P7_TA-PROV(2011)0211
Kołowe ciągniki rolnicze i leśne o wąskim rozstawie kół ***I
A7-0098/2011
Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu montowanych przed siedzeniem kierowcy w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół (tekst ujednolicony) ( COM(2010)0610 – C7-0340/2010 – 2010/0302(COD) )
(Zwykła procedura ustawodawcza – ujednolicenie)
Parlament Europejski,
–
uwzględniając projekt Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ( COM(2010)0610 ),
–
uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi Komisja przedstawiła wniosek Parlamentowi ( C7-0340/2010 ),
–
uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
–
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 19 stycznia 2011 r. Dz.U. C 84 z 17.3.2011, s. 54.
,
–
uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 20 grudnia 1994 r. – szybsza metoda pracy nad urzędową kodyfikacją tekstów prawnych Dz.U. C 102 z 4.4.1996, s. 2.
,
–
uwzględniając art. 86 i art. 55 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej ( A7-0098/2011 ),
A.
mając na uwadze, że zdaniem grupy konsultacyjnej złożonej z odpowiednich służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, wniosek ogranicza się do prostego ujednolicenia istniejących przepisów bez zmian co do istoty,
1.
przyjmuje w pierwszym czytaniu stanowisko przedstawione poniżej;
2.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom krajowym.
P7_TC1-COD(2010)0302
Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 11 maja 2011 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/.../UE w sprawie konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu montowanych przed siedzeniem kierowcy w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół
(Ujednolicenie)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 ,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Dz.U. C 84 z 17.3.2011, s. 54.
,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 11 maja 2011 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).
,
a także mając na uwadze, co następuje: (1)
Dyrektywa Rady 87/402/EWG z dnia 25 czerwca 1987 r. w sprawie konstrukcji zabez pieczających przy przewróceniu montowanych przed siedzeniem kierowcy w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół Dz.U. L 220 z 8.8.1987, s. 1.
została kilkakrotnie znacząco zmieniona Zob. załącznik VIII, część A.
. Dla zachowania przejrzystości i zrozumiałości należy ją ujednolicić.
(2)
Dyrektywa 87/402/EWG jest jedną ze szczegółowych dyrektyw dotyczących systemu homologacji typu WE, o którym mowa w dyrektywie Rady 74/150/EWG, zastąpionej dyrektywą 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG Dz.U. L 171 z 9.7.2003, s. 1.
i określa normy dotyczące projektowania i budowy ciągników rolniczych i leśnych odnoszące się do montowanych przed siedzeniem kierowcy konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu. Te normy techniczne dotyczą zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich, w celu umożliwienia stosowania procedury homologacji typu WE, o której mowa w dyrektywie 2003/37/WE, odnośnie każdego typu ciągnika. W związku z tym, przepisy ustanowione dyrektywą 2003/37/WE odnoszące się do ciągników rolniczych i leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi stosuje się do niniejszej dyrektywy.
(3)
Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów przeniesienia do prawa krajowego i rozpoczęcia stosowania dyrektyw określonych w załączniku VIII, część B,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
Niniejszą dyrektywę stosuje się do ciągników jak określono w art. 2 lit. j) dyrektywy 2003/37/WE mających następujące właściwości:
a)
prześwit pod pojazdem nie większy niż 600 mm poniżej najniżej położonych punktów osi przedniej i tylnej, umożliwiający dyferencjał;
b)
stały lub regulowany minimalny rozstaw kół jednej z osi mniejszy niż 1 150 mm, wyposażonych w opony większego rozmiaru. Zakłada się, że oś zamontowana z szerszymi oponami jest ustawiona na szerokości rozstawu nie większej niż 1 150 mm. Musi istnieć możliwość ustawienia szerokości kół drugiej osi w taki sposób, że krawędzie zewnętrzne węższych opon nie wychodzą poza krawędzie zewnętrzne opon drugiej osi. W przypadku, gdy obydwie osie są wyposażone w obramowania oraz opony tej samej wielkości, stała lub regulowana szerokość rozstawu kół obydwu osi musi być mniejsza niż 1 150 mm;
c)
masa większa od 600 kg i nie większa niż 3 000 kg, odpowiadająca masie nieobciążonego ciągnika, tak jak jest to zdefiniowane w pkt 2.1 Wzoru A w załączniku I do dyrektywy 2003/37/WE , włączając konstrukcję zabezpieczającą przy przewróceniu zamontowaną zgodnie z wymaganiami niniejszej dyrektywy oraz opony o największym zalecanym przez producenta rozmiarze.
Artykuł 2
1.
Każde państwo członkowskie udziela homologacji typu WE części w odniesieniu do wszystkich typów konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu i ich umocowania do ciągnika, które spełniają wymagania dotyczące konstrukcji oraz wymagania testowe, określone w załącznikach I i II.
2.
Państwo członkowskie, które przyznało homologację typu WE części, podejmuje środki wymagane w celu sprawdzenia, czy modele produkcyjne są zgodne z typem posiadającym homologację, tak dalece jak jest to konieczne i w przypadku zaistnienia potrzeby wypływającej ze współpracy z innymi państwami członkowskimi. Taka weryfikacja ogranicza się do kontroli na miejscu.
Artykuł 3
Państwa członkowskie, w odniesieniu do każdego typu konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu oraz jej umocowania do ciągnika, zatwierdzonych zgodnie z art. 2, wydają producentowi ciągnika lub konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu bądź jego upoważnionemu przedstawicielowi znak homologacji typu WE części, zgodny z przykładem przedstawionym w załączniku IV.
Państwa członkowskie podejmują odpowiednie środki zapobiegające użyciu znaków mogących spowodować pomylenie konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu z innymi przyrządami, którym udzielono homologacji typu części, zgodnie z art. 2.
Artykuł 4
Żadne z państw członkowskich nie zakazuje wprowadzenia na rynek konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu lub ich umocowania do ciągnika na podstawie ich konstrukcji lub metod działania, jeżeli posiadają one znak homologacji typu WE części.
Jednakże, państwo członkowskie może zabronić wprowadzenia na rynek konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu noszących znak homologacji typu WE części, które nie odpowiadają typowi, który posiada homologację.
Państwo członkowskie powiadamia pozostałe Państwa Członkowskie oraz Komisję o podjętych środkach, przedstawiając powody swojej decyzji.
Artykuł 5
Właściwe władze każdego państwa członkowskiego w ciągu jednego miesiąca przesyłają właściwym władzom pozostałych państw członkowskich kopię świadectwa homologacji typu WE części, którego wzór podany jest w załączniku V, wypełnionego dla każdego typu konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu, które zostały zatwierdzone lub nie.
Artykuł 6
1.
Jeśli państwo członkowskie, które udzieliło homologacji typu WE części uzna, iż pewna część konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu i ich umocowania do ciągnika, noszących jednakowy znak homologacji typu WE części nie spełnia wymagań dotyczących zatwierdzonego typu, podejmuje wówczas niezbędne środki, aby zapewnić, iż produkowane modele spełniają wymagania zatwierdzonego typu.
Właściwe władze tego państwa członkowskiego udzielają porad w sprawie podjętych środków właściwym władzom innych państw członkowskich, które mogą, o ile to konieczne, w razie poważnych i powtarzających się przypadków niespełniania wymagań zgodności, wycofać homologację typu WE części.
Władze te podejmują takie same środki, jeśli zostaną poinformowane przez właściwe władze innego państwa członkowskiego o takich przypadkach niespełniania warunków zgodności.
2.
Właściwe władze państw członkowskich w ciągu miesiąca powiadamiają się wzajemnie o cofnięciu homologacji typu WE części oraz o powodach podjętych środków.
Artykuł 7
Każda decyzja podjęta zgodnie z przepisami przyjętymi w wykonaniu niniejszej dyrektywy dotycząca odmowy lub wycofania homologacji typu WE części w odniesieniu do konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu lub ich umocowania do ciągnika albo zakazu ich wprowadzania na rynek czy użytkowania szczegółowo określał powody, uzasadniające jej podjęcie.
Decyzja taka zostaje podana do wiadomości zainteresowanej stronie, która jednocześnie zostaje poinformowana o dostępnych, zgodnych z obowiązującym w państwach członkowskich prawem, środkach zaradczych, jak również o czasie przewidzianym na skorzystanie z takich środków.
Artykuł 8
1.
W odniesieniu do ciągników spełniających wymogi określone w niniejszej dyrektywie żadne państwo członkowskie nie może:
a)
odmówić w odniesieniu do typu ciągnika udzielenia homologacji typu WE lub udzielenia krajowej homologacji typu;
b)
zakazać dopuszczenia do ruchu ciągników.
2.
Państwa członkowskie mogą odmówić udzielenia krajowej homologacji typu w odniesieniu do typu ciągnika, który nie spełnia wymogów określonych w niniejszej dyrektywie.
Artykuł 9
1.
Żadne z państw członkowskich nie może odmówić rejestracji lub zakazać sprzedaży lub eksploatowania ciągników z powodów dotyczących konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu i ich umocowania do ciągnika, o ile noszą one znak homologacji typu WE części i gdy zostały spełnione wymagania określone w załączniku VI.
Jednakże państwa członkowskie mogą, zgodnie z Traktatem, nałożyć ograniczenia dotyczące używania ciągników, określone w art. 1 , w pewnych obszarach, gdzie wymaga tego bezpieczeństwo, w związku ze szczególnym charakterem niektórych obszarów lub zbiorów. Państwa członkowskie informują Komisję o wszelkich tego typu ograniczeniach przed wprowadzeniem ich w życie oraz o powodach ich przyjęcia.
2.
Niniejsza dyrektywa nie ma wpływu na prawo państw członkowskich do określenia, przy należytym uwzględnieniu przepisów Traktatu, wymagań, które uznają one za konieczne celem zapewnienia ochrony pracowników podczas używania przez nich omawianych ciągników, pod warunkiem, iż nie oznacza to, że konstrukcje zabezpieczające zostaną zmienione w sposób nieprzewidziany niniejszą dyrektywą.
Artykuł 10
1.
W związku z homologacją typu WE każdy ciągnik, do którego stosuje się art. 1, ma być wyposażony w konstrukcję zabezpieczającą przy przewróceniu.
2.
Konstrukcja określona w ust. 1, o ile nie jest to konstrukcja zabezpieczająca zamontowana z tyłu, ma spełniać wymagania określone w załącznikach I i II do niniejszej dyrektywy lub w załącznikach I do IV do dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/57/WE Dz.U. L 261 z 3.10.2009, s. 1.
bądź 2009/75/WE Dz.U. L 261 z 3.10.2009, s. 40.
.
Artykuł 11
Zmiany konieczne do dostosowania wymagań określonych w załącznikach od I do VII , celem uwzględnienia postępu technicznego, przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 20 ust. 3 dyrektywy 2003/37/WE .
Artykuł 12
Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy.
Artykuł 13
Dyrektywa 87/402/EWG, zmieniona aktami wymienionymi w załączniku VIII część A, traci moc, bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów przeniesienia do prawa krajowego i rozpoczęcia stosowania dyrektyw określonych w załączniku VIII, część B.
Odesłania do uchylonej dyrektywy odczytuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku IX.
Artykuł 14
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w
Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
.
Artykuł 15
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w […]
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
Przewodniczący Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK I
WARUNKI DOTYCZĄCE HOMOLOGACJI TYPU WE CZĘŚCI
1.
Stosuje się definicje i wymagania pkt 1 kodeksu 6 Norma OECD dotycząca urzędowych badań montowanych z tyłu konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu się w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół.
decyzji OECD C(2008) 128 z października 2008 r., z wyjątkiem pkt 1.1 (Ciągniki rolnicze i leśne), jak następuje: 1.
Definicje
1.1
[nie stosuje się]
1.2
Konstrukcje zabezpieczające przy przewróceniu (ROPS)
’Konstrukcja zabezpieczająca przy przewróceniu’ (rama lub kabina ochronna), zwana dalej ’konstrukcją zabezpieczającą’ oznacza konstrukcję zamocowaną do ciągnika, której zasadniczym celem jest wyeliminowane lub ograniczenie zagrożenia dla kierowcy wynikającego z przewrócenia się ciągnika w czasie jego zwykłej eksploatacji.
Cechą konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu jest strefa przestrzeni chronionej odpowiednio duża, by zapewnić ochronę kierowcy siedzącego wewnątrz obwiedni konstrukcji lub w obrębie przestrzeni ograniczonej szeregiem linii prostych wychodzących z zewnętrznych krawędzi konstrukcji w stronę dowolnej części ciągnika, która może zetknąć się z płaskim podłożem i jest w stanie podeprzeć ciągnik w takim położeniu w przypadku jego przewrócenia się.
1.3
Rozstaw kół
1.3.1
Definicja wstępna: płaszczyzna środkowa koła
Płaszczyzna środkowa koła znajduje się w jednakowej odległości od dwu płaszczyzn zawierających obrzeże obręczy na ich krawędziach zewnętrznych.
1.3.2
Definicja rozstawu kół
Płaszczyzna pionowa przechodząca przez oś koła przecina jego płaszczyznę środkową wzdłuż linii prostej, która w pewnym punkcie styka się z powierzchnią podparcia. Jeżeli dla każdego z kół ciągnika mających wspólną oś określone w ten sposób zostaną dwa punkty A i B, to odległość między punktami A i B stanowi rozstaw kół. Rozstaw kół można zdefiniować w ten sposób zarówno dla kół przednich, jak i tylnych. W przypadku kół bliźniaczych rozstaw kół stanowi odległość między dwoma płaszczyznami, z których każda jest płaszczyzną środkową pary kół.
1.3.3
Definicja dodatkowa: płaszczyzna środkowa ciągnika
Weźmy skrajne położenia punktów A i B osi tylnej ciągnika, takie, że wielkość rozstawu jest maksymalna. Płaszczyzna pionowa tworząca kąt prosty z odcinkiem AB w jego środku stanowi płaszczyznę środkową ciągnika.
1.4
Rozstaw osi
Odległość między płaszczyznami pionowymi przechodzącymi przez dwa odcinki AB, jak określono w pkt 1.3, z których pierwszy to odcinek między kołami przednimi, a drugi – odcinek między kołami tylnymi.
1.5
Wyznaczanie punktu bazowego siedziska; usytuowanie i regulacja siedziska do celów badania
1.5.1
Punkt bazowy siedziska (SIP) W przypadku prób rozciągania według sprawozdań z badania, w których pierwotnie posługiwano się punktem bazowym siedziska SRP, wymaganych pomiarów dokonuje się z uwzględnieniem punktu bazowego siedziska SRP, a nie SIP, a fakt stosowania SRP należy wyraźnie zaznaczyć (zob. załącznik I).
Punkt bazowy siedziska wyznacza się zgodnie z normą ISO 5353:1995.
1.5.2
Usytuowanie i regulacja siedziska do celów badania
1.5.2.1
W przypadku możliwości regulacji kąta nachylenia oparcia i poduszki siedziska, należy je ustawić w taki sposób, by punkt bazowy siedziska znalazł się w najwyższym położeniu tylnym.
1.5.2.2
W przypadku gdy siedzisko posiada zawieszenie, należy je zablokować w położeniu środkowym, chyba że jest to niezgodne ze wskazówkami producenta siedziska.
1.5.2.3
W przypadku gdy położenie siedziska jest regulowane jedynie wzdłużnie i pionowo, oś podłużna przechodząca przez punkt bazowy siedziska musi być równoległa do pionowej płaszczyzny wzdłużnej ciągnika, przechodzącej przez środek koła kierownicy, przy tym nie dalej niż 100 mm od tej płaszczyzny.
1.6
Przestrzeń chroniona
1.6.1
Pionowa płaszczyzna odniesienia i linia odniesienia
Przestrzeń chronioną (rysunek 6.1 w załączniku II) określa się na podstawie pionowej płaszczyzny odniesienia oraz linii odniesienia.
1.6.1.1
Płaszczyznę odniesienia stanowi płaszczyzna pionowa, zasadniczo zgodna z kierunkiem wzdłużnym ciągnika i przechodząca przez punkt bazowy siedziska oraz środek koła kierownicy. Płaszczyzna odniesienia jest zwykle zbieżna ze wzdłużną płaszczyzną środkową ciągnika. Przyjmuje się, że płaszczyzna odniesienia podczas obciążania przemieszcza się w poziomie wraz z siedziskiem i kołem kierownicy, przy czym jest ona niezmiennie prostopadła do ciągnika lub podłogi konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu.
1.6.1.2
Linią odniesienia jest linia zawarta w płaszczyźnie odniesienia, która przechodzi przez punkt znajdujący się w odległości 140 + ah z tyłu i 90 – av poniżej punktu bazowego siedziska oraz pierwszy punkt na obrzeżu koła kierownicy, który przecina po poprowadzeniu w poziomie.
1.6.2
Wyznaczanie przestrzeni chronionej w ciągnikach o siedzisku bez możliwości odwrócenia.
Przestrzeń chroniona w ciągnikach o siedzisku bez możliwości odwrócenia określona jest w pkt 1.6.2.1 do 1.6.2.11, a w przypadku ciągnika znajdującego się na powierzchni poziomej, w którym siedzisko, o ile jest regulowane, ustawione jest w najwyższym położeniu tylnym Użytkownikom zwraca się uwagę, że punkt bazowy siedziska wyznaczany jest zgodnie z normą ISO 5353 i stanowi on punkt stały w stosunku do ciągnika, który nie przemieszcza się w przy zmianie położenia siedziska ze środkowego na inne. Na potrzeby wyznaczenia przestrzeni chronionej siedzisko ustawia się w najwyższym położeniu tylnym.
, a kierownica, o ile jest regulowana, ustawiona jest w położeniu środkowym przewidzianym dla siedzącego kierowcy, przestrzeń tę wyznaczają następujące płaszczyzny:
1.6.2.1
dwie płaszczyzny pionowe 250 mm po każdej stronie płaszczyzny odniesienia, biegnące 300 mm w górę od płaszczyzny określonej w pkt 1.6.2.8 oraz wzdłużnie co najmniej 550 mm przed płaszczyzną pionową prostopadłą do płaszczyzny odniesienia przechodzącą w odległości (210 – ah) mm przed punktem bazowym siedziska;
1.6.2.2
dwie płaszczyzny pionowe 200 mm po każdej stronie płaszczyzny odniesienia, biegnące 300 mm w górę od płaszczyzny określonej w pkt 1.6.2.8 oraz wzdłużnie od powierzchni określonej w pkt 1.6.2.11 do płaszczyzny pionowej prostopadłej do płaszczyzny odniesienia i przechodzącej w odległości (210 – ah) mm przed punktem bazowym siedziska;
1.6.2.3
płaszczyzna pochyła prostopadła do płaszczyzny odniesienia, przebiegająca 400 mm ponad linią odniesienia, do której jest równoległa, biegnąca do tyłu ku punktowi, w którym przecina płaszczyznę pionową prostopadłą do płaszczyzny odniesienia i która przechodzi przez punkt (140 + ah) mm z tyłu za punktem bazowym siedziska;
1.6.2.4
płaszczyzna pochyła prostopadła do płaszczyzny odniesienia, styczna z płaszczyzną określoną w pkt 1.6.2.3 na jej skrajnej tylnej krawędzi i spoczywająca na górnej powierzchni siedziska;
1.6.2.5
płaszczyzna pionowa prostopadła do płaszczyzny odniesienia, przechodząca co najmniej 40 mm przed kołem kierownicy i co najmniej 760 – ah przed punktem bazowym siedziska;
1.6.2.6
powierzchnia walcowa o osi prostopadłej do płaszczyzny odniesienia, o promieniu 150 mm, styczna do płaszczyzn określonych w pkt 1.6.2.3 oraz 1.6.2.5;
1.6.2.7
dwie równoległe płaszczyzny pochyłe przechodzące przez górne krawędzie płaszczyzn określonych w pkt 1.6.2.1, przy czym płaszczyzna pionowa znajduje się na boku, na który następuje uderzenie nie bliżej niż 100 mm od płaszczyzny odniesienia powyżej przestrzeni chronionej;
1.6.2.8
płaszczyzna pozioma przechodząca przez punkt 90 – av poniżej punktu bazowego siedziska;
1.6.2.9
dwie części płaszczyzny pionowej prostopadłej do płaszczyzny odniesienia przechodzące 210 – ah przed punktem bazowym siedziska, przy czym obydwie części płaszczyzny łączą, odpowiednio, skrajne tylne brzegi płaszczyzn określonych w pkt 1.6.2.1 ze skrajnymi przednimi brzegami płaszczyzn określonych w pkt 1.6.2.2;
1.6.2.10
dwie części płaszczyzny poziomej przechodzącej 300 mm nad płaszczyzną określoną w pkt 1.6.2.8, przy czym obydwie części płaszczyzny łączą, odpowiednio, skrajne górne brzegi płaszczyzn pionowych określonych w pkt 1.6.2.2 ze skrajnymi dolnymi brzegami płaszczyzn pochyłych określonych w pkt 1.6.2.7;
1.6.2.11
powierzchnia, w razie konieczności zakrzywiona, której tworząca jest prostopadła do płaszczyzny odniesienia i spoczywa na tylnej powierzchni oparcia siedziska.
1.6.3
Wyznaczanie przestrzeni chronionej w ciągnikach ze zmianą pozycji kierowcy
W przypadku ciągników ze zmianą pozycji kierowcy (z odwracanym siedziskiem i kołem kierownicy) przestrzeń chroniona obejmuje dwie przestrzenie chronione wyznaczone przez dwa różne położenia koła kierownicy i siedziska.
1.6.4
Siedziska dodatkowe
1.6.4.1
W przypadku ciągników, w których można zamontować dodatkowe siedziska, w badaniach uwzględnia się przestrzeń obejmującą punkty bazowe siedziska wynikające ze wszystkich możliwych wariantów ustawienia. Konstrukcja zabezpieczająca nie może naruszać powiększonej w ten sposób przestrzeni chronionej, uwzględniającej różne punkty bazowe siedziska.
1.6.4.2
Jeżeli już po przeprowadzeniu badania oferowany jest nowy wariant siedziska, należy ustalić, czy przestrzeń chroniona wokół nowego punktu bazowego siedziska zawiera się w poprzednio określonej przestrzeni. Jeżeli nie zawiera się w niej, należy przeprowadzić nowe badanie.
1.7
Dopuszczalne tolerancje
Wymiary liniowe: ± 3 mm
z wyjątkiem: -- odkształcenie opon: ± 1 mm
–
- odkształcenie konstrukcji przy obciążeniu poziomym: ± 1 mm
–
- wysokość spadu bloku wahadła: ± 1 mm
Masy: ± 1 %
Siły: ± 2 %
Kąty: ± 2 °
1.8
Symbole
ah
(mm)
Połowa zakresu regulacji siedziska w kierunku poziomym.
av
(mm)
Połowa ustawienia siedziska w kierunku pionowym.
B
(mm)
Minimalna całkowita szerokość ciągnika.
Bb
(mm)
Maksymalna zewnętrzna szerokość konstrukcji zabezpieczającej.
D
(mm)
Odkształcenie konstrukcji w punkcie uderzenia (badania dynamiczne) lub w punkcie przyłożenia obciążenia i zgodnie z jego kierunkiem (badania statyczne).
D’
(mm)
Odkształcenie konstrukcji dla obliczonej ilości wymaganej energii.
Ea
(J)
Energia odkształcenia pochłonięta przy usunięciu obciążenia. Pole pod krzywą F-D.
Ei
(J)
Pochłonięta energia odkształcenia. Pole pod krzywą F-D.
E’i
(J)
Energia odkształcenia pochłonięta po przyłożeniu dodatkowego obciążenia po pęknięciu lub rozerwaniu.
E'’i
(J)
Energia odkształcenia pochłonięta w próbie przeciążania w przypadku usunięcia obciążenia przed rozpoczęciem próby przeciążania. Pole pod krzywą F-D.
Eil
(J)
Energia wejściowa pochłaniana po przyłożeniu obciążenia wzdłużnego.
Eis
(J)
Energia wejściowa pochłaniana po przyłożeniu obciążenia bocznego.
F
(N)
Siła obciążenia statycznego.
F’
(N)
Siła obciążenia dla obliczonej ilości wymaganej energii, która odpowiada E’i.
F-D
Wykres zależności siły i odkształcenia.
Fi
(N)
Siła przyłożona do tylnego sztywnego elementu.
Fmax
(N)
Maksymalna siła obciążenia statycznego występująca przy obciążeniu, z wyłączeniem przeciążania.
Fv
(N)
Pionowa siła zgniatania.
H
(mm)
Wysokość spadu bloku wahadła (badania dynamiczne).
H’
(mm)
Wysokość spadu bloku wahadła w próbie dodatkowej (badania dynamiczne).
I
(kg.m2)
Obliczeniowy moment bezwładności ciągnika wokół linii środkowej kół tylnych, bez względu na masę kół tylnych.
L
(mm)
Obliczeniowy rozstaw osi ciągnika.
M
(kg)
Masa obliczeniowa ciągnika w badaniach wytrzymałościowych, określona w pkt 3.2.1.4. załącznika II.’
2.
WYMAGANIA OGÓLNE
2.1.
Każda konstrukcja zabezpieczająca i jej umocowanie do ciągnika muszą być zaprojektowane i zbudowane w sposób zapewniający realizację ich podstawowego celu, określonego w pkt 1.
2.2.
Warunek ten uznaje się za spełniony, jeśli spełnione są wymagania załącznika II .
3.
WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ TYPU WE CZĘŚCI
3.1.
Z wnioskiem o homologację typu WE części w odniesieniu do wytrzymałości konstrukcji zabezpieczającej oraz wytrzymałości jej umocowania do ciągnika musi wystąpić producent ciągnika lub producent konstrukcji zabezpieczającej bądź ich upoważnieni przedstawiciele.
3.2.
Do wniosku o homologację typu WE części dołącza się trzy egzemplarze następujących dokumentów oraz następujące informacje:
– rysunek, z zaznaczeniem jego skali lub z podaniem podstawowych wymiarów, przedstawiający ogólny układ konstrukcji zabezpieczającej. Rysunek ten musi, w szczególności, przedstawiać szczegóły elementów mocujących,
– fotografie pokazujące szczegóły części mocujących z boku oraz z przodu,
– krótki opis konstrukcji zabezpieczającej, w tym typu konstrukcji, szczegółów umocowania do ciągnika oraz, w przypadku gdy jest to konieczne, szczegółów dotyczących okładziny oraz wykładziny wewnętrznej,
– szczegóły dotyczące materiałów wykorzystanych w konstrukcji oraz mocowaniu konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu (patrz załącznik III).
3.3.
Ciągnik reprezentatywny dla danego typu, w odniesieniu do którego ma zostać homologowana konstrukcja zabezpieczająca, musi zostać przedstawiony służbie technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzanie testów homologacji typu WE części. Ciągnik ten musi być wyposażony w konstrukcję zabezpieczającą.
Ponadto producent musi wskazać rozmiar odpowiednich opon lub takich, które będą odpowiednie dla przedniej i tylnej osi.
3.4.
Posiadacz homologacji typu WE części może wystąpić o jego rozszerzenie na inne typy ciągników. Właściwe władze, które udzieliły pierwotnie homologacji typu WE części, muszą wyrazić zgodę na jego rozszerzenie, o ile zatwierdzona konstrukcja zabezpieczająca oraz typ(-y) ciągnika, w odniesieniu do którego zwrócono się o homologację, spełniają następujące warunki:
– masa nieobciążonego ciągnika, zgodnie z definicją w pkt 2.1 wzoru A w załączniku I do dyrektywy 2003/37/WE , nie przekracza o więcej niż o 5 % masy odniesienia stosowanej przy teście,
– metoda umocowania oraz punkt umocowania ciągnika są jednakowe,
– wszystkie części, takie jak błotniki i osłony wzmacniające konstrukcję zabezpieczającą mają jednakową wytrzymałość i są tak samo umieszczone w stosunku do konstrukcji zabezpieczającej,
– podstawowe wymiary oraz pozycja siedzenia i kierownicy w stosunku do konstrukcji zabezpieczającej, jak również pozycja punktów uznawanych za sztywne i branych pod uwagę przy sprawdzaniu zabezpieczenia wolnej przestrzeni w stosunku do konstrukcji zabezpieczającej, gwarantują nadal ochronę wolnej przestrzeni przez konstrukcję, po tym jak konstrukcja uległa deformacji w wyniku różnych testów.
4.
OZNAKOWANIE
4.1.
Każda konstrukcja zabezpieczająca odpowiadająca typowi, który posiada homologację, musi być oznakowana w następujący sposób:
4.1.1.
Znak towarowy lub nazwa handlowa;
4.1.2.
Znak homologacji typu WE części, zgodny z przykładem podanym w załączniku IV;
4.1.3.
Numer seryjny konstrukcji zabezpieczającej;
4.1.4.
Marka oraz typ(-y) ciągnika(-ów), dla których przeznaczona jest konstrukcja zabezpieczająca.
4.2.
Wszystkie te informacje muszą być umieszczone na małej blaszce.
4.3.
Oznakowania te muszą być widoczne, czytelne oraz nieścieralne.
ZAŁĄCZNIK II
Wymagania techniczne
Wymagania techniczne dotyczące homologacji typu WE konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu, montowanych przed siedziskiem kierowcy w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół, są określone w pkt 3 kodeksu 6 Norma OECD dotycząca urzędowych badań konstrukcji zabezpieczających przy przewróceniu się, montowanych z przodu w kołowych ciągnikach rolniczych i leśnych o wąskim rozstawie kół.
decyzji OECD C(2008) 128 z października 2008 r., z wyjątkiem pkt 3.2.4 (Sprawozdanie z badań), 3.4.1. (Rozszerzenia administracyjne), 3.5 (Oznakowanie) i 3.7 (Mocowanie pasa bezpieczeństwa) i mają następujące brzmienie: 3.
ZASADY I ZALECENIA
3.1
Warunki wstępne do badań wytrzymałościowych
3.1.1
Pełne przeprowadzenie dwóch badań wstępnych
Konstrukcję zabezpieczającą można poddać badaniom wytrzymałościowym dopiero po pełnym zadowalającym przeprowadzeniu badania stabilności bocznej i badania braku skłonności do dalszego przewracania się (zob, schemat na rysunku 6.3).
3.1.2
Przygotowanie do badań wstępnych
3.1.2.1
Ciągnik musi być wyposażony w konstrukcję zabezpieczającą umieszczoną w pozycji gwarantującej zabezpieczenie.
3.1.2.2
Ciągnik musi posiadać opony o największej średnicy wskazanej przez producenta oraz o najmniejszym przekroju poprzecznym dla opon o tej średnicy. Opony nie mogą być obciążone płynem i muszą być napompowane do ciśnienia zalecanego dla pracy w terenie.
3.1.2.3
Należy zapewnić możliwie najwęższy rozstaw kół tylnych; szerokość rozstawu kół przednich musi być jak najbliższa szerokości wspomnianego rozstawu. Jeśli istnieje możliwość rozstawienia kół przednich na dwa sposoby, różniące się w równym stopniu od najwęższego rozstawienia kół tylnych, należy wybrać z tych dwóch szersze rozstawienie kół przednich.
3.1.2.4
Należy wypełnić wszystkie zbiorniki ciągnika lub zastąpić płyn równoważną masą w danym położeniu.
3.1.2.5
Wszystkie części seryjnego fabrycznego wyposażenia ciągnika muszą być do niego zamocowane w swoim normalnym położeniu.
3.1.3
Badanie stabilności bocznej
3.1.3.1
Ciągnik przygotowany zgodnie z powyższym opisem umieszcza się na płaszczyźnie poziomej, tak by punkt obrotu przedniej osi ciągnika lub, w przypadku ciągnika przegubowego, punkt obrotu w płaszczyźnie poziomej między dwoma osiami mógł się swobodnie poruszać.
3.1.3.2
Za pomocą podnośnika lub wciągnika należy przechylić część ciągnika sztywno połączoną z osią, która przenosi obciążenie ponad 50 % masy ciągnika, jednocześnie stale dokonując pomiaru kąta nachylenia. Kąt ten musi wynosić co najmniej 38 ° w momencie spoczynku ciągnika w stanie równowagi chwiejnej na kołach dotykających podłoża. Próbę należy wykonać raz przy kole kierownicy skręconym w prawo do oporu i raz przy kole kierownicy skręconym w lewo do oporu.
3.1.4
Badanie braku skłonności do dalszego przewracania się
3.1.4.1
Uwagi ogólne
Badanie to ma za zadanie sprawdzenie, czy konstrukcja zamontowana na ciągniku w celu ochrony kierowcy zapobiega w sposób skuteczny dalszemu przewracaniu się ciągnika w przypadku jego upadku bocznego na pochyłość o gradiencie 1 w 1,5 (rysunek 6.4).
Brak skłonności do dalszego przewracania się można sprawdzić, stosując jedną z dwóch metod opisanych poniżej w pkt 3.1.4.2 i 3.1.4.3.
3.1.4.2
Wykazanie braku skłonności ciągnika do dalszego przewracania się przy zastosowaniu badania na przewracanie się
3.1.4.2.1
Badanie na przewracanie się należy przeprowadzić na pochylni testowej o długości co najmniej czterech metrów (zob. rysunek 6.4). Powierzchnia musi być pokryta 18-centymetrową warstwą materiału, który mierzony zgodnie z normami ASAE S313.3 FEB1999 i ASAE EP542 FEB1999 odnoszącymi się do penetrometru stożkowego do badania gleb wykazuje wskaźnik penetracji stożkowej wynoszący:
A = 235 ± 20 lub B = 335 ± 20 3.1.4.2.2
Ciągnik (przygotowany zgodnie z opisem w pkt 3.1.2) jest przechylany na bok przy zerowej prędkości początkowej. W tym celu umieszcza się go na początku pochylni testowej w taki sposób, iż koła znajdujące się niżej na pochylni spoczywają na pochylni, a płaszczyzna środkowa ciągnika jest równoległa do poziomic pochylni. Po uderzeniu w powierzchnię pochylni testowej ciągnik może unieść się nad powierzchnię poprzez obrót wokół górnego rogu konstrukcji zabezpieczającej, jednakże nie może przewrócić się dalej. Musi upaść z powrotem na bok, którym jako pierwszym uderzył powierzchnię.
3.1.4.3
Wykazanie braku skłonności do dalszego przewracania się za pomocą obliczeń
3.1.4.3.1
W celu sprawdzenia braku skłonności do dalszego przewracania się za pomocą obliczeń należy określić następujące dane charakteryzujące ciągnik (zob. rysunek 6.5):
B0
(m)
Szerokość opon tylnych
B6
(m)
Szerokość konstrukcji zabezpieczającej pomiędzy punktami uderzenia z lewej i prawej strony
B7
(m)
Szerokość maski silnika
D0
(rad)
Kąt wahań osi przedniej od pozycji zero do końca ruchu
D2
(m)
Wysokość opon przednich przy pełnym obciążeniu osi
D3
(m)
Wysokość opon tylnych przy pełnym obciążeniu osi
H0
(m)
Wysokość punktu obrotu przedniej osi
H1
(m)
Wysokość położenia środka ciężkości
H6
(m)
Wysokość punktu uderzenia
H7
(m)
Wysokość maski silnika
L2
(m)
Odległość pozioma między środkiem ciężkości a osią przednią
L3
(m)
Odległość pozioma między środkiem ciężkości a osią tylną
L6
(m)
Odległość pozioma między środkiem ciężkości a głównym punktem przecięcia konstrukcji zabezpieczającej (ze znakiem minus, jeśli punkt leży przed płaszczyzną środka ciężkości)
L7
(m)
Odległość pozioma między środkiem ciężkości a przednim rogiem maski silnika
Mc
(kg)
Masa ciągnika wykorzystywana w obliczeniach
Q
(kgm2)
Moment bezwładności wokół osi wzdłużnej przez środek ciężkości
S
(m)
Rozstaw kół tylnych
Suma szerokości rozstawu kół (S) oraz opon (B0) musi być większa niż szerokość B6 konstrukcji zabezpieczającej.
3.1.4.3.2
Do celów obliczeń można przyjąć następujące uproszczenia:
3.1.4.3.2.1
ciągnik w stanie spoczynku przewraca się na pochylni o gradiencie 1/1,5 z wyważoną osią przednią w momencie, gdy środek ciężkości znajduje się pionowo ponad osią obrotu;
3.1.4.3.2.2
oś obrotu jest równoległa do wzdłużnej osi ciągnika i przechodzi przez środek powierzchni kontaktu kół przedniego i tylnego znajdujących się niżej na pochylni;
3.1.4.3.2.3
ciągnik nie zsuwa się w dół;
3.1.4.3.2.4
uderzenie na pochylnię jest częściowo sprężyste, przy współczynniku sprężystości:
U = 0,2
3.1.4.3.2.5
głębokość zagłębienia się w pochylnię oraz deformacja konstrukcji zabezpieczającej łącznie osiągają wartość:
T = 0,2 m
3.1.4.3.2.6
żadne inne części ciągnika nie zagłębiają się w pochylnię.
3.1.4.3.3
Program komputerowy (BASIC Program i przykłady dostępne są na stronach internetowych OECD.
) służący określaniu skłonności lub braku skłonności do dalszego przewracania się przewróconego bocznie ciągnika o wąskim rozstawie kół z konstrukcją zabezpieczającą przy przewróceniu zamontowaną z przodu jest częścią niniejszego kodeksu, z przykładami 6.1 - 6.11.
3.1.5
Metody pomiaru
3.1.5.1
Odległości poziome między środkiem ciężkości a osią tylną (L3) lub przednią (L2)
Należy zmierzyć odległość pomiędzy osią przednią a tylną po obu stronach ciągnika w celu sprawdzenia, czy nie ma kąta skrętu.
Odległość pomiędzy środkiem ciężkości a osią tylną (L3) lub osią przednią (L2) należy wyliczyć z rozkładu masy ciągnika pomiędzy koła tylne i przednie.
3.1.5.2
Wysokość opon tylnych (D3) i przednich (D2)
Należy zmierzyć odległość od najwyższego punktu opony do płaszczyzny podłoża (rysunek 6.5); tę samą metodę należy stosować do opon przednich i tylnych.
3.1.5.3
Odległość pozioma między środkiem ciężkości a głównym punktem przecięcia konstrukcji zabezpieczającej (L6).
Należy zmierzyć odległość między środkiem ciężkości a głównym punktem przecięcia konstrukcji zabezpieczającej (rysunek 6.6.a, 6.6.b i 6.6.c). Jeśli konstrukcja zabezpieczająca znajduje się przed płaszczyzną środka ciężkości, to uzyskany wymiar poprzedza się znakiem minus (-L6).
3.1.5.4
Szerokość konstrukcji zabezpieczającej (B6)
Należy zmierzyć odległość między punktami uderzenia dwóch pionowych słupków konstrukcji z lewej i prawej strony.
Punkt uderzenia określa płaszczyzna styczna do konstrukcji zabezpieczającej, przechodząca przez linię wyznaczoną przez najbardziej wysunięte w górę i na zewnątrz punkty opon przedniej i tylnej (rysunek 6.7).
3.1.5.5
Wysokość konstrukcji zabezpieczającej (H6)
Należy zmierzyć odległość pionową od punktu uderzenia konstrukcji do płaszczyzny podłoża.
3.1.5.6
Wysokość maski silnika (H7)
Należy zmierzyć odległość pionową od punktu uderzenia maski silnika do płaszczyzny podłoża.
Punkt uderzenia określa płaszczyzna styczna do maski silnika i konstrukcji zabezpieczającej, przechodząca przez najbardziej wysunięte w górę i na zewnątrz punkty opony przedniej (rysunek 6.7). Pomiaru należy dokonać po obu stronach maski silnika.
3.1.5.7
Szerokość maski silnika (B7)
Należy zmierzyć odległość pomiędzy oboma określonymi wcześniej punktami uderzenia maski silnika.
3.1.5.8
Odległość pozioma między środkiem ciężkości a przednim rogiem maski silnika (L7)
Należy zmierzyć odległość pomiędzy określonym wcześniej punktem uderzenia maski silnika a środkiem ciężkości.
3.1.5.9
Wysokość punktu obrotu przedniej osi (H0)
Należy sprawdzić odległość pionową między środkiem punktu obrotu przedniej osi a środkiem osi opon przednich (H01), która musi być ujęta w sprawozdaniu technicznym producenta.
Należy zmierzyć odległość pionową od środka osi opon przednich (H02) do płaszczyzny podłoża (rysunek 6.8).
Wysokość punktu obrotu przedniej osi (H0) to suma tych dwóch wartości.
3.1.5.10
Rozstaw kół tylnych (S)
Należy zmierzyć minimalny rozstaw kół tylnych z założonymi oponami o największym rozmiarze określonym przez producenta (rysunek 6.9).
3.1.5.11
Szerokość opon tylnych (B0)
Należy zmierzyć odległość pomiędzy wewnętrzną a zewnętrzną płaszczyzną pionową opony tylnej w jej górnej części (rysunek 6.9).
3.1.5.12
Kąt wahań osi przedniej (D0)
Należy zmierzyć po obu stronach osi przedniej największy kąt wahań tej osi od pozycji poziomej do maksymalnego wychylenia, biorąc pod uwagę ewentualną obecność amortyzatora końca skoku. Należy przyjąć największy zmierzony kąt.
3.1.5.13
Masa ciągnika (M)
Masę ciągnika należy ustalić zgodnie z warunkami określonymi w pkt 3.2.1.4.
3.2
Warunki badania wytrzymałości konstrukcji zabezpieczających oraz ich zamocowania do ciągnika
3.2.1
Wymagania ogólne
3.2.1.1
Cele badania
Badania przeprowadzane przy zastosowaniu specjalnej aparatury mają na celu symulowanie obciążeń, jakim podlega konstrukcja zabezpieczająca w przypadku przewrócenia się ciągnika. Badania takie umożliwiają dokonanie oceny wytrzymałości konstrukcji zabezpieczającej i elementów mocujących ją do ciągnika oraz wszystkich części ciągnika przenoszących obciążenie podczas badania.
3.2.1.2
Metody badań
Badania można przeprowadzać z zastosowaniem metody dynamicznej lub statycznej. Obydwie wymienione metody uważa się za równoważne.
3.2.1.3
Zasady ogólne dotyczące przygotowania do badań
3.2.1.3.1
Konstrukcja zabezpieczająca musi spełniać wymagania produkcji seryjnej. Mocuje się ją na jednym z ciągników, dla których jest przeznaczona, zgodnie z metodą zalecaną przez producenta.
Uwaga: w statycznym badaniu wytrzymałościowym nie musi brać udziału cały ciągnik, przy czym konstrukcja zabezpieczająca oraz części ciągnika, do których jest ona zamontowana, tworzą funkcjonujący układ, zwany dalej ’zespołem’.
3.2.1.3.2
Zarówno do badania statycznego, jak i dynamicznego ciągnik (lub zespół) musi być wyposażony we wszystkie seryjnie produkowane części, które mogą mieć wpływ na wytrzymałość konstrukcji zabezpieczającej lub które mogą być niezbędne do badania wytrzymałościowego.
Części mogące stwarzać zagrożenie w przestrzeni chronionej muszą być zamontowane w ciągniku (zespole) w sposób umożliwiający ich sprawdzanie pod względem zgodności z warunkami oceny określonymi w pkt 3.2.3.
Należy dostarczyć lub przedstawić na rysunkach wszystkie części ciągnika lub konstrukcji zabezpieczającej, w tym części chroniące przed działaniem warunków atmosferycznych.
3.2.1.3.3
W celu przeprowadzenia badań wytrzymałościowych należy usunąć wszelkie płyty i możliwe do wymontowania elementy niekonstrukcyjne, ponieważ mogą one zwiększać wytrzymałość konstrukcji zabezpieczającej.
3.2.1.3.4
Regulację rozstawu kół należy dobrać w taki sposób, by w miarę możliwości zapobiec opieraniu się konstrukcji zabezpieczającej na oponach podczas badań wytrzymałościowych. Jeśli badania przeprowadzane są metodą statyczną, koła mogą być zdemontowane.
3.2.1.4
Masa obliczeniowa ciągnika w badaniach wytrzymałościowych
Masa obliczeniowa M, stosowana we wzorach do celów obliczenia wysokości spadu bloku wahadła, energii obciążenia oraz sił zgniatania, musi być co najmniej równa masie ciągnika bez wyposażenia dodatkowego, jednakże z uwzględnieniem masy czynnika chłodzącego, olejów, paliwa, narzędzi oraz konstrukcji zabezpieczającej. Nie uwzględnia się dodatkowych obciążników przednich lub tylnych, obciążników do kół, doczepionych maszyn, narzędzi ani wszelkich specjalistycznych części.
3.2.2
Badania
3.2.2.1
Kolejność badań
Kolejność badań jest następująca, bez uszczerbku dla badań dodatkowych, wymienionych w pkt 3.3.1.1.6, 3.3.1.1.7, 3.3.2.1.6 oraz 3.3.2.1.7:
(1)
uderzenie (badanie dynamiczne) lub obciążenie (badanie statyczne) z tyłu konstrukcji
(zob. pkt 3.3.1.1.1 i 3.3.2.1.1);
(2)
próba zgniatania z tyłu (badanie dynamiczne lub statyczne)
(zob. pkt 3.3.1.1.4 i 3.3.2.1.4);
(3)
uderzenie (badanie dynamiczne) lub obciążenie (badanie statyczne) z przodu konstrukcji
(zob. pkt 3.3.1.1.2 i 3.3.2.1.2);
(4)
uderzenie (badanie dynamiczne) lub obciążenie (badanie statyczne) z boku konstrukcji
(zob. pkt 3.3.1.1.3 i 3.3.2.1.3);
(5)
zgniatanie z przodu konstrukcji (badanie dynamiczne lub statyczne)
(zob. pkt 3.3.1.1.5 i 3.3.2.1.5).
3.2.2.2
Wymagania ogólne
3.2.2.2.1
Jeśli w trakcie badania jakiś element układu unieruchamiającego ciągnik ulegnie pęknięciu lub przemieszczeniu, badanie należy rozpocząć od nowa.
3.2.2.2.2
Podczas badania nie można przeprowadzać napraw lub regulacji ciągnika ani konstrukcji zabezpieczającej.
3.2.2.2.3
Podczas badania skrzynia biegów musi być w położeniu neutralnym, a hamulce zwolnione.
3.2.2.2.4
Jeżeli ciągnik posiada układ zawieszenia między nadwoziem a kołami, musi on zostać zablokowany na czas badań.
3.2.2.2.5
Do pierwszego uderzenia w tył konstrukcji (w przypadku badań dynamicznych) lub pierwszego obciążenia tyłu konstrukcji (w przypadku badań statycznych) należy wybrać bok, który w uznaniu organów właściwych w zakresie badań zostanie poddany serii uderzeń lub obciążeń w warunkach najbardziej niekorzystnych dla konstrukcji. Uderzeniu lub obciążeniu bocznemu oraz uderzeniu lub obciążeniu tylnemu należy poddać obydwa boki wzdłużnej płaszczyzny środkowej konstrukcji zabezpieczającej. Uderzeniu lub obciążeniu przedniemu należy poddać ten sam bok wzdłużnej płaszczyzny środkowej konstrukcji zabezpieczającej, co bok poddany uderzeniu lub obciążeniu bocznemu.
3.2.3
Warunki oceny
3.2.3.1
Uznaje się, że konstrukcja zabezpieczająca spełnia wymagania wytrzymałościowe, o ile spełnia następujące warunki:
3.2.3.1.1
po żadnej z prób cząstkowych nie występują pęknięcia lub rozerwania, o których mowa w pkt 3.3.1.2.1 lub 3.2.3.1.2. Jeżeli podczas którejś z prób wystąpią znaczne rozerwania lub pęknięcia, należy przeprowadzić dodatkową próbę, metodą dynamiczną lub statyczną, bezpośrednio po uderzeniu lub zgniataniu, w wyniku którego pojawiły się takie rozerwania lub pęknięcia;
3.2.3.1.2
podczas prób innych niż próba przeciążania żadna część konstrukcji zabezpieczającej nie może naruszać przestrzeni chronionej zdefiniowanej w pkt 1.6 załącznika I;
3.2.3.1.3
podczas prób innych niż próba przeciążania konstrukcja zabezpieczająca musi chronić całą przestrzeń chronioną zgodnie z pkt 3.3.1.2.2 i 3.3.2.2.2;
3.2.3.1.4
podczas prób konstrukcja zabezpieczająca nie może w żaden sposób ograniczać konstrukcji siedziska;
3.2.3.1.5
odkształcenie sprężyste mierzone zgodnie z pkt 3.3.1.2.3 i 3.3.2.2.3 musi być mniejsze niż 250 mm.
3.2.3.2
Żaden element wyposażenia nie może stwarzać zagrożenia dla kierowcy. Nie dopuszcza się wyposażenia lub części wystających, które mogłyby spowodować obrażenia kierowcy w przypadku przewrócenia się ciągnika, ani żadnego wyposażenia czy części, które mogłyby spowodować jego uwięzienie – na przykład jego nogi lub stopy – w wyniku odkształcenia konstrukcji.
3.2.4
[nie stosuje się]
3.2.5
Aparatura i wyposażenie do badań dynamicznych
3.2.5.1
Blok wahadła
3.2.5.1.1
Blok działający jako wahadło musi być podwieszony na dwóch łańcuchach lub linach stalowych przymocowanych do punktów przegubowych umieszczonych nie mniej niż 6 metrów ponad podłożem. Należy zapewnić możliwość niezależnej regulacji wysokości zawieszenia bloku wahadła oraz kąta między blokiem wahadła a mocującymi go łańcuchami lub linami stalowymi.
3.2.5.1.2
Masa bloku wahadła musi wynosić 2 000 kg ± 20 kg, bez masy łańcuchów lub lin stalowych, których masa nie może przekraczać 100 kg. Długość boków powierzchni uderzającej musi wynosić 680 mm ± 20 mm (zob. rysunek 6.10). Masa bloku wahadła musi być rozłożona w taki sposób, by położenie jego środka ciężkości było stałe i zbiegało się ze środkiem geometrycznym równoległościanu.
3.2.5.1.3
Równoległościan należy połączyć z urządzeniem odciągającym go do tyłu poprzez mechanizm szybkiego zwalniania, który jest tak skonstruowany i umiejscowiony, że umożliwia zwolnienie bloku wahadła w sposób niewprowadzający równoległościanu w drgania wokół jego osi poziomej, prostopadle do płaszczyzny drgań wahadła.
3.2.5.2
Mocowanie wahadła
Punkty zawieszenia wahadła muszą być umocowane sztywno w taki sposób, by ich przemieszczenie w dowolnym kierunku nie przekraczało 1 % wysokości spadu.
3.2.5.3
Mocowania
3.2.5.3.1
Szyny mocujące, o wymaganym rozstawie i zajmujące powierzchnię niezbędną do przymocowania ciągnika we wszystkich przedstawionych przypadkach (zob. rysunki 6.11, 6.12 i 6.13), należy przytwierdzić sztywno do nieuginającej się podstawy poniżej wahadła.
3.2.5.3.2
Ciągnik musi być przymocowany do szyn za pomocą lin stalowych o splotce okrągłej, rdzeniu włókiennym, konstrukcji 6 x 19 zgodnie z normą ISO 2408:2004 oraz o średnicy nominalnej 13 mm. Metalowe splotki musi cechować wytrzymałość na rozciąganie 1770 MPa.
3.2.5.3.3
W przypadku ciągnika przegubowego we wszystkich badaniach należy odpowiednio podeprzeć i przymocować środkowy przegub. Na potrzeby prób wytrzymałości na uderzenie boczne przegub należy podeprzeć także od strony przeciwnej do boku poddawanego uderzeniu. Koła przednie i tylne nie muszą znajdować się w jednej linii, jeżeli dzięki temu łatwiej zamocować liny stalowe we właściwy sposób.
3.2.5.4
Podpora kół i belka oporowa
3.2.5.4.1
Do blokowania kół podczas prób uderzenia należy użyć belki oporowej z drewna iglastego o kwadratowym przekroju poprzecznym i o wymiarach 150 x 150 mm (zob. rysunki 6.11, 6.12 i 6.13).
3.2.5.4.2
Podczas prób wytrzymałości na uderzenie boczne belka oporowa z drewna iglastego przymocowana jest do podłoża, tak by podpierać obręcz koła po stronie przeciwnej do boku poddawanego uderzeniu (rysunek 6.13).
3.2.5.5
Podpory i liny mocujące w przypadku ciągników przegubowych
3.2.5.5.1
W przypadku ciągników przegubowych stosuje się dodatkowe podpory i liny mocujące. Mają one zagwarantować, że ta część ciągnika, na której zamocowana jest konstrukcja zabezpieczająca, będzie tak samo sztywna, jak odpowiadająca jej część ciągnika nieprzegubowego.
3.2.5.5.2
Szczegółowe informacje odnośnie do prób uderzenia i prób zgniatania przedstawiono w pkt 3.3.1.1.
3.2.5.6
Ciśnienie w oponach i odkształcenia opon
3.2.5.6.1
Nie wolno dociążać opon ciągnika płynami i muszą one być napompowane tak, by spełniały zalecenia producenta dotyczące ciśnienia w oponach na potrzeby pracy w terenie.
3.2.5.6.2
We wszystkich przypadkach liny mocujące muszą być napięte w taki sposób, by opony uległy odkształceniu równemu 12 % wysokości ściany opony (odległość między podłożem a najniżej położonym punktem obręczy) przed napięciem lin mocujących.
3.2.5.7
Stanowisko do próby zgniatania
Stanowisko badawcze przedstawione na rysunku 6.14 musi umożliwiać oddziaływanie na konstrukcję zabezpieczającą siłą skierowaną w dół poprzez sztywną belkę o szerokości około 250 mm połączoną przegubami uniwersalnymi z mechanizmem obciążającym. Osie ciągnika muszą być podparte w taki sposób, by opony nie przenosiły oddziałującej siły zgniatania.
3.2.5.8
Aparatura pomiarowa
Wymagana jest następująca aparatura pomiarowa:
3.2.5.8.1
urządzenie do pomiaru odkształcenia sprężystego (różnica między maksymalnym odkształceniem chwilowym a odkształceniem trwałym; zob. rysunek 6.15);
3.2.5.8.2
urządzenie pozwalające sprawdzić, czy konstrukcja zabezpieczająca nie naruszyła przestrzeni chronionej i czy podczas próby przestrzeń chroniona była zabezpieczona przez konstrukcję (zob. pkt 3.3.2.2.2).
3.2.6
Aparatura i wyposażenie do badań statycznych
3.2.6.1
Stanowisko do badań statycznych
3.2.6.1.1
Stanowisko do badań statycznych musi być skonstruowane w taki sposób, by możliwe było poddanie konstrukcji zabezpieczającej naciskowi i obciążeniom.
3.2.6.1.2
Należy zapewnić równomierne rozłożenie obciążenia prostopadle do kierunku oddziałującej siły oraz wzdłuż belki o długości stanowiącej dokładną wielokrotność liczby 50 w przedziale między 250 a 700 mm. Wymiar pionowy czoła sztywnej belki wynosi 150 mm. Krawędzie belki stykające się z konstrukcją zabezpieczającą powinny być zaokrąglone promieniem nie większym niż 50 mm.
3.2.6.1.3
Powierzchnia musi dać się dostosować do dowolnego kąta względem kierunku obciążenia, tak by możliwe było nadążanie za zmianą kąta przenoszącej obciążenia powierzchni konstrukcji w miarę odkształcania się konstrukcji.
3.2.6.1.4
Kierunek siły (odchylenie od poziomu i od pionu):
– na początku badania przy obciążeniu zerowym: ± 2°;
– w trakcie badania pod obciążeniem: 10 ° ponad i 20° poniżej poziomu. Odchylenia takie powinny być ograniczone do minimum.
3.2.6.1.5
Szybkość odkształcania musi być dostatecznie niewielka (mniej niż 5 mm/s), tak aby obciążenie w dowolnym momencie można było uznać za statyczne.
3.2.6.2
Aparatura do pomiaru energii pochłanianej przez konstrukcję
3.2.6.2.1
W celu określenia energii pochłoniętej przez konstrukcję należy wykreślić krzywą zależności siły i odkształcenia. Nie ma potrzeby dokonywania pomiaru siły i odkształcenia w punkcie przyłożenia obciążenia do konstrukcji; pomiar siły i odkształcenia musi natomiast być dokonany jednocześnie i współliniowo.
3.2.6.2.2
Punkt początkowy pomiaru odkształcenia należy dobrać w taki sposób, by uwzględniona była wyłącznie energia pochłonięta przez konstrukcję lub energia pochłonięta w związku z odkształceniem określonych części ciągnika. Należy pominąć energię pochłoniętą w związku z odkształceniem lub obsunięciem się mocowania.
3.2.6.3
Sposoby mocowania ciągnika do podłoża
3.2.6.3.1
Szyny mocujące, o wymaganym rozstawie i zajmujące powierzchnię niezbędną do przymocowania ciągnika we wszystkich przedstawionych przypadkach, należy przytwierdzić sztywno do nieuginającej się podstawy w pobliżu stanowiska badawczego.
3.2.6.3.2
Ciągnik musi być przymocowany do szyn w odpowiedni sposób (płyty, kliny, liny stalowe, dźwigniki itp.), tak by w trakcie badania nie przemieszczał się. Spełnienie tego wymagania należy sprawdzić podczas badania, przy pomocy standardowych przyrządów do pomiaru długości.
W przypadku przemieszczenia się ciągnika należy powtórzyć całe badanie, chyba że układ służący do pomiaru odkształceń uwzględnianych przy wykreślaniu krzywej zależności siły i odkształcenia jest połączony z ciągnikiem.
3.2.6.4
Stanowisko do próby zgniatania
Stanowisko badawcze przedstawione na rysunku 6.14 umożliwia oddziaływanie na konstrukcję zabezpieczającą siłą skierowaną w dół poprzez sztywną belkę o szerokości około 250 mm połączoną przegubami uniwersalnymi z mechanizmem obciążającym. Osie ciągnika muszą być podparte w taki sposób, by opony nie przenosiły oddziałującej siły zgniatania.
3.2.6.5
Pozostała aparatura pomiarowa
Wymagana jest ponadto następująca aparatura pomiarowa:
3.2.6.5.1
urządzenie do pomiaru odkształcenia sprężystego (różnica między maksymalnym odkształceniem chwilowym a odkształceniem trwałym; zob. rysunek 6.15);
3.2.6.5.2
urządzenie pozwalające sprawdzić, czy konstrukcja zabezpieczająca nie naruszyła przestrzeni chronionej i czy podczas próby przestrzeń ta była zabezpieczona przez konstrukcję (zob. pkt 3.3.2.2.2).
3.3
Metody badań
3.3.1
Badania dynamiczne
3.3.1.1
Próby uderzenia i próby zgniatania
3.3.1.1.1
Uderzenie z tyłu
3.3.1.1.1.1
Ciągnik należy ustawić względem bloku wahadła w taki sposób, by blok wahadła uderzył w konstrukcję zabezpieczającą w momencie, gdy powierzchnia uderzająca bloku wahadła oraz mocujące go łańcuchy lub liny stalowe będą tworzyły z płaszczyzną pionową A kąt równy M/100 i wynoszący maksymalnie 20°, chyba że w trakcie odkształcania konstrukcja zabezpieczająca w punkcie styczności będzie tworzyć z pionem większy kąt. W takim przypadku ustawienie powierzchni uderzającej bloku wahadła należy skorygować za pomocą dodatkowego podwieszenia w taki sposób, by była równoległa do konstrukcji zabezpieczającej w punkcie uderzenia w momencie maksymalnego odkształcenia, a mocujące łańcuchy lub liny stalowe nadal tworzyły określony powyżej kąt.
Należy dostosować wysokość zawieszenia bloku wahadła i podjąć niezbędne środki, by zapobiec obróceniu się bloku wahadła wokół punktu uderzenia.
Punktem uderzenia jest ta część konstrukcji zabezpieczającej, która z największym prawdopodobieństwem uderzy o podłoże jako pierwsza w przypadku przewrócenia się ciągnika do tyłu, zazwyczaj krawędź górna. Środek ciężkości bloku wahadła znajduje się na jednej szóstej szerokości wierzchu konstrukcji zabezpieczającej w kierunku do wewnątrz od płaszczyzny pionowej równoległej do płaszczyzny środkowej ciągnika sięgającej zewnętrznego krańca wierzchu konstrukcji zabezpieczającej.
Jeżeli konstrukcja jest w tym punkcie wygięta lub wystająca, należy zastosować kliny umożliwiające uderzenie w tym miejscu, bez jednoczesnego wzmocnienia konstrukcji.
3.3.1.1.1.2
Ciągnik należy przymocować do podłoża czterema linami stalowymi, po jednej na każdym końcu obydwu osi, tak jak ukazano na rysunku 6.11. Odstęp między punktami mocowania z przodu i z tyłu musi być taki, by liny stalowe tworzyły z podłożem kąt mniejszy niż 30°. Dodatkowo mocowania tylne należy rozmieścić w taki sposób, by punkt zbieżności dwóch lin stalowych znajdował się w płaszczyźnie pionowej, w której przemieszcza się środek ciężkości bloku wahadła.
Liny stalowe muszą być napięte w taki sposób, by opony uległy odkształceniu w stopniu określonym w pkt 3.2.5.6.2. Przy napiętych linach stalowych belkę oporową należy umieścić przed kołami tylnymi i docisnąć do nich, a następnie przytwierdzić do podłoża.
3.3.1.1.1.3
W ciągnikach typu przegubowego połączenie przegubowe członów będzie dodatkowo podparte drewnianym klockiem o kwadratowym przekroju poprzecznym i o wymiarach co najmniej 100 x 100 mm, przymocowanym sztywno do podłoża.
3.3.1.1.1.4
Blok wahadła musi być odciągany do tyłu w taki sposób, by jego środek ciężkości znajdował się ponad punktem uderzenia, a wysokość środka ciężkości określał jeden z dwu następujących wzorów, do wyboru w zależności od masy obliczeniowej zespołu poddanego próbom:
H = 25 + 0,07 M
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej poniżej 2 000 kg;
H = 125 + 0,02 M
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej powyżej 2 000 kg.
Następnie blok wahadła zostaje zwolniony i uderza w konstrukcję zabezpieczającą.
3.3.1.1.1.5
W przypadku ciągników ze zmianą pozycji kierowcy (z odwracanym siedziskiem i kołem kierownicy) stosuje się te same wzory.
3.3.1.1.2
Uderzenie z przodu
3.3.1.1.2.1
Ciągnik należy ustawić względem bloku wahadła w taki sposób, by blok wahadła uderzył w konstrukcję zabezpieczającą w momencie, gdy powierzchnia uderzająca bloku wahadła oraz mocujące go łańcuchy lub liny stalowe będą tworzyły z płaszczyzną pionową A kąt równy M/100 i wynoszący maksymalnie 20 °, chyba że w trakcie odkształcania konstrukcja zabezpieczająca w punkcie styczności będzie tworzyć z pionem większy kąt. W takim przypadku ustawienie powierzchni uderzającej bloku wahadła należy skorygować za pomocą dodatkowego podwieszenia w taki sposób, by była równoległa do konstrukcji zabezpieczającej w punkcie uderzenia w momencie maksymalnego odkształcenia, a mocujące łańcuchy lub liny stalowe nadal tworzyły określony powyżej kąt.
Należy dostosować wysokość zawieszenia bloku wahadła i podjąć niezbędne środki, by zapobiec obróceniu się bloku wahadła wokół punktu uderzenia.
Punktem uderzenia jest ta część konstrukcji zabezpieczającej, która z największym prawdopodobieństwem uderzy o podłoże jako pierwsza w przypadku przewrócenia się ciągnika na bok podczas ruchu do przodu, zazwyczaj krawędź górna. Środek ciężkości bloku wahadła znajduje się na jednej szóstej szerokości wierzchu konstrukcji zabezpieczającej w kierunku do wewnątrz od płaszczyzny pionowej równoległej do płaszczyzny środkowej ciągnika sięgającej zewnętrznego krańca wierzchu konstrukcji zabezpieczającej.
Jeżeli konstrukcja jest w tym punkcie wygięta lub wystająca, należy zastosować kliny umożliwiające uderzenie w tym miejscu, bez jednoczesnego wzmocnienia konstrukcji.
3.3.1.1.2.2
Ciągnik należy przymocować do podłoża czterema linami stalowymi, po jednej na każdym końcu obydwu osi, tak jak ukazano na rysunku 6.12. Odstęp między punktami mocowania z przodu i z tyłu musi być taki, by liny stalowe tworzyły z podłożem kąt mniejszy niż 30°. Dodatkowo mocowania tylne należy rozmieścić w taki sposób, by punkt zbieżności dwóch lin stalowych znajdował się w płaszczyźnie pionowej, w której przemieszcza się środek ciężkości bloku wahadła.
Liny stalowe muszą być napięte w taki sposób, by opony uległy odkształceniu w stopniu określonym w pkt 3.2.5.6.2. Przy napiętych linach stalowych belkę oporową należy umieścić za kołami tylnymi i docisnąć do nich, a następnie przytwierdzić do podłoża.
3.3.1.1.2.3
W ciągnikach typu przegubowego połączenie przegubowe członów będzie dodatkowo podparte drewnianym klockiem o kwadratowym przekroju poprzecznym i o wymiarach co najmniej 100 x 100 mm, przymocowanym sztywno do podłoża.
3.3.1.1.2.4
Blok wahadła musi być odciągany do tyłu w taki sposób, by jego środek ciężkości znajdował się ponad punktem uderzenia, a wysokość środka ciężkości określał jeden z dwu następujących wzorów, do wyboru w zależności od masy obliczeniowej zespołu poddanego próbom:
H = 25 + 0,07 M
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej poniżej 2 000 kg;
H = 125 + 0,02 M
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej powyżej 2 000 kg.
Następnie blok wahadła zostaje zwolniony i uderza w konstrukcję zabezpieczającą.
3.3.1.1.2.5
W przypadku ciągników ze zmianą pozycji kierowcy (z odwracanym siedziskiem i kołem kierownicy) wysokość jest równa większej z wartości wyznaczonych przy pomocy powyższego oraz następujących wzorów:
H = 2,165 x 10- 8 M x L2 lub H = 5,73 x 10- 2I 3.3.1.1.3
Uderzenie z boku
3.3.1.1.3.1
Ciągnik należy ustawić względem bloku wahadła w taki sposób, by blok wahadła uderzył w konstrukcję zabezpieczającą w momencie, gdy powierzchnia uderzająca bloku wahadła oraz łańcuchy lub liny stalowe, na których blok wahadła jest zawieszony, były w pionie, chyba że w trakcie odkształcania konstrukcja zabezpieczająca w punkcie styczności będzie tworzyć z pionem kąt mniejszy niż 20°. W takim przypadku ustawienie powierzchni uderzającej bloku wahadła należy skorygować za pomocą dodatkowego podwieszenia w taki sposób, by była ona równoległa do konstrukcji zabezpieczającej w punkcie uderzenia w momencie maksymalnego odkształcenia, a mocujące łańcuchy lub liny stalowe w momencie uderzenia były w płaszczyźnie pionowej.
Należy dostosować wysokość zawieszenia bloku wahadła i podjąć niezbędne środki, by zapobiec obróceniu się bloku wahadła wokół punktu uderzenia.
Punktem uderzenia jest ta część konstrukcji zabezpieczającej, która z największym prawdopodobieństwem uderzy o podłoże jako pierwsza w przypadku przewrócenia się ciągnika na bok.
3.3.1.1.3.2
Koła ciągnika z boku, który poddany będzie uderzeniu, należy przymocować do podłoża linami stalowymi przeciągniętymi ponad odpowiednimi końcami osi przedniej i tylnej. Liny stalowe muszą być napięte w taki sposób, by spowodowały odkształcenia opon w stopniu określonym w pkt 3.2.5.6.2.
Po napięciu lin stalowych na podłożu umieszcza się belkę oporową, dociska ją do opon po stronie przeciwnej do boku poddawanego uderzeniu, a następnie przytwierdza do podłoża. W przypadku gdy boki zewnętrzne opony przedniej i tylnej nie będą w tej samej płaszczyźnie pionowej konieczne może być użycie dwu belek lub klinów. Następnie należy przyłożyć podporę, zgodnie rysunkiem 6.13, do obręczy koła poddanego największemu obciążeniu naprzeciw punktu uderzenia, docisnąć ją mocno do obręczy i przymocować u podstawy. Długość podpory należy dobrać tak, by po dociśnięciu do obręczy tworzyła z podłożem kąt 30 °± 3 °. O ile tylko to możliwe, grubość podpory musi być 20-25 razy mniejsza od jej długości i 2-3 razy mniejsza od jej szerokości. Podpory muszą mieć na obydwu końcach kształt zgodny z rysunkiem 6.13.
3.3.1.1.3.3
W ciągnikach typu przegubowego połączenie przegubowe członów będzie dodatkowo podparte klockiem drewnianym o kwadratowym przekroju poprzecznym i o wymiarach co najmniej 100 x 100 mm, a z boku urządzeniem podobnym do podpory dociśniętej do koła tylnego, o której mowa w pkt 3.3.1.1.3.2. Połączenie przegubowe należy następnie przymocować sztywno do podłoża.
3.3.1.1.3.4
Blok wahadła musi być odciągany do tyłu w taki sposób, by jego środek ciężkości znajdował się ponad punktem uderzenia, a wysokość środka ciężkości określał jeden z dwu następujących wzorów, do wyboru w zależności od masy obliczeniowej zespołu poddanego próbom:
H = (25 + 0,20 M) (B6+B) / 2B
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej poniżej 2 000 kg;
H = (125 + 0,15 M) (B6+B) / 2B
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej powyżej 2 000 kg.
3.3.1.1.3.5
W przypadku ciągników ze zmianą położenia wysokość jest równa większej z wartości wyznaczonych przy pomocy powyższych lub następujących wzorów:
H = 25 + 0,2 M
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej poniżej 2 000 kg;
H = 125 + 0,15 M
w przypadku ciągnika o masie obliczeniowej powyżej 2 000 kg.
Następnie blok wahadła zostaje zwolniony i uderza w konstrukcję zabezpieczającą.
3.3.1.1.4
Zgniatanie z tyłu
Belkę umieszcza się ponad tylnym, położonym najwyżej elementem konstrukcyjnym (elementami konstrukcyjnymi), a kierunek wypadkowej sił zgniatania leży na środkowej płaszczyźnie ciągnika. Należy zastosować siłę Fv, taką, że:
Fv = 20 M
Siłą Fv należy oddziaływać nieprzerwanie przez co najmniej pięć sekund po ustaniu dającego się zaobserwować wzrokowo ruchu konstrukcji zabezpieczającej.
W przypadku gdy tylna część dachu konstrukcji zabezpieczającej nie wytrzyma całkowitej siły zgniatającej, siłą tą oddziałuje się aż do uzyskania takiego odkształcenia dachu, że zbiegnie się on z płaszczyzną łączącą górną część konstrukcji zabezpieczającej z częścią tyłu ciągnika, która jest w stanie podeprzeć ciągnik w przypadku jego przewrócenia się.
Następnie siłę tę należy odjąć, a belkę zgniatającą przemieścić nad tę część konstrukcji zabezpieczającej, która jest w stanie podeprzeć ciągnik w przypadku jego przewrócenia się. Następnie ponownie przykłada się siłę zgniatania Fv.
3.3.1.1.5
Zgniatanie z przodu
Belkę umieszcza się ponad przednim, położonym najwyżej elementem konstrukcyjnym (elementami konstrukcyjnymi), a kierunek wypadkowej sił zgniatania leży na środkowej płaszczyźnie ciągnika. Należy zastosować siłę Fv, taką, że:
Fv = 20 M
Siłą Fv należy oddziaływać nieprzerwanie przez co najmniej pięć sekund po ustaniu dającego się zaobserwować wzrokowo ruchu konstrukcji zabezpieczającej.
W przypadku gdy przednia część dachu konstrukcji zabezpieczającej nie wytrzyma całkowitej siły zgniatającej, siłą tą oddziałuje się aż do uzyskania takiego odkształcenia dachu, że zbiegnie się on z płaszczyzną łączącą górną część konstrukcji zabezpieczającej z częścią przodu ciągnika, która jest w stanie podeprzeć ciągnik w przypadku jego przewrócenia się.
Następnie siłę tę należy odjąć, a belkę zgniatającą przemieścić nad tę część konstrukcji zabezpieczającej, która jest w stanie podeprzeć ciągnik w przypadku jego przewrócenia się. Następnie ponownie przykłada się siłę zgniatania Fv.
3.3.1.1.6
Dodatkowe próby uderzenia
Jeżeli podczas próby uderzenia pojawią się pęknięcia lub rozerwania, których nie można uznać za nieistotne, druga, podobna próba, ale przy wysokości spadu wynoszącej:
H’ = (H x 10-1) (12 + 4a) (1 + 2a )-1
musi zostać przeprowadzona natychmiast po próbie uderzenia, w wyniku której pojawiły się takie rozerwania lub pęknięcia, przy czym ’a’ oznacza stosunek odkształcenia trwałego (Dp) do odkształcenia sprężystego (De):
a = Dp / De
zmierzonego w punkcie uderzenia. Dodatkowe odkształcenie trwałe spowodowane drugim uderzeniem nie może przekraczać 30 % odkształcenia trwałego powstałego na skutek pierwszego uderzenia.
Aby można było przeprowadzić dodatkową próbę, konieczne jest zmierzenie odkształcenia sprężystego powstałego w trakcie wszystkich prób uderzenia.
3.3.1.1.7
Dodatkowe próby zgniatania
Jeżeli podczas próby zgniatania pojawią się istotne pęknięcia lub rozerwania, należy przeprowadzić drugą, podobną próbę zgniatania, oddziałując siłą równą 1,2 Fv, natychmiast po próbach zgniatania, w wyniku których pojawiły się takie rozerwania lub pęknięcia.
3.3.1.2
Pomiary
3.3.1.2.1
Pęknięcia i rozerwania
Po każdym badaniu należy dokonać oględzin wszystkich elementów konstrukcyjnych, złączy oraz systemów mocowania pod kątem pęknięć lub rozerwań, pomijając przy tym niewielkie pęknięcia części nieistotnych.
Pomija się pęknięcia spowodowane przez krawędzie wahadła.
3.3.1.2.2
Przestrzeń chroniona
3.3.1.2.2.1
Naruszenie przestrzeni chronionej
Podczas każdego badania należy sprawdzić, czy jakakolwiek część konstrukcji zabezpieczającej nie naruszyła przestrzeni chronionej, zgodnie z pkt 1.6 powyżej.
Przestrzeń chroniona musi być cały czas zabezpieczona przez konstrukcję zabezpieczającą. W związku z powyższym uznaje się, że przestrzeń chroniona nie jest zabezpieczona przez konstrukcję zabezpieczającą w sytuacji, gdy dowolna jej część zetknęłaby się z płaskim podłożem w przypadku przewrócenia się ciągnika w kierunku, z którego przyłożono obciążenie próbne. W tym celu należy przyjąć najmniejsze przewidziane przez producenta w normalnym wyposażeniu wymiary opon przednich i tylnych oraz rozstaw kół.
3.3.1.2.2.2
Próby tylnego sztywnego elementu
Jeśli ciągnik jest wyposażony w część sztywną, obudowę lub inny sztywny element, umiejscowiony za siedziskiem kierowcy, element ten będzie uważany za punkt zabezpieczający w przypadku przewrócenia się na bok lub do tyłu. Wymieniony sztywny element, umieszczony za siedziskiem kierowcy, musi być w stanie wytrzymać, bez złamania i bez naruszenia przestrzeni chronionej, działającą w dół siłę Fi, gdzie:
Fi = 15 M
przyłożoną prostopadle do szczytu ramy w płaszczyźnie środkowej ciągnika. Początkowy kąt przyłożenia siły wynosi 40 °, licząc od linii równoległej do podłoża, jak pokazano na rysunku 6.16. Minimalna szerokość części sztywnej wynosi 500 mm (zob. rysunek 6.17).
Ponadto musi ona być wystarczająco sztywna i stabilnie zamontowana do tylnej części ciągnika.
3.3.1.2.3
Odkształcenie sprężyste (pod wpływem uderzenia bocznego)
Pomiaru odkształcenia sprężystego dokonuje się na wysokości (810 + av) mm nad punktem bazowym siedziska, w płaszczyźnie pionowej przebiegającej przez punkt uderzenia. Do dokonania tego pomiaru można wykorzystać dowolne urządzenie podobne do urządzenia przedstawionego na rysunku 6.15.
3.3.1.2.4
Odkształcenie trwałe
Po przeprowadzeniu końcowej próby zgniatania należy zarejestrować stałe odkształcenie konstrukcji zabezpieczającej. W tym celu przed rozpoczęciem badania należy wykorzystać położenie głównych elementów konstrukcji zabezpieczającej względem punktu bazowego siedziska.
3.3.2
Badania statyczne
3.3.2.1
Próby obciążenia i próby zgniatania
3.3.2.1.1
Obciążenie z tyłu
3.3.2.1.1.1
Obciążenie przykłada się poziomo, w płaszczyźnie pionowej równoległej do środkowej płaszczyzny ciągnika.
Punktem przyłożenia obciążenia jest ta część konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu, która prawdopodobnie uderzy o podłoże jako pierwsza w przypadku przewrócenia się ciągnika do tyłu, zazwyczaj krawędź górna. Płaszczyzna pionowa, w której przyłożone zostaje obciążenie, znajduje się w odległości jednej trzeciej zewnętrznej szerokości górnej części konstrukcji od płaszczyzny środkowej.
Jeżeli konstrukcja jest w tym punkcie wygięta lub wystająca, należy zastosować kliny umożliwiające obciążenie w tym miejscu, bez jednoczesnego wzmocnienia konstrukcji.
3.3.2.1.1.2
Zespół przytwierdza się do podłoża zgodnie z opisem w pkt 3.2.6.3.
3.3.2.1.1.3
Energia pochłonięta przez konstrukcję zabezpieczającą w trakcie badania wynosi co najmniej
Eil = 500 + 0,5 M 3.3.2.1.1.4
W przypadku ciągników ze zmianą pozycji kierowcy (z odwracanym siedziskiem i kołem kierownicy) stosuje się ten sam wzór.
3.3.2.1.2
Obciążenie z przodu
3.3.2.1.2.1
Obciążenie należy przykładać poziomo, w płaszczyźnie pionowej równoległej do płaszczyzny środkowej ciągnika, znajdującej się w odległości jednej trzeciej zewnętrznej szerokości górnej części konstrukcji.
Punktem przyłożenia obciążenia jest ta część konstrukcji zabezpieczającej, która prawdopodobnie uderzy o podłoże jako pierwsza w przypadku przewrócenia się ciągnika na bok podczas ruchu do przodu, zazwyczaj krawędź górna.
Jeżeli konstrukcja jest w tym punkcie wygięta lub wystająca, należy zastosować kliny umożliwiające obciążenie w tym miejscu, bez jednoczesnego wzmocnienia konstrukcji.
3.3.2.1.2.2
Zespół przytwierdza się do podłoża zgodnie z opisem w pkt 3.2.6.3.
3.3.2.1.2.3
Energia pochłonięta przez konstrukcję zabezpieczającą w trakcie badania wynosi co najmniej
Eil = 500 + 0,5 M 3.3.2.1.2.4
W przypadku ciągników ze zmianą pozycji kierowcy (z odwracanym siedziskiem i kołem kierownicy) wartość energii jest równa większej z wartości wyznaczonych przy pomocy powyższego lub jednego z następujących wzorów:
Eil = 2,165 x 10-7M x L2 lub Eil = 0,574 I 3.3.2.1.3
Obciążenie z boku
3.3.2.1.3.1
The side loading shall be applied horizontally, in a vertical plane perpendicular to the tractor's median plane. Punktem przyłożenia obciążenia jest ta część konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu, która prawdopodobnie uderzy o podłoże jako pierwsza w przypadku przewrócenia się ciągnika na bok, zazwyczaj krawędź górna.
3.3.2.1.3.2
Zespół przytwierdza się do podłoża zgodnie z opisem w pkt 3.2.6.3.
3.3.2.1.3.3
Energia pochłonięta przez konstrukcję zabezpieczającą w trakcie badania wynosi co najmniej
Eis = 1,75 M(B6+B) / 2B 3.3.2.1.3.4
W przypadku ciągników ze zmianą pozycji kierowcy (z odwracanym siedziskiem i kołem kierownicy) wartość energii jest równa większej z wartości wyznaczonych przy pomocy powyższego lub następującego wzoru:
Eis = 1,75 M 3.3.2.1.4
Zgniatanie z tyłu
Wszystkie przepisy są identyczne jak przepisy zawarte w pkt 3.3.1.1.4.
3.3.2.1.5
Zgniatanie z przodu
Wszystkie przepisy są identyczne jak przepisy zawarte w pkt 3.3.1.1.5.
3.3.2.1.6
Dodatkowa próba przeciążania (rysunki 6.18-6.20)
Próbę przeciążania wykonuje się we wszystkich przypadkach, w których w ciągu ostatnich 5 % odkształcenia siła zmniejsza się o więcej niż o 3 %, kiedy wymagana energia jest pochłaniana przez konstrukcję (zob. rysunek 6.19).
Próba przeciążania polega na stopniowym zwiększaniu obciążenia poziomego wraz ze zwiększeniem energii w krokach co 5 % w stosunku do początkowej wymaganej energii aż do momentu, w którym przyrost energii wyniesie maksymalnie 20 % (zob. rysunek 6.20).
Wynik próby przeciążania uznaje się za pomyślny, jeżeli, każdorazowo po zwiększeniu wymaganej energii o 5, 10 lub 15 %, siła zmniejszy się o mniej niż 3 % przy przyroście energii o 5 % i pozostaje większa niż 0,8 Fmax.
Wynik próby przeciążania uznaje się za pomyślny, jeżeli po pochłonięciu przez konstrukcję dodatkowych 20 % energii siła jest większa niż 0,8 Fmax.
Podczas próby przeciążania dopuszcza się dodatkowe pęknięcia lub rozerwania lub naruszenie lub brak zabezpieczenia przestrzeni chronionej z powodu odkształcenia sprężystego. Jednakże po odjęciu obciążenia konstrukcja nie może naruszać przestrzeni chronionej, która musi być w całości zabezpieczona.
3.3.2.1.7
Dodatkowe próby zgniatania
Jeżeli podczas próby zgniatania pojawią się pęknięcia lub rozerwania, których nie można uznać za nieistotne, należy przeprowadzić drugą, podobną próbę zgniatania, oddziałując siłą równą 1,2 Fv, bezpośrednio po próbie zgniatania, w wyniku której pojawiły się takie rozerwania lub pęknięcia.
3.3.2.2
Pomiary
3.3.2.2.1
Pęknięcia i rozerwania
Po każdym badaniu należy dokonać oględzin wszystkich elementów konstrukcyjnych, złączy oraz systemów mocowania pod kątem pęknięć lub rozerwań, pomijając przy tym niewielkie pęknięcia części nieistotnych.
3.3.2.2.2
Przestrzeń chroniona
3.3.2.2.2.1
Naruszenie przestrzeni chronionej
Podczas każdego badania należy sprawdzić, czy jakakolwiek część konstrukcji zabezpieczającej nie naruszyła przestrzeni chronionej, zgodnie z pkt 1.6 załącznika I.
Przestrzeń chroniona musi być cały czas zabezpieczona przez konstrukcję zabezpieczającą. W związku z powyższym uznaje się, że przestrzeń chroniona nie jest zabezpieczona przez konstrukcję zabezpieczającą w sytuacji, gdy dowolna jej część zetknęłaby się z płaskim podłożem w przypadku przewrócenia się ciągnika w kierunku, z którego przyłożono obciążenie próbne. W tym celu należy przyjąć najmniejsze przewidziane przez producenta w normalnym wyposażeniu wymiary opon przednich i tylnych oraz rozstaw kół.
3.3.2.2.2.2
Próby tylnego sztywnego elementu
Jeśli ciągnik jest wyposażony w część sztywną, obudowę lub inny sztywny element, umiejscowiony za siedziskiem kierowcy, element ten będzie uważany za punkt zabezpieczający w przypadku przewrócenia się na bok lub do tyłu. Wymieniony sztywny element, umieszczony za siedziskiem kierowcy, musi być w stanie wytrzymać, bez złamania i bez naruszenia przestrzeni chronionej, działającą w dół siłę Fi, gdzie:
Fi = 15 M
przyłożoną prostopadle do szczytu ramy w płaszczyźnie środkowej ciągnika. Początkowy kąt przyłożenia siły wynosi 40 °, licząc od linii równoległej do podłoża, jak pokazano na rysunku 6.16. Minimalna szerokość części sztywnej wynosi 500 mm (zob. rysunek 6.17).
Ponadto musi ona być wystarczająco sztywna i stabilnie zamontowana do tylnej części ciągnika.
3.3.2.2.3
Odkształcenie sprężyste pod wpływem uderzenia bocznego
Pomiaru odkształcenia sprężystego dokonuje się na wysokości (810 + av) mm nad punktem bazowym siedziska, w płaszczyźnie pionowej, w której przykłada się obciążenie. Do dokonania tego pomiaru można wykorzystać dowolne urządzenie podobne do urządzenia przedstawionego na rysunku 6.15.
3.3.2.2.4
Odkształcenie trwałe
Po przeprowadzeniu końcowej próby zgniatania należy zarejestrować stałe odkształcenie konstrukcji zabezpieczającej. W tym celu przed rozpoczęciem badania należy zarejestrować położenie głównych elementów konstrukcji zabezpieczającej względem punktu bazowego siedziska.
3.4
Rozszerzenie na inne modele ciągników
3.4.1
[nie stosuje się]
3.4.2
Rozszerzenie techniczne
W przypadku dokonania modyfikacji ciągnika, konstrukcji zabezpieczającej albo sposobu mocowania konstrukcji zabezpieczającej do ciągnika stacja badawcza, która przeprowadziła pierwotne badanie, może wydać ’sprawozdanie z rozszerzenia technicznego’, o ile ciągnik i konstrukcja zabezpieczająca przeszły pomyślnie wstępne badania stabilności bocznej oraz braku skłonności do dalszego przewracania się, określone w pkt 3.1.3 i 3.1.4, oraz o ile tylny sztywny element, opisany w pkt 3.3.1.2.2.2, zamocowany do ciągnika, został poddany badaniom zgodnie z procedurą opisaną w niniejszym punkcie (z wyjątkiem pkt 3.4.2.2.4) w następujących przypadkach:
3.4.2.1
Rozszerzenie wyników badań strukturalnych na inne modele ciągników
Poddawanie każdego modelu ciągnika próbom uderzenia lub obciążenia i zgniatania nie jest konieczne, o ile konstrukcja zabezpieczająca i ciągnik odpowiadają warunkom , o których mowa w pkt 3.4.2.1.1 do 3.4.2.1.5.
3.4.2.1.1
Konstrukcja (w tym tylny sztywny element) musi być identyczna jak poddana badaniom;
3.4.2.1.2
Wymagana energia może przekraczać energię obliczoną dla pierwotnego badania maksymalnie o 5 %;
3.4.2.1.3
Metoda mocowania oraz części ciągnika, do których zamocowano konstrukcję, muszą być identyczne;
3.4.2.1.4
Wszystkie części, takie jak błotniki i maska, mogące stanowić podparcie dla konstrukcji zabezpieczającej, muszą być identyczne.
3.4.2.1.5
Położenie i wymiary krytyczne siedziska w konstrukcji zabezpieczającej, a także względne położenie konstrukcji zabezpieczającej na ciągniku, muszą być takie, aby przestrzeń chroniona pozostawała w czasie wszystkich prób w obrębie strefy zabezpieczonej przez odkształconą konstrukcję (należy to sprawdzać z zastosowaniem takiego samego odniesienia, jakie stosowano do określenia przestrzeni chronionej w sprawozdaniu z pierwotnego badania – odpowiednio punktu bazowego siedziska SRP lub punktu bazowego siedziska SIP).
3.4.2.2
Rozszerzenie wyników badań strukturalnych na zmodyfikowane modele konstrukcji zabezpieczającej
Tę procedurę należy stosować w przypadku niespełnienia przepisów pkt 3.4.2.1. Nie może ona być stosowana, jeśli metoda zamocowania konstrukcji zabezpieczającej do ciągnika nie opiera się na tej samej zasadzie (np. jeśli wsporniki gumowe zastąpiono układem zawieszenia).
3.4.2.2.1
Modyfikacje niemające wpływu na wyniki badania początkowego (np. przyspawanie płyty montażowej elementu wyposażenia w miejscach konstrukcji niemających podstawowego znaczenia), dodanie siedzisk o innym położeniu SIP w konstrukcji zabezpieczającej (z zastrzeżeniem sprawdzenia, czy nowa przestrzeń chroniona (nowe przestrzenie chronione) pozostaje (pozostają) w czasie wszystkich prób w obrębie strefy zabezpieczonej przez odkształconą konstrukcję).
3.4.2.2.2
Modyfikacje mogące wpływać na wyniki pierwotnego badania bez poddawania w wątpliwość dopuszczalności konstrukcji zabezpieczającej (np. modyfikacja elementu konstrukcyjnego, modyfikacja metody zamocowania konstrukcji zabezpieczającej do ciągnika). Można przeprowadzić badanie walidacyjne; wyniki badań zostaną wstępnie przedstawione w sprawozdaniu z rozszerzenia.
Ustala się następujące ograniczenia dotyczące rozszerzeń tego rodzaju:
3.4.2.2.2.1
bez badania walidacyjnego można zaakceptować maksymalnie 5 rozszerzeń;
3.4.2.2.2.2
wyniki badania walidacyjnego zostaną zaakceptowane na potrzeby rozszerzenia, o ile spełnione będą wszystkie warunki oceny przewidziane w kodeksie oraz:
– o ile odkształcenie zmierzone po każdej próbie uderzenia nie będzie odbiegać o więcej niż ± 7 % od odkształcenia zmierzonego po każdej próbie uderzenia w sprawozdaniu z badania pierwotnego (w przypadku badań dynamicznych);
– o ile siła zmierzona po osiągnięciu wymaganego poziomu energii przy różnych próbach obciążenia poziomego nie odbiega o więcej niż ± 7 % od siły zmierzonej po osiągnięciu wymaganego poziomu energii w badaniu pierwotnym oraz odkształcenie zmierzone Odkształcenie trwałe + sprężyste mierzone w momencie osiągnięcia wymaganego poziomu energii.
po osiągnięciu wymaganego poziomu energii przy różnych próbach obciążenia poziomego nie odbiega o więcej niż ± 7 % od odkształcenia zmierzonego po osiągnięciu wymaganego poziomu energii w badaniu pierwotnym (w przypadku badań statycznych);
3.4.2.2.2.3
w jednym sprawozdaniu z rozszerzenia można ująć więcej niż jedną modyfikację konstrukcji zabezpieczającej, jeśli modyfikacje te stanowią różne warianty tej samej konstrukcji zabezpieczającej, natomiast w jednym sprawozdaniu z rozszerzenia można ująć tylko jedno badanie walidacyjne. Warianty niepoddane badaniu należy opisać w osobnej części sprawozdania z rozszerzenia.
3.4.2.2.3
Zwiększenie masy obliczeniowej podanej przez producenta, dotyczącej konstrukcji zabezpieczającej poddanej już wcześniej badaniu. Jeśli producent chce zachować ten sam numer homologacji, możliwe jest wydanie sprawozdania z rozszerzenia po przeprowadzeniu badania walidacyjnego (w takim przypadku nie mają zastosowania tolerancje ± 7 %, określone w pkt 3.4.2.2.2.2).
3.4.2.2.4
Modyfikacja tylnego sztywnego elementu lub dodanie nowego tylnego sztywnego elementu. Należy sprawdzić, czy przestrzeń chroniona pozostaje w czasie wszystkich prób w obrębie strefy zabezpieczonej przez odkształconą konstrukcję z uwzględnieniem nowego lub zmodyfikowanego tylnego sztywnego elementu. Należy dokonać walidacji tylnego sztywnego elementu poprzez przeprowadzenie badania opisanego w pkt 3.3.1.2.2.2 lub 3.3.2.2.2.2; wyniki badania zostaną wstępnie przedstawione w sprawozdaniu z rozszerzenia.
3.5
[nie stosuje się]
3.6
Zachowanie konstrukcji zabezpieczających w obniżonej temperaturze pracy
3.6.1
Jeśli konstrukcja zabezpieczająca ma w założeniu charakteryzować się odpornością na kruche pękanie w obniżonej temperaturze, producent przedstawia szczegółowe informacje, które należy zawrzeć w sprawozdaniu.
3.6.2
Poniższe wymagania i procedury mają na celu zapewnienie wytrzymałości i odporności na kruche pękanie w obniżonej temperaturze. Zaleca się, by przy ocenie przydatności konstrukcji zabezpieczającej do pracy w obniżonej temperaturze w krajach, w których wymagana jest dodatkowa ochrona tego rodzaju, spełnione były poniższe minimalne wymagania materiałowe.
3.6.2.1
Śruby i nakrętki stosowane do mocowania konstrukcji zabezpieczającej do ciągnika oraz do łączenia konstrukcyjnych części konstrukcji zabezpieczającej muszą wykazywać właściwą kontrolowaną odporność na obciążenie w obniżonych temperaturach.
3.6.2.2
Wszelkie elektrody spawalnicze stosowane przy wyrobie elementów konstrukcyjnych i mocowań muszą być odpowiednio dobrane do materiału, z którego wykonana jest konstrukcja zabezpieczająca, jak określono w pkt 3.6.2.3.
3.6.2.3
Stal, z której wykonane są elementy konstrukcyjne konstrukcji zabezpieczającej, musi charakteryzować się kontrolowaną odpornością na obciążenie zgodną z minimalnymi wymaganiami dotyczącymi energii uderzenia w próbie Charpy'ego na próbkach z karbem w kształcie litery V, jak wskazano w tabeli 6.1. Gatunek i jakość stali określa się zgodnie z normą ISO 630:1995.
Stal o grubości w stanie walcowanym mniejszej niż 2,5 mm i o zawartości węgla mniejszej niż 0,2 % uznaje się za spełniającą te wymagania.
Elementy konstrukcyjne konstrukcji zabezpieczającej wykonane z materiałów innych niż stal muszą charakteryzować się równoważną odpornością na uderzenie w niskich temperaturach.
3.6.2.4
Przy próbie Charpy'ego na próbkach z karbem w kształcie litery V wykonywanej w celu sprawdzenia spełnienia wymagań dotyczących energii uderzenia wielkość próbki nie może być mniejsza niż największa wielkość określona w tabeli 6.1, na jaką pozwala dany materiał.
3.6.2.5
Próby Charpy'ego na próbkach z karbem w kształcie litery V przeprowadza się zgodnie z procedurą określoną w ASTM A 370-1979, przy czym wielkości próbek muszą być zgodne z wymiarami podanymi w tabeli 6.1.
3.6.2.6
Alternatywnym rozwiązaniem jest zastosowanie stali uspokojonej lub półuspokojonej, w odniesieniu do której należy przedstawić odpowiednią specyfikację. Gatunek i jakość stali określa się zgodnie z normą ISO 630:1995, Amd 1:2003.
3.6.2.7
Pobierane próbki muszą być próbkami wzdłużnymi i należy je pobierać z płaskowników, kształtowników rurowych lub profili konstrukcyjnych przed uformowaniem bądź spawaniem w celu wykorzystania w konstrukcji zabezpieczającej. Próbki z kształtowników rurowych lub profili konstrukcyjnych muszą być pobierane ze środka boku o najdłuższym wymiarze i nie mogą zawierać spoin.
Tabela 6.1
Minimalna energia uderzenia przy próbie Charpy'ego na próbkach z karbem w kształcie litery V
Wielkość próbki
Energia przy temp.
Energia przy temp.
-30 °C
-20 °C
mm
J
Jb)
10 x 10a)
11
27,5
10 x 9
10
25
10 x 8
9,5
24
10 x 7,5a)
9,5
24
10 x 7
9
22,5
10 x 6,7
8,5
21
10 x 6
8
20
10 x 5a)
7,5
19
10 x 4
7
17,5
10 x 3,5
6
15
10 x 3
6
15
10 x 2,5a)
5,5
14
(a)
Preferowana wielkość. Wielkość próbki nie może być mniejsza niż największa preferowana wielkość, na jaką pozwala dany materiał.
(b)
Wymagana energia dla temperatury –20 °C jest 2,5 raza większa niż wartość określona dla temperatury –30 °C. Na wytrzymałość na energię uderzenia wpływają również inne czynniki, jak kierunek walcowania, granica plastyczności, orientacja ziaren i spawanie. Czynniki te należy wziąć pod uwagę przy doborze i stosowaniu stali.
3.7
[nie stosuje się]
Rysunek 6.1 Przestrzeń chroniona
(Wymiary w mm)
1 – Linia odniesienia
2 – Punkt bazowy siedziska
3 – Płaszczyzna odniesienia
Rysunek 6.2 Przestrzeń chroniona w ciągnikach o odwracanym siedzisku i kole kierownicy Rysunek 6.3 Schemat wykorzystywany do ustalenia skłonności do dalszego przewracania się na boki ciągnika z konstrukcją zabezpieczającą przy przewróceniu się zamocowaną z przodu
Wersja B1: Punkt uderzenia konstrukcji zabezpieczającej za punktem równowagi wzdłużnie chwiejnej
Wersja B2: Punkt uderzenia konstrukcji zabezpieczającej w pobliżu punktu równowagi wzdłużnie chwiejnej
Wersja B3: Punkt uderzenia konstrukcji zabezpieczającej przed punktem równowagi wzdłużnie chwiejnej
Rysunek 6.4 Pochylnia do testowania własności przeciwprzechyłowych o pochyleniu 1/1,5 Rysunek 6.5 Dane niezbędne dla obliczenia przewrócenia się ciągnika w układzie trójosiowym
Uwaga:
Pomiaru D2 i D3 należy dokonać przy pełnym obciążeniu osi.
Rysunki 6.6.a, 6.6.b, 6.6.c Odległość pozioma między środkiem ciężkości a głównym punktem przecięcia konstrukcji zabezpieczającej (L6) Rysunek 6.7 Wyznaczanie punktu bazowego siedziska w celu określenia szerokości konstrukcji zabezpieczającej (B6) i wysokości maski silnika (H7) Rysunek 6.8 Wysokość punktu obrotu przedniej osi (H0) Rysunek 6.9 Rozstaw kół tylnych (S) i szerokość opon tylnych (B0) Rysunek 6.10 Blok wahadła z łańcuchami lub linami stalowymi, na których jest zawieszony Rysunek 6.11 Przykładowy sposób mocowania ciągnika (uderzenie z tyłu) Rysunek 6.12 Przykładowy sposób mocowania ciągnika (uderzenie z przodu) Rysunek 6.13 Przykładowy sposób mocowania ciągnika (uderzenie z boku) Rysunek 6.14 Przykładowe stanowisko do próby zgniatania Rysunek 6.15 Przykładowa aparatura do pomiaru odkształcenia sprężystego
1 – Odkształcenie trwałe
2 – Odkształcenie sprężyste
3 – Całkowite odkształcenie (trwałe + sprężyste)
Rysunek 6.16 Symulowana linia podłoża Rysunek 6.17 Minimalna szerokość tylnego sztywnego elementu Rysunek 6.18 Wykres zależności siły i odkształcenia Próba przeciążania nie jest konieczna
Uwagi:
1.
Ustalić Fa dla 0,95 D
2.
Próba przeciążania nie jest konieczna, ponieważ Fa ≤ 1,03 F’.
Rysunek 6.19 Wykres zależności siły i odkształcenia Próba przeciążania konieczna
Uwagi:
1.
Ustalić Fa dla 0,95 D’.
2.
Próba przeciążania jest konieczna, ponieważ Fa > 1,03 F’.
3.
Wynik próby przeciążania jest zadowalający, gdy Fb > 0,97F’ i Fb > 0,8Fmax.
Rysunek 6.20 Wykres zależności siły i odkształcenia Próba przeciążania musi być kontynuowana
Uwagi:
1.
Ustalić Fa dla 0,95 D’.
2.
Próba przeciążania jest konieczna, ponieważ Fa > 1,03 F’.
3.
Fb < 0,97 F’, dlatego konieczne jest dalsze przeciążanie.
4.
Fc < 0,97 Fb, dlatego konieczne jest dalsze przeciążanie.
5.
Fd < 0,97 Fc, dlatego konieczne jest dalsze przeciążanie.
6.
Wynik próby przeciążania jest zadowalający, gdy Fe > 0,8 Fmax.
7.
Próba zakończona niepowodzeniem na dowolnym etapie, jeżeli obciążenie spadnie poniżej 0,8 Fmax.’
ZAŁĄCZNIK III
WZÓR SPRAWOZDANIA Z TESTU PRZEPROWADZANEGO W CELU HOMOLOGACJI TYPU WE CZĘŚCI W ODNIESIENIU DO WYTRZYMAŁOŚCI KONSTRUKCJI ZABEZPIECZAJĄCEJ (ZAMONTOWANEJ Z PRZODU), JAK RÓWNIEŻ WYTRZYMAŁOŚCI JEJ UMOCOWANIA DO CIĄGNIKA
1(1)
ZAŁĄCZNIK IV
ZNAKI
Znak homologacji typu WE części składa się z:
– prostokąta otaczającego małą literę ’e’, po której następuje wyróżniająca liczba państwa członkowskiego, które udzieliło homologacji WE części:
1 dla Niemiec, 2 dla Francji, 3 dla Włoch, 4 dla Niderlandów, 5 dla Szwecji, 6 dla Belgii, 1 7 w odniesieniu do Węgier, 8 w odniesieniu do Republiki Czeskiej, 9 dla Hiszpanii, 11 dla Zjednoczonego Królestwa, 12 dla Austrii, 13 dla Luksemburga, 17 dla Finlandii, 18 dla Danii, 2 19 dla Rumunii, 1 20 w odniesieniu do Polski, 21 dla Portugalii, 23 dla Grecji, 24 dla Irlandii, 1 26 w odniesieniu do Słowenii, 27 w odniesieniu do Słowacji, 29 w odniesieniu do Estonii, 32 w odniesieniu do Łotwy, 2 34 dla Bułgarii, 36 w odniesieniu do Litwy, 49 w odniesieniu do Cypru, 50 w odniesieniu do Malty,
– numer homologacji typu WE części, który odpowiada numerowi świadectwa homologacji typu WE części, wydanego w odniesieniu do wytrzymałości typu konstrukcji zabezpieczającej i jej umocowania do ciągnika, umieszczony pod prostokątem i jego w pobliżu,
lit. V lub SV, w zależności od tego, czy przeprowadzono test dynamiczny, czy statyczny, po których następuje cyfra 2, wskazująca iż jest to konstrukcja zabezpieczająca w rozumieniu niniejszej dyrektywy.
PRZYKŁAD ZNAKU HOMOLOGACJI TYPU WE CZĘŚCI
Legenda:
Konstrukcja zabezpieczająca nosząca znak homologacji typu WE części jest konstrukcją typu prętowego poddana testom dynamicznym z dwoma zamontowanymi z przodu stojakami przeznaczona dla ciągników (V2) o wąskim rozstawie kół, dla której homologację typu WE części zostało przyznane w Belgii (e6) pod numerem 43.
ZAŁĄCZNIK V
WZÓR ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI TYPU WE CZĘŚCI
Nazwa właściwych władz
Powiadomienie dotyczące udzielenia, odmowy, wycofania lub rozszerzenia homologacji typu WE części w odniesieniu do wytrzymałości konstrukcji zabezpieczającej (zamontowanej z przodu) oraz wytrzymałości jej umocowania do ciągnika.
Rozszerzenie homologacji typu WE części nr:(
1
).........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
1.
Nazwa handlowa lub znak towarowy i typ konstrukcji zabezpieczającej: ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
2.
Nazwa i adres producenta konstrukcji zabezpieczającej: .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
3.
Jeżeli producent wyznaczył swojego przedstawiciela, nazwa i adres przedstawiciela producenta konstrukcji zabezpieczającej: .................................................................................................... .........................................................................................................................................................................................................
4.
Znak towarowy lub nazwa handlowa i typ ciągnika, dla którego przeznaczona jest konstrukcja zabezpieczająca: ................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................
5.
Rozszerzenie homologacji typu WE części w odniesieniu do następującego(ych) typu(ów) ciągnika(ów): ............. .................................................................................................................................
5.1.
Masa nieobciążonego ciągnika, zgodnie z definicją pkt 2.1 wzoru A w załączniku I do dyrektywy 2003/37/EC , przekracza/nie przekracza (
2
) masę/y odniesienia użytej do celów testu o więcej niż %.
5.2.
Metoda umocowania oraz punkt umocowania są/nie są jednakowe(
2
).
5.3.
Wszystkie części, które mogłyby służyć jako wzmocnienie konstrukcji zabezpieczającej są/nie są jednakowe (
2
).
6.
Data przedłożenia do homologacji typu WE części: ....................................................
7.
Stacja testów: ...............................................................................................................
8.
Data i numer sprawdzania stacji testów: .......................................................
9.
Data przyznania, odmowy, wycofania homologacji typu WE (
2
): ..............
10.
Data przyznania, odmowy, wycofania rozszerzenia homologacji typu WE (
2
): ..............
11.
Miejsce: ........................................................................................................................
12.
Data: .........................................................................................................................
13.
Do niniejszego świadectwa są załączone następujące dokumenty, noszące przedstawiony powyżej numer homologacji typu WE części (np. Sprawozdanie ośrodka testowania): ..............................................
14.
Uwagi, o ile takie są: ......................................................................................................
15.
Podpis: ..............................................................................................................
(1)
O ile to właściwe, należy sprecyzować, czy jest to pierwsze, drugie itp. Rozszerzenie pierwotnej homologacji typu WE,
(2)
Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK VI
WARUNKI DOTYCZĄCE HOMOLOGACJI TYPU W WE
1.
Z wnioskiem o homologację typu WE ciągnika w odniesieniu wytrzymałości konstrukcji zabezpieczającej oraz wytrzymałości jej umocowania do ciągnika występuje producent ciągnika lub jego upoważniony przedstawiciel.
2.
Ciągnik reprezentatywny dla danego typu, który ma zostać homologowany, na którym zamontowano właściwie homologowaną konstrukcję zabezpieczającą oraz jej umocowanie do ciągnika, zostaje przedstawiony służbom technicznym odpowiedzialnym za przeprowadzanie testów na homologację typu WE.
3.
Służba techniczna odpowiedzialna za przeprowadzanie testów na homologację typu WE sprawdzi, czy homologowany typ konstrukcji zabezpieczającej jest przeznaczony do zamontowania na typie ciągnika, w stosunku do którego wystąpiono o homologację typu WE. W szczególności, musi ona ustalić, czy umocowanie konstrukcji zabezpieczającej odpowiada umocowaniu testowanemu przy udzielaniu homologacji typu WE części.
4.
Posiadacz homologacji typu w WE może wystąpić o rozszerzenie homologacji na inne typy konstrukcji zabezpieczających.
5.
Właściwe władze wyrażą zgodę na takie rozszerzenie homologacji na następujących warunkach:
5.1.
Nowy typ konstrukcji zabezpieczającej oraz jej umocowanie do ciągnika otrzymały homologację typu WE części;
5.2.
Jest ona przeznaczona do zamontowania na typie ciągnika, w odniesieniu do którego wystąpiono o rozszerzenie homologacji typu w WE;
5.3.
Umocowanie konstrukcji zabezpieczającej do ciągnika musi odpowiadać umocowaniu, które było testowane w celu uzyskania homologacji typu WE części.
6.
Świadectwo, którego wzór przedstawiono w załączniku VII, jest załączone do świadectwa homologacji typu w WE w odniesieniu do każdego przypadku udzielenia lub odmowy homologacji typu lub rozszerzenia homologacji typu.
7.
Jeśli wniosek o homologację typu ciągnika w WE zostanie wniesiony w tym samym czasie, co prośba o homologację typu WE części dotycząca typu konstrukcji zabezpieczającej przy przewróceniu, przeznaczonej do zamontowania na typie ciągnika, w odniesieniu do którego wystąpiono o homologację typu w WE, nie będą przeprowadzane testy przewidziane w punktach 2 i 3.
ZAŁĄCZNIK VII
WZÓR
Nazwa właściwych władz
ZAŁĄCZNIK DO ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI TYPU WE CIĄGNIKA W ODNIESIENIU DO WYTRZYMAŁOŚCI KONSTRUKCJI ZABEZPIECZAJĄCYCH (ZAMONTOWANYCH Z PRZODU) ORAZ WYTRZYMAŁOŚCI ICH UMOCOWANIA DO CIĄGNIKA
(Artykuł 4 ust. 1 dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych holowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG )
Rozszerzenie homologacji typu w WE nr(
1
): .....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
1.
Nazwa handlowa lub znak towarowy ciągnika: ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
2.
Typ ciągnika: ........................................................................................................................................
3.
Nazwa i adres producenta ciągnika: .....................................................................................................................................................................................................
4.
Jeżeli producent wyznaczył swojego przedstawiciela, nazwa i adres przedstawiciela producenta: ........... .....................................................................................................................................
5.
Nazwa handlowa lub znak towarowy konstrukcji zabezpieczającej: ...............................................................................................................................................................................................................................................................................................
6.
Rozszerzenie homologacji typu w WE w odniesieniu do następującego(-ych) typu(-ów) konstrukcji zabezpieczającej (-ych): .... ...............................................................................................................................................................................................................................................................................
7.
Data przedstawienia ciągnika do homologacji typu WE: ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
8.
Służba techniczna odpowiedzialna za kontrolę zgodności homologacji typu w WE: ......................................................................................................................................................
9.
Data wystawienia sprawozdania tej placówki:.....................................................................................
10.
Numer sprawozdania sporządzonego przez tę placówkę:..............................................................................................................................................
11.
Homologacji typu w WE w odniesieniu do wytrzymałości konstrukcji zabezpieczających oraz wytrzymałości ich umocowania do ciągnika udzielono/odmówiono(
2
):
12.
Rozszerzenia homologacji typu w WE w odniesieniu do wytrzymałości konstrukcji zabezpieczających oraz wytrzymałości ich umocowania do ciągnika udzielono/odmówiono(
2
):
13.
Miejsce: ................................................................................................................................................
14.
Data: .....................................................................................................................................................
15.
Podpis: ..................................................................................................................................................
(1)
O ile to właściwe, należy sprecyzować, czy jest to pierwsze, drugie itp. Rozszerzenie pierwotnej homologacji typu WE,
(2)
Niepotrzebne skreślić.
ZAŁĄCZNIK VIII
Część A Uchylona dyrektywa i wykaz jej kolejnych zmian ( o których mowa w art. 13)
Dyrektywa Rady 87/402/EWG
(Dz.U. L 220 z 8.8.1987, s. 1)
Dyrektywa Rady 89/681/EWG
(Dz.U. L 398 z 30.12.1989, s. 27)
Punkt XI.C.II.6 załącznika I do Aktu Przystąpienia z 1994 r.
(Dz.U. C 241 z 29.8.1994, s. 205)
Dyrektywa Komisji 2000/22/WE
(Dz.U. L 107 z 4.5.2000, s. 26)
Punkt I.A.31 załącznika II do Aktu Przystąpienia z 2003 r.
(Dz.U. L 236 z 23.9.2003, s. 53)
Dyrektywa Komisji 2005/67/WE
(Dz.U. L 273 z 19.10.2005, s. 17)
Wyłącznie artykuł 3 i załącznik III
Dyrektywa Rady 2006/96/WE
(Dz.U. L 363 z 20.12.2006, s. 81)
Wyłącznie w zakresie odesłania do dyrektywy 87/402/EWG w artykule 1
i punkcie 30 części A załącznika
Dyrektywa Komisji 2010/22/UE
(Dz.U. L 91 z 10.4.2010, s. 1)
Wyłącznie artykuł 4 i załącznik IV
Część B Lista terminów przeniesienia do prawa krajowego i rozpoczęcia stosowania (określonych w art.13)
Dyrektywa
Termin przeniesienia
Data rozpoczęcia stosowania
87/402/EWG
26 czerwca 1989
89/681/EWG
3 stycznia 1991
2000/22/WE
30 czerwca 2001(*)
2005/67/WE
31 grudnia 2005
2006/96/WE
1 stycznia 2007
2010/22/UE
30 kwietnia 2011
1 maja 2011
_____________________________
(*) Zgodnie z art. 2 dyrektywy 2000/22/EC: 1.
Od dnia 1 lipca 2001 r. żadne państwo członkowskie nie może:
– odmówić w odniesieniu do typu ciągnika udzielenia homologacji typu WE, wydania dokumentu określonego w art. 10 ust. 1 tiret trzecie dyrektywy 74/150/EWG lub udzielenia krajowej homologacji typu, lub
– zakazać dopuszczenia do ruchu ciągników,
jeżeli te ciągniki są zgodne z wymogami dyrektywy 87/402/EWG zmienionej niniejszą dyrektywą.
2.
Od dnia 1 stycznia 2002 r. państwa członkowskie:
– nie mogą już wydawać dokumentów określonych w art. 10 ust. 1 tiret trzecie dyrektywy 74/150/EWG w odniesieniu do typu ciągnika, który nie jest zgodny z wymogami dyrektywy 87/402/EWG zmienionej niniejszą dyrektywą,
– mogą odmówić udzielenia krajowej homologacji typu w odniesieniu do typu ciągnika, który nie spełnia wymogów dyrektywy 87/402/EWG zmienionej niniejszą dyrektywą.
ZAŁĄCZNIK IX
Tabela korelacji
Dyrektywa 87/402/EWG
Dyrektywa 2000/22/WE
Niniejsza dyrektywa
Artykuł 1, zdanie wprowadzające
Artykuł 1, zdanie wprowadzające
Artykuł 1, tiret pierwsze
Artykuł 1, litera a)
Artykuł 1, tiret drugie
Artykuł 1, litera b)
Artykuł 1, tiret trzecie
Artykuł 1, litera c)
Artykuły 2 i 3
Artykuły 2 i 3
Artykuł 4 ustęp 1
Artykuł 4 ustęp 1
Artykuł 4 ustęp 2
Artykuł 4 ustęp 2 i 3
Artykuł 5
Artykuł 5
Artykuł 6, ustęp 1, zdanie pierwsze
Artykuł 6, ustęp 1, akapit pierwszy
Artykuł 6, ustęp 1, zdanie drugie
Artykuł 6, ustęp 1, akapit drugi
Artykuł 6, ustęp 1, zdanie trzecie
Artykuł 6, ustęp 1, akapit trzeci
Artykuł 6 ustęp 2
Artykuł 6 ustęp 2
Artykuł 7, zdanie pierwsze
Artykuł 7, ustęp 1
Artykuł 7, zdanie drugie
Artykuł 7, ustęp 2
Artykuł 8
-
-
Artykuł 2 ustęp 1 wyrażenie wprowadzające
Artykuł 8 ustęp 1, wyrażenie wprowadzające
-
Artykuł 2 ustęp 1 tiret pierwsze
Artykuł 8 ustęp 1 litera a)
-
Artykuł 2 ustęp 1 tiret drugie
Artykuł 8 ustęp 1 litera b)
-
Artykuł 2 ustęp 2
Artykuł 8 ustęp 2
Artykuły 9 - 11
Artykuły 9 - 11
Artykuł 12
-
Artykuł 13 ustęp 1
-
Artykuł 13 ustęp 2
Artykuł 12
-
Artykuły 13 i 14
Artykuł 14
Artykuł 15
Załącznik I i II
Załącznik I i II
Załącznik VI
Załącznik III
Załącznik VII
Załącznik IV
Załącznik VIII
Załącznik V
Załącznik IX
Załącznik VI
Załącznik X
Załącznik VII
-
Załącznik VIII
-
Załącznik IX
