Odpowiedź udzielona przez Danutę Hübner w imieniu Komisji
(19 maja 2008 r.)
W nawiązaniu do koncepcji „funduszu specjalnego” Komisja pragnie podkreślić, że w celu zapewnienia większej przejrzystości, w perspektywie finansowej na lata 2007-2013 dokonano konsolidacji i uproszczenia instrumentów polityki spójności, między innymi poprzez zakończenie odrębnych inicjatyw Komisji w zakresie programowania i finansowania. W związku z tym Komisja nie przewiduje utworzenia nowego funduszu w ramach już istniejących instrumentów wsparcia.
Wspomniane przez Szanowną Panią Poseł projekty inwestycyjne, takie jak rozwój infrastruktury na cele użyteczności publicznej, w tym na rzecz współpracy transgranicznej i w dziedzinie kultury, mogą być finansowane w ramach Europejskiej współpracy terytorialnej oraz regionalnych programów operacyjnych.
W odniesieniu do celu „Europejska współpraca terytorialna”, odpowiednim programem obejmującym region Śląska jest „Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Republika Czeska-Rzeczpospolita Polska 2007-2013”. Konsultacje z beneficjentami (do których należą podmioty lokalne i regionalne) oraz informacje dotyczące programu zapewnia wspólny sekretariat techniczny, znajdujący się Ołomuńcu. Przydatnym źródłem informacji jest strona internetowa programu: www.cz-pl.eu.
Z punktu widzenia przedmiotowych projektów znaczenie mają dwa priorytety programu: —
Oś priorytetowa 2: „Poprawa warunków rozwoju przedsiębiorczości”, w ramach której ważnymi obszarami wsparcia są rozwój turystyki i rekreacji (łącznie z infrastrukturą i usługami w zakresie turystyki) oraz ochrona i rozwój istniejącego dziedzictwa kulturowego;
—
Oś priorytetowa 3: „Wspieranie współpracy społeczności lokalnych”, w ramach której wsparcie będzie udzielone między innymi na realizację projektów infrastrukturalnych dotyczących modernizacji szkół i innych placówek oświatowych i kulturalnych niezbędnych dla współpracy wspólnotowej.
W ramach wcześniejszych programów współpracy terytorialnej finansowano projekty, w ramach których nieużyteczna infrastruktura graniczna znalazła wykorzystanie jako wspólne centrum turystyczne, służące jako punkt informacyjny na temat atrakcji po obu stronach granicy. Przykładowo, na granicy szwedzko-fińskiej projekt taki był realizowany obok projektu prywatnego dotyczącego wspólnego centrum handlowego.
Wsparcie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) dla tego programu wynosi 219,49 mln EUR, z czego na środki związane z kulturą planuje się przeznaczyć około 25,9 mln EUR (ochrona i zachowanie istniejącego dziedzictwa kulturowego, rozwój infrastruktury kulturalnej, inne formy wsparcia służące ulepszeniu usług w zakresie kultury). Stopa współfinansowania projektów wynosi 85 %, co w znacznym stopniu powinno ułatwić administracji regionalnej i lokalnej realizację projektów.
Innym instrumentem polityki spójności, mogącym zapewnić wsparcie tego typu projektom, jest „Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego”. Działania w dziedzinie kultury realizowane są w ramach priorytetu IV programu. Oprócz inwestycji mających na celu zachowanie obiektów zabytkowych, w ramach programu przewidziane jest finansowanie działań skierowanych na adaptację (rozumianą jako zespół działań obejmujących między innymi odnowienie, przebudowę i remonty) byłych obiektów przemysłowych dla celów kultury.
Wsparcie z EFRR dla ww. priorytetu wynosi 53,3 mln EUR, co stanowi około 3,1 % sumy ogólnej z EFRR przeznaczonej na ten program (1,71 mld EUR ). Również w przypadku tego programu regionalnego stopa współfinansowania programu z EFRR może wynosić 85 % kosztów kwalifikowalnych inwestycji. Instytucją zarządzającą programem jest Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Strona internetowa programu znajduje się pod adresem: www.rpo.silesia-region.pl.
Programy zatwierdzone na lata 2007-2013 oferują wiele możliwości (nie tylko o charakterze komercyjnym) zagospodarowania infrastruktury pozostałej po likwidacji przejść granicznych. Komisja ma nadzieję, że wiele spośród tych obiektów zostanie przeznaczonych na nowe cele, także w dziedzinie kultury. Wiele zależy jednak od inicjatywy władz lokalnych i regionalnych oraz ich zdolności przygotowania projektów na wysokim poziomie.
Działania w zakresie kultury mogą także uzyskać wsparcie z Europejskiego Funduszu Socjalnego (EFS), który koncentruje się na działaniach skierowanych na rozwój zasobów ludzkich w ramach projektów dotyczących muzeów, dziedzictwa kulturowego lub sztuki. W odniesieniu do projektów infrastrukturalnych, na podstawie art. 34 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 wkład z EFS może sięgać 10 % (finansowanie krzyżowe) Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, Dz.U. L 210 z 31.7.2006 r. .
