13.12.2011 B7-0731/2011 PROJEKT REZOLUCJI złożony w odpowiedzi na pytania wymagające odpowiedzi ustnej B7–0673/2011 i B7–0674/2011
złożony zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu
w sprawie swobodnego przepływu pracowników w Unii Europejskiej ( 2011/2958(RSP) )
Ilda Figueiredo
,
Patrick Le Hyaric
,
Kyriacos Triantaphyllides
,
Paul Murphy
,
Willy Meyer
,
Jean-Luc Mélenchon
,
Marie-Christine Vergiat
,
Nikolaos Chountis
,
Jacky Hénin
,
Gabriele Zimmer
w imieniu grupy politycznej GUE/NGL
PE479.430v01-00 B7‑0731/2011 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie swobodnego przepływu pracowników w Unii Europejskiej ( 2011/2958(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 21, 45 i 47 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 15, 21, 29, 34 i 45 Karty praw podstawowych,
– uwzględniając art. 151 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
– uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty Dz.U. L 257 z 19.10.1968, s. 2.
,
– uwzględniając dyrektywę Rady 91/533/EWG z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącego informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy Dz.U. L 288 z 18.10.1991, s. 32.
,
– uwzględniając podstawowe standardy pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) oraz program ONZ i MOP dotyczący godnej pracy,
– uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Dz.U. L 166 z 30.4.2004, s. 1.
,
– uwzględniając dyrektywę 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77.
,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady w sprawie funkcjonowania uzgodnień przejściowych w zakresie swobodnego przepływu pracowników z Bułgarii i Rumunii ( COM(2011)0729 wersja ostateczna),
– uwzględniając art. 115 ust. 5 oraz art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że prawo do zamieszkania i pracy w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie pochodzenia danej osoby jest jedną z podstawowych wolności Unii i stanowi podstawowy element obywatelstwa Unii potwierdzony w traktatach;
B. mając na uwadze, że zasada swobodnego przepływu pracowników uprawnia europejskich obywateli do swobodnego przemieszczania się na terytorium UE w celu podjęcia pracy w oparciu o zasadę równego traktowania oraz chroni prawa socjalne pracowników i członków ich rodzin;
C. mając na uwadze, że art. 45 TFUE zakazuje wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy;
D. mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie nadal ograniczają swobodny przepływ pracowników z Bułgarii i Rumunii w ramach trzyetapowych uzgodnień przejściowych, które wygasną ostatecznie w dniu 31 grudnia 2013 r.;
E. mając na uwadze, że drugi etap okresu przejściowego dla obu tych krajów ma zostać zamknięty do końca 2011 r.;
F. mając na uwadze, że obywatele Rumunii stanowią ponad 80% wszystkich obywateli obu krajów (Rumunii i Bułgarii), którzy mieszkają w innym państwie członkowskim, przy czym największa ich liczba przebywa we Włoszech (41%) i w Hiszpanii (38%), a także w Niemczech (5%), natomiast obywatele Bułgarii mieszkają głównie w Hiszpanii (38%), Niemczech (15%), Grecji (12%), Włoszech (10%) i Wielkiej Brytanii (7%);
G. mając na uwadze, że Bułgaria i Rumunia silnie odczuły recesję gospodarczą, a duża różnica w poziomie płac między tymi państwami a UE-15 nadal stanowi silny czynnik przyciągający; mając na uwadze, że rygorystyczna polityka oszczędności i „reformy strukturalne” wdrażane bądź na podstawie dyktatu trojki KE-EBC-MFW (Rumunia), bądź na podstawie decyzji rządów krajowych (Bułgaria) pogłębia recesję w obu państwach i stanowi z kolei czynnik silnie motywujący do wyjazdu;
H. mając na uwadze, że mobilni pracownicy z Rumunii i Bułgarii pracują głównie w zawodach wymagających niskich (40%) lub średnich (53%) kwalifikacji, a w zawodach wymagających wysokich kwalifikacji zatrudnienie znajduje zaledwie 7% pracowników wyjeżdżających z tych krajów;
I. mając na uwadze, że w dłuższej perspektywie mobilność wewnątrz UE może wywrzeć istotny wpływ na strukturę wieku oraz na finanse publiczne państw wysyłających, ponieważ Rumunia i Bułgaria odnotowały znaczny odpływ młodych obywateli; mając na uwadze ryzyko drenażu mózgów z obu tych krajów w sektorze opieki zdrowotnej, w którym w wyniku polityki oszczędności drastycznie zmniejszono wydatki;
1. uważa, że zasadą powinno być przyznawanie swobody przepływu pracowników od chwili przystąpienia danego państwa do Unii Europejskiej i unikania uzgodnień przejściowych ograniczających to prawo;
2. wzywa państwa członkowskie, które nadal ograniczają dostęp obywateli rumuńskich i bułgarskich do rynku pracy, by zlikwidowały te ograniczenia do końca 2011 r., czyli w terminie określonym w traktacie o przystąpieniu;
3. wzywa władze publiczne oraz wszystkie zainteresowane strony, by podnosiły poziom wiedzy pracowników na temat przysługujących im praw oraz różnego rodzaju instrumentów (prawo pracy, układy zbiorowe, przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego, warunki mieszkaniowe, edukacja, opieka nad dziećmi itd.), które regulują ich stosunki pracy, a także warunki pracy i życia;
4. zwraca uwagę na ustalenia zawarte w projekcie wspólnego sprawozdania Komisji w sprawie zatrudnienia w 2012 r., w którym przewiduje się dalszy wzrost stopy bezrobocia i poziomu ubóstwa w całej Unii Europejskiej w wyniku trwającego kryzysu finansowo-gospodarczego; podkreśla wzrost liczby przypadków podejmowania pracy dorywczej i w niepełnym wymiarze godzin, wzrost bezrobocia wśród ludzi młodych, bezrobocia długotrwałego i bezrobocia wśród osób nisko wykwalifikowanych oraz utrzymujący się odsetek pracy niezgłoszonej, odpowiadającej w niektórych państwach członkowskich ponad 20% gospodarki; zauważa, że wzrost bezrobocia w wyniku trwającego kryzysu przyniósł ogromne nasilenie wymuszonych przepływów pracowników z wielu państw członkowskich – dla tych pracowników jest to życiowa konieczność; zauważa, że jedyny sposób, by przeciwdziałać temu zjawisku, to tworzenie wystarczającej liczby miejsc pracy wysokiej jakości we wszystkich państwach członkowskich dotkniętych podobnymi problemami, by swobodny przepływ we wszystkim wypadkach wynikał z dobrowolnej decyzji, a nie z konieczności;
5. podkreśla w związku z powyższym wysokie prawdopodobieństwo, że na rumuńskich i bułgarskich pracowników będzie wywierana presja, by „przystosowali” się do tej sytuacji, zgadzając się na warunki zatrudnienia niezgodne z zasadą równego traktowania i z przynależnymi im prawami zapisanymi w przepisach UE dotyczących swobodnego przepływu pracowników i ich rodzin; zauważa, że ze względu na strukturę kwalifikacji mobilnych pracowników rumuńskich i bułgarskich wzrośnie presja na akceptowanie bardzo niskich zarobków i niepewnego zatrudnienia;
6. bardzo krytycznie odnosi się do koncepcji zarządzania gospodarczego w Unii Europejskiej i polityki zatrudnienia propagującej bardziej elastyczne rynki pracy, zmierzającej do likwidacji opieki społecznej i państwa dobrobytu, praw pracowniczych, układów zbiorowych itd. oraz blokującej wszelkie racjonalne próby przeciwstawienia się kryzysowi finansowemu i gospodarczemu dzięki inwestycjom w trwały rozwój środowiskowy i społeczny; podkreśla, że polityka oszczędności i „reformy strukturalne” realizowane przez UE i jej państwa członkowskie prowadzi do konkurencji między pracownikami – niezależnie od narodowości czy pochodzenia etnicznego – pod względem warunków pracy, płac, zabezpieczenia społecznego itd.; podkreśla w związku z tym, że obecne zarządzanie gospodarcze w UE i polityka zatrudnienia są szkodliwe z punktu widzenia gwarantowania praw pracowniczych w kontekście swobodnego przepływu;
7. ponawia apel wystosowany do Rady w 2008 r., by uzgodniła unijny cel dotyczący minimalnych wynagrodzeń (ustawowe układy zbiorowe na szczeblu krajowym, regionalnym i sektorowym) w wysokości co najmniej 60% odpowiedniego (krajowego, sektorowego itd.) średniego wynagrodzenia, a także by uzgodniła harmonogram realizacji tego celu we wszystkich państwach członkowskich; zauważa, że skuteczna polityka płac minimalnych ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania wykorzystywaniu swobodnego przepływu pracowników przez pracodawców do celów dumpingu społecznego;
8. zauważa, że państwa członkowskie mają obowiązek właściwego wdrażania programu ONZ i MOP dotyczącego godnej pracy; z naciskiem podkreśla, że polityka zatrudnienia UE i państw członkowskich musi być przeorientowana tak, by propagować koncepcję „dobrej pracy” we wszystkich jej aspektach; podkreśla, że jest to warunek zagwarantowania praw socjalnych przynależnych pracownikom i ich rodzinom w kontekście swobodnego przepływu;
9. z naciskiem podkreśla konieczność rygorystycznego przestrzegania zasad równej płacy dla kobiet i mężczyzn za pracę o jednakowej wartości i równych warunków pracy w tym samym miejscu pracy lub lokalizacji;
10. podkreśla, że skuteczne kontrole prowadzone przez inspekcje pracy to podstawowe narzędzie gwarantowania równego traktowania oraz zwalczania pracy niezgłoszonej i dumpingu społecznego; wzywa państwa członkowskie do nasilenia kontroli i do zapewnienia wystarczających zasobów inspekcjom pracy; wzywa Komisję do poprawy współpracy i koordynacji działań inspekcji pracy w regionach transgranicznych;
11. odnotowuje doniesienia o dzieciach pozostawionych przez mobilnych pracowników z Rumunii i Bułgarii poszukujących zatrudnienia w innych państwach UE; zaznacza, że sytuacja taka jest absolutnie nie do zaakceptowania, w tym jeśli chodzi o obowiązki państw wysyłających; z naciskiem podkreśla, że państwa członkowskie muszą zapewnić dzieciom pracowników mobilnych z UE, że w związku z decyzjami rodziców dotyczącymi zatrudnienia nie będą one musiały stawiać czoła trudnościom wynikającym z ich narodowości czy obywatelstwa, a także muszą zapewnić im wszelkie środki niezbędne z punktu widzenia ich dobrobytu, edukacji i perspektyw życiowych;
12. wzywa państwa członkowskie do rozwiązania problemu fałszywego samozatrudnienia wśród pracowników mobilnych; podkreśla potrzebę zapewnienia tym pracownikom dostępu do praw i ochrony;
13. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.
