14.2.2011 B7-0129/2011 PROJEKT REZOLUCJI złożony w odpowiedzi na pytania wymagające odpowiedzi ustnej B7‑0011/2011 i B7‑0013/2011
zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu
w sprawie wdrożenia strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego
Reinhard Bütikofer
,
Eva Lichtenberger
,
Barbara Lochbihler
,
Heide Rühle
,
Elisabeth Schroedter
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
PE459.661v01-00 B7‑0129/2011 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wdrożenia strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 192 i art. 265 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
– uwzględniając skierowane do Komisji pytanie ustne w sprawie wdrożenia strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego ( O-00029/2011 ),
– uwzględniając rezolucję z dnia 21 stycznia 2010 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego ( P7_TA(2010)0008 ),
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu Dunaju (COM(2010)715) oraz plan działania ( SEC(2010)1489 ),
– uwzględniając strategię UE dla regionu Morza Bałtyckiego (COM(2009) 248),
– uwzględniając szczyt Rady Europejskiej w dniach 18-19 czerwca 2009 r., podczas którego wezwała ona Komisję do sporządzenia, do 2010 roku, europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego,
– uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 24 marca 2009 r. dotyczącą zielonej księgi w sprawie spójności terytorialnej oraz zaawansowania debaty na temat przyszłej reformy polityki spójności,
– uwzględniając rezolucję z dnia 26 października 2006 r. w sprawie transportu z wykorzystaniem żeglugi śródlądowej: NAIADES - zintegrowany europejski program działania na rzecz żeglugi śródlądowej,
– uwzględniając opinię Komitetu Regionów z października 2009 r. pt. „Strategia UE dla regionu Dunaju”,
– uwzględniając program Rady na kolejne 18 miesięcy, przygotowany przez prezydencję hiszpańską, belgijską i węgierską,
– uwzględniając oświadczenie rządu węgierskiego w sprawie inauguracji europejskiej strategii na rzecz Romów w czasie prezydencji węgierskiej,
– uwzględniając konwencje z Espoo, Aarhus i Berna w sprawie ochrony środowiska,
– uwzględniając dyrektywę ramową w sprawie wody oraz konwencję helsińską,
– uwzględniając konwencję belgradzką regulującą żeglugę na Dunaju,
– uwzględniając art. 115 ust. 5 oraz art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Traktat z Lizbony uznaje spójność terytorialną za jeden z celów Unii Europejskiej (art. 3 TUE),
B. mając na uwadze, że strategie na rzecz makroregionów mają na celu poprawę wykorzystania dostępnych zasobów z myślą o rozwiązaniu problemów w zakresie rozwoju terytorialnego i wspólnym wypracowaniu odpowiedzi na stojące przed regionem wyzwania,
C. mając na uwadze, że strategia dla regionu Morza Bałtyckiego jest już modelem koordynacji strategii politycznych UE i finansowania makroregionów, czyli poszczególnych geopolitycznych jednostek terytorialnych zdefiniowanych w oparciu o szczegółowe kryteria, a w szczególności kryteria dotyczące natury i krajobrazu,
D. mając na uwadze, że region naddunajski, obejmujący 14 krajów europejskich i 115 milionów ludzi, zarówno z państw członkowskich UE, jak i z krajów, które do niej nie należą (Niemcy, Austrię, Słowację, Czechy, Słowenię, Węgry, Rumunię, Bułgarię, Chorwację, Serbię, Bośnię i Hercegowinę, Czarnogórę, Mołdawię i Ukrainę) to obszar umożliwiający lepsze współdziałanie różnych obszarów polityki UE: spójności, transportu, gospodarki, energetyki, ochrony środowiska, kultury, edukacji, rolnictwa, rybołówstwa, polityki rozszerzania UE i polityki sąsiedztwa,
E. mając na uwadze, że w związku z tym strategia UE na rzecz regionu naddunajskiego powinna łączyć i koordynować aspekty gospodarcze, środowiskowe, społeczne i kulturowe,
F. mając na uwadze, że strategia ta powinna w istotny sposób poprawić wielopoziomowe zarządzanie i zaangażowanie partnerów, organizacji i organizacji pozarządowych działających w regionie naddunajskim oraz zapewnić dobrobyt, trwały rozwój, nowe miejsca pracy oraz bezpieczeństwo w regionie,
G. mając na uwadze, że region naddunajski ma znaczenie historyczne i jest ważnym pomostem jednoczącym wschodnią i zachodnią Unię Europejską oraz mając na uwadze, że Dunaj daje możliwość poszerzenia Unii Europejskiej;
H. mając na uwadze, że po rozszerzeniu w 2007 r. Dunaj stał się praktycznie śródlądową drogą wodną Unii Europejskiej oraz że zgodnie z naturalnym biegiem rzeki region naddunajskiego może znacząco przyczynić się do odzwierciedlenia zmian, jakie zaszły od tego rozszerzenia,
I. mając na uwadze, że region naddunajski to makroregion charakteryzujący się szeregiem wzajemnych powiązań o różnorodnym potencjale gospodarczym oraz że obszar ten, jako jeden makroregion, pomógłby przezwyciężyć różnice regionalne w dziedzinie wyników gospodarczych, zapobiec nieskutecznej konkurencji oraz utrzymać spójny rozwój,
J. mając na uwadze, że Delta Dunaju została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1991 r., a w regionie naddunajskim znajduje się szereg obszarów specjalnej ochrony ptaków i siedlisk w ramach sieci Natura 2000; mając na uwadze, że Dunaj i Delta Dunaju charakteryzują się unikalnym, bardzo wrażliwym ekosystemem, w którym występuje wiele rzadkich gatunków roślin, zagrożonych wyginięciem z uwagi na zanieczyszczenie środowiska,
K. mając na uwadze, że społeczności Romów, z których 80% żyje w omawianym regionie, w szczególny sposób dotyka zjawisko wyłączenia społecznego i gospodarczego, segregacji przestrzennej i warunków życia poniżej standardów,
1. uważa, że rozszerzenie Unii Europejskiej oraz większe wyzwania o charakterze ponadnarodowym, takie jak kryzys gospodarczy, zagrożenia dla środowiska, zrównoważony transport, połączenia energetyczne, trwałość zasobów czy ekologiczne wykorzystanie zasobów wodnych, pokazują, że współzależność poszczególnych państw wzrasta, że myślenie sektorowe przestało być zasadne, oraz że ustanowienie w tym kontekście makroregionów otwiera nowe, bardziej skuteczne perspektywy współpracy poprzez przyjęcie zintegrowanego, skoordynowanego podejścia do trwałego rozwoju na szerszym poziomie terytorialnym i rozpoczęcie skuteczniejszego wykorzystywania ogromnego potencjału rozwoju i zapobiegania klęskom żywiołowym regionu naddunajskiego;
2. podkreśla integrujący i jednoczący charakter strategii, nadającej nowy impuls zrównoważonemu wzrostowi na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, nie tylko w granicach Europy Środkowej i Południowo-wschodniej, lecz także w dużo szerszym kontekście geograficznym;
3. podkreśla, że region naddunajski jest bramą Europy do Zachodnich Bałkanów, przez co europejska strategia na rzecz regionu naddunajskiego nie tylko sprzyja poprawie stosunków sąsiedzkich w Europie Środkowej, lecz także stanowi znaczną wartość dodaną w ramach polityki UE na rzecz Europy Środkowej, stanowiąc zatem doskonałą okazję dla całej Unii do zacieśnienia politycznej i gospodarczej współpracy z Bałkanami, a przez to do przyczynienia się do rozszerzenia i umocnienia procesu integracji europejskiej w tym regionie;
4. podkreśla potrzebę zaangażowania właściwych podmiotów regionalnych i lokalnych oraz społeczeństwa obywatelskiego w regionie naddunajskim na wszystkich etapach procesu decyzyjnego (opracowywanie, wdrażanie, monitorowanie, ocena), aby znaleźć rozwiązania pozwalające sprostać wspólnym wyzwaniom, wybrać i skutecznie zrealizować konkretne projekty oraz by wypracować mechanizm dobrego zarządzania; nalega na rządy, aby wspierały i ułatwiały stosowanie środków pozwalających organizacjom pozarządowym, stowarzyszeniom handlowym i społeczeństwu obywatelskiemu na proaktywny udział, uwzględniając także sieć kobiet i grupy mniejszościowe;
5. przypomina, że należy zapewnić pełną przejrzystość w procesie decyzyjnym, w tym na etapie wyboru projektu i przyznawania finansowania z UE, oraz niezależność członków komisji kontrolnych i specjalistów;
6. podkreśla, że strategia na rzecz regionu naddunajskiego, a także związane z nią różne formy współpracy transgranicznej, mogłyby bez trudu stać się głównym czynnikiem tworzącym dobrobyt, podnoszącym jakość życia oraz sprzyjającym rozwojowi gospodarczemu i środowiskowemu, pobudzając lokalne i regionalne starania oraz potrzeby rozwojowe, przyczyniając się do tworzenia silnych wzajemnych powiązań transgranicznych, w tym projektów na małą skalę (programy typu "ludzie dla ludzi"), w różnych dziedzinach, takich jak kultura, edukacja, zatrudnienie, ochrona środowiska, łańcuchy dostaw przemysłowych, projekty współpracy między gminami oraz inicjatywy w zakresie modernizacji transportu transgranicznego;
7. wzywa do poprawy stanu ekologicznego Dunaju, który jest obecnie rzeką zanieczyszczoną, oraz do podjęcia działań w celu zmniejszenia zanieczyszczenia oraz zapobieżenia dalszemu odprowadzaniu do rzeki substancji oleistych oraz innych substancji toksycznych i szkodliwych;
8. podkreśla, że ochrona środowiska w dorzeczu Dunaju jest istotnym aspektem wpływającym na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich w tym regionie i w związku z tym wzywa wszystkie zainteresowane strony do wdrażania powszechnych porozumień w sprawie ochrony Dunaju przed zanieczyszczeniami, zgodnie z postulatami tzw. konwencji helsińskiej;
9. przyjmuje do wiadomości średnio- i długoterminowe prognozy wskazujące, że południowe regiony Europy, w tym państwa członkowskie położone w Europie Południowo-wschodniej – będą szczególnie dotknięte skutkami zmiany klimatu; jest przekonany, że strategia na rzecz regionu naddunajskiego ma w związku z tym do odegrania ważną rolę i że należy ją opracować pod kątem i w celu złagodzenia negatywnych skutków zmian klimatu w regionach naddunajskich, mając na względzie złożoną rolę i charakter sieci rzek (dostawa wody, aspekty ekologiczne, infrastruktura transportowa, nawadnianie i wymiar rolniczy, chronione gatunki zwierząt i roślin itd.);
10. wskazuje, że z ekologicznego punktu widzenia Europa Środkowa to jeden z najbogatszych, a jednocześnie jeden z najbardziej narażonych obszarów w Europie, który charakteryzuje się ekosystemem o wysokiej złożoności ekologicznej i ogromnej wartości, a przez to wymaga wysokiego poziomu ochrony; strategia UE na rzecz regionu naddunajskiego ma na celu przekształcenie go w atrakcyjny do życia, zrównoważony, a zarazem rozwinięty i prosperujący region poprzez zarządzanie zagrożeniami dla środowiska, takimi jak powodzie i zanieczyszczenia przemysłowe, utrzymanie kontroli nad jakością i ilością zasobów wodnych oraz zapewnienie ich zrównoważonego wykorzystania, ochronę różnorodności biologicznej, krajobrazów oraz jakości powietrza i gleb;
11. nalega na zastosowanie podejścia opartego na ekosystemie; jest przekonany, że środki mające na celu zachowanie naturalnej zdolności przeciwpowodziowej w dorzeczu Dunaju oraz zapobieganie powtarzającym się powodziom są najwłaściwsze wobec wyjątkowej wrażliwości regionu naddunajskiego;
12. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zagwarantowania, że finansowych środków unijnych nie wydaje się na projekty, które nie są spójne z wdrażaniem prawodawstwa UE w dziedzinie ochrony środowiska, a w szczególności dyrektywy ramowej w sprawie wody, dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej oraz dyrektyw w sprawie oceny oddziaływania na środowisko;
13. podkreśla, że inteligentny rozwój gospodarczy i inteligentne inwestycje są bardzo obiecującymi dziedzinami wzrostu gospodarczego; ekologiczne technologie i działania modernizacyjne, takie jak zwiększona wydajność energetyczna, energia ze źródeł odnawialnych czy skuteczniejsze gospodarowanie odpadami, mogą przyczyniać się do trwałego wzrostu w regionie oraz do ograniczania negatywnego wpływu działalności gospodarczej na środowisko;
14. uznaje ważną rolę, jaką odgrywa strategia na rzecz regionu naddunajskiego w sprzyjaniu ekologicznej gospodarce, ekologicznej innowacji i – w szerszym zakresie – badaniom naukowym i innowacji mającym na celu powstanie nowej, konkurencyjnej gospodarki opartej na technologiach niskoemisyjnych oraz częstsze stosowanie podejścia przyjaznego dla środowiska w opracowywaniu transgranicznych projektów z zakresu współpracy przemysłowej;
15. uważa zrównoważoną turystykę, w tym możliwości ekoturystki oraz potencjał gospodarczy tras rowerowych wzdłuż całego niemalże Dunaju, takich jak trasa nr 6 sieci EuroVelo, za istotne narzędzie promowania wzrostu gospodarczego w regionie;
16. podkreśla, że przyjazne dla środowiska środki transportu, takie jak kolej czy żegluga śródlądowa, koncepcje logistyki intermodalnej sprzyjające skuteczniejszemu połączeniu kolei i żeglugi śródlądowej, popularyzacja statków przystosowanych do żeglugi rzecznej w miejscach, w których Dunaj jest płytki, oraz lepsze wyposażenie portów śródlądowych położonych nad jego brzegami powinny być traktowane priorytetowo podczas planowaniu zintegrowanego i trwałego systemu transportowego w regionie, przy pełnym poszanowaniu wszystkich odpowiednich elementów mającego zastosowanie dorobku UE;
17. wzywa do położenia większego nacisku na budowę statków wykorzystywanych na różnych rodzajach wód, z uwzględnieniem ograniczonej głębokości zanurzenia lub zmieniającego się stanu wody, nie powodując szkód w środowisku naturalnym, dla zwiększenia żeglowności;
18. wzywa Komisję, aby usuwanie istniejących ograniczeń w żeglowności rzeki oparła na obecnie obowiązujących zaleceniach;
19. zachęca do umacniania otoczenia kulturowego Dunaju poprzez sprzyjanie dialogowi kulturowemu, wspieranie programów wymiany uniwersyteckiej i projektów na rzecz młodzieży opartych na współpracy ponadnarodowej, poprzez stymulowanie zrównoważonej turystyki i chronienie dziedzictwa historycznego i architektonicznego;
20. zachęca do rozwijania projektów i sieci projektów na rzecz grup słabszych społecznie, takich jak kobiety i dziewczynki, które są zagrożone handlem ludźmi;
21. podkreśla potrzebę zwalczania wyłączenia społecznego i gospodarczego społeczności zmarginalizowanych, w szczególności Romów;
22. ubolewa, że w ramach strategii nie udało się wypracować trwałego rozwiązania konfliktu między ochroną środowiska a zwiększeniem natężenia transportu (oba te czynniki przyjęto za cele strategii);biorąc pod uwagę fakt, iż dobry ekologiczny stan Dunaju jest warunkiem wstępnym wszelkiej działalności człowieka prowadzonej wzdłuż jego brzegów, wzywa do nadania charakteru priorytetowego wymogom dotyczącym środowiska naturalnego;
23. podkreśla potrzebę skoordynowanego podejścia z myślą o skuteczniejszym wykorzystywaniu wszystkich dostępnych środków unijnych w krajach regionu naddunajskiego, aby w jak najszerszym zakresie zrealizować cele strategii;
24. podkreśla znaczenie dostarczania niezbędnej pomocy technicznej, potrzebnej do realizacji działań i projektów prowadzonych w ramach strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego; koszty pomocy technicznej należy w większym stopniu uznać i uwzględnić przy planowaniu ram finansowych strategii; kwotę przyznaną na pomoc należy udostępnić partnerom, jeżeli będzie ona wykorzystywana na cele i działania koordynowane na szczeblu makroregionalnym;
25. zwraca się do Komisji o regularne informowanie Parlamentu Europejskiego i zasięganie jego opinii w sprawie stanu wdrażania strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego; podkreśla, że Komisja przekazuje co roku informacje o projektach finansowanych przez UE;
26. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Komitetowi Regionów i innym właściwym instytucjom.
