P6_TA(2005)0329
Ochrona zdrowia i bezpieczeństwo pracy: narażenie pracowników na promieniowanie optyczne ***II
A6-0249/2005
Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie wspólnego stanowiska Rady mającego na celu przyjęcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej minimalnych wymogów bezpieczeństwa i zdrowia dotyczących narażenia pracowników na czynniki fizyczne (promieniowanie optyczne) (dziewiętnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (5571/6/2005 – C6-0129/2005 – 1992/0449B(COD) )
(Procedura współdecyzji: drugie czytanie)
Parlament Europejski
, –
uwzględniając wspólne stanowisko Rady (5571/6/2005 – C6-0129/2005 ),
–
uwzględniając stanowisko zajęte w pierwszym czytaniu Dz.U. C 128 z 9.5.1994, str. 128.
dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ( COM(1992)0560 ) Dz.U. C 77 z 18.3.1993, str. 12.
oraz zmienionego wniosku ( COM(1994)0284 ) Dz.U. C 230 z 19.8.1994, str. 3.
,
–
uwzględniając art. 251 ust. 2 Traktatu WE,
–
uwzględniając art. 62 Regulaminu,
–
uwzględniając zalecenia do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych ( A6-0249/2005 ),
1.
zatwierdza wspólne stanowisko po poprawkach;
2.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.
P6_TC2-COD(1992)0449B
Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w drugim czytaniu w dniu 7 września 2005 r. w celu przyjęcia dyrektywy
2005/.../WE
Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej minimalnych wymogów bezpieczeństwa i zdrowia dotyczących narażenia pracowników na czynniki fizyczne (promieniowanie optyczne) (dziewiętnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 137 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Dz.U. C 77 z 18.3.1993, str. 12 oraz Dz.U. C 230 z 19.8.1994, str. 3.
, przedłożony po konsultacji z Komitetem Doradczym ds. Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno - Społecznego Dz.U. C 249 z 13.9.1993, str. 28.
,
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 251 Traktatu
Stanowisko
Parlamentu Europejskiego z dnia 20 kwietnia 1994 r. (Dz.U. C 128 z 9.5.1994, str. 146) potwierdzone w dniu 16 września 1999 r. (Dz.U. C 54 z 25.2.2000, str. 75), wspólne stanowisko Rady z dnia
18 kwietnia 2005 r.
(
Dz.U. C 172 E z 12.7.2005, str. 26
) oraz stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia
7 września 2005 r.
,
a także mając na uwadze, co następuje: (1)
Zgodnie z Traktatem, Rada może w trybie dyrektyw przyjmować minimalne wymagania sprzyjające poprawie warunków, w szczególności w środowisku pracy, w celu zagwarantowania lepszego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Takie dyrektywy powinny unikać nakładania ograniczeń administracyjnych, finansowych i prawnych w sposób, który wstrzymywałby tworzenie i rozwój małych i średnich przedsiębiorstw.
(2)
Komunikat Komisji, dotyczący jej programu działań związanego z wprowadzeniem w życie Wspólnotowej Karty Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników, przewiduje wprowadzenie minimalnych wymogów w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi. We wrześniu 1990 r., Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie tego programu działań Dz.U. C 260 z 15.10.1990, str. 167.
, w którym zwraca się do Komisji w szczególności o przygotowanie szczegółowej dyrektywy w sprawie ryzyka, spowodowanego hałasem i wibracjami, a także innymi czynnikami fizycznymi w miejscu pracy.
(3)
Jako pierwszy krok, Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2002/44/WE z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (wibracjami) (szesnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) Dz.U. L 177 z 6.7.2002, str. 13.
. Następnie, w dniu 6 lutego 2003 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2003/10/WE w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem) (siedemnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) Dz.U. L 42 z 15.2.2003, str. 38.
. Następnie, Parlament Europejski i Rada przyjęły w dniu 29 kwietnia 2004 r. dyrektywę 2004/40/WE w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (polem elektromagnetycznym) (osiemnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) Dz.U. L 184 z 24.5.2004, str. 1.
.
(4)
Obecnie uznaje się za niezbędne wprowadzenie środków ochrony pracowników przed ryzykiem spowodowanym promieniowaniem optycznym, w związku z jego wpływem na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników, w szczególności w postaci uszkodzeń oczu i skóry. Środki te mają nie tylko zapewnić ochronę zdrowia i bezpieczeństwo indywidualne każdego pracownika, lecz także stworzyć minimalne podstawy ochrony wszystkich pracowników we Wspólnocie w celu uniknięcia możliwych zakłóceń konkurencji.
(5)
Cele niniejszej dyrektywy obejmują zapobieganie i wczesne wykrywanie wszelkiego szkodliwego oddziaływania na zdrowie oraz zapobieganie wszelkiego rodzaju ryzyku dla zdrowia w ujęciu długoterminowym i ryzyku chorób przewlekłych wynikających z narażenia na promieniowanie optyczne.
(6)
Niniejsza dyrektywa ustanawia minimalne wymagania, pozostawiając w ten sposób Państwom Członkowskim możliwość utrzymania lub przyjęcia bardziej rygorystycznych przepisów w zakresie ochrony pracowników, w szczególności poprzez ustanowienie niższych wartości granicznych ekspozycji. Wprowadzenie w życie niniejszej dyrektywy nie
może
służyć uzasadnieniu regresu w stosunku do sytuacji już istniejącej w każdym Państwie Członkowskim.
(7)
System ochrony przed zagrożeniem związanym z promieniowaniem optycznym powinien ograniczać się do zdefiniowania, w sposób nieobciążony nadmiernymi szczegółami, celów, do których się dąży, obowiązujących zasad i podstawowych wartości, które należy stosować tak, aby umożliwić Państwom Członkowskim stosowanie minimalnych wymagań w jednakowy sposób.
(8)
Poziom narażenia na promieniowanie optyczne może być skutecznie obniżany poprzez uwzględnienie środków zapobiegawczych przy projektowaniu miejsc pracy oraz poprzez taki dobór sprzętu, procedur i metod pracy, który przyznaje pierwszeństwo ograniczeniu ryzyka u źródła. W ten sposób, przepisy dotyczące sprzętu i metod pracy przyczyniają się do ochrony pracowników, których to dotyczy. Zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi zapobiegania określonymi w art. 6 ust. 2 dyrektywy Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy Dz.U. L 183 z 29.6.1989, str. 1. Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).
, środki ochrony zbiorowej mają pierwszeństwo przed środkami ochrony indywidualnej.
(9)
W celu poprawy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, pracodawcy powinni dokonać dostosowań w świetle postępu technicznego i wiedzy naukowej dotyczącej ryzyka związanego z narażeniem na promieniowanie optyczne.
(10)
W związku z tym, że niniejsza dyrektywa jest dyrektywą szczegółową w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG, ta dyrektywa ma zastosowanie w zakresie narażenia pracowników na promieniowanie optyczne, bez uszczerbku dla bardziej rygorystycznych lub szczegółowych przepisów zawartych w niniejszej dyrektywie.
(11)
Niniejsza dyrektywa stanowi praktyczny krok w kierunku tworzenia społecznego wymiaru rynku wewnętrznego.
(12)
Podejście uzupełniające, które jednocześnie wspiera zasadę lepszego stanowienia prawa oraz zapewnia wysoki poziom ochrony może zostać osiągnięte tam, gdzie produkty wytworzone przez producentów źródeł promieniowania optycznego i związanego z nimi sprzętu spełniają zharmonizowane normy opracowane w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników przed zagrożeniami właściwymi dla takich produktów; odpowiednio, nie ma konieczności, aby pracodawcy powtarzali pomiary lub obliczenia wcześniej dokonane przez producenta w celu określenia zgodności z istotnymi wymogami bezpieczeństwa takiego sprzętu, określonymi w mających zastosowanie dyrektywach wspólnotowych
, o ile urządzenia te są odpowiednio i okresowo konserwowane
.
(13)
Środki niezbędne dla wykonania niniejszej dyrektywy powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23.
.
(14)
Przestrzeganie wartości granicznych ekspozycji powinno zapewnić wysoki poziom ochrony w odniesieniu do określonych skutków zdrowotnych, mogących być wynikiem narażenia na promieniowanie optyczne. Jednakże, w związku z tym, że stosowanie wartości granicznych ekspozycji i kontroli inżynieryjnej nie wydaje się być stosowne w przypadku narażenia na naturalne źródła promieniowania optycznego, w ocenie zagrożenia i ograniczaniu ryzyka związanego z narażeniem na światło słoneczne niezwykle istotnym jest stosowanie środków zapobiegawczych, włącznie z informowaniem i szkoleniem pracowników.
(15)
Komisja powinna przygotować poradnik praktyczny, aby pomóc pracodawcom, w szczególności menedżerom małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), lepiej rozumieć przepisy techniczne niniejszej dyrektywy. Komisja powinna podjąć wysiłki, aby zakończyć opracowywanie poradnika w jak najkrótszym czasie, co ułatwi przyjmowanie przez Państwa Członkowskie środków koniecznych do wdrożenia niniejszej Dyrektywy.
(16)
Zgodnie z ust. 34 porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa Dz. U. C 321 z 31.12.2003, str. 1.
, zachęca się Państwa Członkowskie do sporządzania do celów własnych i w interesie Wspólnoty, własnych tabel, które w możliwie najszerszym zakresie zilustrują korelacje między niniejszą dyrektywą a przyjętymi przepisami krajowymi oraz podania ich do wiadomości publicznej,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
SEKCJA I
PRZEPISY OGÓLNE Artykuł 1 Cel i zakres
1.
Niniejsza dyrektywa, będąca dziewiętnastą dyrektywą szczegółową w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG, ustanawia minimalne wymagania w zakresie ochrony pracowników przed ryzykiem dla ich zdrowia i bezpieczeństwa wynikającym lub mogącym wyniknąć z narażenia na promieniowanie optyczne w czasie pracy.
2.
Niniejsza dyrektywa dotyczy ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników z powodu niekorzystnych skutków dla oczu i skóry spowodowanych narażeniem na promieniowanie optyczne.
3.
Dyrektywa 89/391/EWG ma pełne zastosowanie do całego obszaru określonego w ust. 1, bez uszczerbku dla bardziej rygorystycznych lub szczegółowych przepisów zawartych w niniejszej dyrektywie.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:
a)
promieniowanie optyczne: wszelkie promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali w zakresie od 100 nm do 1 mm. Widmo promieniowania optycznego dzieli się na promieniowanie nadfioletowe, promieniowanie widzialne i promieniowanie podczerwone:
i)
promieniowanie nadfioletowe: promieniowanie optyczne o długości fali w zakresie od 100 nm do 400 nm. Zakres nadfioletu dzieli się na UVA (315-400 nm), UVB (280-315 nm) oraz UVC (100-280 nm);
ii)
promieniowanie widzialne: promieniowanie optyczne o długości fali w zakresie od 380 nm do 780 nm;
iii)
promieniowanie podczerwone: promieniowanie optyczne o długości fali w zakresie od 780 nm do 1 mm. Zakres podczerwieni dzieli się na IRA (780 -1 400 nm), IRB (1 400-3 000 nm) oraz IRC (3 000 nm -1 mm);
b)
laser (wzmocnienie światła poprzez wymuszoną emisję promieniowania): każde urządzenie, które może wytwarzać lub wzmacniać promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie długości fal promieniowania optycznego, głównie w procesie kontrolowanej emisji wymuszonej;
c)
promieniowanie laserowe: promieniowanie optyczne emitowane przez laser;
d)
promieniowanie niekoherentne (nielaserowe): każde promieniowanie optyczne inne niż promieniowanie laserowe;
e)
wartości graniczne ekspozycji: wartości graniczne ekspozycji na promieniowanie optyczne, które bezpośrednio opierają się na ustalonych skutkach zdrowotnych i względach biologicznych. Zastosowanie się do tych wartości granicznych zapewni, pracownikom narażonym na promieniowanie optyczne emitowane przez sztuczne źródła ochronę przed wszelkimi znanymi niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi;
f)
natężenie napromienienia (E) lub gęstość mocy: strumień promienisty (energetyczny) padający na elementarną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy (W m-²);
g)
napromienienie (H): całka natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy (J m-²);
h)
luminancja energetyczna (L): strumień energetyczny (promienisty) lub moc wyjściowa (wypromieniowana) w jednostkowym kącie bryłowym przez elementarną powierzchnię, wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian (W m-² sr-1);
i)
poziom: kombinacja natężenia napromienienia, napromienienia i luminancji energetycznej, na które narażony jest pracownik.
Artykuł 3 Wartości graniczne ekspozycji
1.
Wartości graniczne ekspozycji dla promieniowania niekoherentnego (nielaserowego), innego niż emitowane przez naturalne źródła promieniowania optycznego, są określone w załączniku I.
2.
Wartości graniczne ekspozycji dla promieniowania laserowego są określone w załączniku II.
SEKCJA II
OBOWIĄZKI PRACODAWCÓW Artykuł 4 Określenie ekspozycji i ocena ryzyka
1.
Wypełniając obowiązki określone w art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG, pracodawca, w przypadku pracowników narażonych na promieniowanie optyczne emitowane przez sztuczne źródła, ocenia, i jeżeli to konieczne, dokonuje pomiaru lub obliczeń
poziomów promieniowania optycznego
, na jakie mogą być narażeni pracownicy, tak aby środki niezbędne do ograniczenia ekspozycji do mających zastosowanie poziomów mogły zostać określone i wprowadzone w życie. Metodologia stosowana do oceny, pomiaru lub obliczeń powinna być zgodna z normami Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC) w odniesieniu do promieniowania laserowego i zaleceń Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej (CIE) oraz Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN) w odniesieniu do promieniowania niekoherentnego (nielaserowego). W przypadkach ekspozycji, które nie są objęte tymi normami i zaleceniami,
dopóki
odpowiednie normy lub zalecenia UE
nie
staną się dostępne, ocenę, pomiary lub obliczenia należy przeprowadzać stosując dostępne wytyczne krajowe lub międzynarodowe oparte na naukowych podstawach. W obydwu przypadkach ekspozycji, ocena może uwzględniać dane dostarczone przez producentów sprzętu, w przypadkach objętych odpowiednią dyrektywą wspólnotową.
2.
W
przypadku pracowników narażonych na naturalne źródła promieniowania optycznego
wszelkie obowiązki nałożone na pracodawców dotyczące
oceny ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa
są definiowane w ramach uprawnień regulacyjnych Państw Członkowskich.
3.
Ocenę, pomiar lub obliczenia, o których mowa w
ust. 1, planują
i przeprowadzają kompetentne służby lub osoby w odpowiednich przedziałach czasowych, uwzględniając w szczególności postanowienia art. 7 i 11 dyrektywy 89/391/EWG dotyczące niezbędnych kompetentnych służb lub osób oraz konsultacji i udziału pracowników. Dane otrzymane z tych ocen, włącznie z danymi uzyskanymi z pomiaru lub obliczeń poziomu ekspozycji, o których mowa w ust. 1, przechowuje się w odpowiedniej postaci, umożliwiającej konsultację na późniejszym etapie.
4.
Zgodnie z art. 6 ust. 3 dyrektywy 89/391/EWG, dokonując oceny ryzyka, pracodawca jest obowiązany zwrócić szczególną uwagę na:
a)
poziom, zakres długości fal oraz czas trwania ekspozycji na promieniowanie optyczne emitowane przez sztuczne
źródła;
b)
wartości
graniczne ekspozycji określone w art. 3 niniejszej dyrektywy;
c)
wszelkie skutki dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników należących do grup ryzyka o szczególnej wrażliwości;
d)
wszelkie możliwe skutki dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, wynikające z interakcji w miejscu pracy między promieniowaniem optycznym a chemicznymi substancjami fotouczulającymi;
e)
wszelkie pośrednie skutki, takie jak czasowe oślepienie, eksplozja lub pożar;
f)
istnienie wyposażenia zastępczego, przeznaczonego do ograniczenia poziomów ekspozycji na promieniowanie optyczne
ze źródeł sztucznych
;
g)
odpowiednie informacje uzyskane w wyniku profilaktycznych badań lekarskich, w tym, w miarę możliwości, na informacje opublikowane;
h)
wielorakie źródła narażenia na promieniowanie optyczne
ze źródeł sztucznych
;
i)
klasyfikację zastosowaną dla lasera, określoną zgodnie z odpowiednią normą IEC, oraz w odniesieniu do każdego sztucznego źródła, co do którego istnieje prawdopodobieństwo spowodowania uszkodzenia podobnego do tego, jakie może spowodować laser klasy 3B lub 4, każdą podobną klasyfikację;
j)
informacje dostarczone przez producentów źródeł promieniowania optycznego i związanego z nimi wyposażenia roboczego, zgodnie z odpowiednimi dyrektywami wspólnotowymi.
5.
Pracodawca jest zobowiązany posiadać ocenę ryzyka, zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a) dyrektywy 89/391/EWG i określić, jakie środki należy podjąć zgodnie z art. 5 i 6 niniejszej dyrektywy. Ocenę ryzyka zapisuje się na odpowiednim nośniku, zgodnie z krajowym prawem i praktyką; może ona zawierać uzasadnienie pracodawcy stwierdzające, że charakter i zakres ryzyka związanego z promieniowaniem optycznym powoduje, że dalsza szczegółowa ocena ryzyka jest zbędna. Ocenę ryzyka należy systematycznie aktualizować, w szczególności, jeżeli nastąpiły istotne zmiany, które mogły spowodować, że ocena stała się nieaktualna, lub jeżeli wyniki badań lekarskich wskazują na konieczność aktualizacji.
Artykuł 5 Przepisy mające na celu unikanie lub ograniczanie ryzyka
1.
Uwzględniając postęp techniczny i dostępność środków kontroli ryzyka w miejscu jego powstawania (u źródła), należy eliminować lub ograniczać do minimum ryzyko wynikające z narażenia na promieniowanie optyczne
ze źródeł sztucznych
.
Ograniczenie ryzyka związanego z narażeniem na promieniowanie optyczne
ze źródeł sztucznych
opiera się na ogólnych zasadach dotyczących zapobiegania określonych w dyrektywie 89/391/EWG.
2.
Jeżeli ocena ryzyka przeprowadzona zgodnie z art. 4 ust. 1 w odniesieniu do pracowników narażonych na sztuczne źródła promieniowania optycznego wskazuje
na jakąkolwiek możliwość przekroczenia wartości granicznych ekspozycji,
pracodawca przygotowuje i wdraża program obejmujący środki techniczne i/lub organizacyjne,
mające na celu zapobiegnięcie przekroczenia wartości granicznych ekspozycji,
i uwzględniający między innymi następujące elementy:
a)
inne metody pracy, ograniczające ryzyko związane z promieniowaniem optycznym;
b)
dobór sprzętu o niższym poziomie emisji promieniowania optycznego, z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy;
c)
środki techniczne mające na celu redukcję emisji promieniowania optycznego, w tym, tam, gdzie jest to konieczne, zastosowanie blokad, ekranowania lub podobnych mechanizmów ochrony zdrowia;
d)
właściwe programy konserwacji sprzętu roboczego, miejsc pracy i systemów stanowisk pracy;
e)
projektowanie i rozmieszczenie miejsc pracy i stanowisk pracy;
f)
ograniczenie czasu trwania i poziomu ekspozycji;
g)
dostępność właściwie dobranych środków ochrony indywidualnej;
h)
instrukcje producentów sprzętu, w przypadkach objętych odpowiednimi dyrektywami
wspólnotowymi.
3.
Na
podstawie oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z art. 4, miejsca pracy, w których pracownicy mogliby być narażeni na promieniowanie optyczne emitowane przez sztuczne źródła, którego poziomy przekraczają wartości graniczne ekspozycji powinny zostać odpowiednio oznakowane zgodnie z dyrektywą Rady 92/58/EWG z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących znaków bezpieczeństwa i/lub zdrowia w pracy (dziewiąta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) Dz.U. L 245 z 26.8.1992, str. 23.
. Obszary, o których mowa, powinny zostać określone, a dostęp do nich ograniczony, tam gdzie jest to technicznie możliwe i tam gdzie istnieje ryzyko, że wartości graniczne ekspozycji mogą zostać przekroczone.
4.
Ekspozycja pracowników nie przekracza wartości granicznych ekspozycji
. Jeżeli, pomimo środków podjętych przez pracodawcę w stosunku do sztucznych źródeł promieniowania optycznego w celu zapewnienia zgodności z niniejszą dyrektywą, wartości graniczne ekspozycji zostaną przekroczone, pracodawca podejmuje natychmiastowe działanie w celu ograniczenia ekspozycji poniżej wartości granicznej ekspozycji. Pracodawca ustala przyczyny przekroczenia wartości granicznych ekspozycji oraz dostosowuje środki ochrony i środki zapobiegawcze tak, aby zapobiec ich ponownemu
przekroczeniu
.
5.
Zgodnie z art. 15 dyrektywy 89/391/EWG, pracodawca dostosowuje środki, określone w niniejszym artykule, do potrzeb pracowników należących do grup szczególnego ryzyka.
Artykuł 6 Informowanie i szkolenie pracowników
Bez uszczerbku dla art. 10 i 12 dyrektywy 89/391/EWG, pracodawca zapewnia pracownikom narażonym w pracy na ryzyko związane z promieniowaniem optycznym
ze źródeł sztucznych
lub ich przedstawicielom, uzyskanie wszelkich niezbędnych informacji i szkolenie dotyczące wyników oceny ryzyka, o której mowa w art. 4 niniejszej dyrektywy, w szczególności dotyczących:
a)
środków podjętych w celu wprowadzenia w życie niniejszej dyrektywy;
b)
wartości granicznych ekspozycji i związanego z nimi potencjalnego ryzyka;
c)
wyników ocen, pomiarów lub obliczeń, dotyczących poziomów ekspozycji na promieniowanie optyczne
ze źródeł sztucznych
, przeprowadzonych zgodnie z art. 4 niniejszej dyrektywy, wraz z wyjaśnieniem ich znaczenia oraz potencjalnego ryzyka;
d)
sposobu wykrywania niekorzystnych skutków dla zdrowia wynikających z ekspozycji i sposobu ich zgłaszania;
e)
okoliczności, w których pracownicy uprawnieni są do profilaktycznych badań lekarskich;
f)
bezpiecznych sposobów wykonywania pracy, ograniczających do minimum ryzyko związane z ekspozycją;
g)
właściwego stosowania odpowiednich środków ochrony indywidualnej.
Artykuł 7 Konsultacje i udział pracowników
Konsultacje i udział pracowników lub ich przedstawicieli w sprawach, których dotyczy niniejsza dyrektywa, odbywają się zgodnie z art. 11 dyrektywy 89/391/EWG.
SEKCJA III
PRZEPISY RÓŻNE Artykuł 8 Profilaktyczne badania lekarskie
1.
Do celów zapobiegania i wczesnego wykrywania jakiegokolwiek szkodliwego oddziaływania na zdrowie oraz zapobiegania jakiemukolwiek ryzyku dla zdrowia w ujęciu długoterminowym i jakiemukolwiek ryzyku wystąpienia choroby przewlekłej wynikającej z narażenia na promieniowanie optyczne,
Państwa Członkowskie przyjmą przepisy gwarantujące odpowiedni nadzór nad zdrowiem pracowników
zgodnie z art. 14 dyrektywy 89/391/EWG.
2.
Państwa Członkowskie zapewniają, że stan zdrowia pracowników nadzorowany jest przez lekarza, przez osobę zajmującą się zawodowo ochroną zdrowia lub przez organ odpowiedzialny za profilaktyczne badania lekarskie zgodnie z prawem i praktykami krajowymi.
3.
Państwa Członkowskie
przyjmują
przepisy zapewniające, że pracownicze karty zdrowia będą zakładane i aktualizowane w przypadku każdego pracownika, którego zdrowie jest przedmiotem środków nadzoru podejmowanych zgodnie z ust. 1. Karty zdrowia zawierają skrót wyników przeprowadzanego w ten sposób nadzoru. Są one przechowywane w odpowiedniej formie umożliwiającej dalsze konsultacje, w poszanowaniu
wymogu
poufności. Właściwy organ otrzymuje kopię kart zdrowia na swój wniosek, w poszanowaniu wymogu poufności.
Pracodawca podejmuje odpowiednie środki w celu zapewnienia, że lekarz, osoba zajmująca się zawodowo zdrowiem lub organ odpowiedzialny za profilaktyczne badania lekarskie, jeśli Państwa Członkowskie uznały takie osoby za właściwe, ma dostęp do wyników oceny ryzyka, o której mowa w art. 4, w przypadku, gdy wyniki te mogą mieć znaczenie dla nadzoru medycznego.
Na wniosek, każdy pracownik ma indywidualny dostęp do karty zdrowia, która go dotyczy osobiście.
4.
Bez względu na przyjęte założenie, jeżeli wykryte zostanie narażenie przekraczające wartości graniczne, pracownik musi przeprowadzić badania lekarskie zgodnie z ustawodawstwem i praktykami krajowymi. Badanie medyczne jest również przeprowadzane, jeżeli
z nadzoru zdrowia wynika, że pracownik cierpi na wykrywalną chorobę lub odczuwa skutki szkodliwego oddziaływania na zdrowie, zaś lekarz lub specjalista medycyny pracy uważa, że choroba lub skutki wynikają z narażenia na promieniowanie optyczne
ze źródła sztucznego
w miejscu pracy.
W obu przypadkach
:
a)
lekarz lub inna osoba o odpowiednich kwalifikacjach zawiadamia pracownika o wynikach, które dotyczą go osobiście. Pracownik powinien, w szczególności, otrzymać informację i poradę dotyczącą wszelkich badań lekarskich, którym powinien się poddać po ustaniu narażenia;
b)
pracodawca jest informowany o wszelkich istotnych wynikach profilaktycznych badań lekarskich, z uwzględnieniem wymogów tajemnicy lekarskiej;
c)
pracodawca:
−
dokonuje przeglądu oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z art. 4,
−
dokonuje przeglądu środków podjętych w celu eliminacji lub zmniejszenia ryzyka zgodnie z art. 5,
−
uwzględnia porady specjalisty medycyny pracy lub innej odpowiednio wykwalifikowanej osoby, lub właściwych organów, przy wprowadzaniu jakiegokolwiek środka wymaganego w celu eliminacji lub zmniejszenia ryzyka zgodnie z
art. 5, oraz
−
organizuje okresowe profilaktyczne badania lekarskie i zapewnia przegląd stanu zdrowia każdego innego pracownika, który jest podobnie narażony. W takich przypadkach, lekarz właściwej specjalności lub specjalista medycyny pracy, lub właściwe organy mogą zaproponować, aby narażone osoby poddały się badaniom lekarskim.
Artykuł 9 Sankcje
Państwa Członkowskie przewidują odpowiednie sankcje, które stosuje się w przypadku naruszenia ustawodawstwa krajowego, przyjętego zgodnie z niniejszą dyrektywą. Sankcje te powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Artykuł 10 Zmiany techniczne
1.
Wszelkie modyfikacje wartości granicznych ekspozycji określonych w załącznikach przyjmuje Parlament Europejski i Rada, zgodnie z procedurą określoną w art. 137 ust. 2 Traktatu.
2.
Zmiany załączników o ściśle technicznym charakterze, zgodne z:
a)
przyjęciem dyrektyw w dziedzinie technicznej harmonizacji i normalizacji w odniesieniu do projektowania, budowy, wytwarzania lub konstrukcji sprzętu roboczego i/lub miejsc pracy;
b)
postępem technicznym, zmianami w najbardziej odpowiednich zharmonizowanych normach europejskich lub specyfikacjach międzynarodowych i nowymi odkryciami naukowymi, dotyczącymi narażenia na promieniowanie optyczne w związku z wykonywanym zawodem,
są przyjmowane zgodnie z procedurą określoną w art. 11 ust. 2.
Artykuł 11 Komitet
1.
Komisja jest wspierana przez Komitet, określony w art. 17 dyrektywy 89/391/EWG.
2.
W przypadku odesłania do niniejszego ustępu, zastosowanie mają art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem postanowień jej art. 8.
Okres, o którym mowa w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE, wynosi trzy miesiące.
3.
Komitet przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.
SEKCJA IV
PRZEPISY KOŃCOWE Artykuł 12 Sprawozdania
Co pięć lat, Państwa Członkowskie przedkładają Komisji sprawozdania z praktycznego wdrażania niniejszej dyrektywy, wskazując stanowiska partnerów społecznych.
Co pięć lat Komisja powiadamia Parlament Europejski, Radę, Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Komitet Doradczy ds. bezpieczeństwa, higieny i ochrony zdrowia w miejscu pracy o treści sprawozdań oraz o ocenie
tych sprawozdań
, rozwoju sytuacji, który nastąpił w przedmiotowej dziedzinie, oraz wszelkich działaniach, które mogłyby być uzasadnione w związku z nową wiedzą naukową.
Artykuł 13
Praktyczny przewodnik
Aby ułatwić stosowanie niniejszej dyrektywy, Komisja przygotuje praktyczny przewodnik dotyczący przepisów art. 4 i 5 oraz załączników 1 i 2.
Artykuł 14
Transpozycja
1.
Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, niezbędne do stosowania niniejszej dyrektywy do … * 4 lata od wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
. Państwa Członkowskie niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.
Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie.
2.
Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o przyjmowanych lub już przyjętych tekstach przepisów prawa krajowego w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 15
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 16
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.
Sporządzono w
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
Przewodniczący Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK I
Promieniowanie optyczne niekoherentne (nielaserowe)
Istotne z biofizycznego punktu widzenia wartości ekspozycji na promieniowanie optyczne można ustalić na podstawie poniższych wzorów. Wzór, który należy zastosować zależy od zakresu promieniowania emitowanego przez źródło, a wyniki należy porównać z odpowiednimi wartościami granicznymi ekspozycji wskazanymi w tabeli 1.1. Dla danego źródła promieniowania optycznego może mieć zastosowanie więcej niż jedna wartość ekspozycji i odpowiadająca jej wartość graniczna.
Pozycje oznaczone a) - o) odnoszą się do odpowiadających im wierszy w tabeli 1.1.
a)
(Heff ma zastosowanie jedynie w zakresie od 180 do 400 nm)
b)
(HUVA ma zastosowanie jedynie w zakresie od 315 do 400 nm)
c), d)
(LB ma zastosowanie jedynie w zakresie od 300 do 700 nm)
e), f)
(EB ma zastosowanie jedynie w zakresie od 300 do 700 nm)
g) do l)
(Patrz tabela 1.1 dla właściwych wartości λ1 i λ2)
m), n)
(EIR ma zastosowanie jedynie w zakresie od 780 do 3000 nm)
o)
(Hskin ma zastosowanie jedynie w zakresie od 380 do 3000 nm)
Do celów niniejszej dyrektywy, powyższe wzory można zastąpić następującymi wyrażeniami z zastosowaniem wartości dyskretnych zawartych w zamieszczonych dalej tabelach:
a)
oraz
b)
oraz
c)
c, d)
e)
e, f)
g do l)
(Patrz tabela 1.1 dla właściwych wartości λ1 i λ2)
m)
m, n)
o)
oraz
Uwagi:
Eλ (λ,t), Eλ widmowe natężenie napromienienia lub widmowa gęstość mocy: strumień promienisty (energetyczny) padający na elementarną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy na nanometr [W m-2 nm-1]; wartości Eλ (λ,t) i Eλ pochodzą z pomiarów lub mogą być podane przez producenta sprzętu;
Eeff skuteczne natężenie napromienienia (zakres UV): obliczone natężenie napromienienia w zakresie długości fal UV od 180 do 400 nm ważone według rozkładu widmowego S (λ), wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];
H napromienienie, całka natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];
Heff skuteczne napromienienie: napromienienie ważone według rozkładu widmowego S (λ), wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];
EUVA całkowite natężenie napromienienia (UVA
)
: obliczone natężenie napromienienia z zakresu długości fal UVA od 315 do 400 nm, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];
HUVA napromienienie, całka lub suma natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji w zakresie długości fali UVA od 315 do 400 nm, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];
S (λ) rozkład widmowy skuteczności wywoływania uszkodzeń oczu i skóry przez promieniowanie UV w zależności od długości fali (tabela 1.2) [bezwymiarowy];
t, Δt czas, czas trwania ekspozycji, wyrażony w sekundach [s];
λ długość fali, wyrażona w nanometrach [nm];
Δ λ szerokość pasma, wyrażona w nanometrach [nm], przedziałów obliczeniowych lub pomiarowych;
Lλ (λ), Lλ widmowa luminancja energetyczna źródła wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian na nanometr [W m- 2 sr –1 nm-1];
R (λ) rozkład widmowy skuteczności wywoływania uszkodzeń termicznych oczu przez promieniowanie widzialne i IRA w zależności od długości fali, (tabela 1.3) [bezwymiarowy];
LR skuteczna luminancja energetyczna (uszkodzenie termiczne): obliczona luminancja energetyczna ważona według rozkładu widmowego R (λ), wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian na nanometr [W m- 2 sr –1];
B (λ) rozkład widmowy skuteczności wywoływania uszkodzeń fotochemicznych oczu przez promieniowanie światła niebieskiego w zależności od długości fali (tabela 1.3) [bezwymiarowy];
LB skuteczna luminancja energetyczna (światło niebieskie): obliczona luminancja energetyczna ważona według rozkładu widmowego B (λ), wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian
[
W m- 2 sr –1];
EB skuteczne natężenie napromienienia (światło niebieskie): obliczone natężenie napromienienia ważone według rozkładu widmowego B (λ), wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];
EIR całkowite natężenie napromienienia (uszkodzenie termiczne): obliczone natężenie napromienienia w zakresie długości fal podczerwieni od 780 do 3 000 nm, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];
Eskin całkowite natężenie napromienienia (widzialne, IRA I IRB): obliczone natężenie napromienienia z zakresu długości fal promieniowania widzialnego i podczerwonego od 380 do 3 000 nm, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2];
Hskin napromienienie, całka lub suma natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji w zakresie długości fal promieniowania widzialnego i podczerwonego od 380 do 3 000 nm, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];
α kąt widzenia: kąt, w obrębie którego obserwowalne źródło promieniowania jest widziane przez obserwatora w danym punkcie przestrzeni, wyrażony w miliradianch (mrad). Obserwowalne źródło promieniowania jest rzeczywistym lub pozornym obiektem, który tworzy na siatkówce oka obraz najmniejszy z możliwych.
Tabela 1.1: Wartości graniczne ekspozycji na promieniowanie optyczne niekoherentne (nielaserowe)
Indeks
Długość fali w nm
Wartości graniczne ekspozycji
Jednostka
Uwagi
Część ciała
Zagrożenie
a.
180-400
(UVA, UVB i UVC)
Heff = 30
Wartość dobowa - 8 godzin
[J m-2]
oko - rogówka
spojówka
soczewka
skóra
zapalenie rogówki
zapalenie spojówek
zaćma
rumień, elastoza
rak skóry
b.
315-400
(UVA)
HUVA = 104
Wartość dobowa - 8 godzin
[J m-2]
oko - soczewka
zaćma
c.
300-700
(Światło niebieskie) patrz przypis
1
LB =
dla t ≤ 10 000 s
LB:[W m-2 sr-1]
t: [sekundy]
dla α ≥ 11 mrad
oko - siatkówka
zapalenie siatkówki
d.
300-700
(Światło niebieskie)
patrz przypis 1
LB = 100
dla t > 10 000 s
[W m-2 sr-1]
e.
300-700
(Światło niebieskie)
patrz przypis
1
EB =
dla t ≤ 10 000 s
EB: [W m-2]
t: [sekundy]
dla α < 11 mrad
patrz przypis 2
f.
300-700
(Światło niebieskie)
patrz przypis
1
EB = 0,01
t >10 000 s
[W m-2]
g.
380-1 400
(Widzialne i IRA)
LR =
dla t > 10 s
[W m-2 sr-1]
Cα = 1,7 dla
α ≤ 1,7 mrad
Cα = α dla
1,7 ≤ α ≤ 100 mrad
Cα = 100 dla
α > 100 mrad
λ?= 380; λ2= 1 400
oko - siatkówka
oparzenie siatkówki
h.
380-1 400
(Widzialne i IRA)
LR =
dla 10 µs ≤ t ≤ 10 s
LR:[W m-2 sr-1]
t: [sekundy]
i.
380-1 400
(Widzialne i IRA)
LR =
dla t <10 µs
[W m-2 sr-1]
j.
780-1 400
(IRA)
LR =
dla t > 10 s
[W m-2 sr-1]
Cα = 11 dla
α ≤ 11 mrad
Cα = α dla
11≤ α ≤ 100 mrad
Cα = 100 dla
α > 100 mrad
(pomiarowe pole widzenia: 11 mrad)
λ?= 780; λ2= 1 400
oko - siatkówka
oparzenie siatkówki
k.
780-1 400
(IRA)
LR =
dla 10 µs ≤ t ≤ 10 s
LR: [W m-2 sr-1]
t: [sekundy]
l.
780-1 400
(IRA)
LR =
dla t <10 µs
[W m-2 sr-1]
=
780-3 000
(IRA i IRB)
EIR = 18 000 t-0.75
dla t ≤ 1 000 s
E: [Wm-2]
t: [sekundy]
oko - rogówka
soczewka
oparzenie rogówki
zaćma
m.
780-3 000
(IRA i IRB)
EIR = 100
dla t > 1 000 s
[W m-2]
=
380-3 000
(Widzialne, IRA
i IRB)
Hskin = 20 000*t0,25
dla t < 10 s
H: [J m-2]
t: [sekundy]
skóra
oparzenie
Przypis 1: Zakres od 300 do 700 nm obejmuje części promieniowania UVB, całe promieniowanie UVA i większość promieniowania widzialnego; jednakże, związane z nim zagrożenie określa się powszechnie mianem zagrożenia
"światłem niebieskim"
. Światło niebieskie w wąskim znaczeniu obejmuje jedynie zakres w przybliżeniu od 400 do 490 nm.
Przypis 2:W odniesieniu do stałej obserwacji bardzo małych źródeł, których kąt widzenia < 11 mrad, można przekształcić skuteczną luminację energetyczną LB na skuteczne natężenie napromienienia EB. Zwykle dotyczy to jedynie narzędzi okulistycznych lub unieruchomienia oka podczas znieczulenia. Maksymalny "czas patrzenia" oblicza się za pomocą wzoru: tmax = 100 / EB, gdzie EB wyrażone jest w W m-2. Ze względu na ruch oczu podczas wykonywania zwykłych zadań wzrokowych, wartość ta nie przekracza 100s.
Tabela 1.2: S (λ) [bezwymiarowe], 180 nm do 400 nm
λ in nm
S (λ)
λ in nm
S (λ)
λ in nm
S (λ)
λ in nm
S (λ)
λ in nm
S (λ)
180
0,0120
228
0,1737
276
0,9434
324
0,000520
372
0,000086
181
0,0126
229
0,1819
277
0,9272
325
0,000500
373
0,000083
182
0,0132
230
0,1900
278
0,9112
326
0,000479
374
0,000080
183
0,0138
231
0,1995
279
0,8954
327
0,000459
375
0,000077
184
0,0144
232
0,2089
280
0,8800
328
0,000440
376
0,000074
185
0,0151
233
0,2188
281
0,8568
329
0,000425
377
0,000072
186
0,0158
234
0,2292
282
0,8342
330
0,000410
378
0,000069
187
0,0166
235
0,2400
283
0,8122
331
0,000396
379
0,000066
188
0,0173
236
0,2510
284
0,7908
332
0,000383
380
0,000064
189
0,0181
237
0,2624
285
0,7700
333
0,000370
381
0,000062
190
0,0190
238
0,2744
286
0,7420
334
0,000355
382
0,000059
191
0,0199
239
0,2869
287
0,7151
335
0,000340
383
0,000057
192
0,0208
240
0,3000
288
0,6891
336
0,000327
384
0,000055
193
0,0218
241
0,3111
289
0,6641
337
0,000315
385
0,000053
194
0,0228
242
0,3227
290
0,6400
338
0,000303
386
0,000051
195
0,0239
243
0,3347
291
0,6186
339
0,000291
387
0,000049
196
0,0250
244
0,3471
292
0,5980
340
0,000280
388
0,000047
197
0,0262
245
0,3600
293
0,5780
341
0,000271
389
0,000046
198
0,0274
246
0,3730
294
0,5587
342
0,000263
390
0,000044
199
0,0287
247
0,3865
295
0,5400
343
0,000255
391
0,000042
200
0,0300
248
0,4005
296
0,4984
344
0,000248
392
0,000041
201
0,0334
249
0,4150
297
0,4600
345
0,000240
393
0,000039
202
0,0371
250
0,4300
298
0,3989
346
0,000231
394
0,000037
203
0,0412
251
0,4465
299
0,3459
347
0,000223
395
0,000036
204
0,0459
252
0,4637
300
0,3000
348
0,000215
396
0,000035
205
0,0510
253
0,4815
301
0,2210
349
0,000207
397
0,000033
206
0,0551
254
0,5000
302
0,1629
350
0,000200
398
0,000032
207
0,0595
255
0,5200
303
0,1200
351
0,000191
399
0,000031
208
0,0643
256
0,5437
304
0,0849
352
0,000183
400
0,000030
209
0,0694
257
0,5685
305
0,0600
353
0,000175
210
0,0750
258
0,5945
306
0,0454
354
0,000167
211
0,0786
259
0,6216
307
0,0344
355
0,000160
212
0,0824
260
0,6500
308
0,0260
356
0,000153
213
0,0864
261
0,6792
309
0,0197
357
0,000147
214
0,0906
262
0,7098
310
0,0150
358
0,000141
215
0,0950
263
0,7417
311
0,0111
359
0,000136
216
0,0995
264
0,7751
312
0,0081
360
0,000130
217
0,1043
265
0,8100
313
0,0060
361
0,000126
218
0,1093
266
0,8449
314
0,0042
362
0,000122
219
0,1145
267
0,8812
315
0,0030
363
0,000118
220
0,1200
268
0,9192
316
0,0024
364
0,000114
221
0,1257
269
0,9587
317
0,0020
365
0,000110
222
0,1316
270
1,0000
318
0,0016
366
0,000106
223
0,1378
271
0,9919
319
0,0012
367
0,000103
224
0,1444
272
0,9838
320
0,0010
368
0,000099
225
0,1500
273
0,9758
321
0,000819
369
0,000096
226
0,1583
274
0,9679
322
0,000670
370
0,000093
227
0,1658
275
0,9600
323
0,000540
371
0,000090
Tabela 1.3: B (λ), R (λ) [bezwymiarowe], 380 nm do 1 400 nm
λ w nm
B (λ)
R (λ)
300 ≤ λ < 380
0,01
-
380
0,01
0,1
385
0,013
0,13
390
0,025
0,25
395
0,05
0,5
400
0,1
1
405
0,2
2
410
0,4
4
415
0,8
8
420
0,9
9
425
0,95
9,5
430
0,98
9,8
435
1
10
440
1
10
445
0,97
9,7
450
0,94
9,4
455
0,9
9
460
0,8
8
465
0,7
7
470
0,62
6,2
475
0,55
5,5
480
0,45
4,5
485
0,32
3,2
490
0,22
2,2
495
0,16
1,6
500
0,1
1
500 < λ ≤ 600
100,02·(450-
λ
)
1
600 < λ ≤ 700
0,001
1
700 < λ ≤ 1050
-
100,002·(700-
λ
)
1050 < λ ≤ 1150
-
0,2
1150 < λ ≤ 1200
-
0,2·100,02·(1150-
λ
)
1200 < λ ≤ 1400
-
0,02
ZAŁĄCZNIK II
Promieniowanie optyczne laserowe
Istotne z biofizycznego punktu widzenia wartości ekspozycji na promieniowanie optyczne można ustalić na podstawie poniższych wzorów. Wzór, który należy zastosować zależy od zakresu promieniowania emitowanego przez źródło, a wyniki należy porównać z odpowiednimi wartościami granicznymi ekspozycji wskazanymi w tabelach 2.2 - 2.4. Dla danego źródła promieniowania optycznego laserowego może mieć zastosowanie więcej niż jedna wartość ekspozycji i odpowiadająca jej wartość graniczna.
Współczynniki stosowane jako narzędzia obliczeniowe w tabelach 2.2 - 2.4 wymienione są w tabeli 2.5, a współczynniki korekcyjne odnoszące się do ekspozycji powtarzalnych wymienione są w tabeli 2.6.
[W m-2]
[J m-2]
Uwagi:
dP moc wyrażona w watach [W];
dA powierzchnia wyrażona w metrach kwadratowych [m2];
E (t), E natężenie napromienienia lub gęstość mocy: strumień promienisty (energetyczny) padający na elementarną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W m-2]. Wartości E(t), E pochodzą z pomiarów lub mogą być podane przez producenta sprzętu;
H napromienienie, całka natężenia napromienienia liczona dla danego czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J m-2];
t czas, czas trwania ekspozycji, wyrażony w sekundach [s];
λ długość fali, wyrażona w nanometrach [nm];
γ stożkowy kąt ograniczający pomiarowe pole widzenia, wyrażony w miliradianach[mrad];
γm pomiarowe pole widzenia wyrażone w miliradianach [mrad];
α kąt widzenia źródła wyrażony w miliradianach [mrad];
apretura ograniczająca: obszar w kształcie koła, w obrębie którego jest uśrednianenatężenie napromienienia i napromienienie;
G zintegrowana luminancja energetyczna: całka luminancji energetycznej w danym czasie ekspozycji wyrażona jako energia promieniowania z jednostki powierzchni promieniującej w jednostkowym kącie bryłowym emisji, w dżulach na metr kwadratowy na steradian [J m-2 sr-1].
Tabela 2.1: Zagrożenia związane z promieniowaniem
Długość fali [nm]
λ
Zakres
promieniowania
Zagrożony narząd
Zagrożenie
Tabela wartości granicznych ekspozycji
180 do 400
UV
oko
uszkodzenie fotochemiczne i termiczne
2.2, 2.3
180 do 400
UV
skóra
rumień
2.4
400 do 700
widzialne
oko
uszkodzenie siatkówki
2.2
400 do 600
widzialne
oko
uszkodzenie fotochemiczne
2.3
400 do 700
widzialne
skóra
uszkodzenie termiczne
2.4
700 do 1 400
IRA
oko
uszkodzenie termiczne
2.2, 2.3
700 do 1 400
IRA
skóra
uszkodzenie termiczne
2.4
1 400 do 2 600
IRB
oko
uszkodzenie termiczne
2.2
2 600 do 106
IRC
oko
uszkodzenie termiczne
2.2
1 400 do 106
IRB, IRC
oko
uszkodzenie termiczne
2.3
1 400 do 106
IRB, IRC
skóra
uszkodzenie termiczne
2.4
Tabela 2.2: Wartości graniczne ekspozycji oka na promieniowanie laserowe Krótki czas trwania ekspozycji < 10 s
Długość falia [nm]
Apertura2
Czas trwania [s]
10-13 - 10-11
10-11 - 10-9
10-9 - 10-7
10-7 - 1.8 · 10-5
1.8 · 10-5 - 5 · 10-5
5 · 10-5 - 10-3
10-3 – 101
UVC
180 - 280
1 mm dla t<0,3 s; 1,5 · t0,375 dla 0,3<t<10 s
E = 3 · 1010 · [W m-2]
Patrz przypis c
H = 30 [J m-2]
UVB
280 - 302
303
H = 40 [J m-2]; jeżeli t < 2,6 · 10-9, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
304
H = 60 [J m-2]; jeżeli t < 1,3 · 10-8, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
305
H = 100 [J m-2]; jeżeli t < 1,0 · 10-7, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
306
H = 160 [J m-2]; jeżeli t < 6,7 · 10-7, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
307
H = 250 [J m-2]; jeżeli t < 4,0 · 10-6, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
308
H = 400 [J m-2]; jeżeli t < 2,6 · 10-5, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
309
H = 630 [J m-2]; jeżeli t < 1,6 · 10-4, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
310
H = 103 [J m-2]; jeżeli t < 1,0 · 10-3, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
311
H = 1,6 · 103 [J m-2]; jeżeli t < 6,7 · 10-3, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
312
H = 2,5 · 103 [J m-2]; jeżeli t < 4,0 · 10-2, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
313
H = 4,0 · 103 [J m-2]; jeżeli t < 2,6 · 10-1, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
314
H = 6,3 · 103 [J m-2]; jeżeli t < 1,6 · 100, to H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2 ], patrz przypis d
UVA
315 - 400
H = 5,6 · 103 t 0,25 [J m-2]
Widzialne i IRA
400 - 700
7 mm
H = 1,5 · 10-4 CE [J m-2]
H = 2,7 · 104 t 0,75 CE [J m-2]
H = 5 · 10-3 CE [J m-2]
H = 18 · t 0,75 CE [J m-2]
700 - 1 050
H = 1,5 · 10-4 CA CE [J m-2]
H=2,7 · 104 t 0,75 CA CE [J m-2]
H = 5 · 10-3 CA CE [J m-2]
H = 18 · t 0,75 CA CE [J m-2]
1 050- 1 400
H = 1,5 · 10-3 CC CE [J m-2]
H =2,7 · 105 t 0,75 CC CE [J m-2]
H = 5 · 10-2 CC CE [J m-2]
H = 90 · t 0,75 CC CE [J m-2]
IRB
i
IRC
1 400 - 1 500
patrz przypis b
E = 1012 [W m-2] Patrz przypis c
H = 103 [J m-2]
H=5,6 · 103 · t 0,25 [J m-2]
1 500 - 1 800
E = 1013 [W m-2] Patrz przypis c
H = 104 [J m-2]
1 800 - 2 600
E = 1012 [W m-2] Patrz przypis c
H = 103 [J m-2]
H=5,6 ·103 · t 0,25 [J m-2]
2 600 - 10 6
E = 1011 [W m-2] Patrz przypis c
H=100 [J m-2]
H = 5,6 · 103 · t 0,25 [J m-2]
a Jeżeli dla danej długości fali promieniowania laserowego istnieją dwie wartości graniczne, stosuje się wartość graniczną bardziej restrykcyjną.
b Gdy 1 400≤λ<105 nm: średnica apertury = 1 mm dla t ≤ 0,3 s i 1,5 t0,375 mm dla 0,3 s < t < 10 s; gdy 105≤λ<106 nm: średnica apretury = 11 mm.
c Ze względu na brak danych dla tych długości impulsów, ICNIRP (Międzynarodowa Komisja ds. Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym) zaleca korzystanie z wartości granicznych natężenia napromienienia wyznaczonych dla 1 ns.
d Tabela określa wartości dla pojedynczych impulsów laserowych. W przypadku wielokrotnych impulsów laserowych, czasy trwania impulsów należących do przedziału Tmin (wymienione w tabeli 2.6) należy dodać,a będącą wynikiem wartość czasu należy podstawić w miejsce t we wzorze: 5,6
·
103 t0,25.
Tabela 2.3: Wartości graniczne ekspozycji oka na promieniowanie laserowe Długi czas trwania ekspozycji ≥ 10 s
Długość falia [nm]
Apertura
Czas trwania [s]
101 - 102
102 - 104
104 - 3 · 104
UVC
180 - 280
3,5 mm
H = 30 [J m-2]
UVB
280 - 302
303
H = 40 [J m-2]
304
H = 60 [J m-2]
305
H = 100 [J m-2]
306
H = 160 [J m-2]
307
H = 250 [J m-2]
308
H = 400 [J m-2]
309
H = 630 [J m-2]
310
H = 1,0 103 [J m-2]
311
H = 1,6 103 [J m-2]
312
H = 2,5 103 [J m-2]
313
H = 4,0 103 [J m-2]
314
H = 6,3 103 [J m-2]
UVA
315 - 400
H = 104 [J m-2]
Widzialne
400 – 700
400 - 600 Fotochemiczneb uszkodzenie siatkówki
7 mm
H = 100 CB [J m-2]
(γ = 11 mrad)d
E = 1 CB [W m-2]; (γ = 1,1 t0,5 mrad)d
E = 1 CB [W m-2]
(γ = 110 mrad) d
400 -700 Termiczneb uszkodzenie siatkówki
jeżeli α < 1,5 mrad, to E = 10 [W m-2]
jeżeli α > 1,5 mrad i t ≤ T2, to H = 18CE t0,75 [J m-2 ]
jeżeli α > 1,5 mrad i t > T2, to E = 18CE T2-0,25 [W m-2]
IRA
700 - 1 400
7 mm
jeżeli α < 1,5 mrad, to E = 10 CA CC [W m-2]
jeżeli α > 1,5 mrad i t ≤ T2, to H = 18 CA CC CE t0,75 [J m-2]
jeżeli α > 1,5 mrad I t > T2, to E = 18 CA CC CE T2-0,25 [W m-2] (maksymalnie1 000 W m-2 )
IRB i IRC
1 400 - 106
patrzc
E = 1 000 [W m-2]
a Jeżeli dla danej długości fali promieniowania laserowego lub dla innej jego właściwości istnieją dwie wartości graniczne, stosuje się wartość graniczną bardziej restrykcyjną.
b Dla małych źródeł, których kąt widzenia wynosi co najwyżej 1,5 mrad, podwójne wartości graniczne ekspozycji E od 400 nm do 600 nm, w zakresie widzialnym, ograniczają się do termicznych wartości granicznych dla 10 s ≤ t < T1 oraz do fotochemicznych wartości granicznych dla dłuższych czasów. Dla określenia T1 i T2 patrz tabela 2.5. Zagrożenie fotochemiczne siatkówki oka może być wyrażone również poprzez zintegrowaną luminancję energetyczną G = 106 CB[J m-² sr-1] dla t > 10s do t = 10 000 s oraz poprzez luminację energetyczną L = 100 CB [W m-² sr-1] dla t > 10 000 s. Przy pomiarze G i L γm należy zastosować jako uśrednione pole widzenia. Oficjalna granica pomiędzy promieniowaniem widzialnym a podczerwonym wynosi 780 nm, jak określa CIE. Kolumna zawierająca nazwy zakresów długości fali ma jedynie zapewnić użytkownikowi lepszy ogólny przegląd. (Symbol G używany jest przez CEN; symbol Lt używany jest przez CIE; symbol LP używany jest przez IEC I CENELEC).
c Dla długości fali 1400 - 105 nm: średnica apertury = 3,5 mm; dla długości fali 105 - 106 nm: średnica apertury = 11 mm.
d Dla pomiaru wartości ekspozycji, uwzględnienie γ określone jest w następujący sposób: Jeżeli α (kąt widzenia źródła) > γ (stożkowy kąt ograniczający pomiarowe pole widzenia, wskazany w nawiasie w odpowiedniej kolumnie), to pomiarowe pole widzenia γm powinno przyjmować wartość γ. (Przy użyciu większego pomiarowego pola widzenia, zagrożenie byłoby przeszacowane).
Jeżeli α < γ to pomiarowe pole widzenia γm musi być wystarczająco duże, by całkowicie obejmować źródło, ale nie jest ograniczone w żaden inny sposób i może być większe niż γ.
Tabela 2.4 : Wartości graniczne ekspozycji skóry na promieniowanie laserowe
Długość falia [nm]
Apertura
Czas trwania [s]
< 10-9
10-9 - 10-7
10-7 - 10-3
10-3 – 101
101 - 103
103 - 3 · 104
UV
(A, B, C)
180-400
3, 5mm
E = 3 · 1010 [W m-2]
Takie same jak wartości graniczne ekspozycji oka
Widzialne i IRA
400-700
3, 5mm
E = 2 · 1011 [W m-2]
H=200 CA
[ J m-2]
H = 1,1 · 104 CA t 0,25
[J m-2]
E = 2 · 103 CA [W m-2]
700 -1 400
E = 2 · 1011 CA [W m-2]
IRB i IRC
1400-1 500
E = 1012 [W m-2]
Takie same jak wartości graniczne ekspozycji oka
1500-1 800
E = 1013 [W m-2]
1 800-2 600
E = 1012 [W m-2]
2 600-106
E = 1011 [W m-2]
a Jeżeli dla danej długości fali promieniowania laserowego lub dla innej jego właściwości istnieją dwie wartości graniczne, stosuje się wartość graniczną bardziej restrykcyjną.
Tabela 2.5 : Stosowane współczynniki korekcyjne i inne parametry obliczeniowe
Parametr wg wykazu ICNIRP
Obowiązujący zakres widmowy (nm)
Wartość
CA
λ < 700
CA = 1,0
700 - 1 050
CA = 10 0,002(λ - 700)
1 050 - 1 400
CA = 5,0
CB
400 - 450
CB = 1,0
450 - 700
CB = 10 0,02(λ - 450)
CC
700 - 1 150
CC = 1,0
1 150 - 1 200
CC = 10 0,018(λ - 1 150)
1 200 - 1 400
CC = 8,0
T1
λ < 450
T1 = 10 s
450 - 500
T1 = 10 · [10 0,02 (λ - 450) ] s
λ > 500
T1 = 100 s
Parametr wg wykazu ICNIRP
Obowiązujące dla skutków biologicznych
Wartość
αmin
wszystkie skutki termiczne
αmin = 1,5 mrad
Parametr wg wykazu ICNIRP
Obowiązujący zakres kątowy (mrad)
Wartość
CE
α < αmin
CE = 1,0
αmin < α < 100
CE = α / αmin
α > 100
CE = α2 / (αmin αmax) mrad,
gdzie αmax = 100 mrad
T2
α < 1.5
T2 = 10 s
1.5 < α < 100
T2 = 10 · [10 (α - 1.5) / 98,5 ] s
α > 100
T2 = 100 s
Parametr wg wykazu ICNIRP
Obowiązujący zakres czasu ekspozycji (s)
Wartość
γ
t ≤ 100
γ = 11 [mrad]
100 < t < 104
γ = 1,1 t 0, 5 [mrad]
t > 104
γ = 110 [mrad]
Tabela 2.6: Korekta dla ekspozycji powtarzalnych
W przypadku wszystkich ekspozycji powtarzalnych pochodzących z aparatury laserowej emitującej impulsy powtarzalne lub skanującej powinno zastosować się każdą spośród następujących trzech zasad ogólnych:
1.
Ekspozycja na jakikolwiek pojedynczy impuls w obrębie ciągu impulsów nie może przekraczać wartości granicznych ekspozycji dla pojedynczego impulsu o tym czasie trwania impulsu.
2.
Ekspozycja na jakąkolwiek grupę impulsów (lub podgrupę impulsów w ciągu impulsów) dostarczonych w czasie t nie może przekraczać wartości granicznej ekspozycji dla czasu t.
3.
Ekspozycja na jakikolwiek pojedynczy impuls w obrębie grupy impulsów nie może przekraczać wartości granicznej ekspozycji dla pojedynczego impulsu pomnożonej przez skumulowany termiczny współczynnik korekcyjny Cp=N-0,25, gdzie N oznacza liczbę impulsów. Zasada ta ma zastosowanie jedynie do wartości granicznych ekspozycji mających na celu ochronę przed uszkodzeniem termicznym w przypadku, gdy wszystkie impulsy dostarczone w czasie mniejszym niż Tmin traktowane są jako pojedynczy impuls.
Parametr
Obowiązujący zakres widmowy (nm)
Wartość
Tmin
315 <λ≤ 400
Tmin = 10 -9 s (= 1 ns)
400 <λ≤ 1 050
Tmin = 18 · 10 -6 s (= 18 μs)
1 050 <λ≤ 1 400
Tmin = 50 · 10 -6 s (= 50 μs)
1 400 <λ≤ 1 500
Tmin = 10 -3 s (= 1 ms)
1 500 <λ≤ 1 800
Tmin = 10 s
1 800 <λ≤ 2 600
Tmin = 10 -3 s (= 1 ms)
2 600 <λ≤ 10 6
Tmin = 10 -7 s (= 100 ns)
