P6_TA(2009)0008
Transpozycja, wykonanie i egzekwowanie dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych na rynku wewnętrznym oraz dyrektywy 2006/114/WE dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej
A6-0514/2008
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 stycznia 2009 r. w sprawie transpozycji, wdrażania i egzekwowania dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz dyrektywy 2006/114/WE dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej ( 2008/2114(INI) )
Parlament Europejski
, -
uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności jego postanowienia dotyczące ustanowienia rynku wewnętrznego i zagwarantowania przedsiębiorstwom swobody świadczenia usług w innych państwach członkowskich,
-
uwzględniając dyrektywę 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.
("dyrektywa dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych"),
-
uwzględniając dyrektywę 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącą reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 21.
,
-
uwzględniając dyrektywę 97/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 października 1997 r. zmieniającą dyrektywę 84/450/EWG dotyczącą reklamy wprowadzającej w błąd w celu włączenia do niej reklamy porównawczej Dz.U. L 290 z 23.10.1997, s. 18.
,
-
uwzględniając dyrektywę Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących reklamy wprowadzającej w błąd Dz.U. L 250 z 19.9.1984, s. 17.
,
-
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów ("rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów") Dz.U. L 364 z 9.12.2004, s. 1.
,
-
uwzględniając dyrektywę 98/27/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie nakazów zaprzestania szkodliwych praktyk w celu ochrony interesów konsumentów Dz.U. L 166 z 11.6.1998, s. 51.
oraz sprawozdanie Komisji z dnia 18 listopada 2008 r. dotyczące stosowania niniejszej dyrektywy ( COM(2008)0756 ),
-
uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie dochodzenia zbiorowych roszczeń konsumentów ( COM(2008)0794 ),
-
uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 marca 2007 r. dotyczący strategii polityki konsumenckiej UE na lata 2007-2013 ( COM(2007)0099 ),
-
uwzględniając otrzymanych przez Komisję Petycji ponad 400 petycji w sprawie nieuczciwych przedsiębiorstw oferujących wpisy do katalogów z 24 państw członkowskich i 19 krajów trzecich,
-
uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie nieuczciwych przedsiębiorstw oferujących wpisy do katalogów biznesowych Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0608 .
,
-
uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa Dz.U. C 321 z 31.12.2003, s. 1.
,
-
uwzględniając art. 45 Regulaminu,
-
uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinię Komisji Petycji ( A6-0514/2008 ),
A.
mając na uwadze, że przygotowana przez Komisję strategia polityki konsumeckiej UE na lata 2007-2013 ma na celu "lepsze monitorowanie rynków konsumenckich oraz krajowych polityk konsumenckich" oraz osiągnięcie "terminowej i jednolitej transpozycji dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych" w szczególności,
B.
mając na uwadze, że dyrektywa dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych odzwierciedla nowe podejście w dziedzinie prawa konsumenckiego UE przewidując najwyższy stopień harmonizacji w zakresie ochrony konsumentów przeciwko nieuczciwym praktykom handlowym,
C.
mając na uwadze, że dyrektywa dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej kodyfikuje postanowienia dyrektywy 84/450/EWG, a w szczególności poprawki wprowadzone do niej dyrektywą 97/55/WE, a także ogranicza jej zastosowanie do transakcji między przedsiębiorstwami,
D.
mając na uwadze, że dyrektywa dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych dotyczy jedynie transakcji pomiędzy przedsiębiorstwami i konsumentami i nie obejmuje wszystkich praktyk handlowych, lecz jedynie te, które można uznać za nieuczciwe; mając na uwadze, że obejmuje ona praktyki handlowe, które mogą przynieść szkodę gospodarczą konsumentom i jej ramy prawne nie wymagają dostosowania praw krajowych w zakresie ochrony przedsiębiorstw przed nieuczciwymi praktykami handlowymi innych przedsiębiorstw,
E.
mając na uwadze, że trzy państwa członkowskie, a mianowicie Niemcy, Hiszpania i Luksemburg, nie poinformowały Komisji o środkach podjętych z myślą o transpozycji dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych; mając na uwadze, że do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wpłynęły trzy sprawy dotyczące wydania orzeczenia wstępnego w odniesieniu do zgodności środków krajowych z dyrektywą dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych; mając na uwadze, że Komisja doszła do wniosku, iż w niektórych państwach członkowskich transpozycja przeprowadzona została w sposób niedostateczny,
F.
mając na uwadze, że dyrektywa dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywa dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej pozostawiają państwom członkowskim znaczną swobodę w zakresie działań naprawczych i kar związanych z niedotrzymaniem wynikających z nich zobowiązań,
G.
mając na uwadze brak skutecznych prawnych środków naprawczych w przypadku naruszenia dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych, a także wykazane nieegzekwowanie przestrzegania tej dyrektywy m.in. przez przedsiębiorstwa, które oferują wpisy do katalogów stosując wprowadzające w błąd praktyki,
Wprowadzenie
1.
podkreśla znaczenie dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej dla zwiększenia zaufania konsumentów i handlowców do transgranicznych transakcji oraz dla zapewnienia przedsiębiorstwom większej pewności prawnej, jeśli chodzi o dopuszczalność różnych praktyk handlowych i reklamowych na rynku wewnętrznym;
2.
zwraca uwagę na przełomowy charakter dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych w dziedzinie prawa konsumenckiego UE oraz na fakt, że jej transpozycja, wdrażanie i egzekwowanie będą podstawą przyszłego rozwoju prawa konsumenckiego UE oraz pełnego rozwoju możliwości rynku wewnętrznego, rozwoju transgranicznego handlu i handlu elektronicznego;
3.
jest głęboko przekonany, że właściwa transpozycja, wdrażanie i egzekwowanie dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej są istotne dla osiągnięcia celów tych dyrektyw, w szczególności ze względu na różnice między systemami egzekwowania prawa i sposobami wdrażania przepisów w poszczególnych państwach członkowskich, ze względu na złożony charakter niektórych pojęć prawnych zawartych we wspomnianych dyrektywach, wielorakie i kompleksowe istniejące przepisy krajowe dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych i reklamowych oraz szeroki zakres zastosowania tych dyrektyw;
4.
zgodnie z punktem 8 preambuły dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych wzywa Komisję do rozpatrzenia potrzeby ochrony małych i średnich przedsiębiorstw przed agresywnymi praktykami handlowymi oraz, jeśli zajdzie taka potrzeba, do podjęcia odpowiednich kroków;
Kodyfikacja i transpozycja
5.
z zadowoleniem przyjmuje starania Komisji w zakresie pomocy państwom członkowskim w transpozycji dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej;
6.
zauważa, że art. 3a ust. 2 dyrektywy 84/450/EWG zmienionej dyrektywą 97/55/WE, w którym mowa o "reklamie porównawczej związanej z ofertą specjalną", został usunięty i nie pojawił się ani w dyrektywie dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych ani w dyrektywie dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej; wyraża ubolewanie, że usunięcie tego artykułu spowodowało chaos w odniesieniu do transakcji między przedsiębiorstwami a konsumentami, co objawiło się w szczególności poprzez różne traktowanie przez państwa członkowskie kwestii zachowania w krajowym prawodawstwie ‐ po przyjęciu dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych ‐ istniejących przepisów wdrażających art. 3a ust. 2 dyrektywy 84/450/EWG zmienionej dyrektywą 97/55/WE; wzywa państwa członkowskie, by z pomocą Komisji przeanalizowały tę kwestię i podjęły ewentualne dalsze działania;
7.
jest zdania, że Komisja powinna albo złożyć wniosek w sprawie zmiany dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej w celu uwzględnienia tzw. czarnej listy praktyk, które w każdym przypadku należy uznać za wprowadzające w błąd, albo rozszerzyć zakres dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych , tak by objąć nią umowy między przedsiębiorstwami ze szczególnym uwzględnieniem punktu 21 załącznika I do tej dyrektywy; zwraca się do Komisji o sporządzenie sprawozdania dotyczącego podjętych działań do grudnia 2009 r.;
8.
zauważa, że szereg państw członkowskich transponując i wdrażając dyrektywę dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych podzieliło na części tzw. czarną listę zawartą w załączniku I do tej dyrektywy; uważa, że rozdzielenie elementów tzw. czarnej listy między różne akty prawne państw członkowskich wprowadza przedsiębiorstwa w błąd i może prowadzić do nieprawidłowości w stosowaniu dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych; zwraca się do Komisji o współpracę z państwami członkowskimi przy dostosowywaniu ich ustawodawstwa krajowego, tak aby tzw. czarna lista była widoczna i przydatna dla konsumentów w jak najpełniejszym zakresie;
9.
nawołuje państwa członkowskie do kontroli swoich systemów prawnych, tak by uniknąć ewentualnego pokrywania się przepisów przyjętych w ramach transpozycji dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej oraz już istniejących przepisów krajowych, a tym samym zapewnić konsumentom i przedsiębiorstwom większą przejrzystość procesu transpozycji;
10.
zwraca się do państw członkowskich o skoncentrowanie wysiłków na odpowiednim transponowaniu, wdrażaniu i egzekwowaniu dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej oraz o zapewnienie przestrzegania wszystkich istotnych orzeczeń sądów krajowych i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości;
11.
uważa, że w transgranicznych transakcjach konsumentom i przedsiębiorcom przeszkadza nieprawidłowa lub opóźniona transpozycja dyrektyw przez państwa członkowskie;
Wdrażanie i egzekwowanie
12.
zauważa, że niektóre państwa członkowskie przewidują, iż egzekwowaniem przepisów przyjętych w ramach wdrażania dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych mogą zajmować się jedynie określone organy regulacyjne oraz że konsumenci nie dysponują prawem do bezpośredniego odwołania, a zatem nie mogą występować o odszkodowanie za straty poniesione w wyniku nieuczciwych praktyk handlowych; wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie zrobiły, do rozważenia konieczności przyznania konsumentom prawa do bezpośredniego odwołania się w celu zapewnienia wystarczającej ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi;
13.
z zadowoleniem przyjmuje mechanizm systematycznej kontroli UE nad praktykami stosowanymi przez linie i lotnicze i firmy oferujące dzwonki do telefonów komórkowych (z ang. EU Sweep) jako pierwszy krok w kierunku lepszego nadzoru nad wdrażaniem i egzekwowaniem prawodawstwa dotyczącego rynku wewnętrznego; podkreśla potrzebę poszerzonych i regularnych kontroli w tym zakresie; wzywa Komisję, by w ramach współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów zbierała podobne dane w sprawie wdrażania prawodawstwa dotyczącego rynku wewnętrznego w innych kluczowych sektorach tego rynku;
14.
zachęca Komisję, by opracowała skuteczniejsze narzędzia nadzoru nad wdrażaniem prawodawstwa, takie jak mechanizmy kontroli (z ang. EU Sweeps), tak aby usprawnić egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów; wzywa Komisję do rozpatrzenia możliwości włączenia mechanizmów kontroli (z ang. EU Sweeps) do mechanizmów nadzoru tablicy wyników dla rynków konsumenckich;
15.
wzywa państwa członkowskie do pełnej współpracy z Komisją przy wdrażaniu mechanizmów kontroli Komisji;
16.
podkreśla, że odpowiednia kontrola rynku dóbr konsumenckich wymaga uzasadnionych, dokładnych i dostarczonych na czas danych i informacji; zauważa kluczową rolę przedsiębiorstw i organizacji konsumenckich w dostarczaniu tych danych;
17.
podkreśla znaczenie transgranicznego wdrażania dla funkcjonowania rynku wewnętrznego; zwraca się do Komisji o rozwijanie wykorzystania sieci ochrony konsumentów, tak aby poprawić transgraniczne egzekwowanie prawa; podkreśla potrzebę dalszego podnoszenia świadomości na temat Sieci Europejskich Centrów Konsumenckich;
18.
wzywa państwa członkowskie, by z myślą o transgranicznym wdrażaniu prawa oddelegowały odpowiednią liczbę pracowników i przeznaczyły odpowiednie środki finansowe;
19.
wzywa państwa członkowskie i krajowe organy wymiaru sprawiedliwości do intensyfikacji transgranicznej współpracy w odniesieniu do wprowadzających w błąd usług w zakresie baz danych;
20.
z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji polegającą na utworzeniu publicznie dostępnej bazy danych obejmującej środki krajowe podjęte w ramach transpozycji dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych, odnośne orzeczenia sądowe i inne istotne materiały; wzywa Komisję do włączenia do tej bazy danych sprawozdań kontrolnych ekspertów, które, na podstawie przypadków udokumentowanych w bazie danych, formułują konkretne zalecenia działań mających na celu poprawę stanu egzekwowania prawa; wzywa Komisję ponadto do wykorzystania tej bazy danych do utworzenia strony internetowej będącej "jednym punktem dostępu", dzięki któremu zarówno przedsiębiorstwa, jak i konsumenci, będą mogli uzyskać informacje w sprawie prawodawstwa obowiązującego w państwach członkowskich;
21.
wzywa Komisję i państwa członkowskie do organizowania kampanii informacyjnych dla zwiększenia świadomości konsumentów na temat ich praw, zapewniając im większą ochronę przed nieuczciwymi praktykami handlowymi i wprowadzającą w błąd reklamą porównawczą;
22.
zauważa, że monitorowanie transpozycji, wdrażania i egzekwowania wymaga dużego nakładu środków; uważa zatem, że z myślą o skuteczniejszym nadzorowaniu wdrażania prawa Komisji należy zapewnić odpowiednie zasoby ludzkie;
23.
wzywa państwa członkowskie do sporządzenia odpowiednich wytycznych dla przedsiębiorstw na szczeblu krajowym; jako przykład najlepszej praktyki stawia publikację pt. "Ochrona konsumentów przed nieuczciwą kontrolą handlową: podstawowy podręcznik dla przedsiębiorców" wydany przez Wydział ds. działalności handlowej, przedsiębiorstw i reformy regulacyjnej Wielkiej Brytanii we współpracy z Urzędem ds. uczciwych praktyk handlowych Wielkiej Brytanii;
24.
nalega, aby zgodnie z art. 18 dyrektywy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych Komisja przedstawiła do dnia 12 czerwca 2011 r. obszerne sprawozdanie na temat wdrażania, omawiające również doświadczenia wynikające z dyrektywy dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej;
°
° °
25.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.
