P6_TA(2008)0582
Sytuacja kobiet na Bałkanach
A6-0435/2008
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie sytuacji kobiet na Bałkanach ( 2008/2119(INI) )
Parlament Europejski
, –
uwzględniając art. 6 oraz 49 Traktatu o Unii Europejskiej,
–
uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,
–
uwzględniając Konwencję w sprawie eliminacji wszelkich form dyskryminacji wobec kobiet (CEDAW) przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 18 grudnia 1979 r.,
–
uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 (2000) z dnia 31 października 2000 r. w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa,
–
uwzględniając prace Wiedeńskiej konferencji praw człowieka z 1993 roku, która potwierdziła prawa człowieka i potępiła ich gwałcenie w imię kultury lub tradycji,
–
uwzględniając Deklarację brukselską w sprawie zapobiegania i zwalczania handlu ludźmi, przyjętą dnia 20 września 2002 r.,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji (2007) dotyczące krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących towarzyszące komunikatowi Komisji z dnia 6 listopada 2007 r. zatytułowanemu "Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2007–2008" ( COM(2007)0663 ),
–
uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 października 2007 r. zatytułowany: Strategie reagowania UE na sytuacje niestabilności - podejmowanie działań w trudnych warunkach na rzecz zrównoważonego rozwoju, stabilności i pokoju ( COM(2007)0643 ),
–
uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 marca 2008 r. zatytułowany: Bałkany Zachodnie: wzmocnienie perspektywy europejskiej ( COM(2008)0127 ),
–
uwzględniając działalność i sprawozdanie Grupy roboczej ds. równości płci działającej w ramach Paktu stabilności dla Europy Południowo-Wschodniej (2004),
–
uwzględniając opracowanie zatytułowane: Sytuacja kobiet w krajach bałkańskich: perspektywa porównawcza, opracowane przez Marianę Blagojević dla Parlamentu Europejskiego (Belgrad, luty 2003 r.),
–
uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kobiet w Europie Południowo-Wschodniej Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, s. 1070.
,
–
uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie roli kobiet w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym Turcji Dz.U. C 157 E z 6.7.2006, s. 385.
oraz swoją rezolucję z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie roli kobiet w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym Turcji Dz.U. C 287 E z 29.11.2007, s. 174.
,
–
uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie sytuacji kobiet romskich w Unii Europejskiej Dz.U. C 298E z 8.12.2006, s. 283.
,
–
uwzględniając wnioski końcowe międzynarodowej konferencji: Rola kobiet w rozwiązywaniu konfliktów, zorganizowanej w dniach 21-22 czerwca 2008 r. w Lublanie przez Institutum Studiorum Humanitatis - Ljubljana Graduate School in Humanities,
–
uwzględniając art. 45 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia ( A6-0435/2008 ),
1.
jest zdania, że kontynuacja politycznej i ekonomicznej stabilizacji oraz tworzenie demokratycznych instytucji w krajach bałkańskich wymaga aktywnego udziału kobiet (biorąc pod uwagę, że stanowią one nieco więcej niż połowę ludności);
2.
z niepokojem zauważa, że prawa i praktyki w zakresie równości płci (instytucjonalne, finansowe i prawa człowieka) nie są w pełni zagwarantowane, chociaż jest różnica między krajami, które rozpoczęły negocjacje w sprawie przystąpienia a tymi, które ich nie rozpoczęły;
3.
podkreśla znaczenie równych praw i równego dostępu kobiet do rynku pracy, co jest niezbędne dla ich niezależności ekonomicznej, dla krajowego wzrostu gospodarczego i walki z ubóstwem, na które kobiety są bardziej narażone niż mężczyźni;
4.
zauważa, że kobiety nieproporcjonalnie ucierpiały z powodu oszczędności wprowadzonych w wydatkach socjalnych i publicznych, takich jak służba zdrowia, opieka rodzinna i nad dziećmi; zwraca uwagę, że istniejące w przeszłości niezarobkowe źródła dochodów i usługi, tam gdzie istniały pozwalały kobietom na znalezienie płatnego zatrudnienia i w rezultacie na pogodzenie życia zawodowego z życiem rodzinnym;
5.
z niepokojem zauważa, że kobiety, na ogół mniej licznie reprezentowane na rynku pracy, stanowią większość w niektórych tradycyjnie "kobiecych" zawodach, w których ich sytuacja jest bardziej niepewna, w szczególności na obszarach wiejskich; w związku z tym wzywa do podjęcia specjalnych kroków mających na celu uniknięcie feminizacji sektorów z mniejszymi wynagrodzeniami; wyraża również zaniepokojeniem występowania zjawiska różnicy w zarobkach obu płci oraz faktem, że kobiety napotykają trudności przy rozpoczynaniu własnej działalności gospodarczej;
6.
zachęca rządy krajów bałkańskich do ustanowienia ram prawnych zrównujących zarobki obu płci, do pomagania kobietom w godzeniu życia prywatnego i zawodowego oraz do stworzenia w tym celu dobrego jakościowo, dostępnego i niedrogiego systemu opieki nad dziećmi i osobami starszymi, oraz usunięcia przeszkód uniemożliwiających kobietom prowadzenie własnej działalności gospodarczej;
7.
podkreśla znaczenie edukacji dla eliminacji stereotypów kulturowych i stereotypów związanych z wzorcami społecznej roli zarówno mężczyzn jak i kobiet oraz fakt, że system kształcenia nie powinien propagować stereotypowych wzorców, w tym w zakresie wyboru zawodu;
8.
zwraca uwagę na ogólnie niedostateczną infrastrukturę opieki zdrowotnej, szczególnie na obszarach wiejskich, i wzywa rządy do zapewnienia kobietom regularnych przeciwrakowych badań profilaktycznych szyjki macicy i piersi, a także testów HIV/AIDS, ponieważ kobiety są bardziej zagrożone tą chorobą; podkreśla znaczenie psychologicznej i medycznej rehabilitacji kobiet - ofiar wojny;
9.
jest zdania, że kobiety na Bałkanach, będące ofiarami wojny, nie powinny już być więcej postrzegane jedynie jako ofiary wojny, lecz jako siła na rzecz stabilizacji i rozwiązywania konfliktów; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie kwot i wzywa kraje, które jeszcze tego nie zrobiły, do promowania reprezentacji kobiet i skutecznego wprowadzenia kwot płciowych w partiach politycznych i zgromadzeniach narodowych oraz zachęca państwa, które to uczyniły do kontynuowania procesu w celu zapewnienia kobietom możliwości uczestnictwa w życiu politycznym i zaradzenia ich zbyt niskiej reprezentacji celem definitywnej eliminacji niewidocznych barier jak również wzywa do podjęcia pozytywnych działań gwarantujących, że kobiety i mężczyźni od najmłodszych lat uczyć się będą czym jest obywatelstwo i jak być obywatelem;
10.
z niepokojem odnotowuje, że pomimo niedawnego wprowadzenia ram prawnych w większości krajów Bałkańskich, nadal dochodzi do przemocy domowej i zniewag słownych; dlatego też zachęca te kraje do podjęcia działań w celu stworzenia schronisk dla ich ofiar oraz zapewnienia większego uczulenia instytucji odpowiedzialnych za porządek, władz sądowych i urzędników służby publicznej na to zjawisko;
11.
podkreśla, że przemoc domowa jest jeszcze bardziej rozpowszechniona niż na to wskazują istniejące dane oraz że dotyczące jej statystyki i dane są niekompletne, źle gromadzone i nie znormalizowane nawet w krajach, które przyjęły w tej dziedzinie specjalne przepisy;
12.
podkreśla znaczenie kampanii podnoszących świadomość społeczną w walce ze stereotypami, dyskryminacją (na tle płci, kultury lub religii) i przemocą domową dla ogólnej równości płci; zauważa, że kampanie te powinny być uzupełniane promowaniem w mediach, ogłoszeniach i edukacyjnych materiałach internetowych modeli pozytywnego wizerunku roli kobiet;
13.
z zadowoleniem przyjmuje niedawne zmiany ram legislacyjnych i instytucjonalnych w tych krajach odzwierciedlające poważne zobowiązanie do zapewnienia równych szans dla kobiet i mężczyzn; podkreśla jednocześnie, że dla pełnego wdrożenia tych przepisów potrzebne są zdecydowane środki;
14.
wzywa rządy Bałkanów do przygotowania się do przyjęcia zintegrowanego podejścia do kwestii równości płci, na wszystkich poziomach i we wszystkich obszarach życia politycznego i społecznego;
15.
wzywa wszystkie państwa członkowskie, które tego jeszcze nie zrobiły, do przyjęcia krajowych planów wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, oraz do ich wdrażania w stosunkach z krajami bałkańskimi;
16.
z niepokojem odnotowuje, że kraje bałkańskie są krajami tranzytu w procederze handlu ludźmi, a ofiarami handlu są na ogół kobiety i dzieci; podkreśla, że równość płci, kampanie uświadamiające, środki walki z korupcją i z przestępczością zorganizowaną są ważne dla zapobiegania negatywnym zjawiskom na Bałkanach, takim jak handel ludźmi oraz dla ochrony potencjalnych ofiar;
17.
wzywa państwa bałkańskie do pilnego podjęcia działań mających na celu zapobieganie prostytucji, w szczególności prostytucji dzieci, i pornografii, zaostrzenie kar za przymuszanie bądź nakłanianie do prostytucji i/oraz za uczestnictwo w tworzeniu materiałów pornograficznych, a także uznanie dziecięcej pornografii w Internecie za niezgodną z przestępstwo;
18.
podkreśla znaczenie organizacji pozarządowych i organizacji kobiecych dla poznania problemów kobiet i opracowania odpowiednich rozwiązań, w szczególności grupy roboczej ds. równości płci w ramach Paktu stabilności dla Europy Południowo-Wschodniej, dla rozwijania procesu demokratycznego oraz stabilności w tym regionie; zachęca organizacje pozarządowe do działania i proponuje wymianę najlepszych praktyk w zakresie równości płci pomiędzy zainteresowanymi krajami oraz pomiędzy nimi i sieciami europejskich organizacji pozarządowych;
19.
wzywa Komisję do uruchomienia funduszy przedakcesyjnych dla wzmocnienia praw kobiet na Bałkanach, zwłaszcza przez działania kobiecych organizacji pozarządowych i organizacji kobiecych;
20.
wzywa Komisję do ścisłego monitorowania i naciskania na wypełnienie kryteriów kopenhaskich, w szczególności w zakresie równości szans kobiet i mężczyzn oraz praw kobiet przez kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące; zachęca kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące z Bałkanów do harmonizacji ich praw w zakresie antydyskryminacji i równości płci z dorobkiem prawnym Wspólnoty z myślą o możliwości przyszłej akcesji;
21.
wzywa Komisję do zagwarantowania, że jej polityka przedstawiona w wyżej wspomnianym komunikacie z dnia 5 marca 2008 r., mająca na celu wzmocnienie organizacji pozarządowych w Zachodnich Bałkanach, będzie skoncentrowana głównie na wzmocnieniu uczestnictwa kobiet w społeczeństwie obywatelskim;
22.
podkreśla, że kobiety romskie są ofiarami rozlicznych form dyskryminacji (rasowej, etnicznej, na tle płci) i są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne, dlatego też należy opracować zróżnicowane podejście do tych problemów; szczególnie kobiety romskie spotykają się w wielu krajach z uprzedzeniami oraz z innymi problemami, takimi jak brak obywatelstwa, ograniczony dostęp do dobrego poziomu edukacji, nieodpowiednie warunki życiowe, brak dostępu do opieki zdrowotnej, wysokie bezrobocie, niewielkie uczestnictwo w życiu politycznym i publicznym;
23.
z niepokojem odnotowuje brak aktualnych danych statystycznych i wskaźników, które pomogłyby w ocenie sytuacji kobiet na Bałkanach;
24.
wzywa państwa kandydujące i te, które mogą kandydować w przyszłości, do zagwarantowania wyeliminowania wszelkich form dyskryminacji i uprzedzeń, które dotykają kobiety będące ofiarami wszelkich form dyskryminacji, w szczególności kobiety romskie; wzywa kraje bałkańskie do opracowania skutecznej i praktycznej strategii walki z dyskryminacją, która zostanie wdrożona na wszystkich poziomach (krajowym i lokalnym);
25.
wzywa Europejski Instytut ds. Równości Mężczyzn i Kobiet do kontrolowania równości mężczyzn i kobiet także w krajach bałkańskich, zwracając szczególną uwagę na kraje kandydujące;
26.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich i zainteresowanym krajom kandydującym oraz potencjalnym krajom kandydującym;
