Odpowiedź udzielona przez Charlie McCreevy’ego w imieniu Komisji
(30 stycznia 2008 r.)
Zasady uznawania kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i położnych, które otrzymały dyplomy w Polsce, objęte są Aktem dotyczącym warunków przystąpienia […] Rzeczypospolitej Polskiej […] oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej Dz.U. L 236 z 23.9.2003. . Również art. 33 ust. 2 i art. 43 ust. 3 dyrektywy 2005/36/WE Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, Dz.U. L 255 z 30.9.2005. dotyczą zasad uznawania, odpowiednio w odniesieniu do pielęgniarek i położnych.
Tzw. „prawa nabyte” przyznano pielęgniarkom i położnym, które zdobyły wykształcenie przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, co umożliwiło im skorzystanie z automatycznego uznania ich kwalifikacji. Oznacza to, że kwalifikacje uznawane są na podstawie określonej liczby lat doświadczenia zawodowego, które rekompensuje różnice/rozbieżności między kształceniem w Polsce przed datą przystąpienia a minimalnymi wymogami kształcenia zawartymi w dyrektywie Rady 77/453/EWG Dyrektywa Rady 77/453/EWG z dnia 27 czerwca 1977 r. dotycząca koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną, Dz.U. L 176 z 15.7.1997, uchylona dyrektywą 2005/36/WE ze skutkiem od dnia 20 października 2007 r. .
Liczba lat wymaganego doświadczenia zawodowego jest różna w zależności od różnic/rozbieżności w poziomach kształcenia. W przypadku polskich pielęgniarek/położnych, które uzyskały tytuł „licencjata” na poziomie uniwersyteckim, wymagana liczba lat faktycznego i zgodnego z prawem wykonywania zawodu to trzy lata z ostatnich pięciu lat poprzedzających wydanie świadectwa.
W przypadku pielęgniarek i położnych posiadających wykształcenie pomaturalne (świadectwo dojrzałości jako warunek przyjęcia do szkoły) wymagane jest pięć lat z siedmiu lat poprzedzających wydanie świadectwa. Było to wynikiem negocjacji akcesyjnych z uwagi na znaczne różnice/rozbieżności w kształceniu. Innej kategorii pielęgniarek, tzn. pielęgniarkom, które ukończyły liceum medyczne, nie przyznano wspomnianych praw nabytych, ponieważ poziom kształcenia był znacznie niższy od minimalnych wymogów kształcenia wymienionej dyrektywy i – w związku z tym – różnice/rozbieżności nie mogły być wyrównane wyłącznie przez doświadczenie zawodowe. Dla tej kategorii dyrektywa 2005/36/WE wprowadziła możliwość odbycia studiów pomostowych.
Komisja nie uważa przepisów wskazanych przez Szanowną Panią Poseł za dyskryminujące. Podobne zasady mają zastosowanie do innych państw członkowskich (np. kwalifikacje pielęgniarek i położnych zdobyte w Rumunii oraz kwalifikacje lekarzy weterynarii zdobyte w Estonii).
Sprawa o stwierdzenie nieważności dyrektywy, wszczęta przez Rzeczpospolitą Polską, prowadzona była na podstawie naruszenia podstawowych wymogów proceduralnych, mianowicie art. 253 Traktatu, który stanowi, że rozporządzenia, dyrektywy i decyzje przyjęte wspólnie przez Parlament Europejski i Radę są uzasadniane.
Komisja zdaje sobie sprawę, że wiele polskich pielęgniarek i położnych zdobyło wykształcenie w liceach medycznych i dlatego nie mogą one korzystać z praw nabytych. Automatyczne uznanie może jednak być przyznane, jeżeli ukończą one studia pomostowe.
Rząd Polski złożył wniosek o weryfikację praw nabytych uzgodnionych w traktacie o przystąpieniu. Przedmiotowy wniosek sugeruje dokonanie przeglądu wszystkich programów szkolenia polskich pielęgniarek i położnych od 1970 r., które nie są już prowadzone od wielu lat.
Komisja pragnie poinformować Szanowną Panią Poseł, że nie można przedsięwziąć dalszych kroków do momentu ukończenia analizy wyżej wspomnianych programów szkolenia oraz sformułowania ostatecznych wniosków i przedyskutowania ich z rządem Polski. W każdym przypadku wszelkie zmiany praw nabytych będą musiały zostać wprowadzone w drodze środka legislacyjnego.
