Uroczystość wręczenia Nagrody im. A. Sacharowa - 14 grudnia 2005
Instytucje
Polska
2005-12-06 - 15:48
Nagroda im. A. Sacharowa 2005
Decyzją Konferencji Przewodniczących Parlamentu Europejskiego tegoroczną Nagrodę im. A. Sacharowa na rzecz wolności myśli otrzymało wspólnie trzech laureatów: kubański ruch "Damas de Blanco" (Kobiety w Bieli), adwokatka z Nigerii Hauwa Ibrahim oraz organizacja Reporterzy bez Granic. Uroczystość wręczenia Nagrody odbędzie się w środę, 14 grudnia, podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu.
Nagroda im. A. Sacharowa jest przyznawana każdego roku osobie lub grupie osób za szczególne osiągnięcia w dziedzinie praw człowieka, ochrony mniejszości, międzynarodowej współpracy lub rozwoju demokracji oraz praworządności.
Uroczystość wręczenia Nagrody odbędzie się w środę, 14 grudnia, o godzinie 12:00, podczas sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu. Po uroczystości przewidziana jest konferencja prasowa (o godz. 13:00). W przeddzień, we wtorek, 13 grudnia, dwukrotnie (o godzinie 11:00 i 17:00) będzie możliwość porozmawiania z laureatami nagrody.
Kobiety w Bieli , to grupa kubańskich kobiet, które co niedzielę manifestują pokojowo w proteście przeciwko wieloletniemu przetrzymywaniu w areszcie, z przyczyn politycznych, ich mężów i synów. Ubierając się na biało, co ma symbolizować niewinność i czystość, naśladują argentyńskie kobiety z lat 70., które stosowały podobną taktykę domagając się informacji o swoich dzieciach zaginionych w czasie dyktatury wojskowej.
Po aresztowaniu dysydentów stosunki Unii Europejskiej z Kubą uległy znacznemu pogorszeniu. W kwietniu 2004 roku Parlament Europejski uchwalił rezolucję wyrażając poparcie dla uwięzionych mężczyzn. Parlament wzywał do uwolnienia mężczyzn i stwierdzał, że ich aresztowanie „stanowi naruszenie podstawowych praw człowieka, szczególnie w zakresie wolności wyrażania myśli i zrzeszania się w organizacjach politycznych". W rezolucji posłowie PE domagali się też od rządu Kuby „przeprowadzenia znaczących zmian w celu pełnego poszanowania podstawowych swobód”. Ministrowie rządów UE wydali też oświadczenie stwierdzające, że działania kubańskich władz były „godne potępienia”.
Wprowadzono wiele sankcji, które doprowadziły do zerwania kontaktów na szczeblu rządowym pomiędzy Kubą a UE. Jednak w styczniu bieżącego roku sankcje zawieszono, a kontakty zostały wznowione, ponieważ Europa próbuje stosować taktykę "miękkiego oddziaływania" poprzez perswazję ekonomiczną i polityczną.
Mimo nowej polityki UE wobec władz kubańskich, w maju br. nie wpuściły one na terytorium Kuby delegacji udającej się na Zgromadzenie na rzecz Społeczeństwa Obywatelskiego, w skład której wchodzili m.in. polscy deputowani do Parlamentu Europejskiego - Jacek Protasiewicz (EPP-ED) i Bogusław Sonik (EPP-ED).
Obaj posłowie skierowali do do Ministra Spraw Zagranicznych RP Daniela Rotfelda , Wysokiego Przedstawiciela UE ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Javiera Solany oraz komisarz Benity Ferrero Waldner listy w których wskazują na ograniczoną skuteczność nowej polityki UE wobec Kuby. " Oczekiwane cele związane ze zmianą europejskiej polityki wobec Kuby nie przynoszą rezultatów. Reżim Fidela Castro nie łagodzi ani polityki wewnętrznej wobec działaczy praw człowieka, ani też nie zamierza otworzyć się na szczere i przejrzyste kontakty z UE. Oczekujemy więc, że Komisja Europejska zarekomenduje Radzie powrót do relacji z władzami Kuby, jakie obowiązywały przed styczniem 2005 " napisali deputowani.
Hauwa Ibrahim jest obrońcą kobiet skazywanych na śmierć przez ukamienowanie i młodych ludzi, którym za kradzież grozi odcięcie ręki zgodnie z islamskim prawem szariatu. Sama będąc muzułmanką nie szczędzi trudu w walce z fundamentalizmem religijnym. Mimo nacisków i bez wynagrodzenia. Jako kobieta nie ma prawa do występowania przed sądami islamskimi. W jej imieniu muszą przemawiać jej koledzy. Jako muzułmanka jest oskarżana o zdradę własnej religii. Ale kto inny, jeśli nie ona, stanie w obronie ludzi (głównie kobiet) skazanych zgodnie z prawem szariatu na nieludzkie kary? W kraju, w którym połowa ludności to muzułmanie i w którym istnieją głębokie podziały, jej chrześcijańscy koledzy niechętnie angażują się w sprawy, które mają coś wspólnego z islamem.
W Nigerii nie ma religii państwowej, a jej 36 stanów to stany świeckie. Każdy obywatel ma prawo do obrony w sądzie. To wszystko jest w konstytucji! Hauwa Ibrahim domaga się po prostu jej stosowania i odważnie pyta władze Nigerii o konstytucyjność prawa szariatu.
Reporterzy bez Granic – organizacja prowadząca kampanię na rzecz wolności prasy na świecie jest trzecim laureatem nagrody. Organizacja, obchodząca w tym roku swoje 20-lecie, wspiera i broni dziennikarzy oraz innych pracowników mediów przed prześladowaniami i cenzurą.
Trudno przecenić znaczenie tej działalności, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że - według danych tej organizacji - w jednej trzeciej krajów na świecie wolnym mediom wciąż odmawia się prawa istnienia. Do tego dochodzi ponura statystyka ofiar śmiertelnych wśród dziennikarzy i innych ludzi mediów zabitych podczas wykonywania obowiązków. Według International News Safety Institute (INSI) w tym roku, do 10 października, 62 dziennikarzy poniosło śmierć wykonując swoja pracę.
Organizacja Reporterzy bez Granic czerpie inspirację z artykułu 19 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 1948 roku, który głosi, że każdy ma „prawo wolności opinii i wyrażania jej" oraz prawo do „poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania" informacji i poglądów. Te zasady zostały powtórzone w kilku innych kartach praw i deklaracjach na całym świecie, w tym w Afryce i w obu Amerykach. W Europie prawo to jest zawarte w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Oprócz zgłaszania sprzeciwu moralnego przeciwko prześladowaniu prasy, organizacja oferuje też pomoc praktyczną i prawną dziennikarzom pracującym w regionach działań wojennych. Reporterzy bez Granic zapewniają też pomoc finansową rodzinom uwięzionych dziennikarzy. Taka pomoc może obejmować na przykład pokrycie wydatków na koszty leczenia lub opłaty prawne.
Pytania i odpowiedzi
1. Kim był Andriej Sacharow?
Andriej Sacharow (1921 – 1989), którego imię nosi Nagroda, uzyskał światową sławę jako jeden z wynalazców sowieckiej bomby wodorowej. Zdając sobie sprawę z ewentualnego niewłaściwego jej użycia, poświęcił wiele czasu na uświadamianie ludziom niebezpieczeństwa wyścigu zbrojeń nuklearnych. W Związku Radzieckim był postrzegany jako dysydent, był więziony za przekonania. W 1970 roku założył też komitet obrony praw człowieka i ofiar procesów politycznych. Pięć lat później jego wysiłki na rzecz pokoju na świecie przyniosły mu nagrodę Nobla.
2. Kto wybiera laureata?
Każdego roku posłowie do PE i ugrupowania polityczne w Parlamencie nominują kandydatów – z takiej listy Komisja Spraw Zagranicznych wybiera trzech „finalistów”. Następnie przewodniczący ugrupowań politycznych („Konferencja Przewodniczących”) wybierają zwycięzcę. Nagroda jest oficjalnie wręczana przez Przewodniczącego Parlamentu podczas grudniowej sesji plenarnej. Zwycięzca otrzymuje dyplom i czek na 50,000 euro.
3. Jaki jest cel przyznawania nagrody?
Nagradzając wybitne osiągnięcia w walce o ochronę wolności myśli i słowa, oraz sprzeciw wobec nietolerancji, fanatyzmowi i nienawiści, Parlament che uświadamiać wagę praw człowieka. Jest to wyrazem przekonania, że podstawowe wolności obejmują nie tylko prawo do życia i zaspokojenia podstawowych potrzeb, ale również swobodę wyrażania poglądów i wolność prasy, które są dwoma najskuteczniejszymi środkami walki z uciskiem oraz kluczowymi miarami oceny, czy społeczeństwo jest demokratyczne i otwarte.
4. Kto wygrał w poprzednim roku?
W 2004 roku nagroda im. Sacharowa została przyznana Białoruskiemu Stowarzyszeniu Dziennikarzy za ich pracę na rzecz wolności prasy na Białorusi. Po raz pierwszy nagrodę przyznano w 1988 roku i otrzymali ją wspólnie Nelson Mandela oraz Anatolij Marczenko.
Lista poprzednich laureatów Nagrody im. Sacharowa na rzecz wolności myśli:
1988 Nelson Rolihlahla Mandela i Anatolij Marczenko (posmiertnie)
1989 Aleksander Dubcek
1990 Aung San Suu Kyi
1991 Adem Demaçi
1992 Las Madres de la Plaza de Mayo
1993 Oslobodjenje
1994 Taslima Nasreen
1995 Líela Zana
1996 Wei Jingsheng
1997 Salima Ghezali
1998 Ibrahim Rugova
1999 José Alejandro 'Xanana' Gusmăo
2000 Ą Basta Ya !
2001 Izzat Ghazzawi, Nurit Peled-Elhanan i Dom Zacarias Kamwenho
2002 Oswaldo José Payá Sardińas
2003 Sekretarz Generalny ONZ, Kofi Annan, i wszyscy pracownicy ONZ
2004 Zanna Litwina, przewodnicząca Białoruskiego Związku Dziennikarzy.
20051108IPR02075
PL
1
PHOTO
20051017PHT01521.jpg
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 AVI DOC XML V0//EN
