50 lat razem: Kobiety, media i polityka
Prawa kobiet/równouprawnienie
Polska
2007-03-13 - 10:26
50 lat razem: Kobiety, media i polityka
W roku równych szans Międzynarodowy Dzień Kobiet zbiega się z okrągłą rocznicą 50 urodzin UE. Na naszych łamach polskie posłanki do Parlamentu Europejskiego mówią o tym, w jaki sposób rozwój społeczny ostatnich 50 lat w Europie wpłynął na sytuację kobiet i jakie wyzwania czekają je w przyszłości oraz zastanawiają się, czy i w jaki sposób media przyczyniają się do rosnącego zainteresowania kobiet działalnością polityczną i czy potrzebne są partie polityczne reprezentujące interesy kobiet.
50 lat w UE: Nowe perspektywy dla kobiet
"Rozwój społeczny ostatnich 50 lat w Europie przyczynił się w dużym stopniu do zmiany sytuacji kobiet otwierając przed nimi zupełnie nowe perspektywy zaangażowania politycznego i społecznego, awansu, dostępności do rynku pracy" - uważa Urszula KRUPA (IND/DEM). Posłanka pozytywnie ocenia działania legislacyjne zmierzające do zniwelowania wszelkich form dyskryminacji kobiet, ale podkreśla, że sytuację kobiety należy rozpatrywać w odniesieniu do jej "niezbywalnego powołania do macierzyństwa". A tu sytuacja Europie nie jest zadawalająca. "Brak jest dowartościowania kobiet jako matek i wychowawczyń dzieci, a wręcz stwarza się warunki, w których to podstawowe powołanie kobiet bywa deprecjonowane i lekceważone" - uważa posłanka Krupa.
Choć postęp społeczny, postęp techniczny, szeroki dostęp do edukacji, znacznie ułatwił kobietom życie to jednak "poprzez wszechobecną konkurencję przyniósł wiele napięć, niepokoju i niepewności zwłaszcza tym kobietom, które chciałyby być obecne na rynku pracy łącząc rolę dobrego pracownika i dobrej matki" - uważa posłanka Genowefa GRABOWSKA (PES). Jej zdaniem rozwój społeczny w Europie nie zawsze szedł w parze ze "zmianami w sferze tradycji i obyczaju", co negatywnie wpływało na "sytuację kobiety-żony, czy kobiety-matki, zwłaszcza w zakresie jej prawa dokonywania wyborów, w tym możliwości decydowania o własnym ciele. Obecnie kobiety liczą, że Unia Europejska pomoże im w osiągnięciu lepszej pozycji na rynku pracy, w gospodarce i w polityce i że "pozwoli przełamać ciągle istniejące w Europie stereotypy w ocenach i traktowaniu kobiet". Unia jawi się więc jako "ostatnia deska ratunku" lub czasem jako "policjant", który przywoła do porządku i zadziała wówczas, gdy zawiodą mechanizmy odpowiedzialne w państwie za respektowanie praw kobiet" - stwierdza posłanka Grabowska.
Posłanka Hanna FOLTYN-KUBICKA (UEN) zauważa, że zmiany postępowały "mozolnie przez niemal całe ostatnie półwiecze". W Lichtensteinie prawo do głosu przyznano kobietom dopiero w 1984 roku, a w jednym z kantonów Szwajcarii dopiero w 1991. "Przemiany społeczne zapewniły dodatkowe prawa i przywileje, doprowadziły do zwiększenia aktywności zawodowej kobiet oraz umożliwiły dużo szerszy ich udział w życiu politycznym". Posłanka Foltyn-Kubicka także zwraca uwagę na rolę, jaką odegrał postęp w dziedzinie techniki. Umożliwił on "zdjęcie z ramion kobiet wielu codziennych obowiązków, zwłaszcza domowych, i pozwolił na zwiększenie ich aktywności na niwie zawodowej". Posłanka zwraca jednak uwagę na ciągle istniejący "problem dysproporcji pod względem płac otrzymywanych przez mężczyzn i kobiety pracujące na takich samych stanowiskach".
Choć w większości państw europejskich kobiety uzyskały prawa wyborcze jeszcze przed II wojną światową, to "od ich uzyskania do aktywnego uczestnictwa w demokracji droga czasem daleka" - studzi optymizm Grażyna STANISZEWSKA (ALDE) i przypomina, że w Grecji kobiety zyskały prawa wyborcze w 1952 roku, a w Portugalii dopiero w 1974. "Patrząc z perspektywy widać wyraźnie, że w ciągu ostatnich 50 lat zmieniło się postrzeganie roli kobiety nie tylko w życiu politycznym, ale i społecznym, rodzinnym, zawodowym. Traktat Rzymski, którego podpisanie świętujemy w tym roku, wprowadził zasadę, że kobiety i mężczyźni powinni otrzymywać równe wynagrodzenie za taką samą pracę To niezwykle istotne. Wiemy jednak, że w praktyce mimo upływu 50 lat wygląda to różnie" - stwierdza posłanka Staniszewska.
Posłanka Małgorzata HANDZLIK (EPP-ED) zwraca uwagę, że aż do XX wieku wszelkie próby wybicia się ponad stereotypowy wizerunek kobiety dbającej o ognisko domowe były przyjmowane z niechęcią społeczną. "Utworzenie Unii Europejskiej, organizmu politycznego opartego na zasadach równości społecznej, przyniosło nowe możliwości uczestnictwa kobiet w społeczeństwie obywatelskim" - stwierdza posłanka dodając, że rosnąca partycypacja kobiet w polityce międzynarodowej umożliwia porównywanie sytuacji kobiet w poszczególnych krajach członkowskich i wypracowywanie wspólnej polityki walki z dyskryminacją.
Wirtuozerki jazdy figurowej
Zdaniem Hanny Foltyn-Kubickiej największym wyzwaniem czekającym kobiety w przyszłości będzie "pogodzenie dwóch ról, w których występują obecnie kobiety: roli matki i strażniczki domowego ogniska oraz roli osoby sukcesu, pnącej się po szczeblach kariery i realizującej się zawodowo". Innym aspektem, ważnym z punktu widzenia Unii Europejskiej, jest kwestia zmian demograficznych. "Dlatego tak ważne jest wypracowanie ram prawnych oraz światopoglądowych, które pozwolą kobietom na skuteczne połączenie tych dwóch ról – tradycyjnej i nowoczesnej" - stwierdza posłanka.
Na problem starzenia się Europy zwraca uwagę także posłanka Urszula Krupa . Najważniejszym wyzwaniem czekającym kobiety w UE będzie, jej zdaniem, polityka prorodzinna, "która zapewni przyszłość naszemu kontynentowi". Inne wyzwania wydają się na tym tle mniej znaczące.
Posłanka Genowefa Grabowska przewiduje, że "rynek pracy będzie nadal 'lodowiskiem', na którym znakomicie będą się czuły 'wirtuozerki jazdy figurowej', czyli zaradne, wszechstronnie wykształcone i zdolne do konkurowania z rodzajem męskim kobiety". "Natomiast większość kobiet, będzie się starała utrzymać równowagę na śliskim gruncie dbając tylko o to, aby nie dopuszczać do bolesnych upadków, czyli nie stracić pracy". Ważkim argumentem w kreowaniu prorodzinnej polityki demograficznej będzie starzenie się Europy, a zwłaszcza "widoczna już obawa przed jej islamizacją" Dobrze, jeśli polityka ta będzie korzystna dla kobiet i przez nie akceptowana, uważa posłanka Grabowska i podkreśla, że kwestia ta jest istotna zwłaszcza dla Polski, jako państwa o najniższym w UE wskaźniku urodzeń (1.24 przy unijnej średniej 1.51).
"Kobiety czynne zawodowo - jako żony i matki - stoją przed trudnym zadaniem pogodzenia życia zawodowego z życiem osobistym" - uważa Małgorzata Handzlik . Warto zatem zastanowić się nad "organizacją systemów wsparcia dla kobiet pracujących, które rozwiązywałyby problemy takie jak opieka nad dziećmi w godzinach pracy". Zdaniem posłanki "poziom wykształcenia kobiet jest często wyższy od wykształcenia mężczyzn", dlatego "zezwalając na monopol mężczyzn w polityce, społeczeństwa pozbawiają się cennych specjalistów". Posłanka Handzlik przekonuje, że "uznając potencjał kobiet, winno się umożliwić im rozwój zawodowy, poprzez odpowiednią promocję i godziwe wynagrodzenie za wykonywaną pracę". Zwraca uwagę, że kobiety w UE zarabiają średnio na tych samych stanowiskach o 15% mniej niż mężczyźni. Posłanka Handzlik zwraca uwagę na dotychczasowe i planowane działania UE promujące prokobiece rozwiązania w polityce. "Do tej pory wypracowano politykę ochrony: zatrudnienia, przy przejęciu firmy, praw kobiet w ciąży i na urlopie macierzyńskim i przed seksualną dyskryminacją" - wymienia posłanka i wskazuje na to, co UE zamierza zrobić w przyszłości: wzrost zatrudnienia kobiet o 60% do 2010 roku, strategię równości płci, której celem będzie zapewnienie ochrony prawnej przeciw dyskryminacji kobiet w Unii Europejskiej, powołanie Europejskiego Instytutu Równości Płci, i ogłoszenie roku 2007 rokiem równych szans.
Polityka nie może być domeną mężczyzn
Posłanka Małgorzata Handzlik zwraca uwagę, że "kobiety stanowią większość obywateli UE", dlatego ich zaangażowanie w polityce "stanowi niezbędny element tworzenia reprezentatywnego systemu politycznego". "W każdej partii powinny być w równym stopniu zagwarantowane prawa obu płci. Kobiety i mężczyźni powinni prowadzić dialog, wysłuchiwać wzajemnych racji i opinii, kierując się dobrem państwa" - stwierdza posłanka.
Rosnące zaangażowanie kobiet w politykę posłanka Urszula Krupa tłumaczy tym, że "polityka rozumiana jako dobro wspólne nie może być domeną tylko mężczyzn, bowiem wiele problemów współczesnego świata wymaga szczególnych predyspozycji właściwych 'geniuszowi' kobiety, o którym pisał Jan Paweł II". Ponieważ "nie ma polityki męskiej i żeńskiej", a istnieją tylko problemy dotyczące kobiet i mężczyzn, dlatego "tworzenie odrębnych partii politycznych reprezentujących wyłącznie problemy kobiet, zupełnie mija się z celem" - uważa posłanka - "Interesuje nas osoba, człowiek, zarówno mężczyzna jak i kobieta".
Posłanka Grażyna Staniszewska uważa, że jednym z powodów, dla których obecnie kobiety aktywniej niż dawniej angażują się w politykę, jest "przeświadczenie, że politycy (w większości przecież mężczyźni) nie najlepiej reprezentują ich interesy".
Kobiety wnoszą do polityki "rzetelność i racjonalizm" i szkoda, że "nie zawsze znajdują pełne poparcie u kobiet-wyborców" - uważa Genowefa Grabowska . Dodaje, że choć dotychczasowa historia partii politycznych nie przynosi przykładu istnienia partii reprezentującej wyłącznie interesy kobiet, to będzie "z pełną życzliwością śledziła losy młodej, polskiej partii kobiet, ufając, iż ryzykowny na pierwszy rzut oka projekt przybierze kształt instytucji potrzebnej i akceptowanej przez polskie kobiety".
Pomimo tego, iż udział mężczyzn w życiu politycznym ciągle jest dużo większy, widoczne są liczne pozytywne zmiany na przestrzeni ostatnich lat, uważa Hanna Foltyn-Kubicka i podaje przykład wyboru kobiety na stanowisko kanclerza Niemiec. "Jestem też zdania, że niepotrzebne jest tworzenie partii reprezentujących interesy wyłącznie kobiet – lepsze efekty osiągnie się bowiem zwiększając starania o poszerzenie swych wpływów w ramach istniejących partii politycznych".
Media nie lubią pragmatycznych kobiet?
"Media mają ogromny wpływ na kształtowanie opinii publicznej, odzwierciedlanie nastrojów społecznych i promocję nowych wzorców" - uważa Małgorzata Handzlik - "Trudno zaprzeczyć ich roli w procesie aktywizacji kobiet na wszystkich szczeblach".
Odmiennego zdania jest posłanka Hanna Foltyn-Kubicka - "Uważam, że media nie odgrywają dużej roli w zwiększaniu zainteresowania kobiet aktywnym uczestnictwem w życiu politycznym, w każdym razie nie większą, niż w przypadku mężczyzn". Zdaniem posłanki, takiego stylu nie propaguje prasa kobieca, która "stanowi zupełnie odrębny gatunek mediów, bardzo rzadko koncentrujący się na zagadnieniach czysto politycznych". "Informacje przez nie przekazywane mają zupełnie inny charakter i zazwyczaj o politykę ocierają się tylko mimochodem" - stwierdza posłanka.
O tym, że media nie przyczyniają się do zainteresowania kobiet działalnością polityczną przekonana jest także posłanka Grażyna Staniszewska - "Polityka, jak ją prezentują gazety i telewizje, to pasmo skandali, afer, agresji i cały arsenał chwytów poniżej pasa". Pokazując tylko taką politykę, media zniechęcają kobiety. "Kobiety są dużo bardziej konkretne i pragmatyczne. Jak już się za coś biorą, to chcą, żeby rozwiązać definitywnie jakiś problem, stworzyć instytucję, program na długie lata, a nie obkopywać się po kostkach i dla zasady wgniatać w ziemię przeciwnika" - uważa posłanka i dodaje, że w pogoni za sensacją media "zatracają swoją podstawową misję: rzetelnej informacji, rzetelnego pośrednictwa między obywatelem a polityką".
"W polityce media zdecydowanie bardziej lubią mężczyzn" - zauważa Genowefa Grabowska , choć dostrzega, że "zmiany w tym zakresie są już widoczne, chociaż następują powoli". Za błąd uważa to, że prasa kobieca "ucieka od polityki". "Do kobiet, o polityce trzeba mówić tak samo jak do mężczyzn tylko konkretniej i zdecydowanie ciekawiej" - przekonuje posłanka Grabowska.
"Media uprzedmiotawiając kobietę działają demoralizująco i destrukcyjnie przyczyniają się niejednokrotnie do wypaczania roli kobiet" - uważa Urszula Krupa - "Ukazując macierzyństwo jako obciążenie i zagrożenie wolności kobiety dodatkowo antagonizują relacje kobiet i mężczyzn, działają na szkodę rodziny". Posłanka przyznaje jednak, że masowość informacji, której służą media "sprzyja zainteresowaniu działalnością polityczną ze strony kobiet, co jednak nie powinno być przyczyną restrykcji parytetowych".
Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet i 50 rocznicy podpisania Traktatów Rzymskich w Parlamencie Europejskim odbyła się konferencja zorganizowana przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia, a Dyrekcja ds. Mediów PE zorganizowała seminarium dla dziennikarzy i panel dyskusyjny na temat zaangażowania kobiet w działalność polityczną i roli mediów w tym procesie. W dyskusji z dziennikarzami przybyłymi ze wszystkich państw członkowskich udział wzięli poseł i posłanki do Parlamentu Europejskiego, niemiecka dziennikarka telewizyjna oraz polska pisarka, feministka, kobieta-polityk i założycielka Partii Kobiet - Manuela Gretkowska .
20070308IPR03880 Międzynarodowy Dzień Kobiet w Parlamencie Europejskim - przesłuchanie w Komisji Praw Kobiet Kobiety w polityce, mediach oraz działania Unii Europejskiej dla równouprawnienia - artykuł serwisu prasowego (EN) Międzynarodowy Dzień Kobiet - artykuł serwisu prasowego (EN) Sylwetka poseł Urszuli Krupy Sylwetka poseł Genowefy Grabowskiej Sylwetka poseł Hanny Foltyn-Kubickiej Sylwetka poseł Grażyny Staniszewskiej Sylwetka poseł Małgorzaty Handzlik
PL
1
PHOTO
20070307PHT03866.jpg
PL
2
LINK
/comparl/femm/womensday/2007/default_en.htm
PL
5
LINK
/members/public/geoSearch/view.do?country=PL&partNumber=1&language=PL&id=28334
PL
6
LINK
/members/public/geoSearch/view.do?country=PL&partNumber=1&language=PL&id=23717
PL
7
LINK
/members/public/geoSearch/view.do?country=PL&partNumber=1&language=PL&id=34930
PL
8
LINK
/members/public/geoSearch/view.do?country=PL&partNumber=1&language=PL&id=28388
PL
9
LINK
/members/public/geoSearch/view.do?country=PL&partNumber=1&language=PL&id=28275
-//EP//TEXT IM-PRESS 20070308IPR03904 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20070305IPR03781 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
