Odpowiedź
(4 stycznia 2011 r.)
Konflikt naddniestrzański to zagadnienie będące wysoko na liście priorytetów Unii Europejskiej, omawiane zarówno w dyskusjach wewnętrznych, jak i w ramach dialogu z partnerami. Pojawia się ono często w porządkach obrad wszystkich unijnych posiedzeń służących dialogowi politycznemu na wysokim szczeblu z Federacją Rosyjską; było przedmiotem dyskusji również na szczycie UE-Rosja w dniu 7 grudnia 2010 r. Unia Europejska oczekuje również, że w ramach rozmów w formacie 5+2 – jedynym uznanym formacie służącym rozwiązywaniu konfliktów – uda się znaleźć możliwe rozwiązanie konfliktu naddniestrzańskiego przy pełnym poszanowaniu suwerenności i integralności terytorialnej Republiki Mołdowy. Do osiągania postępów w ramach uznanego formatu negocjacji muszą przyczyniać się rozmowy dwustronne między uczestnikami formatu 5+2. Powstały także inicjatywy (deklaracje z Mesebergu i Deauville), które w pewnym stopniu przyspieszyły proces rozwiązywania konfliktu naddniestrzańskiego, a mianowicie poprzez podkreślenie potrzeby wznowienia formalnych rozmów w formacie 5+2. Rozpoczęcie formalnych negocjacji w formacie 5+2 byłoby oznaką wyraźnego zaangażowania wszystkich uczestników w dialog i współpracę na rzecz określenia wszechstronnego i długotrwałego rozwiązania konfliktu. Po wyborach do Parlamentu Mołdawii w dniu 28 listopada konieczne będzie teraz utworzenie nowej koalicji rządzącej, czego następstwem – na co liczy UE – będzie wznowienie formalnych rozmów w formacie 5+2 w pierwszych miesiącach przyszłego roku.
Unia Europejska popiera konstruktywną politykę rządu Republiki Mołdowy wobec władz w Tyraspolu. W tej korzystnej atmosferze Unia Europejska postanowiła tymczasowo wstrzymać ograniczenia wizowe wobec niektórych urzędników z regionu Naddniestrza, w oczekiwaniu na postępy ze strony Tyraspolu. Wprawdzie pewne postępy już poczyniono, ale wciąż można zrobić więcej, a Unia Europejska zawsze zachęca zainteresowane strony do kontynuowania wysiłków w tym zakresie.
W tym roku istotnych postępów dokonano dzięki środkom budowy zaufania (CBM), a dużą rolę w tym względzie odgrywa UE. Grupy robocze zajmujące się CBM wznowiły dyskusje, których pierwsze realne wyniki są już widoczne. Długo oczekiwane wznowienie ruchu kolejowego przez region Naddniestrza stało się rzeczywistością, gdy w dniu 1 października znów zaczęły kursować pociągi relacji Kiszyniów–Odessa. Pięć ostatnich lat dowiodło, że misja szkoleniowo-kontrolna Unii Europejskiej na przejściu granicznym (EU BAM) przy Republice Mołdowy i Ukrainie jest wspólnym przedsięwzięciem, które ma solidne podstawy polityczne i charakteryzuje się dobrym wykonaniem technicznym. Współpraca w ramach EU BAM stanowi uzupełnienie wspólnych wysiłków politycznych Unii Europejskiej na rzecz rozwiązania konfliktu naddniestrzańskiego.
Unia Europejska jest nadal zaangażowana w pogłębianie i umacnianie politycznego stowarzyszenia i powiązań gospodarczych z Republiką Mołdowy, m.in. w ramach Partnerstwa Wschodniego. Ważnym krokiem w tej dziedzinie było również rozpoczęcie negocjacji w sprawie układu o stowarzyszeniu; jego rozdział poświęcony ustanowieniu szeroko zakrojonej i kompleksowej strefy wolnego handlu wejdzie w życie, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie warunki. Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską a Republiką Mołdowy mógłby przyczynić się do znacznego wzmocnienia roli UE w procesie rozwiązywania konfliktu naddniestrzańskiego. Szybkie zawarcie i wdrożenie układu o stowarzyszeniu powinno uczynić Republikę Mołdowy bardziej atrakcyjną dla ludności regionu Naddniestrza.
Unia Europejska ściśle współpracuje z OBWE w sprawie szkół w regionie Naddniestrza posługujących się alfabetem łacińskim, które są regularnie odwiedzane przez specjalnego przedstawiciela UE i jego doradców politycznych. Specjalny przedstawiciel UE spotyka się także z urzędnikami tzw. naddniestrzańskiego „Ministerstwa Edukacji”. Unia Europejska przekazuje do Biura ds. Reintegracji w Kiszyniowie informacje i ewentualne rozwiązania wysuwane przez stronę naddniestrzańską, ponieważ w tej sprawie strony nie komunikują się ze sobą. Już kilkakrotnie Unia Europejska występowała z wnioskiem, by w celu rozwiązania tego problemu utworzyć w ramach środków budowy zaufania grupę roboczą ds. edukacji. Na ostatnim spotkaniu w formacie 5+2 strona naddniestrzańska oświadczyła, że posiedzenie grupy roboczej ds. edukacji może się odbyć jesienią 2010 r., co stanowiło istotny krok naprzód.
