Odpowiedź udzielona przez komisarza Jacques'a Barrota w imieniu Komisji
(21 października 2009 r.)
Opłata z tytułu wystawienia wizy Schengen, określona we wspólnych instrukcjach konsularnych Wspólne instrukcje konsularne dla misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych dotyczące wiz, Dz.U. C 326 z 22.12.2005 zmienione decyzją Rady z dnia 1 czerwca 2006 r. zmieniającą załącznik 12 Wspólnych instrukcji konsularnych i załącznik 14a Wspólnego podręcznika w sprawie pobieranych opłat odpowiadających kosztom administracyjnym rozpatrywania wniosków wizowych, Dz.U. L 175 z 29.6.2006. , rzeczywiście wynosi 60 EUR; wyjątek stanowią wizy dla obywateli państw trzecich, z którymi Wspólnota Europejska zawarła umowę o ułatwieniach wizowych. Opłaty wizowe zostały jednakże całkowicie zniesione, niezależnie od obywatelstwa, w odniesieniu do dzieci poniżej szóstego roku życia, uczniów, studentów oraz towarzyszących im nauczycieli biorących udział w wymianach edukacyjnych, a także pracowników naukowych prowadzących badania naukowe. Ponadto państwa członkowskie mają możliwość odstąpienia od poboru opłaty wizowej lub obniżenia jej wysokości, jeżeli służy to promowaniu interesów kulturalnych, interesów w dziedzinie polityki zagranicznej, polityki rozwojowej lub w innych dziedzinach ważnych z punktu widzenia interesu publicznego lub z przyczyn humanitarnych. W przypadku Białorusi ma to szczególne znaczenie, dlatego też Komisja wielokrotnie wzywała państwa członkowskie do skorzystania ze swobody, jaką pozostawiają wspólne instrukcje konsularne.
W kodeksie wizowym Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy), Dz.U. L 243 z 15.9.2009. uchylającym wspólne instrukcje konsularne, który wejdzie w życie w kwietniu 2010 r., utrzymano opłatę wizową w wysokości 60 EUR, lecz obniżono jej wysokość do 35 EUR w odniesieniu do wszystkich dzieci w wieku od 6 do 12 lat. W kodeksie wizowym utrzymane zostaną istniejące wyjątki od pobierania opłaty wizowej oraz możliwość powstrzymania się od jej poboru przez państwo członkowskie w indywidualnych przypadkach opisanych powyżej. Ponadto w kodeksie wizowym zostaną zniesione opłaty wizowe dla przedstawicieli organizacji nienastawionych na zysk w wieku do lat 25, uczestniczących w seminariach, konferencjach, wydarzeniach sportowych, kulturalnych lub edukacyjnych organizowanych przez organizacje nienastawione na zysk. Państwa członkowskie zachowają prawo do zniesienia opłat wizowych w odniesieniu do dzieci w wieku 6-12 lat, osób legitymujących się paszportami dyplomatycznymi lub służbowymi, a także osób, których wiek nie przekracza 25 lat uczestniczących w seminariach, konferencjach, wydarzeniach sportowych, kulturalnych lub edukacyjnych organizowanych przez organizacje nienastawione na zysk. Powyższe ułatwienia wizowe będą miały szczególne znaczenie dla promowania kontaktów między narodami Wspólnoty i Białorusi. Jednakże ani w obowiązujących wspólnych instrukcjach konsularnych ani w przyszłym kodeksie wizowym nie przewidziano możliwości jednostronnego obniżenia opłat wizowych dla wszystkich obywateli określonego państwa trzeciego, będącej przedmiotem zapytania Szanownych Deputowanych.
Partnerstwo wschodnie, powołane do życia w dniu 7 maja 2009 r., przewiduje zawieranie umów o ułatwieniach wizowych i readmisji z krajami partnerskimi, w tym również z Białorusią. Zawarcie umowy o ułatwieniach wizowych i readmisji z Białorusią jest jednak uzależnione od tego, czy państwo to podejmie przekonujące i nieodwracalne działania na rzecz demokratyzacji, przestrzegania praw człowieka oraz praworządności.
W międzyczasie Komisja ponawia swój apel do państw członkowskich, aby korzystały z istniejących i przyszłych możliwości, jakie daje im dorobek Schengen w zakresie ułatwiania kontaktów między narodami Unii Europejskiej a Białorusi.
