18.4.2007
PROJEKT REZOLUCJI
zamykającej debatę nad oświadczeniami Rady i Komisji
zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu
złożyli Pierre Jonckheer, Cem Özdemir, Angelika Beer, Kathalijne Maria Buitenweg i Claude Turmes
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
w sprawie stosunków transatlantyckich
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stosunków transatlantyckich
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając wcześniejsze rezolucje w sprawie stosunków transatlantyckich, a zwłaszcza dwie rezolucje z dnia 1 czerwca 2006 r.: w sprawie poprawy stosunków UE-USA w ramach porozumienia o partnerstwie transatlantyckim oraz w sprawie transatlantyckich stosunków gospodarczych między UE i Stanami Zjednoczonymi,
–
uwzględniając rezolucje Parlamentu Europejskiego w sprawie zmian klimatu, zwłaszcza rezolucje przyjęte 16 listopada 2005 r., 26 października 2006 r. i 14 lutego 2007 r.,
–
uwzględniając nadchodzący szczyt UE-USA, który odbędzie się 30 kwietnia 2007 r.,
–
uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że pokój, demokracja, prawa człowieka i państwo prawa, prawo międzynarodowe, stabilna gospodarka i trwały rozwój to wspólnie wyznawane wartości, na których opiera się partnerstwo transatlantyckie będące fundamentem polityki zewnętrznej UE,
B.
mając na uwadze, że ze względu na odgrywaną w świecie rolę transatlantyccy partnerzy wspólnie ponoszą odpowiedzialność za ład na świecie i za rozwiązywanie problemów stanowiących wyzwanie w skali światowej,
C.
mając na uwadze, że silne i dobrze funkcjonujące partnerstwo między UE a USA to nieodzowne narzędzie kształtowania światowego rozwoju w interesie wspólnych wartości i w oparciu o prawdziwy system wielostronny i prawo międzynarodowe; mając na uwadze, że aby partnerzy mogli osiągnąć ten cel, potrzebne jest silne i jednolite przywództwo polityczne,
D.
mając na uwadze, że niedawne zmiany polityczne, które zaszły po ostatnich wyborach w USA utorowały drogę do lepszej koordynacji i poprawy atmosfery zaufania po obu stronach Atlantyku,
E.
mając na uwadze, że należy podejmować dalsze, intensywniejsze i wspólne wysiłki na rzecz uporania się z bieżącymi kryzysami na świecie, szczególnie z myślą o nowych szansach, jakie otwierają się dzięki arabskiej inicjatywie pokojowej na rzecz kompleksowego rozstrzygnięcia konfliktu na Bliskim Wschodzie,
F.
mając na uwadze, że w walce z międzynarodowym terroryzmem należy koniecznie podkreślać znaczenie ścisłego przestrzegania prawa międzynarodowego oraz traktatów w odniesieniu do praw człowieka i podstawowych wolności, co oznacza, że prawodawstwo antyterrorystyczne musi zawsze podlegać kontroli parlamentarnej i sądowej,
G.
mając na uwadze, że w ciągu kilku ostatnich lat pewna liczba porozumień zawartych ze względu na wymagania amerykańskie, bez jakiegokolwiek udziału Parlamentu Europejskiego – zwłaszcza porozumienie w sprawie PNR i memorandum dotyczące SWIFT – a także istnienie amerykańskiego systemu automatycznego naprowadzania (ATS) doprowadziło do niepewności prawnej w odniesieniu do niezbędnych gwarancji ochrony danych dotyczących udostępniania i przekazywania danych między UE i USA w celach zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, a w szczególności zapobiegania terroryzmowi i zwalczania go;
H.
mając na uwadze, że Parlament Europejski niejednokrotnie od 1995 r. wzywał do zastąpienia nowej agendy transatlantyckiej porozumieniem o partnerstwie transatlantyckim,
I.
mając na uwadze, że transatlantycka współpraca gospodarcza i przewidywane silniejsze transatlantyckie więzi gospodarcze odbiją się echem na całym świecie, a zatem trzeba w nich zwracać należytą uwagę na interesy innych podmiotów gospodarczych, krajów i narodów w celu sprawiedliwszego podziału dóbr i skutecznego działania w obliczu globalnych wyzwań we wzajemnie powiązanych dziedzinach bezpieczeństwa, światowego ładu gospodarczego, środowiska naturalnego i ograniczania ubóstwa,
J.
mając na uwadze, że egoistyczna polityka handlowa USA i UE w istotny sposób przyczyniła się do grożącego nam niepowodzenia finalizacji rundy negocjacji handlowych WTO z ad-Dauhy, a tym samym osłabiła światowe poparcie dla systemu wielostronnego przy tworzeniu uczciwych i sprawiedliwych zasad prowadzenia handlu,
1.
odnotowuje inicjatywę obecnej prezydencji Rady Europejskiej dotyczącą zapoczątkowania nowego transatlantyckiego partnerstwa gospodarczego; ponownie stwierdza potrzebę opracowania wraz z tą inicjatywą gospodarczą nowego porozumienia ramowego, zapewniającego odpowiednie podstawy instytucjonalne i polityczne dla dążenia do wspólnych celów politycznych i gospodarczych oraz dla prób jednomyślnego odpowiadania na wyzwania XXI wieku w ramach systemu wielostronnego;
2.
wyraża przekonanie, że tylko dzięki takiemu porozumieniu stosunki transatlantyckie mogą zyskać fundament, jakim będzie solidna, zinstytucjonalizowana struktura regularnej koordynacji i konsultacji na poziomie wykonawczym, umożliwiającej partnerom spójniejsze i stabilniejsze dążenie do wspólnych celów;
3.
wzywa przewodniczących Rady Europejskiej i Komisji Europejskiej oraz prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki, aby wykorzystali okazję, jaką daje szczyt UE-USA, który odbędzie się w kwietniu 2007 r., do rozpoczęcia negocjacji nowego porozumienia o partnerstwie transatlantyckim;
4.
opowiada się za udziałem Kongresu USA i Parlamentu Europejskiego w tym procesie; wzywa uczestników szczytu UE-USA do wspierania parlamentarnego wymiaru partnerstwa i do ściślejszego włączenia prawodawców oraz społeczeństwa obywatelskiego w dialog między organami władzy wykonawczej UE a USA po obu stronach;
Kwestie handlowe
5.
podkreśla, że cel, jakim jest planowany „wolny od barier rynek transatlantycki”, nie może prowadzić do „równania w dół” norm socjalnych, środowiskowych i zdrowotnych; wzywa do ożywienia transatlantyckiego dialogu konsumenckiego i transatlantyckiego dialogu ekologicznego w celu zapewnienia najlepszych praktyk dla transatlantyckiej współpracy regulacyjnej, co dodatnie wpłynie na zdrowie konsumentów, bezpieczeństwo i ochronę środowiska, ułatwiając tym samym powstanie bardziej trwałego rynku transatlantyckiego;
6.
domaga się, by podstawowe usługi publiczne, w szczególności w zakresie edukacji, opieki zdrowotnej, warunków sanitarnych, zaopatrzenia w wodę i energię, a także usługi audiowizualne i kulturalne muszą być bezwarunkowo wyłączone z liberalizacji w dwustronnych stosunkach transatlantyckich oraz w wielostronnym systemie WTO;
7.
uważa komparatywną przewagę handlową USA, rosnącą w wyniku odmowy podpisania protokołu z Kioto, za formę dumpingu środowiskowego, który UE musi w odpowiednich przypadkach zrekompensować za pomocą środków korygujących, w tym nowych środków fiskalnych w odniesieniu do przywozu towarów z USA do UE, zgodnie z zaleceniami grupy wysokiego szczebla ds. konkurencyjności, energii i środowiska;
8.
wzywa rząd USA do powstrzymania się od dalszego podważania prawodawstwa i praktyk UE dotyczących licencjonowania przywozu, znakowania i identyfikowalności genetycznie modyfikowanej żywności i pasz;
9.
z zadowoleniem przyjmuje decyzję niemieckiej prezydencji G8 w sprawie włączenia problemu regulacji międzynarodowego rynku kapitałowego do planu prac kolejnego szczytu G7; wyraża zaniepokojenie faktem, że USA jednostronnie ogłosiły nowe zasady dotyczące prywatnych funduszy kapitałowych opartych na słabych i niewiążących środkach dotyczących przejrzystości, podkreślając rządową odmowę prowadzenia rozmów na temat regulacji; ostrzega przed niebezpieczeństwem płynącym z niekontrolowanych funduszy podwyższonego ryzyka i prywatnych funduszy akcyjnych dla gospodarki światowej, gospodarki poszczególnych krajów i pojedynczych przedsiębiorstw, a także zwraca się o zdecydowane działania na rzecz powstrzymania ich działalności; przypomina, że dwie trzecie funduszy podwyższonego ryzyka i prywatnych funduszy akcyjnych ma siedzibę w rajach podatkowych, i żąda w związku z tym, by wszelkie rozwiązania zawierały mocne środki skierowane przeciwko rajom podatkowych;
Walka z terroryzmem
10.
jest zdania, że należy określić – we współpracy z USA – wspólne ramy ochrony gwarancji, których wymaga szczególne partnerstwo UE-USA w walce z terroryzmem, w tym jaśniejszą definicję terroryzmu, a które mogłyby także obejmować wszystkie kwestie związane ze swobodnym przepływem osób między UE i USA;
11.
z zadowoleniem przyjmuje niedawne utworzenie grupy roboczej wysokiego szczebla, złożonej z przedstawicieli Komisji i Rady oraz przedstawicieli rządu USA z Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa ds. Bezpieczeństwa Wewnętrznego, która stanowi ramy polityczne dla dialogu UE-USA w dziedzinie bezpieczeństwa; ubolewa jednak z powodu wykluczenia z tego dialogu Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych;
12.
stanowczo nalega na pełne zaangażowanie Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych państw członkowskich, a także Kongresu USA, ponieważ tego rodzaju porozumienia międzynarodowe dotyczą praw podstawowych zarówno obywateli UE, jak i USA;
13.
wzywa Komisję i Radę do uzgodnienia wspólnego stanowiska przed planowanymi negocjacjami w sprawie PNR, SWIFT oraz innych porozumień związanych z wymianą danych osobowych w celu ograniczenia ilości danych, o których przekazanie można wystąpić, oraz filtrowania danych sensytywnych u źródła, zgodnie z wymogiem zawartym w art. 8 dyrektywy 95/46/WE, oraz ponawia swoje poprzednie żądanie, aby nowe porozumienia przyznawały obywatelom europejskim taki sam poziom ochrony danych, jaki posiadają obywatele USA;
14.
nalega, aby Rada wydała jasne i zdecydowane oświadczenie, wzywające rząd USA do zaprzestania praktyk nadzwyczajnych aresztowań i wydawania w trybie pilnym podejrzewanych o popełnienie przestępstwa, oraz wzywa do zwrócenia się do rządu USA o udzielenie wyjaśnień w kwestii istnienia tajnych więzień poza terytorium USA;
15.
wzywa Komisję i Radę do wywarcia presji na USA celem położenia kresu przetrzymywaniu ludzi w Guantanamo oraz znalezienia długoterminowych rozwiązań dotyczących przyszłego statusu osób przetrzymywanych, w tym sprawy sądowe, ponieważ taka praktyka ze strony USA podważa legalność międzynarodowej walki z terroryzmem i pozbawia osoby uwięzione odpowiedniej procedury prawnej;
16.
z zadowoleniem przyjmuje orzeczenie Europejskiego Sądu Pierwszej Instancji w sprawie listy terrorystów UE, zgodnie z którym naruszono niektóre prawa podstawowe i zabezpieczenia, oraz wzywa rządy UE i USA do wystąpienia w ramach ONZ z inicjatywą mającą na celu zreformowanie istniejącej praktyki tworzenia list sankcji, w tym określenie odpowiednich procedur dotyczących sprawiedliwego przesłuchania, uzasadnienia oraz skutecznej ochrony sądowej i odszkodowania;
Kwestie bezpieczeństwa
17.
wzywa Radę do omówienia ze swoim amerykańskim odpowiednikiem, w jaki sposób można zagwarantować pozytywne podejście do spotkania komitetu przygotowawczego stron Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT), które rozpocznie się w dniu 30 kwietniaw Wiedniu, co stanowi pierwszą szansę wzmocnienia światowego systemu nierozprzestrzeniania broni jądrowej w okresie poprzedzającym konferencję przeglądową NPT w 2010 r.; wzywa Radę do zawetowania porozumienia o współpracy jądrowej między USA a Indiami na odpowiednich forach (np. w ramach Grupy Dostawców Jądrowych) i krytycznie odnosi się do francusko-indyjskich negocjacji w tym zakresie; w tym kontekście podkreśla potrzebę przedstawienia przy tej okazji szeregu inicjatyw w zakresie rozbrojenia jądrowego w oparciu o „13 praktycznych kroków”, uzgodnionych jednomyślnie na konferencji przeglądowej NPT w 2000 r.; podtrzymuje swój pogląd, że między innymi takie kroki przełamują impas w kwestii ustanowienia wiarygodnego traktatu zakazującego wykorzystywania materiałów rozszczepialnych i ułatwiają wejście w życie traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych; wskazuje, że powinno to również obejmować brak modernizacji arsenałów nuklearnych USA, Francji i Wielkiej Brytanii oraz wycofanie amerykańskich głowic jądrowych z terytorium europejskiego;
18.
absolutnie nie wierzy, że Europa w dającej się przewidzieć przyszłości potrzebować będzie systemu pocisków w celu ochrony swojego terytorium przed pociskami balistycznymi dalekiego zasięgu z głowicami bojowymi przenoszącymi broń masowego rażenia, wystrzeliwanymi przez wrogie narody lub podmioty niepaństwowe; uważa że z punktu widzenia niepodzielności bezpieczeństwa europejskiego nie do przyjęcia jest fakt, że USA negocjują stworzenie takiego systemu jednostronnie – nawet bez udziału NATO – z dwoma krajami UE; wyraża przekonanie, że w celu przeciwdziałania nowemu wyścigowi zbrojeń (w tym w przestrzeni kosmicznej), długofalowym zagrożeniom terrorystycznym oraz innym zagrożeniom dla bezpieczeństwa europejskiego i światowego, takim jak zmiana klimatu, należy zainwestować ogromne środki w politykę zapobiegania konfliktom oraz inicjatywy rozbrojeniowe;
19.
podtrzymuje pogląd, że nadszedł czas, aby partnerzy transatlantyccy, w tym USA, przejęli światowe przywództwo w zakresie wdrożenia, poprawy i ustanowienia kilku traktatów międzynarodowych, które znajdują się wysoko w hierarchii elementów do negocjacji ONZ dotyczących kontroli lub zakazu określonych typów broni konwencjonalnej; zwraca uwagę, że traktaty takie obejmują pełne wdrożenie programu działania ONZ w sprawie broni ręcznej strzeleckiej i lekkiej oraz światowego traktatu w sprawie transferów broni, norweską inicjatywę wielonarodową na rzecz zakazu stosowania amunicji kasetowej oraz światowego traktatu na rzecz zakazu stosowania min lądowych (w tym rozszerzenie tego traktatu na wszystkie rodzaje min, zarówno przeciwpiechotnych, jak i przeciwczołgowych); podtrzymuje stanowisko, że zakaz wykorzystywania fosforu białego i zubożonego uranu powinien stać się integralną częścią tzw. konwencji w sprawie broni konwencjonalnej;
Zmiany klimatyczne i polityka transportowa
20.
stanowczo zachęca obydwoje partnerów do uzgodnienia wspólnego podejścia do kwestii zmian klimatycznych, którego ogólnym celem będzie ograniczenie wzrostu temperatury do 2°C w stosunku do poziomu przed uprzemysłowieniem poprzez sprawiedliwy udział w redukcji emisji gazów cieplarnianych krajów rozwiniętych oraz rozwijających się, zgodnie z ich odmiennymi zadaniami i odpowiednimi możliwościami;
21.
w związku z tym nalega, aby państwa rozwinięte poczuły się do odpowiedzialności i dały przykład redukcji emisji; nalega, aby Stany Zjednoczone jeszcze raz przemyślały swoje stanowisko w sprawie ratyfikacji protokołu z Kioto; ponadto wzywa USA do podjęcia energicznych działań krajowych zmierzających do ograniczenia łącznych emisji, a także do odgrywania aktywnej roli w przyszłych negocjacjach międzynarodowych w celu włączenia się w przyszłą politykę dotyczącą zmian klimatycznych; z zadowoleniem przyjmuje regionalne inicjatywy w zakresie handlu emisjami w USA oraz działania podejmowane na szczeblu federalnym w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych;
22.
przypomina wnioski zawarte w swoich wcześniejszych rezolucjach mówiące o tym, że aby mieć rzeczywistą szansę na utrzymanie ocieplenia na poziomie 2°C, konieczne jest ogólne ograniczenie emisji o 30 proc. w stosunku do 1990 r. w przypadku wszystkich krajów uprzemysłowionych do 2020 r., a dalsze ograniczenia muszą być na poziomie 60-80 proc. do 2050 r.; jeszcze raz podkreśla, że graniczne środki dostosowawcze w zakresie handlu powinno się stosować w celu kompensowania wszelkich krótkoterminowych korzyści wynikających z przewagi konkurencyjnej, jakie mogliby mieć producenci z krajów uprzemysłowionych niepodlegający ograniczeniom w zakresie emisji dwutlenku węgla;
23.
wzywa rząd USA, Komisję, Radę i państwa członkowskie do pilnego przyjęcia skutecznych środków w celu ograniczenia wpływu transportu lotniczego na zmiany klimatyczne;
Polityka zagraniczna
24.
wzywa USA do podjęcia bezpośrednich negocjacji z Iranem w sprawie pokojowego rozwiązania kryzysu jądrowego i z zadowoleniem przyjmuje zbliżające się postępy w rozmowach sześciostronnych z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną;
25.
stanowczo wzywa UE i USA do wspierania w ramach Kwartetu arabskiej inicjatywy pokojowej w konflikcie izraelsko-palestyńskim i wyraża pogląd, należy odnowić stosunki z nowo utworzonym palestyńskim rządem jedności narodowej, wykraczając poza mechanizm przejściowy;
26.
z zadowoleniem przyjmuje ostatnie wizyty wysokich rangą polityków amerykańskich i europejskich w Damaszku; wzywa do wspólnych działań UE i USA w celu zbadania bezwarunkowej gotowości Syrii do ponownego podjęcia negocjacji z Izraelem i do konstruktywnej współpracy ze społecznością międzynarodową;
27.
wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu bezmiaru przemocy w wojnie domowej w Iraku i wzywa rząd Stanów Zjednoczonych do ogłoszenia jasnego harmonogramu wycofania amerykańskich wojsk w ciągu nadchodzącego roku; nalega na podjęcie nowych wysiłków w celu przeprowadzenia konkretnych działań, których celem będzie przeprowadzenie regionalnej konferencji dotyczącej pokoju, stabilności i rozbrojenia na Bliskim Wschodzie, przy udziale wszystkich podmiotów tego regionu, na wzór np. KBWE;
28.
wzywa Radę UE oraz rząd USA do wyrażenia zgody na pilny plan działania w odpowiedzi na kryzys związany z irackimi uchodźcami, obejmujący kolejny pakiet pomocy dla państw przyjmujących, w tym głównie Syrii i Jordanii, a także określenie kontyngentu uchodźców, który może zostać przyjęty w UE i USA; nalega, aby żaden iracki uchodźca nie był odsyłany do domu tak długo, jak trwa wojna;
29.
wzywa NATO oraz przywódców USA i UE do opracowania nowego, kompleksowego planu odbudowy Afganistanu, obejmującego zakończenie operacji „Enduring Freedom”, wzmocnienie ISAF w zakresie personelu i innych zasobów, szczególnie tych przyznawanych na projekty cywilno-wojskowe, o wiele wyższy poziom środków na wzmocnienie instytucji państwowych, wymiaru sprawiedliwości, policji, straży granicznej, systemu edukacji oraz polityki antynarkotykowej, z ostatecznym celem przekazania ich w ręce afgańskie; uważa, że USA oraz państwa członkowskie UE powinny uczynić wszystko, co w ich mocy, aby zwiększyć rolę podmiotów cywilnych w działaniach wspierających oraz podjąć intensywniejsze działania dyplomatyczne na rzecz włączenia krajów sąsiednich w próby zaprowadzenia pokoju w Afganistanie; z zadowoleniem przyjmuje dodatkowy pakiet finansowy na rzecz odbudowy Afganistanu, przyjęty przez Kongres amerykański;
30.
ponawia wezwanie do zamknięcia więzienia w Guantanamo i do zwolnienia pozostających tam jeszcze więźniów lub postawienia ich przed sądem spełniającym międzynarodowe standardy dotyczące sprawiedliwego procesu oraz z zadowoleniem przyjmuje wzywające do tego samego oświadczenia ze strony licznych polityków w USA;
31.
wzywa prezydencję UE i rząd USA do przekazania prezesowi Banku Światowego, Paulowi Wolfowitzowi, sygnału, że jego odejście ze stanowiska byłoby pożądanym krokiem na drodze do zapobiegania podważaniu antykorupcyjnej polityki tego banku;
32.
uważa, że obecny obowiązek wizowy dotyczący nowych państw członkowskich UE jest sprzeczny z duchem zacieśniania stosunków transatlantyckich między USA i zjednoczoną Europą, a także z równym traktowaniem krajów UE ; zaleca zatem zniesienie obowiązku wizowego w stosunku do wyjeżdżających do USA obywateli państw członkowskich UE z Europy Środkowej i Wschodniej, rozszerzając tym samym amerykański system bezwizowy na wszystkie państwa członkowskie UE;
33.
podkreśla swoje zaangażowanie w dalsze działania na rzecz wzmocnienia i stabilności partnerstwa transatlantyckiego poprzez uczestnictwo w transatlantyckim dialogu ustawodawczym; popiera wysiłki zmierzające do utworzenia legislacyjnego „systemu wczesnego ostrzegania” między Parlamentem Europejskim i Kongresem USA;
34.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, parlamentom państw członkowskich oraz Prezydentowi i Kongresowi Stanów Zjednoczonych Ameryki.
