składającą się z 5 posłów do parlamentu białoruskiego i 5 przedstawicieli opozycji demokratycznej; domaga się, aby stronę białoruską reprezentowało 10 przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, jeżeli władze białoruskie odrzucą propozycję „5+5”;
8. wzywa Białoruś do kontynuacji współpracy z Biurem Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE/ODIHR) w dziedzinie prawa wyborczego; oczekuje, że zmiany ordynacji wyborczej uzgodnione z ekspertami OBWE/ODIHR, które zdaniem Lidii Jarmoszyny, przewodniczącej białoruskiej Centralnej Komisji Wyborczej, „spełnią normy europejskie” i które zaakceptował już rząd białoruski, zostaną przyjęte w białoruskiej Izbie Reprezentantów w trakcie jesiennej sesji i wejdą w życie przed kolejnymi wyborami lokalnymi, zaplanowanymi na wiosnę 2010 r.;
9. wzywa rząd białoruski do wykorzystania najbliższych dwunastu miesięcy do wykazania rzeczywistych postępów w następujących dziedzinach:
– dostosowanie prawa medialnego do zaleceń zawartych w sprawozdaniu międzynarodowej misji informacyjnej w Republice Białorusi w dniach 20-24 września 2009 r., zwłaszcza w następującym zakresie: zapewnienie równych praw wszystkim środkom masowego przekazu poprzez zniesienie zakazu rozpowszechniania niezależnej prasy za pośrednictwem państwowych sieci dystrybucyjnych „Biełsajuzdruk” (system kiosków) oraz białoruskiego państwowego przedsiębiorstwa pocztowego „Biełpoczta”; ustalenie jasnych kryteriów akredytacji dziennikarzy oraz przyznawania licencji i częstotliwości nadawczych; zezwolenie dziennikarzom na swobodne wykonywanie obowiązków podczas wydarzeń publicznych; zreformowanie prawa medialnego oraz ustawy o przeciwdziałaniu ekstremizmowi, a także art. 368, 369, 369-1, 193-1 kodeksu karnego, dotyczących zniesławienia;
– zapewnienie swobody stowarzyszeń i zrzeszania się poprzez zniesienie art. 193-1 białoruskiego kodeksu karnego uznającego za przestępstwo działalność prowadzoną w imieniu niezarejestrowanych stowarzyszeń publicznych, partii politycznych i fundacji; umożliwienie rejestracji partii politycznych (np. Białoruskiej Demokracji Chrześcijańskiej) oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego (np. Wiasny); zapewnienie wolności wyznania, a w szczególności zezwolenie na swobodną działalność kościoła „Nowe Życie”; nieutrudnianie działania organizacjom już aktywnym na Białorusi, np. poprzez podwyżki cen najmu lub nakładanie nielegalnych podatków na projekty realizowane ze środków UE (tak jak w przypadku Białoruskiego Komitetu Helsińskiego);
– zapewnienie praw i swobód politycznych poprzez zaprzestanie praktyki zastraszania motywowanego względami politycznymi, w szczególności zwalniania z pracy i wydalania z uniwersytetów; zaprzestanie związanych z rzekomym unikaniem służby wojskowej prześladowań studentów wydalonych z uniwersytetów za ich postawę obywatelską i zmuszanych do zdobywania wykształcenia za granicą; przeanalizowanie wszystkich przypadków przymusowej rekrutacji do wojska kilku młodych działaczy, takich jak Franak Wiaczorka, Iwan Szyła i Zmiter Fedaruk, co stanowi pogwałcenie ich praw i jest równoznaczne z braniem zakładników przez państwo;
10. wzywa władze białoruskie do rewizji wyroków skazujących na karę ograniczenia wolności, nałożonych na uczestników pokojowej demonstracji w styczniu 2008 r., a także w sprawie uwięzienia Artioma Dubskiego; zwraca uwagę, że Amnesty International uznaje wszystkie te osoby za więźniów sumienia; wzywa do natychmiastowego uwolnienia przedsiębiorców: Mikałaja Autuchowicza i Uładzimira Asipenki, przetrzymywanych w tymczasowym areszcie od ośmiu miesięcy;
11. wzywa rząd Białorusi do natychmiastowego wprowadzenia moratorium na wszystkie wyroki śmierci i egzekucje w celu zniesienia kary śmierci (zgodnie z rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 62/149 z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie moratorium na wykonywanie kary śmierci), niezwłocznej zamiany wyroków wszystkich więźniów oczekujących na wykonanie kary śmierci na karę więzienia, dostosowania przepisów krajowych do zobowiązań Białorusi wynikających z międzynarodowych traktatów dotyczących praw człowieka oraz zagwarantowania ścisłego przestrzegania uznanych przez społeczność międzynarodową norm sprawiedliwego procesu;
12. wzywa władze Białorusi do przestrzegania praw mniejszości narodowych zgodnie z Konwencją ramową Rady Europy o ochronie mniejszości narodowych z dnia 1 lutego 1995 r.; w związku z tym wzywa władze białoruskie do uznania Związku Polaków na Białorusi kierowanego przez Andżelikę Borys, wybraną ponownie na stanowisko przewodniczącej podczas zjazdu organizacji w dniu 15 marca 2009 r.;
13. wzywa władze Białorusi do przestrzegania zasady wzajemności wizowej; w świetle trwającego zawieszenia sankcji wobec białoruskich urzędników oraz mając na uwadze zalecenie Rady dla Komisji dotyczące przygotowania wytycznych negocjacyjnych w sprawie ułatwień wizowych dla Białorusi stanowczo potępia niedawną odmowę wydania wiz wjazdowych Agnieszce Romaszewskiej, dyrektor telewizji Biełsat, profesorom Uniwersytetu w Białymstoku, posłowi do cypryjskiego parlamentu Christosowi Pourgouridesowi oraz posłowi do litewskiego parlamentu Emanuelisowi Zingerisowi;
14. wzywa władze Białorusi do prowadzenia rzeczywistego dialogu z przedstawicielami opozycji demokratycznej; w związku z tym podkreśla, jak ważne jest określenie roli i metod pracy Publicznej Rady Doradczej;
15. wzywa Komisję do pełnego i skutecznego wykorzystania możliwości wspierania społeczeństwa obywatelskiego i procesu demokratycznego na Białorusi za pomocą europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka;
16. wzywa Komisję do przyznania wsparcia finansowego telewizji Biełsat oraz ponagla rząd Białorusi do oficjalnego zarejestrowania stacji Biełsat na Białorusi; wzywa rząd białoruski, by działając w geście dobrej woli i sygnalizując pozytywne zmiany, zezwolił białoruskiemu Europejskiemu Uniwersytetowi Humanistycznemu działającemu na uchodźstwie w Wilnie (Litwa) na legalny powrót na Białoruś z gwarancją, że będzie mógł on swobodnie działać i ponownie ukonstytuować się na warunkach odpowiednich dla jego przyszłego rozwoju w Mińsku, szczególnie poprzez pozwolenie uniwersytetowi na ponowne otwarcie biblioteki w Mińsku, zapewniając w tym celu pomieszczenia i stwarzając warunki umożliwiające otwarcie i publiczne udostępnienie jego dużych zbiorów w języku białoruskim, rosyjskim, angielskim, niemieckim i francuskim;
17. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, parlamentom i rządom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, zgromadzeniom parlamentarnym OBWE i Rady Europy, Sekretariatowi Wspólnoty Niepodległych Państw oraz parlamentowi i rządowi Białorusi.
