18.3.2009
PROJEKT REZOLUCJI
w odpowiedzi na pytania wymagające ustnej odpowiedzi B6‑0204/2009 i B6‑0203/2008
zgodnie z art. 108 ust. 5 Regulaminu
złożył David Martin
w imieniu grupy politycznej PSE
w sprawie Umowy o partnerstwie gospodarczym między państwami CARIFORUM a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Umowy o partnerstwie gospodarczym między państwami CARIFORUM a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając rezolucje z dnia 25 września 2003 r. w sprawie Piątej Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Cancún Dz.U. C 77 E z 26.03.2004, s. 393. , z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie oceny realizacji rundy dauhańskiej po wejściu w życie decyzji Rady Generalnej WTO z dnia 1 sierpnia 2004 r. Dz.U. C 92 E z 20.04.2006, s. 397. , z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie przygotowań do Szóstej Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu w Hongkongu Dz.U. C 285 E z 22.11.2006, s. 397. , z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie wpływu umów o partnerstwie gospodarczym (EPA) na rozwój Dz.U. C 292 E z 1.12.2006, s. 121. , z dnia 4 kwietnia 2006 r. w sprawie oceny rundy dauhańskiej po Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Hongkongu Dz.U. C 293 E z 2.12.2006, s. 155. , z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie handlu i ubóstwa: planowanie polityki handlowej z myślą o maksymalizacji przyczyniania się handlu do walki z ubóstwem Dz.U. C 298 E z 8.12.2006, s. 261. , z dnia 7 września 2006 r. w sprawie zawieszenia negocjacji dotyczących dauhańskiej agendy rozwojowej Dz.U. C 305 E z 14.12.2006, s. 244. , z dnia 23 maja 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym Dz.U. C 102 E z 24.04.2008, s. 301. , z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS) i dostępu do leków Dz.U. C 175 E z 10.07.2008, s. 591. , z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym Dz.U. C 323 E z 18.12.2008, s. 361. oraz z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego ogólny system preferencji taryfowych na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. oraz zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 552/97, nr 1933/2006 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 964/2007 i nr 1100/2006 Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0252 . ,
–
uwzględniając Umowę o partnerstwie gospodarczym między państwami CARIFORUM z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony,
–
uwzględniając wspólną deklarację w sprawie podpisania Umowy o partnerstwie gospodarczym,
–
uwzględniając Umowę o partnerstwie zawartą między grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. (umowa z Kotonu),
–
uwzględniając konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych z kwietnia 2006 r., października 2006 r., maja 2007 r., października 2007 r., listopada 2007 r. i maja 2008 r.,
–
uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 października 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym (COM(2007)0635),
–
uwzględniając art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT),
–
uwzględniając Deklarację ministerialną z czwartej sesji konferencji ministerialnej Organizacji Handlu, przyjętą w dniu 14 listopada 2001 r. w Ad-Dausze,
–
uwzględniając Deklarację ministerialną z szóstej sesji konferencji ministerialnej Światowej Organizacji Handlu, przyjętą w dniu 18 grudnia 2005 r. w Hongkongu,
–
uwzględniając sprawozdanie i zalecenia grupy zadaniowej ds. pomocy na rzecz wymiany handlowej, uchwalone przez Radę Generalną WTO w dniu 10 października 2006 r.,
–
uwzględniając deklarację milenijną ONZ z dnia 8 września 2000 r., w której określono milenijne cele rozwoju jako kryteria wspólnie ustalone przez społeczność międzynarodową w celu wyeliminowania ubóstwa,
–
uwzględniając komunikat z Gleneagles, wydany w dniu 8 lipca 2005 r. przez grupę G8 w Gleneagles,
–
uwzględniając art. 108 ust. 5 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że z dniem 1 stycznia 2008 r. wcześniejsze stosunki handlowe UE z krajami AKP – zapewniające im jednostronny dostęp na preferencyjnych zasadach do rynków UE – przestały być zgodne z zasadami WTO,
B.
mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym są zgodne z zasadami WTO i mają na celu wsparcie integracji regionalnej oraz propagowanie stopniowej integracji gospodarek krajów AKP z gospodarką światową, wspomagając tym samym ich zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy oraz przyczyniając się do globalnych wysiłków na rzecz eliminacji ubóstwa w krajach AKP,
C.
mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym należy wykorzystywać do budowania długoterminowych stosunków, w ramach których handel wspiera rozwój,
D.
mając na uwadze, że bieżący kryzys finansowy i gospodarczy oznacza, iż polityka handlowa będzie miała większe niż kiedykolwiek znaczenie dla krajów rozwijających się,
E.
mając na uwadze, że krajowe i regionalne skutki złożonych i szeroko zakrojonych zobowiązań zawartych w umowach mogą być bardzo znaczące,
F.
mając na uwadze, że EPA będzie nieuchronnie wpływać na zakres i treść przyszłych umów zawieranych między CARIFORUM a innymi partnerami handlowymi, a także na pozycję tego regionu w negocjacjach,
G.
mając na uwadze, że poszczególne państwa CARIFORUM mają osobne harmonogramy liberalizacji, które do pewnego stopnia pokrywają się pomiędzy krajami i z czasem zbiegają się, tworząc harmonogram regionalny, mając na uwadze, że celem CARICOM jest ustanowienie wspólnego rynku do 2015 r.,
H.
mając na uwadze, że bezpośrednie skutki reguł handlowych ustanowionych przez EPA mogłyby być o wiele większe od samej tylko likwidacji taryf celnych,
L.
mając na uwadze, że ulepszonym regułom handlowym musi towarzyszyć zwiększenie poparcia dla związanej z handlem pomocy,
mając na uwadze, że celem pomocy na rzecz wymiany handlowej jest wspieranie zdolności krajów rozwijających się do wykorzystywania nowych możliwości handlowych,
mając na uwadze, że ostatnie zdanie art. 139 ust. 2 umowy stanowi: „Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie będzie interpretowane jako ograniczające możliwości Stron oraz państw CARIFORUM-sygnatariuszy w zakresie wspierania dostępu do leków”,
L.
mając na uwadze, że EPA zawiera deklaracje w sprawie współpracy na rzecz rozwoju, natomiast nie obejmuje prawnie wiążących zobowiązań w zakresie finansowania,
1.
podkreśla, że umów takich nie można uważać za satysfakcjonujące, jeżeli nie zmierzają do osiągania następujących celów: udzielenia krajom AKP wsparcia finansowego na zrównoważony rozwój, promowania większego włączenia tych państw do handlu światowego, wzmocnienia procesu regionalizacji, ożywienia wymiany handlowej między Unią Europejską a krajami AKP oraz wspierania różnorodności gospodarczej strefy AKP;
2.
przypomina, że umowa EPA musi wspomagać cele rozwojowe, strategie i priorytety państw CARIFORUM nie tylko w zakresie struktury i treści, lecz także w odniesieniu do sposobu i ducha jej realizacji;
3.
zwraca uwagę, że umowa o partnerstwie gospodarczym powinna przyczynić się do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju;
4.
wzywa Komisję do dołożenia wszelkich starań w celu ponownego rozpoczęcia negocjacji w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju oraz zagwarantowania, że umowy dotyczące liberalizacji handlu będą nadal wspierać rozwój krajów biednych;
5.
podkreśla znaczenie handlu między regionami oraz potrzebę wzmocnienia regionalnych stosunków handlowych w celu zagwarantowania trwałego wzrostu w regionie; podkreśla znaczenie współpracy między różnymi podmiotami regionalnymi oraz ich spójności;
6.
zachęca do dalszego obniżania taryf celnych między krajami rozwijającymi się i grupami regionalnymi, które dziś odpowiadają za 15 do 25% wartości wymiany handlowej, do dalszego promowania handlu na linii Południe-Południe, wzrostu gospodarczego i integracji regionalnej;
7.
przypomina, że prawdziwy rynek regionalny jest podstawą dla udanego wdrożenia EPA oraz że regionalna integracja i współpraca są niezbędne do rozwoju społecznego i gospodarczego państw CARIFORUM;
8.
podkreśla, że wykonywanie umowy musi odpowiednio uwzględniać procesy integracyjne w CARIFORUM, w tym cele i zamierzenia jednolitego rynku i gospodarki CARICOM (CSME), przedstawione w zmienionym traktacie z Chaguaramas;
9.
przypomina, że państwa CARIFORUM będące członkami Wspólnoty Karaibskiej podjęły zobowiązania w dziedzinach, które nie są dotąd uregulowane w ramach CSME lub w pełni wdrożone, w tym w zakresie usług finansowych i innych, inwestycji, konkurencji, zamówień publicznych, handlu elektronicznego, własności intelektualnej, swobodnego przepływu towarów oraz środowiska; zwraca się o należyte uwzględnienie CSME we wdrażaniu przepisów w tych dziedzinach, zgodnie z art. 4 ust. 3 umowy o partnerstwie gospodarczym zawartej z CARIFORUM;
10.
wzywa Komisję do sprecyzowania rzeczywistego rozdziału funduszy w regionie AKP, wynikającego z zadeklarowanych środków priorytetowych ustanowionych w ramach zwiększonej linii budżetowej „Pomoc na rzecz wymiany handlowej”;
11.
podkreśla, że zgodnie z zasadami paryskimi dotyczącymi skuteczności pomocy, pomoc musi między innymi odpowiadać na zapotrzebowanie, dlatego też wzywa kraje AKP do zaproponowania niezbędnych dodatkowych funduszy związanych z umowami o partnerstwie gospodarczym, w szczególności w świetle ram prawnych, środków zabezpieczających, ułatwiania handlu, wsparcia przy spełnianiu międzynarodowych norm sanitarnych i fitosanitarnych oraz w dziedzinie własności intelektualnej, jak również mechanizmów monitorowania umów o partnerstwie gospodarczym;
12.
przypomina o przyjęciu w październiku 2007 r. strategii UE w sprawie pomocy na rzecz wymiany handlowej, w ramach której podjęto zobowiązanie do zwiększenia zbiorowej pomocy UE dotyczącej handlu do 2 mld euro rocznie do roku 2010 (1 mld euro od Wspólnoty, 1 mld euro od państw członkowskich); nalega, aby kraje CARIFORUM otrzymały odpowiednią i sprawiedliwą część;
13.
wzywa do określenia i przyznania na wczesnym etapie odpowiedniej części środków pomocy na rzecz wymiany handlowej; podkreśla, że Komisja oraz państwa członkowskie UE powinny dopilnować, aby fundusze te stanowiły środki dodatkowe, nie zaś tylko „nowe opakowanie” finansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), oraz by odpowiadały one priorytetom CARIFORUM, a ich wypłata następowała w największym możliwym zakresie za pośrednictwem Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz przebiegała w sposób terminowy i przewidywalny oraz zgodnie z harmonogramami realizacji krajowych i regionalnych strategicznych planów rozwoju; zaleca Komisji i państwom CARIFORUM skuteczne wykorzystanie tych funduszy w celu zrekompensowania ewentualnej straty przychodów z ceł oraz zaspokojenia potrzeb w zakresie konkurencyjności oraz wspierania rozwoju;
14.
apeluje do Komisji o wyjaśnienie, które środki są środkami dodatkowymi w stosunku do finansowania z 10. edycji EFR; wzywa Komisję do zapewnienia sprawnego, odpowiedniego i skutecznego wdrażania wszystkich postanowień dotyczących współpracy rozwojowej, w tym jej finansowania;
15.
zauważa, że w odniesieniu do Bahamów, Antigui i Barbudy straty w dochodach spowodowane liberalizacją handlu występują na samym początku; uznaje, że dla innych państw CARIFORUM znaczna część eksportu UE albo już nie podlega barierom handlowym albo liberalizacja zostanie w większości przeprowadzona w 10-15 roku harmonogramu realizacji;
16.
podkreśla, że aby doprowadzić do znacznego wzrostu eksportu towarów, większym zmianom w regułach pochodzenia powinna w razie konieczności towarzyszyć inicjatywa dotycząca bezcłowego i bezkwotowego dostępu do rynku (DFQF); w związku z tym przyjmuje z zadowoleniem ostatnie oświadczenie Komisji, zgodnie z którym reguły pochodzenia mogą zostać ulepszone na mocy art. 10 dzięki zasadzie kumulacji pochodzenia;
17.
wzywa Komisję do zadbania, aby postanowienia dotyczące egzekwowania praw własności intelektualnej nie były wykorzystywane do zakłócania uzasadnionej konkurencji dostawców leków generycznych lub do uniemożliwiania rządowym podmiotom zamawiającym zaopatrywania się w te leki;
18.
wzywa Komisję do regularnego składania Parlamentowi sprawozdań na temat zakresu wniosków patentowych i sporów w ramach Układu o współpracy patentowej; wzywa Komisję, aby przedstawiała regularne sprawozdania z realizacji zawartych w umowie zobowiązań w zakresie transferu technologii; wzywa Komisję, aby nie dążyła do harmonizacji norm dotyczących praw własności intelektualnej w sposób nieodpowiednio przekraczający poziom rozwoju państw CARIFORUM; podkreśla znaczenie pomocy krajom CARIFORUM w monitorowaniu antykonkurencyjnych działań w sektorze farmaceutycznym;
19.
podkreśla, że umowa EPA powinna uwzględniać interesy specyficzne dla MŚP obydwu stron;
20.
wzywa do zastosowania przez Unię Europejską zasady najwyższego uprzywilejowania wśród wszystkich grup podregionalnych AKP;
21.
uznaje wybiórcze stosowanie zasady najwyższego uprzywilejowania w stosunku do Unii Europejskiej przez państwa CARIFORUM i inne grupy na poziomie niższym niż regionalny;
22.
podkreśla potrzebę wykorzystywania, w ramach stosowania EPA, wskaźników rozwoju celem zbadania przewidywanych skutków gospodarczych i społecznych (takich jak zmniejszenie ubóstwa, poprawa poziomu życia oraz otwarcie gospodarcze);
23.
uważa, że uwzględniając postanowienia dotyczące specjalnego i wyróżniającego traktowania wyrażone w art. 5 EPA oraz w świetle celu zmniejszenia ubóstwa, odpowiednie wskaźniki rozwoju EPA powinny służyć wypełnieniu trzech kluczowych celów: powinny spowodować wypełnienie zobowiązań wynikających z EPA przez państwa CARIFORUM lub zakwalifikowanie ich do stosowania zwolnień; monitorowanie wpływu stosowania EPA na zrównoważony rozwój i zmniejszanie ubóstwa; monitorowanie wywiązywania się z zobowiązań WE, w szczególności z udostępniania i skutecznego udzielania obiecanej pomocy finansowej i technicznej;
24.
domaga się odpowiednich i przejrzystych mechanizmów monitorowania o jasno określonej roli i wpływie celem badania skutków umów o partnerstwie gospodarczym charakteryzujących się zwiększoną odpowiedzialnością krajów AKP za własny rozwój oraz szerokim zakresem konsultacji z zainteresowanymi stronami;
25.
zwraca się do Komisję o wsparcie ustanowienia w państwach CARIFORUM niezależnego mechanizmu monitorowania, dysponującego zasobami niezbędnymi do wykonania koniecznej analizy pozwalającej określić, w jakim zakresie EPA osiąga swoje cele;
26.
z zadowoleniem przyjmuje utworzenie komisji parlamentarnej CARIFORUM-WE skupiającej członków Komisji Handlu Międzynarodowego oraz Komisji Rozwoju, co zapewnia stosowną równowagę między utrzymaniem wiodącej roli komisji INTA a ogólną spójnością polityki handlowej i polityki rozwojowej; ta komisja parlamentarna powinna działać w elastyczny sposób oraz aktywnie koordynować swoją pracę z działaniami Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE;
27.
wyraża zaniepokojenie, że — pomimo mandatu negocjacyjnego Komisji w zakresie EPA, przyjętego przez Radę w dniu 17 czerwca 2002 r., według którego w trakcie negocjacji uwagę należy poświęcić szczególnym interesom najbardziej oddalonych regionów Wspólnoty, oraz że w tym kontekście, umowy o partnerstwie gospodarczym mogłyby w przewidywać postanowienia dotyczące szczególnych środków wspierających produkty z tych regionów, z myślą o włączeniu ich w perspektywie krótkoterminowej do handlu międzyregionalnego, zgodnie z przepisami WTO — interesy najbardziej oddalonych regionów nie zostały w wystarczającym stopniu wzięte pod uwagę w wielu aspektach, na które rady regionalne zwróciły uwagę Komisji, oraz że w konsekwencji włączenie regionów najbardziej oddalonych do handlu międzyregionalnego w perspektywie krótkoterminowej zostało zaniedbane;
28.
podkreśla, że parlamenty państw CARIFORUM oraz podmioty pozarządowe odgrywają kluczową rolę w monitorowaniu i zarządzaniu EPA; zauważa, że skuteczne zaangażowanie ich wymaga przyjęcia przez UE oraz państwa CARIFORUM jasnego i kompleksowego programu;
29.
wzywa Radę Europejską do przeprowadzenia konsultacji z radami regionalnymi w najbardziej oddalonych regionach Unii Europejskiej na Karaibach (Martynika, Gwadelupa oraz Gujana Francuska) przed ratyfikowaniem umowy o partnerstwie gospodarczym przez państwa CARIFORUM oraz państwa członkowskie Unii Europejskiej;
30.
przyjmuje z zadowoleniem wyżej wymienioną wspólną deklarację oraz fakt, że obowiązkowy kompleksowy przegląd umowy zostanie przeprowadzony nie później niż w pięć lat od terminu jej podpisania, a następnie w pięcioletnich odstępach, w celu określenia wpływu umowy, w tym kosztów i skutków jej wdrażania; zauważa, że strony zobowiązały się do zmiany jej postanowień i dostosowania ich wykonywania w miarę potrzeb; wzywa do włączenia Parlamentu i parlamentów CARIFORUM do wszelkich przeglądów EPA;
31.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich i krajów AKP, Radzie AKP–UE oraz Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP–UE.
