Mobilność pracowników: kto się wciąż boi rozszerzenia?
Polityka zatrudnienia
2006-09-18 - 09:38
Znaleźć pracę za granicą - co stoi na przeszkodzie?
Europejski Rok Mobilności Pracowników. Od ostatniego rozszerzenia Unii minęły już dwa lata. Tymczasem traktatowa swoboda przemieszczania się pracowników wciąż jest ograniczana poprzez bariery stworzone przez niektóre państwa. Jak wpływają one na funkcjonowanie unijnego rynku pracy? Jak realizowana jest swoboda przemieszczania się? Na te pytania odpowiada raport organizacji ECAS, który jej przewodniczący, Mario Monti, zaprezentował w ubiegłym tygodniu. O reakcje zapytaliśmy też posłów.
"Kto się wciąż boi rozszerzenia?" - raport pod tym tytułem został przedstawiony 5 września na spotkaniu zorganizowanym w Parlamencie Europejskim przez brytyjską posłankę z grupy Zielonych, Jean Lambert. Prezentacji dokonał Mario Monti, były członek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za ochronę konkurencji, a obecnie szef ECAS (Europejski Serwis Akcji Obywatelskiej), organizacji, która zleciła przeprowadzenie badania na temat wpływu krajowych ograniczeń dostępu do rynku pracy na prawo do swobodnego przemieszczania się w poszukiwaniu pracy na terytorium UE. Raport przypomina, że chodzi o jedno z fundamentalnych, zagwarantowanych Traktatem praw obywatelskich mieszkańców UE. Ale mimo, że od ostatniego rozszerzenia upłynęły już dwa lata, wiele państw członkowskich utrzymuje bariery uniemożliwiające pracownikom z krajów Europy wschodniej i środkowej, które przystąpiły do UE w 2004 roku, korzystanie z tego prawa. Zgodnie z zawartymi wówczas umowami o członkostwie, bariery mogą pozostać legalne jeszcze przez pięć lat (tzw. okres przejściowy).
Jedne bariery znikają, inne zostają
W 2004 roku jedynie Wielka Brytania, Irlandia i Szwecja nie skorzystały z możliwości wprowadzenia tych restrykcji. Wiosna i latem 2006 roku kolejne kraje (Finlandia, Grecja, Hiszpania, Portugalia, Włochy) zniosły restrykcje. Inne (Belgia, Dania, Francja, Holandia i Luksemburg( znacznie je złagodziły obiecując stopniowe otwarcie rynku dla obywateli wszystkich dwudziestu pięciu państw członkowskich. Jedynie Austria i Niemcy zapowiedziały utrzymanie restrykcji do samego końca okresu przejściowego w 2011. Spośród państw, które przystąpiły do unii w 2004 roku, Polska i Węgry zdecydowały się zastosować zasadę wzajemności w dostępie do swoich rynków pracy.
"Restrykcje są zbędne"
Kraje dawnej "Piętnastki" uzyskały możliwość zablokowania dostępu do swoich rynków pracy by rozwiać ich obawy o zalew tańszą siłą roboczą z nowych państw członkowskich. Ale obawy okazały się nieuzasadnione. "Jest jasne, że restrykcje są zbędne" - oświadczył Mario Monti. "Przejściowe porozumienia powinny zostać zniesione. Zarówno stare jak i nowe kraje korzystają ze swobody przemieszczania się na terenie UE." A zdaniem organizatorki spotkania, posłanki Jean Lambert, raport ECAS "potwierdza pozytywny wpływ rozszerzenia i swobody przemieszczania się pracowników i powinien przyczynić się do rozwiania bezzasadnych obaw niektórych państw". Jean Lambert żałuje, że "zamiast uczyć się z pozytywnych doświadczeń krajów, które nie wprowadziły restrykcji politycy i media nadal utrzymują pozbawione podstaw obawy" i zamierzają ograniczyć dostęp do swoich rynków pracy obywatelom Rumunii i Bułgarii, które wkrótce przystąpią do UE.
Co na to Parlament?
W kwietniu tego roku, w rezolucji, której projekt przygotował węgierski deputowany z grupy PPE-ED Öry Csaba, Parlament wezwał "Państwa Członkowskie do zniesienia obecnie obowiązujących przepisów przejściowych, zważywszy brak napięć na rynkach pracy tych Państw Członkowskich, które wybrały otwarcie rynku bez ograniczeń, lub ze względu na fakt, że obawy dotyczące masowych przepływów migracyjnych okazały się nieuzasadnione". Raport przygotowany przez ECAS współbrzmi z parlamentarną rezolucją, zwracając jednocześnie uwagę, że przepisy przejściowe "tworzą sztuczną granicę między »starymi« i »nowymi« Europejczykami i prowadzą do nieufności i szkód po obu stronach".
Jak raport komentują posłowie?
Czeski socjalista, Libor Rouček, zauważa, że "doświadczenie krajów, które otworzyły rynki pracy dla obywateli z nowych państw dowodzi, że obawy przed masowym napływem siły roboczej nie były uzasadnione". Niedawno, wraz z grupą posłów z państw ostatniego rozszerzenia wystosował on wezwanie o jak najszybszą likwidację barier i "dyskryminacji narodowościowej między pracownikami w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy". Apel został skierowany do Rady, Komisji i rządów państw członkowskich.
Irlandzka posłanka Mairead McGuinness z grupy PPE-DE zwróciła jednocześnie uwagę na inny ważny aspekt migracji zarobkowych: "W Irlandii nie ma inspekcji pracy, która kontrolowałaby rynek zatrudnienia i eliminowała łamanie praw pracowników, czy to przez Irlandczyków czy przez innych obywateli UE." Uwaga ta koresponduje z jedną z konkluzji raportu ECAS: "inspekcje pracy powinny zostać zintensyfikowane w celu uniknięcia eksploatacji i nierównego traktowania migrantów". Słowa te nabierają szczególnego znaczenia w kontekście znanych polskiej i włoskiej opinii publicznej wydarzeń w Apuli, we Włoszech, gdzie ponad stu Polaków przetrzymywanych było w bardzo ciężkich warunkach przez pracodawców-przestępców, którzy zatrudnili ich do sezonowej pracy w rolnictwie.
Wolność podejmowania pracy za granicą, na tych samych zasadach dla wszystkich obywateli UE, jest pożyteczna zarówno dla państw emigracji jak i imigracji. Powracający do domu migranci przywożą ze sobą "doświadczenia, umiejętności i wiedzę zdobyte za granicą" - stwierdza raport ECAS. Ona Juknevičienė, litewska posłanka z grupy liberałów i demokratów, potwierdza słuszność tej obserwacji. Dlatego uważa, że rząd jej kraju "powinien pilnie wprowadzić warunki motywujące emigrantów do powrotu". Jedna z przeszkód stanowi, jej zdaniem, podwójne opodatkowanie, które powinno zostać zniesione. Przypomniała, że Litwa jest w UE "liderem pod względem liczby emigrantów i osób, które pragną opuścić swój kraj [ … ] w poszukiwaniu lepszej pracy".
A co ty o tym sadzisz?
Od 1. sierpnia działa "gorąca linia" oddana przez ECAS do dyspozycji tych wszystkich, którzy chcą wypowiedzieć się na temat swobody podejmowania pracy zagranicą. Aby przedstawić swój punkt widzenia wystarczy kliknąć na łącze pod tekstem
20060914STO10659 Kwestie zatrudnienie i spraw socjalnych w Parlamencie Europejskim: Gdzie znaleźć informacje o ofertach pracy i możliwościach nauki? "Kto się wciąż boi rozszerzenia?" Podziel się swoją opinią: Uregulowania przejściowe ograniczające swobodny przepływ pracowników w UE
PL
1
PHOTO
20060913PHT10649.jpg
PL
2
LINK
/activities/expert/committees/presentation.do;jsessionid=91F975ECA689ADF7F20F7BE82749621A.node1?committee=1238&language=PL
PL
3
LINK
http://europa.eu.int/eures/home.jsp?lang=pl
PL
4
LINK
http://www.ecas.org/file_uploads/1182.pdf
PL
5
LINK
http://www.ecas.org/product/91/default.aspx?id=549
-//EP//TEXT TA P6-TA-2006-0129 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
