Najbliższe dwa miesiące zadecydują o przyszłości wschodnich sąsiadów Polski
Stosunki zewnętrzne
Polska
2006-02-02 - 09:34
Pomarańczowa rewolucja na Ukrainie
Julia Tymoszenko zapowiada koalicję z obozem prezydenta Juszczenki po marcowych wyborach do Parlamentu, a Borys Tarasiuk, szef ukraińskiego MSZ, strefę wolnego handlu z Unią Europejską. O stałe zainteresowanie sprawami Białorusi i międzynarodowe wsparcie dla organizacji obywatelskich apelował kandydat białoruskiej opozycji w wyborach prezydenckich - Aleksander Milinkiewicz. Trójka polityków gościła w tym tygodniu w Parlamencie Europejskim.
Występując na forum Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego, Minister Spraw Zagranicznych Ukrainy dziękował deputowanym za okazane poparcie i solidarność z Ukrainą w trudnych chwilach pomarańczowej rewolucji, która sprawiła, że wielu z nich stało się wtedy „prawdziwymi przyjaciółmi Ukrainy”. Zapowiedział, że planowane na 26 marca wybory parlamentarne będą pierwszymi w pełni wolnymi i sprawiedliwymi wyborami i zadeklarował gotowość udzielenia daleko idącego wsparcia uczestnikom misji obserwacyjnych.
Komentując wewnętrzną sytuację polityczną na Ukrainie Tarasiuk zapowiedział, że rząd będzie kontynuował prace do wyborów pomimo decyzji Parlamentu Ukrainy o jego zdymisjonowaniu podjętej 10 stycznia br. Skarga na tę decyzję podważająca jej legalność, którą prezydent Juszczenko skierował do Trybunału Konstytucyjnego, nie może być rozpatrzona, gdyż zaprzysiężenie sędziów Trybunału uniemożliwia sam Parlament, tłumaczył Tarasiuk. Trudna sytuacja wewnętrzna komplikowana jest dodatkowo przez kryzys w stosunkach z Rosją, która wykorzystała dostawy gazu, aby manipulować sytuacją polityczną i społeczną na Ukrainie.
Tarasiuk podkreślił, że Ukraina zachowała się jak odpowiedzialny partner UE i mimo trudnej sytuacji w jakiej sama się znalazła kontynuowała dostawy gazu do Europy Zachodniej. Podkreślił również, że w zawartym porozumieniu gazowym Ukraina zobowiązała się do utrzymania przez 5 lat jednej z najniższych w Europie stawek za przesył gazu, mimo iż sama nie ma pewności po jakich cenach będzie kupować gaz po upływie pierwszych 6 miesięcy obowiązywania umowy z Rosją.
„Oczekujemy, że UE uzna europejskie aspiracje Ukrainy” mówił szef ukraińskiego MSZ i przypominał, że w 2008 roku wygasa porozumienie o partnerstwie. Oznacza to, że trzeba negocjować nowe porozumienie i że tym razem powinna to być umowa stowarzyszeniowa z jasną perspektywą członkostwa dla Ukrainy. Zapowiedział, że już wkrótce Ukraina sfinalizuje wszystkie procedury niezbędne do członkostwa w Światowej Organizacji Handlu (WTO).
W drugiej części posiedzenia, Borys Tarasiuk odpowiadał na pytania posłów, w tym trójki polskich deputowanych – członków delegacji do komisji współpracy parlamentarnej UE-Ukraina Marka Siwca (PES), przewodniczącego delegacji, oraz posłanki Grażyny Staniszewskiej (ALDE) - i wiceprzewodniczącego Parlamentu Europejskiego posła Janusza Onyszkiewicza (ALDE). Pytany o to, czy w wyborach potwierdzona zostanie proeuropejska orientacja Ukrainy i jak opinia publiczna reaguje na te aspiracje oraz czy jest świadoma trudów, ale i korzyści płynących z integracji z Europą, Tarasiuk poinformował o stabilnej tendencji wzrostowej społecznego poparcia dla integracji z UE. Jednocześnie przyznał, że 80% społeczeństwa czuje się niedoinformowane w sprawach dotyczących członkostwa w UE i NATO.
Pytany o rosyjską Flotę Czarnomorską, minister Tarasiuk powiedział, że użytkowanie gruntów przez flotę wymaga uregulowania, gdyż jak dotąd jest bezprawne, podobnie jak próba przejęcia przez Rosjan kontroli nad latarnią morską w Jałcie.
___
Julia Tymoszenko , która gościła w Parlamencie Europejskim na zaproszenie delegacji do komisji współpracy parlamentarnej UE-Ukraina, wykluczyła możliwość współpracy z Partią Regionów Wiktora Janukowycza i wyraziła nadzieję, że ugrupowanie prezydenta Juszczenki postąpi podobnie.
Była premier Ukrainy jako całkiem realną przedstawiała groźbę powrotu do władzy ludzi Janukowycza, co zniweczyłoby, jej zdaniem, wszystkie zdobycze pomarańczowej rewolucji. Po marcowych wyborach parlamentarnych zapowiedziała gotowość utworzenia szerokiej koalicji ugrupowań z obozu pomarańczowej rewolucji, które dziś podchodzą do wyborów oddzielnie. Była premier uzasadniała swoje odejście z rządu i podział w pomarańczowym obozie oraz głębokie rozczarowanie społeczeństwa ukraińskiego skłonnością do zbyt dalekich kompromisów i współpracy z ludźmi byłej władzy oraz przedstawicielami potężnych klanów przemysłowych. Tymoszenko uważa, że społeczeństwo oczekuje nie tylko poprawy materialnej, ale także sprawiedliwości i uczciwości. Dostrzegała korzyści wynikające z podziału w pomarańczowym obozie, co powinno pozwolić jej ugrupowaniu dotrzeć do wyborców, wśród których ugrupowanie prezydenta Juszczenki nie cieszy się popularnością. Natomiast po wyborach Julia Tymoszenko zapowiedziała zjednoczenie sił z obozem obecnego prezydenta.
Odpowiadając na pytania posłów, w tym polskich deputowanych, członków delegacji do komisji współpracy parlamentarnej UE-Ukraina, Marka Siwca (PES), Jerzego Buzka (EPP-ED) oraz Janusza Onyszkiewicza (ALDE), Tymoszenko odniosła się do europejskich aspiracji swojego kraju, polityki gospodarczej i prywatyzacji oraz porozumienia gazowego z Rosją. To ostatnie spotkało się z bardzo krytyczną oceną byłej pani premier. „Porozumienie gazowe to forma kształtowania polityki Ukrainy z terytorium Rosji” oświadczyła dodając, że uzależnia ono Ukrainę od jednego dostawcy, a podpisując je, rząd Juszczenki podważył zaufanie opinii publicznej do siebie.
Tymoszenko potwierdziła determinację całego obozu reformatorskiego w dążeniach do bliższej integracji z Unią Europejską i utrzymania prorynkowej polityki gospodarczej. Wskazywała jednak, że po poprzednim systemie Ukraina odziedziczyła potężne monopole przemysłowe w wielu strategicznych sektorach gospodarki. Nie można prowadzić polityki inwestycyjnej w tak nieprzejrzystych układach. Strukturę gospodarczą należy oczyścić i uzdrowić, pozbawić wpływów klany przemysłowe i wprowadzić inwestorów, powiedziała Julia Tymoszenko.
___
Do wspierania procesów demokratycznych namawiał posłów kandydat białoruskiej opozycji na prezydenta Aleksander Milinkiewicz . Informował o próbach tworzenia frontu partii demokratycznych na Białorusi i rosnącym poparciu społecznym, mimo braku dostępu do mediów.
Pytany o to, jak zachód mógłby pomóc Białorusi, Milinkiewicz powiedział, że najskuteczniejszą formą pomocy jest wspieranie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi przez umożliwianie dostępu do niezależnej i rzetelnej informacji. Pozytywnie ocenił dostępność przekazu Euronews na Białorusi i z zadowoleniem przyjął zapowiedz uruchomienia specjalnych przekazów radiowych dla Białorusi. Namawiał do kolejnych podobnych inicjatyw, wykorzystania Internetu oraz tworzenia więzi z organizacjami obywatelskimi niezależnymi od władz w Mińsku. Trzeba także informować opinię publiczną w Europie o łamaniu praw człowieka na Białorusi i umożliwić swobodę poruszania się obywateli Białorusi po UE. Jak powiedział Milinkiewicz, propaganda prezydencka utwierdza Białorusinów w błędnym przekonaniu, że nie są oni mile widziani w Europie. Zdaniem gościa należy przezwyciężać to przekonanie zapraszając białoruską młodzież w ramach programów wymiany akademickiej lub praktyk w instytucjach europejskich.
Przewodniczący delegacji do spraw stosunków z Białorusią, polski deputowany Bogdan Klich (EPP-ED) powiedział, że o wadze, jaką przywiązuje Parlament Europejski do Białorusi świadczy fakt, że sprawom tego kraju Parlament poświęcił aż cztery rezolucje. Podkreślił też, że przyszłość relacji Bruksela-Mińsk będzie zależeć od tego, jaką formę przyjmie Europejska Polityka Sąsiedztwa (EPS). Zdaniem posła Klicha powinna ona być bardziej zindywidualizowana, aby umożliwiać odpowiednią pomoc państwom znajdującym się w różnej sytuacji politycznej.
Aleksander Milinkiewicz odpowiadając na pytania posłów mówił, ze pomoc UE powinna trafiać także do organizacji społecznych, które nie są uznawane przez władze i funkcjonują nielegalnie. Rozprowadzanie pomocy za pośrednictwem agend rządowych, jak w przypadku programu TACIS, nie sprawdza się na Białorusi.
Na pytanie o to, jaką taktykę wobec reżimu Łukaszenki powinien przyjąć zachód i czy powinno się zaniechać dialogu z władzą, Milinkiewicz nie potrafił wskazać jednoznacznej odpowiedzi. Kontakty z władzą pozwalają zmienić wizerunek zachodu jako wroga, przyznawał Milinkiewicz i dlatego namawiał do walki z propagandą i neutralizowania wpływów Łukaszenki poprzez odwołanie do wartości bliskich Białorusinom – poczucia godności i praw człowieka.
Odpowiadając na pytanie posła Janusza Onyszkiewicza (ALDE) dotyczące przyznawania bezpłatnych wiz obywatelom Białorusi, Milinkiewicz powiedział, że byłoby to otwarciem okna na Europę i umożliwiło wielu młodym ludziom zobaczenie na własne oczy jak działa demokracja. Jednocześnie należy utrzymać ograniczenia w podróżowaniu po krajach UE funkcjonariuszom aparatu władzy, a nawet rozszerzyć je na członków ich rodzin.
Odnosząc się do pytań dotyczących relacji z Rosją, Milinkiewicz powiedział, że opozycja chciałaby lepszych stosunków z Moskwą niż te, jakie ma obecna administracja, choć wykluczył zawarcie unii politycznej z Rosją. Białoruś powinna jednocześnie rozwijać dobre, pragmatyczne stosunki z zachodem, które obecnie znalazły się w głębokim impasie. "Demokratyczne siły na Białorusi widzą przyszłość kraju w europejskich strukturach, ale jest to zadanie na długą metę" , zakończył Aleksander Milinkiewicz.
Wybory prezydenckie na Białorusi odbędą się 19 marca br.
20060131IPR04885
PL
1
PHOTO
20051011PHT01294.jpg
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
