Odpowiedź udzielona przez Andrisa Piebalgsa w imieniu Komisji
(3 kwietnia 2009 r.)
Kompaktowe lampy fluorescencyjne (CFL) weszły do powszechnego użycia w europejskich gospodarstwach domowych w ostatniej dekadzie. Przez ostatnie 50 lat większość budynków biurowych i publicznych, jak również większość ulic, wyposażono w lampy fluorescencyjne i wysokoprężne lampy wyładowcze zawierające rtęć (często w dużo większej ilości niż kompaktowe lampy fluorescencyjne).
Dopóki bańka lampy jest nieuszkodzona, rtęć nie może przedostać się do środowiska. Ewentualne zagrożenia dla zdrowia konsumentów, w przypadku pęknięcia szklanej bańki, można ograniczyć do minimum dzięki przestrzeganiu zasad postępowania, które każdy producent ma obowiązek zamieścić na swojej stronie internetowej wskazanej na opakowaniu każdej lampy.
Powszechnie dostępne na rynku są również kompaktowe lampy fluorescencyjne z zewnętrzną nietłukącą się bańką, które pozwalają znacząco ograniczyć ryzyko wycieku rtęci w sytuacji przypadkowego stłuczenia lampy.
Konsumenci mają ponadto do wyboru alternatywne rozwiązania, takie jak ulepszone lampy halogenowe i diody elektroluminescencyjne (diody LED); wspierane będą dalsze prace badawczo‑rozwojowe zmierzające do ich upowszechnienia.
Przygotowując projekt rozporządzenia określającego wymogi dotyczące ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do użytku domowego, mającego na celu stopniowe wycofanie z rynku klasycznych żarówek, Komisja przeprowadziła wstępną analizę możliwości ograniczenia wpływu oświetlenia domowego na środowisko (http://www.eup4light.net). Zbadano między innymi koszty i korzyści dla środowiska płynące z częściowego zastąpienia klasycznych żarówek świetlówkami kompaktowymi, uwzględniając przy tym fakt, iż te ostatnie wymagają zastosowania rtęci. Analiza cyklu życia produktu pozwoliła stwierdzić, że zastąpienie takie jest uzasadnione.
Lampy energooszczędne są 2 do 4 razy wydajniejsze od normalnych żarówek, a ich okres użytkowania jest nawet 10 razy dłuższy (10 000 godzin lub więcej); w związku z tym ich upowszechnienie przyniesie szereg korzyści dla środowiska, takich jak obniżenie emisji dwutlenku węgla, złagodzenie globalnego ocieplenia, a nawet zmniejszenie ilości rtęci emitowanej do atmosfery przez elektrownie węglowe.
Komisja ma pełną świadomość negatywnych skutków dla ludzi, ekosystemów oraz dzikiej flory i fauny, jakie niesie ze sobą rtęć; dlatego też w 2005 r. przyjęła „Strategię Wspólnoty w zakresie rtęci” COM(2005) 20 wersja ostateczna. opisującą 20 konkretnych działań służących rozwiązaniu tego problemu na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Działania te są obecnie realizowane.
Na mocy dyrektywy 2002/95/WE Dyrektywa 2002/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, Dz.U. L 37 z 13.2.2003. od dnia 1 lipca 2006 r. obowiązuje zakaz stosowania rtęci w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tzw. EEE). Jedno z wprowadzonych odstępstw dotyczy kompaktowych (energooszczędnych) lamp fluorescencyjnych, w których zawartość rtęci nie przekracza 5 mg na lampę, ponieważ obecnie nie są dostępne technologie umożliwiające ich produkcję bez zastosowania rtęci. Zgodnie z tą dyrektywą w 2010 r. należy dokonać przeglądu wprowadzonych odstępstw w świetle postępu naukowo‑technicznego.
Zgodnie z dyrektywą 2002/96/WE Dyrektywa 2002/96/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrotechnicznego i elektronicznego (WEEE), (Dz.U. L 37 z 13.2.2003). państwa członkowskie muszą zapewnić ustanowienie systemów zwrotu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w tym lamp energooszczędnych. Zebrany w ten sposób sprzęt musi zostać poddany recyklingowi, a wymogi dotyczące przetwarzania pozwalają zapobiec przedostaniu się rtęci zawartej w lampach do środowiska. Celem dyrektywy jest osiągnięcie wysokiego poziomu zbiórki selektywnej zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (minimalna wartość docelowa wynosi 4 kg/mieszkańca rocznie), przy czym dla gazowych lamp wyładowczych wskaźnik ponownego użycia i recyklingu powinien osiągnąć co najmniej 80 % wagi lamp.
