"Wszyscy na równi odpowiadamy za Unię": wywiad z Przewodniczącym PE, Jerzym Buzkiem
Instytucje
2009-10-15 - 10:36
Jerzy Buzek będzie pierwszym przewodniczącym Parlamentu wzmocnionego Traktatem Lizbońskim Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Jerzy Buzek nie ma najmniejszych wątpliwości, że czeka go bardzo pracowita kadencja. Były premier, profesor nauk technicznych poprowadzi Izbę przez pierwsze lata nowej ery, gdy wejdzie w życie Traktat Lizboński. Rozmawialiśmy z Jerzym Buzkiem o rosnącej roli Parlamentu, europejskiej nauce, solidarności energetycznej i o tym, co dzisiaj znaczą podziały na Wschód i Zachód.
Będzie pan prawdopodobnie pierwszym przewodniczącym Parlamentu, którego władza niepomiernie wzrośnie po wejściu w życie Traktatu z Lizbony. Jak Przewodniczący Jerzy Buzek przygotowuje się do wielkiej reformy UE?
Przygotowuje się cały Parlament Europejski. Pracujemy w komisjach, pracujemy w delegacjach, pracuje nad tym Prezydium Parlamentu Europejskiego, czyli 14 wiceprzewodniczących oraz konferencja przewodniczących grup politycznych.
Po pierwsze zacieśniamy kontakty z parlamentami krajowymi, które będą miały udział w pracach nad unijnym prawem. Traktat daje im osiem tygodni, by mogły się wypowiedzieć.
Następnie pracujemy nad współdecydowaniem. Praktycznie całe ustawodawstwo unijne będzie przyjmowane wspólnie, przy równym udziale Rady i Parlamentu. Ogromne znaczenie zyskuje procedura pojednawcza. Trzeba będzie uzgodnić ogromną ilość aktów prawnych tam, gdzie dotychczas Parlament wydawał tylko opinię.
Parlament teraz uzyskuje bezpośredni wpływ na kształtowanie budżetu, polityki spójności, handlu międzynarodowego, na politykę rolną, a więc w sprawach najważniejszych dla państw członkowskich i obywateli.
Niepomiernie rośnie rola unijnej dyplomacji. Dlatego Parlament Europejski, który tak jak inne parlamenty pełni funkcję kontrolną musi wznieść politykę zagraniczną na zupełnie inny poziom. Nadzwyczajne znaczenie ma kontakt z parlamentami poza UE, głównie w ramach zgromadzeń parlamentarnych EMPA, EUROLAT, EURNEST. Podstawą pozostają dla nas wciąż kontakty z Kongresem Stanów Zjednoczonych, parlamentami światowych potęg: Brazylii, Chin, Indii, Japonii, Rosji.
Co chciałby Pan powiedzieć wyborcom w związku z nowym Traktatem?
Od 736 posłów, którzy zostali wybrani w swoich regionach, w swoich okręgach wyborczych wyborcy powinni się dowiedzieć, iż Parlament Europejski wpływa obecnie na około dwie trzecie ustawodawstwa, które obowiązuje w krajach europejskich.
Mamy ogromne zobowiązania informacyjne wobec obywateli UE. Chcemy w każdym kraju otwierać tak zwane Domy Europejskie. Będą one na bieżąco przekazywały informacje i stanowiły łącznik między mieszkańcami krajów członkowskich a Parlamentem i Komisją. Biuro będzie również służyło posłom z danego kraju i utrzymywało kontakt z parlamentami krajowymi.
Po Pierre Pflimlinie, który na krótko został premierem Francji, po raz drugi w historii demokratycznie wybieranego Parlamentu, przewodniczącym został były szef rządu. Jak zamierza Pan wykorzystać to doświadczenie w pracy szefa PE?
Praca Przewodniczącego ma wiele wspólnych elementów z działaniami premiera, jeśli chodzi o spotkania, o prowadzenie polityki, czy podejmowanie decyzji. Decyzje dotyczą tylko Parlamentu, więc mam ich mniej, niż gdy byłem premierem. Za to ilość obowiązków i kontaktów jest bez porównania większa teraz.
Przewodniczący PE ma ogromną możliwość oddziaływania politycznego. Chociaż na spotkaniach nie zapadają wiążące decyzje, może przekonywać polityków do racji, które są wypracowywane w Parlamencie Europejskim. Pomaga w tym również znajomość z szefami rządów i głowami państw z czasów, gdy byłem premierem. Dzięki temu na przykład udało mi się spotkać z Prezydentem Klausem, który jest bardzo trudnym partnerem i ostatnio z nikim się nie spotyka.
Dwadzieścia lat po 1989 roku media nazywają Pana "pierwszym Przewodniczącym PE z kraju postkomunistycznego". Co dziś znaczy ta etykieta?
Europa wychodziła z II wojny światowej przez całe dziesięciolecia. W tym czasie była przez niemal piec dziesiątków lat podzielona Żelazną Kurtyną. Wprawdzie kraje, które leżały na zachód od Żelaznej Kurtyny miały różną przeszłość wojenną, ale po wojnie były po tej samej stronie i budowały wspólną przyszłość. Przełomowe znaczenie miała deklaracja Schumana z 9 maja 1950, a później podpisanie Traktatu Rzymskiego w 1957. Wtedy wszyscy zasiedli przy jednym stole.
Prawdziwą zmianę jakościową przyniosło przełamanie Żelaznej Kurtyny, gdyż w każdej z połówek Europa rozwijała się w zupełnie inny sposób i nie lizała ran powojennych w sposób identyczny. Dlatego to, że otworzyliśmy żelazną kurtynę miało charakter symboliczny.
Jestem w pewien sposób reprezentantem krajów, które pozostały po tamtej stronie. Trochę tak się czuję, a poza tym tak byłem wybierany i to od nich cały czas słyszę. Jednak ja reprezentuję zdecydowanie całą Unię, a to jest symbol, że jesteśmy równi, że wszyscy na równi odpowiadamy za Unię. Wciąż różnimy się stopniem rozwoju, historią, ale to już dzisiaj nie dominuje. Dominuje wspólnota. Zdaję sobie sprawę z tej ogromnej odpowiedzialności, gdyż w tym przypadku po prostu nie wolno zawieść, bo wszyscy będziemy wspólnie pisali europejską historię
W przemówieniu inauguracyjnym zaproponował pan europejską wspólnotę energetyczną. Jak Unia mogłaby to przedsięwzięcie wcielić w życie?
Unia Europejska odpowiada na oczekiwania obywateli. Dlatego mamy Wspólną Politykę Rolną, politykę spójności, dlatego mamy strefę Schengen, która bardzo ułatwia życie i wspólny rynek, by rósł nasz dobrobyt.
Dziesięć czy dwanaście lat temu problem energetyczny nie był tak istotny jak dzisiaj. On narasta i dziś jest największym, palącym problemem Unii Europejskiej. Pojawił się też problem zmian klimatycznych. Zatem czas najwyższy, byśmy podobnie jak inne polityki stworzyli teraz wspólną politykę energetyczną. Wpisaliśmy w Traktat Lizboński słowa o "solidarności energetycznej", zatem mamy już traktatową podstawę prawną do dalszych działań, to bardzo ważne.
Dla naszego bezpieczeństwa powinniśmy zdywersyfikować źródła gazu i wspólnie negocjować dostawy spoza Europy. Musimy też rozwijać źródła zielonej energii na ogromną skalę, by móc zmierzyć się z zagrożeniem klimatycznym. Ochrona klimatu wymusza na nas wspólne badania i rozwój technologii również w zakresie czystego wykorzystania paliw kopalnych.
Jako poseł i naukowiec przyczynił się Pan do zapewnienia unijnych funduszy dla europejskiej nauki. Czy dzisiejsze trudności gospodarcze mogą zagrozić nauce?
Obecny kryzys nie zahamuje rozwoju nauki, gdyż wstępując na drogę wykorzystania energii odnawialnej i bezemisyjnego zużycia paliw kopalnych zdecydowanie rozwiniemy nowe kierunki nauki. Postawimy na innowacyjność i damy szanse na wzrost konkurencyjności całej Unii. Mówimy o strategicznym sektorze unijnej gospodarki.
Pieniędzy na naukę nie zabraknie pod warunkiem, że europejska nauka, europejskie uniwersytety będą potrafiły przekuć swoje badania w technologie, które znajdą konkretne zastosowanie w gospodarce. Innowacje zawsze przynoszą zysk, który można zainwestować w dalsze badania - to samonapędzający się mechanizm.
20091009STO62242 Strona Przewodniczącego PE, Jerzego Buzka
PL
1
PHOTO
20091012PHT62314.jpg
PL
2
LINK
http://www.ep-president.eu/view/pl/
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
