Debata w sprawie działalności CIA w Europie
Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne
2006-07-05 - 19:04
W przeddzień głosowania w Parlamencie Europejskim odbyła się debata nad sprawozdaniem Komisji tymczasowej, która zajmuje się wyjaśnianiem przypadków rzekomego wykorzystania krajów europejskich przez CIA do transportu i nielegalnego przetrzymywania więźniów.
Debata
Rozpoczynając debatę, sprawozdawca Giovanni Claudio FAVA (PSE, IT) powiedział, że celem prac Komisji jest ustalenie prawdy o nadużyciach popełnianych w imię walki z terroryzmem. Dotyczy to przede wszystkim przypadków "odmawiania praw tym, których oskarżamy o to, że są naszymi wrogami, ale którzy, jako istoty ludzkie, jako podejrzani, posiadają prawa - do uczciwego procesu, do reprezentacji prawnej, do sądu i godnego, ludzkiego traktowania". "Bez tego, nie można mówić, że mamy do czynienia z prawem, a jedynie z arbitralną siłą, wykorzystywaną przez niektóre państwa przy przyzwoleniu innych" - mówił Fava.
Komisja, zdaniem sprawozdawcy, zrekonstruowała skomplikowany harmonogram tajnych lotów CIA, do których "wykorzystywano nasze lotniska i korzystano z naszego milczenia". W pracach Komisji "staramy się udzielać głosu tym, których prawa zostały przemilczane".
Wystąpienia w imieniu grup politycznych
"Sprawozdanie jest bardzo tendencyjne" - powiedział Jas GAWRONSKI (EPP-ED, IT) - "Amerykanie popełnili błędy, ale to dlatego, że w ogóle coś robią". Dodał, że nawet to, że PE zajmuje się tą sprawą "zawdzięczamy amerykańskiej prasie i amerykańskiemu narodowi". Komentując aresztowanie Marco Mancini, oficera włoskiej agencji wywiadowczej SISMI, Gawronski powiedział, że "zamiast aresztować terrorystów, aresztuje się tych, którzy szukają terrorystów".
"Nikt nie sprzeciwia się walce z terroryzmem, ale walka ta nie może być prowadzona tymi samymi metodami, które stosują terroryści" - powiedział Wolfgang KREISSL-DÖRFLER (PSE, DE) - "Cel nie uświęca środków". Podkreślił, że oceniając sprawozdanie należy odróżnić krytykę CIA od krytyki amerykańskiej administracji rządowej. Broniąc raportu powiedział, że zadaniem Komisji nie jest sporządzanie listy niepodważalnych dowodów, ale informowanie opinii publicznej i wyciąganie wniosków politycznych.
Sarah LUDFORD (ALDE, GB) podkreślała, że tylko ludzie o złej woli mogą odrzucać ustalenia, które jej zdaniem są w pełni przekonujące. Uznała za nieprawdopodobne, aby państwa członkowskie nie wiedziały o działaniach CIA. "Ta zmowa milczenia musi się skończyć" - powiedziała Ludford.
Cem ÖZDEMIR (Verts/ALE, DE) powiedział, że podejrzani powinni mieć prawo do reprezentacji prawnej i uczciwego procesu, czemu nie służy tajny transport do krajów, w których mogą być poddani torturom lub poniżającemu traktowaniu. "Praktyka ta służy outsourcingowi tortur" - powiedział przedstawiciel Zielonych.
Giusto CATANIA (GUE/NGL, IT) określił działania CIA jako błędna taktykę, która nie osłabiła terroryzmu, lecz wręcz go zradykalizowała.
Konrad SZYMAŃSKI (UEN, PL) apelował o złagodzenie języka raportu. "Zbyt często używa on języka pewności i faktów, tam gdzie jest miejsce na podejrzenia i wątpliwości". Jak zauważył, wśród opisanych przypadków wydań osób, "nie wszystkie stoją w jawnej sprzeczności z prawem międzynarodowym". Dodał, że "dopóki nie znamy dokładnych rozmiarów zjawiska, nic nie upoważnia nas do twierdzenia, że mamy do czynienia z wielokrotnym, poważnym i niedopuszczalnym naruszaniem praw podstawowych". Poseł Szymański chciałby, aby sprawozdanie ukazywało szerszy kontekst tej sprawy, "by uniknąć karykaturalnego obrazu, na którym mamy złą Amerykę i dobrą Unię Europejską". Podkreślił, że Europa i Ameryka w walce z terrorystami poruszają się w prawnej próżni. Europa chciałaby traktować ich jak przestępców, "którym trzeba dać pełnie praw procesowych", podczas gdy praktyka amerykańska stoi bliżej prawa wojennego. Szymański wskazał na konieczność wzbogacenia prawa międzynarodowego o nowe regulacje, aby uniknąć tego rodzaju sporów w przyszłości.
Mirosław Mariusz PIOTROWSKI (IND/DEM, PL) powiedział, że komisja nie zdołała wypełnić powierzonych jej zadań. Sprawozdanie nie zawiera bowiem ani jednej informacji, która nie byłaby znana i powiela jedynie niesprawdzone informacje medialne. "Nic nie wskazuje na to, że przedłużenie mandatu komisji doprowadzi do ustalenia konkretnych faktów" - powiedział Piotrowski - "po co więc nadaremno wydawać pieniądze podatników i przedłużać jej egzystencję?". Działalność komisji, zdaniem posła, jest wykorzystywana przez socjalistów i liberałów do atakowania USA i współpracujących z nimi państw członkowskich UE. "W ten sposób osłabiają jedyny wspólny front w walce z tak groźnym zjawiskiem, jakim jest terroryzm". Poseł Piotrowski powiedział, że skłonność do aktów, które można określić jako terrorystyczne, wynika z historii ruchu socjalistycznego na przełomie XIX i XX wieku. "Sympatia do tej metody działalności politycznej okazuje się niezwykle trwała nawet w tej Izbie" - zakończył polski deputowany.
Philip CLAEYS (NI, BE) powiedział, że nie udało się zebrać żadnych dowodów, są tylko "insynuacje i podejrzenia". Opowiedział się za prowadzeniem śledztw przez państwa członkowskie, które są w tej dziedzinie bardziej kompetentne.
Wystąpienia indywidualne (polskie głosy)
"Nie jesteśmy skazani na tragiczny wybór pomiędzy naszym bezpieczeństwem a naszą wolnością" - powiedział poseł Józef PINIOR (PSE, PL). Zwrócił uwagę, że sprawozdanie Komisji parlamentarnej nie jest antyamerykańskie ani ideologiczne i opiera się na zeznaniach przesłuchanych świadków, w tym domniemanych ofiar wydań w trybie nadzwyczajnym. "Chciałbym także podkreślić, że w sprawozdaniu okresowym Komisji ani razu nie pada wyraz „Polska”, w odróżnieniu od sprawozdania Dicka Martiego przedstawionego w Radzie Europy w czerwcu 2006 r." - powiedział poseł dodając jednak, że niepokojąca jest "niechęć rządu w Warszawie do poważnej współpracy z instytucjami europejskimi".
Poseł Bogusław ROGALSKI (IND/DEM, PL) powiedział, że wojna z terroryzmem jest konsekwencją "globalnej wojny islamskich terrorystów z cywilizacją zachodnią". "Nie mogą prawa człowieka w odniesieniu do terrorystów wpływać na skuteczną ochronę naszych rodzin i społeczeństw". Zdaniem posła Rogalskiego powołanie Komisji miało kontekst polityczny. "Chodziło o napiętnowanie państw, które podjęły walkę z terroryzmem". Prace Komisji określił mianem "europejskiego polowania na czarownice (...), co jest wyrazem kompleksów i amerykofobii, kilku państw tak zwanej starej Unii".
"Raport posła Favy jest jak wysuszona cytryna, jak się ją ściśnie, to niewiele soku poleci" - stwierdził Ryszard CZARNECKI (NI, PL). Raport Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy jest, zdaniem Czarneckiego, "nachalnie ideologiczny", opierający się na poszlakach i idący za daleko w oskarżeniach, podczas gdy raport Komisji PE jest "bardziej polityczny". Powiedział, że nie można jednak budować aktów oskarżenia wobec całych krajów w oparciu o "domysły, poszlaki i przeczucia". Opowiedział się za wypełnieniem mandatu przez Komisję i zapowiedział, że jej przedstawiciele będą "serdecznie powitani w Polsce, bo Polska i Polacy nie mają nic do ukrycia".
Ten raport zaskakuje" - powiedział poseł Bogdan KLICH (EPP-ED, PL) - "Uderza w nim przepaść między zgromadzonym materiałem dowodowym, a ocenami Komisji". Zwrócił uwagę, że mimo sformułowania poważnych zarzutów, Komisja była w stanie potwierdzić zaledwie cztery przypadki nielegalnych przekazań podejrzanych o terroryzm. Zarzucił komisji, że kreując wirtualny świat naraża na szwank autorytet Parlamentu Europejskiego. "Jeśli tak będzie się działo w kolejnej fazie prac Komisji, to prestiż Parlamentu Europejskiego może stać się podobny do prestiżu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy" - stwierdził poseł Klich.
"Jakże wielu namnożyło się fałszywych proroków obrony praw człowieka i obywatela" - powiedział poseł Paweł Bartłomiej PISKORSKI (NI, PL) - "Wielu z nich, co szczególnie obrzydliwe, wywodzi się z tych formacji politycznych, którym kiedyś nie przeszkadzał komunizm". Poseł Piskorski opowiedział się za zakończeniem prac komisji i radził, by jej członkowie skupili się na ustalaniu przypadków, w których naprawdę łamane są prawa człowieka i obywatela.
Posłanka Barbara KUDRYCKA (EPP-ED, PL) powiedziała, że podstawową zasadą jest poczytywanie wszelkich wątpliwości na korzyść oskarżonego. "Jeśli chcemy, aby ta zasada obowiązywała wobec osób oskarżonych o terroryzm, sami nie możemy dawać negatywnego przykładu". Zdaniem posłanki raport posła Fava został sformułowany jednostronnie na podstawie przypuszczeń, wątpliwości i poszlak. Zwróciła uwagę, że Parlament powinien w większym stopniu pracować na rzecz legislacji dotyczącej korzystania z przestrzeni powietrznej i wpływać, aby państwa członkowskie wdrażały pakiet legislacyjny przewidujący środki przeciwko terroryzmowi. "Tylko takie działania pozwolą na objęcie ochroną prawną tych, których podejrzewamy, lub będziemy podejrzewać o terroryzm" - stwierdziła posłanka Kudrycka.
Giovanni Claudio FAVA (PSE, IT) Sprawozdawca
A6-0213/2006
Sprawozdanie okresowe w sprawie domniemanego wykorzystania krajów europejskich przez CIA do transportu i nielegalnego przetrzymywania więźniów
20060628IPR09341
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
