Styczeń 1986 – akcesja Hiszpanii i Portugali: zjednoczona Europa staje się „dwunastką”
Obywatelstwo europejskie
2006-01-11 - 17:05
1986: nowi posłowie portugalscy i hiszpańscy przylecieli na sesję plenarną
"Dwunastaka" narodziła się 1 stycznia 1986 r. wraz z przyjściem Hiszpanii i Portugalii do Wspólnoty. Europa otworzyła się jeszcze bardziej na południe. To kolejny krok w kierunku rozpoczętym 5 lat wcześniej, gdy członkiem stała się Grecja. Przystąpienie do Wspólnoty szybko przyniosło stabilność polityczną i bezprecedensowy rozwój gospodarczy obu nowym państwom członkowskim, przez lata pozostającym na marginesie europejskiej sceny politycznej i gospodarczej. Dobry przykład udanego członkostwa.
Dwadzieścia lat po przystąpieniu Hiszpanii i Portugalii do Unii Europejskiej (która nosiła wtedy nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej), przewodniczącym Komisji Europejskiej jest Portugalczyk, a przewodniczącym Parlamentu Europejskiego Hiszpan. Co więcej, obecny przewodniczący Parlamentu, Josep Borrell (socjalista) jest trzecim reprezentantem swojego kraju na tym stanowisku. Przed nim sprawowali tę funkcję: Enrique Barón Crespo (również socjalista), który był przewodniczącym PE w latach 1989-1992, oraz chrześcijański demokrata José María Gil-Robles, przewodniczący w latach 1997-1999.
Oba państwa od początku energicznie włączyły się w budowę zjednoczonej Europy. Od momentu przystąpienia do UE Hiszpania przewodniczyła Radzie trzy a Portugalia dwa razy. Okresy ich prezydencji zostawiły trwały ślad w historii integracji europejskiej. To podczas szczytu w Madrycie w grudniu 1995 r. państwa członkowskie oficjalnie zobowiązały się do wprowadzenia euro oraz ustaliły terminy zastąpienia swoich walut krajowych wspólną walutą europejską. Pięć lat później, podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w Lizbonie, przyjęto strategię, która swą nazwę zawdzięcza od stolicy Portugalii. Czy trzeba będzie czekać na następną portugalską prezydencję, by energiczniej zabrać się do realizacji tego zamierzenia, które miało uczynić unijną gospodarkę najbardziej konkurencyjną, opartą na innowacji i wiedzy, przy zachowaniu spójności społecznej?
Hiszpania i Portugalia znajdują się wśród państw otrzymujących najwięcej pieniędzy z funduszy strukturalnych i funduszu spójności, co w znacznym stopniu przyczyniło się do szybkiego wzrostu gospodarczego obu państw. Korzyści jakie zarówno Hiszpanii i Portugali, jak i całej Unii przyniosło trzecie rozszerzenie są tym bardziej imponujące, że w 1977 r., w momencie składania wniosków o przystąpienie do EWG, oba kraje ledwie wyzwoliły się spod rządów dyktatorskich. Śmierć Generała Franco w Hiszpanii w 1975 r. oraz tzw. rewolucja goździków w Portugalii w 1974 r. (która pozwoliła na obalenie reżimu ustanowionego przez Salazara) otworzyły drogę demokracji i umożliwiły rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych.
W dwudziestą rocznicę przystąpienia Hiszpanii i Portugalii do Unii Europejskiej, posłowie PE reprezentujący oba państwa podzielili się z nami swoimi opiniami. Zdaniem Josepa Borrella, hiszpańskiego parlamentarzysty i przewodniczącego PE, „żaden inny kraj nie zmienił się tak bardzo jak Hiszpania, nie tylko fizycznie, pod względem infrastruktury, którą wyraźnie widać, lecz także pod względem ducha. Naród dostosował się do nowoczesności i postępu, zmieniła się jego mentalność, jest otwarty na świat i dumny ze zdobytego uznania oraz ze swojego wkładu w projekt, który ma większe znaczenie polityczne niż się wielu ludziom wydaje”.
W opinii Manuela António dos Santos (z Grupy Socjalistycznej w PE), portugalskiego deputowanego i wiceprzewodniczącego Parlamentu Europejskiego, "bilans obecność Portugali w UE jest oczywiście pozytywny" . Po pierwsze, pod względem społecznym i gospodarczym „dzięki pomocy Wspólnoty możliwe było zmodernizowanie kraju i jego gospodarki, zredukowanie nierówności społecznych oraz znaczne zmniejszenie opóźnienia gospodarczego i socjalnego w stosunku do innych państw członkowskich” . Poza tym, pod względem politycznym „przystąpienie Portugalii do UE miało decydujące znaczenie dla umacniania procesu demokracji i demokratycznych instytucji". Ale najważniejsze jest to, że akcesja umożliwiła Portugalii „zerwanie z izolacjonistycznym modelem suwerenności, który był jednym z decydujących czynników hamujących rozwój kraju" .
Opinie innych posłów PE z obu państw (w jęz. hiszpańskim i portugalskim) można przeczytać klikając na łącza poniżej.
20060111STO04190 Dwudziesta rocznica przystąpienia Hiszpanii do UE: Dwudziesta rocznica przystąpienia Portugali do UE:
PL
1
PHOTO
20060111PHT04184.jpg
-//EP//TEXT IM-PRESS 20051215BKG03779 ES NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20051215BKG03779 PT NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
