Parlament Europejski wysłuchał oświadczeń Komisji w sprawie rzekomych ośrodków odosobnienia w Europie Wschodniej
Stosunki zewnętrzne
Polska
2005-11-16 - 10:42
Tajne ośrodki odosobnienia
Komisarz ds. Bezpieczeństwa, Sprawiedliwości i Wolności Obywatelskich Franco Frattini złożył w Parlamencie Europejskim oświadczenie w sprawie rzekomych tajnych więzień CIA w Europie Wschodniej. Kilka krajów, w tym Polska, oficjalnie zaprzeczyło istnieniu tajnych ośrodków odosobnienia na ich terytorium. Gdyby prasowe doniesienia okazały się prawdą byłoby to poważnym naruszeniem prawa europejskiego i krajowego oraz konwencji międzynarodowych, dodał Frattini.
Komisarz Frattini powiedział, że Unia Europejska opiera się na zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz państwa prawa określonych w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej. Za ich naruszenie grozi krajom członkowskim sankcje określone w artykule 7 Traktatu o UE polegające na zawieszeniu praw wynikających z Traktatu, w tym prawa do głosowania w Radzie.
Występujący w imieniu grup politycznych posłowie zgodnie twierdzili, że doniesienia o istnieniu ośrodków odosobnienia na terytorium UE lub krajów kandydujących wymagają wyjaśnienia, a ich potwierdzenie podważyłoby wiarygodność Unii Europejskiej. Posłowie wyrażali solidarność z ofiarami zamachów terrorystycznych, ale podkreślali, że nie wolno dopuszczać do naruszania podstawowych praw człowieka i zasad państwa prawa. Krytykowali Komisję Europejską za brak działań, które pomogłyby wyjaśnić sporawe i wzywali do podjęcia formalnego śledztwa.
Polski poseł Ryszard Czarnecki (NI, PL) apelował o zachowanie właściwych proporcji. " Walka z terroryzmem musi być prowadzona w sposób twardy i stanowczy, ale nie może być nie kontrolowana przez opinię publiczną " mówił Ryszard Czarnecki. Apelował też o odrzucenie skrajnych postaw. Cel nie może uświęcać środków i w walce z terroryzmem nie należy poświęcać wartości demokratycznych i praw człowieka. Zarazem jednak nie można doprowadzić do "paraliżu świata zachodniego i obrony naszych wartości" podkreślał Czarnecki .
Posłanka Barbara Kudrycka (PPE/DE, PL) podkreśliła, że domniemania o istnieniu ośrodków odosobnienia, w których przetrzymywaniu są bojownicy oskarżani o działalność terrorystyczną, oparte są na doniesieniach o lądowaniu amerykańskiego samolotu na lotnisku w Polsce. Pytała dlaczego, skoro ten sam samolot lądował w wielu innych krajach w Europie, oskarża się tylko Polskę i Rumunię i czy USA wybrałyby na lokalizację tajnych więzień kraj demokratyczny kraj w środku Europy, w którym funkcjonuje wolna prasa? " Może to balon próbny dla sprawdzenia spójności sojuszu transatlantyckiego, a może efekt manipulacji odsuwający na dalszy plan rzeczywiste problemy? ", pytała polska deputowana.
Również poseł Józef Pinior (PSE, PL) domagał się od Komisji Europejskiej zdecydowanych działań. Jak powiedział, tajne więzienia budzą sprzeciw środowisk demokratycznych w USA i przyczyniają się do wysuwania nowych inicjatyw gwarantujących poszanowanie praw człowieka i zakazujących stosowania tortur wobec więźniów.
Doniesienia o istnieniu tajnych więzień CIA w Polsce pojawiły się po raz pierwszy na początku listopada w publikacji amerykańskiego dziennika Washington Post, który jednak nie wymieniał z nazwy żadnego kraju, donosząc jedynie, że chodzić może o jakieś kraje w Europie Wschodniej. Polska i Rumunia zostały natomiast wymienione w oświadczeniu organizacji Human Rights Watch, która dotarła do dokumentów, z których wynika, że amerykański samolot, którym CIA najprawdopodobniej przewoziła podejrzanych o działalność terrorystyczną, lądował dwukrotnie na lotnisku Szymany w Polsce.
To, że samolot ten rzeczywiście lądował w Szymanach nie jest żadną tajemnicą i można to łatwo sprawdzić w rejestrze lotów. Jak przyznaje Human Rights Watch ten sam samolot lądował także wielokrotnie w takich krajach jak Jordania, Maroko, Egipt, Libia, Niemcy, Wielka Brytania, Szwajcaria, Hiszpania, Portugalia, BJR Macedonii, Cypr, Czechy i Grecja. Wraz z Polską i Rumunią daje to razem listę 15 krajów, które zgodnie z logiką oświadczenia Human Rights Watch zamieszane są w sprawę tajnych więzień CIA. Jako możliwe miejsca lokalizacji ośrodków odosobnienia organizacja wskazuje jednak tylko Polskę i Rumunię, gdyż lotniska w tych krajach, na których lądował amerykański samolot "są bardziej oddalone".
Niektórzy z polskich deputowanych podkreślali, że takie informacje prasowe zwiększają niebezpieczeństwo narażenia obywateli obu tych krajów na nowe ataki terrorystyczne. Większość deputowanych opowiadało się za przeprowadzeniem śledztwa, a przynajmniej dokładnego wyjaśnienia sprawy, bo od tego zależy bezpieczeństwo obywateli w obu tych państwach i wiarygodność UE na arenie międzynarodowej. Jednak działania mogą być podejmowane nie tylko na poziomie wspólnotowym. Komisja Europejska nie ma prawa wglądu w informacje wywiadowcze, ani nawet w dokumenty do których łatwy dostęp mają krajowe organy wymiaru sprawiedliwości. Śledztwa w sprawie tajnych działań CIA toczą się już we Włoszech i Hiszpanii. Wcześniej Niemcy i Włochy zażądały ekstradycji 22 współpracowników CIA podejrzanych o udział w porwaniu radykalnego imama Osamy Mustafy Hassana Nasra w Mediolanie, przewiezionego następnie do amerykańskiej bazy wojskowej w Niemczech.
Artykuł 6 Traktatu o Unii Europejskiej
1. Unia opiera się na zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz państwa prawnego, które są wspólne dla Państw Członkowskich.
2. Unia szanuje prawa podstawowe zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie 4 listopada 1950 roku, oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych dla Państw Członkowskich, jako zasady ogólne prawa wspólnotowego.
3. Unia szanuje tożsamość narodową Państw Członkowskich.
4. Unia zapewnia sobie środki niezbędne do osiągnięcia swych celów i prowadzenia swych polityk.
Artykuł 7 Traktatu o Unii Europejskiej
1. Na uzasadniony wniosek jednej trzeciej Państw Członkowskich, Parlamentu Europejskiego lub Komisji, Rada, stanowiąc większością czterech piątych swych członków po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może stwierdzić istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Państwo Członkowskie zasad wymienionych w artykule 6 ustęp 1 i skierować do tego Państwa stosowne zalecenia. Przed dokonaniem takiego stwierdzenia Rada wysłuchuje dane Państwo Członkowskie i stanowiąc zgodnie z tą samą procedurą, może wezwać osoby niezależne do przedłożenia w rozsądnym terminie sprawozdania w sprawie sytuacji w tym Państwie.
Rada regularnie bada czy powody dokonania takiego stwierdzenia pozostają aktualne.
2. Rada zebrana w składzie szefów państw lub rządów, stanowiąc jednomyślnie na wniosek jednej trzeciej Państw Członkowskich lub Komisji i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może stwierdzić, po wezwaniu rządu Państwa Członkowskiego do przedstawienia swoich uwag, poważne i stałe naruszenie przez to Państwo Członkowskie zasad określonych w artykule 6 ustęp 1.
3. Po dokonaniu stwierdzenia na mocy ustępu 2, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, może zdecydować o zawieszeniu niektórych praw wynikających ze stosowania niniejszego Traktatu dla tego Państwa Członkowskiego, łącznie z prawem do głosowania przedstawiciela rządu tego Państwa Członkowskiego w Radzie. Rada uwzględnia przy tym możliwe skutki takiego zawieszenia dla praw i obowiązków osób fizycznych i prawnych.
Obowiązki, które ciążą na tym Państwie Członkowskim na mocy niniejszego Traktatu, pozostają w każdym przypadku wiążące dla tego Państwa.
4. Rada może następnie, stanowiąc większością kwalifikowaną, zdecydować o zmianie lub uchyleniu środków podjętych na podstawie ustępu 3, w przypadku zmiany sytuacji, która doprowadziła do ich ustanowienia.
5. Do celów niniejszego artykułu Rada stanowi nie biorąc pod uwagę głosu przedstawiciela rządu danego Państwa Członkowskiego. Wstrzymanie się od głosu członków obecnych lub reprezentowanych nie stanowi przeszkody w podjęciu decyzji określonych w ustępie 2. Większość kwalifikowana jest określona jako taki sam udział głosów ważonych danych członków Rady jak ustalony w artykule 205 ustęp 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Niniejszy ustęp stosuje się również w przypadku zawieszenia praw do głosowania zgodnie z ustępem 3.
6. Do celów ustępów 1 i 2 Parlament Europejski stanowi większością dwóch trzecich oddanych głosów, reprezentującą większość jego członków.
20051111IPR02230 Treść oświadczenia Human Rights Watch
PL
1
PHOTO
20050907PHT00056.jpg
PL
2
LINK
http://www.hrw.org/english/docs/2005/11/07/usint11995.htm
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
