Oleg Orłow: „Przemoc dotyka nas, i tych, których bronimy”
Prawa człowieka
2009-12-16 - 09:51
Oleg Orłow: „Zostałem porwany, grożono mi bronią, bito...” Minus dwadzieścia stopni na termometrach przywitało nas w Moskwie, gdzie spotkaliśmy się z Olegiem Orłowem, szefem rosyjskiej organizacji obrony praw człowieka, „Memoriał”. Orłow, który sam był bity i prześladowany mówił o mroźnej atmosferze, jaką Kreml otacza wolność prasy i inne swobody obywateli. Opozycjonista, który nazywa prezydenta Miedwiediewa „marzycielem”, ostrzega przed odżywającym mitem Stalina. W środę, 16 grudnia „Memoriał” otrzyma Nagrodę im. Sacharowa za walkę o prawa człowieka.
Jak nagroda wpłynie na działania „Memoriału”?
Da dodatkową siłę mnie i naszym pracownikom. To bardzo ważne, że jesteśmy doceniani na zewnątrz, bo czasami pojawia się uczucie, jakbyś chciał wyczerpać ocean łyżeczką. Szczególnie odczuwają to nasi koledzy na Północnym Kaukazie.
Wcześniej myśleliśmy, że tego typu rozgłos i takie nagrody dają nam dodatkową ochronę. Myliliśmy się, nie dają.
Z jakimi problemami borykają się przede wszystkim obrońcy praw człowieka w Rosji i ci, których praw trzeba bronić?
Podstawowy problem polega na tym, iż źródłem spadających na nas niebezpieczeństw są przedstawiciele państwa. Oczywiście dodatkowe zagrożenia pochodzą ze strony neofaszystów. Wielu z moich kolegów zostało zaatakowanych lub zabitych przez neofaszystów.
Zagrożenia ze strony władz przybierają różne formy, począwszy od niekończących się kontroli, gdy wymagają od nas całych tomów sprawozdań, co zupełnie blokuje naszą pracę. Może to prowadzić do zamknięcia organizacji lub do procesu karnego pod zarzutem działalności ekstremistycznej – wszystko robione jest tylko po to, żeby pozbyć się głosów krytyki.
Jeszcze groźniejsze są przypadki działań nielegalnych i wymierzonej w nas przemocy. Obejmują groźby telefoniczne wobec rodzin obrońców praw człowieka, podpalanie biur organizacji aż do bezpośrednich aktów przemocy fizycznej. W 2007 roku uprowadzili mnie, grozili, że mnie zastrzelą, bili i półnagiego pozostawili na śniegu.
Nasza bliska i droga przyjaciółka, świetna obrończyni praw człowieka, Natasza Estemirowa, którą nazywaliśmy „sercem Memoriału”, została zamordowana.
Zagrożenia, z którymi spotykają się ci, których bronimy są oczywiste. Istnieje niebezpieczeństwo, że pokrzywdzeni nie będą mogli dochodzić sprawiedliwości przed sądem, że nie zostanie założona żadna sprawa karna lub, że nie uda się znaleźć winnych. Drugim zagrożeniem jest przemoc ze strony tych samych osób, które nękają nas.
Jakie zmiany przyniosły początki prezydentury Miedwiediewa?
Padło dużo słów. W przeciwieństwie do poprzedniego prezydenta, Miedwiediew mówi językiem demokratycznym, liberalnym i inteligentnym. Dało to nadzieję liberalnej części rosyjskiego społeczeństwa i niektórym ludziom w Europie. Niestety, za słowami nie poszły czyny.
Na Kremlu rezyduje marzyciel, który marzy o przyszłości Rosji, podczas gdy kraj zmierza ku zupełnie innemu przeznaczeniu. Zamiast marzeń i artykułów w gazetach wolelibyśmy konkretne rozporządzenia i projekty nowego prawa.
Czy Rosja przyjęła na siebie zbrodnie z przeszłości wobec własnych obywateli i wobec obywateli innych krajów? Czy kult Stalina jest wiecznie żywy?
Rosja tkwi pośród toczących się zmagań z własną przeszłością. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych można było mieć wrażenie, że zmierzyliśmy się z prawdą i podkreśliliśmy tamten rozdział. Jednak później nastąpiła „pełzająca rehabilitacja” Stalina. Musimy kontynuować pracę w tej dziedzinie, gdyż znaczna część naszego społeczeństwa nie zna lub nie chce znać prawdy. Stalin wyrasta na bohatera już nie tylko komunistów lecz także niektórych młodych ludzi.
Rehabilitacja „mitu Stalina” przybiera wiele postaci: to już nie tylko mit komunistyczny, lecz także produkt syndromu postimperialnego. Upadło wielkie imperium: regiony, które wielu Rosjan uważało za własne, poszły w swoją stronę. Według wersji, jaką podsuwa im teraz propaganda, Rosja została upokorzona.
Stąd obraz przywódcy, pod którego panowaniem imperium było wielkie. „Wielki Imperator Stalin” stanowi bazę, na której rozgrywa się dziś ponowne ożywienie mitu. Musimy ukazywać prawdziwe oblicze tego imperium i cenę, jaką jego obywatelom przyszło zapłacić za tę „wielkość”.
Jakie błędy Rosja popełniła w Czeczenii? Jak rozsupłać ten węzeł kaukaski?
Popełniono liczne i trwałe błędy. Największy z nich polega na tym, że Kreml nigdy nie miał strategii, jedynie taktykę. Zawsze rozwiązywano tylko konkretne zadania taktyczne, często z sukcesem, jednak cierpiała na tym strategia.
Największym problemem decydentów w sprawach Północnego Kaukazu było odrzucenie najważniejszego aspektu, jakim są prawa człowieka. Łamanie praw człowieka destabilizuje sytuację na Północnym Kaukazie, przedłuża konflikt, zmniejsza szanse na jego rozwiązanie i w swej istocie wspiera terrorystyczne podziemie.
Kolejną pomyłkę stanowi całkowity brak woli, by w pierwszej fazie konfliktu negocjować z separatystami. Oni mieli zwyczajne cele polityczne wtedy, gdy jeszcze było możliwe, by racjonalnie przedyskutować z nimi te problemy.
Obecnie mamy całkowicie terrorystyczny ruch podziemny, radykalne grupy islamistyczne, z którymi nie ma czego negocjować, a nadto największą masę ludzi, których opór podsyca pragnienie zemsty za zabitych krewnych, doznane upokorzenia i tortury.
Ramzan Kadyrow [popierany przez Kreml przywódca czeczeński] jest władcą absolutnym, który nie zamierza przestrzegać praw Federacji Rosyjskiej. Mamy impas. Wszelkie sugestie ze strony organizacji ochrony praw człowieka spotykają się z negatywnym oddźwiękiem ze strony Kremla.
Mamy rasistów, neofaszystów atakujących imigrantów, skorumpowaną milicję, która nie przestrzega prawa, przedstawicieli struktur władzy, takich jak Federalna Służba Bezpieczeństwa, prześladujących ludzi, którzy mieli odwagę złożyć skargę w trybunale w Strasburgu. Zagożenie dla nas i dla ludzi, których staramy się chronić płynie z jednego źródła.
O sytuacji w Rosji
20091215STO66433 Nagroda imienia Sacharowa Wywiad EuroparlTV Rosyjski "Memoriał" laureatem Nagrody Sacharowa 2009 Czat z Olegiem Orłowem na Facebooku Film o Ludmile Aleksiejewej i organizacji „Memoriał” Strona organizacji „Memoriał”
PL
1
PHOTO
20090710PHT57940.jpg
PL
2
LINK
/parliament/public/staticDisplay.do;jsessionid=634B239DC8CB5429C273626030B6777F.node1?language=PL&id=42
PL
3
LINK
http://www.europarltv.europa.eu/yourparliament.aspx?action=viewVideo&packageId=77d70ce5-024a-4f14-be13-b3521b3a80c5
PL
5
LINK
http://www.facebook.com/photo.php?pid=10178644&id=178362315106&comments
PL
6
LINK
mms://wm.streampower.be/ep/ondemand/eurinfo%20publication/eurinfoweb200943en.wmv
PL
7
LINK
http://www.memo.ru/eng/index.htm
-//EP//TEXT IM-PRESS 20091207FCS66069 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
