Parlament Europejski potępia łamanie cywilnych i humanitarnych praw narodu białoruskiego
Stosunki zewnętrzne
2006-02-16 - 12:26
Parlament Europejski potępił władze białoruskie za masowe ataki na media, opozycję oraz działaczy na rzecz praw człowieka. W przyjętej dziś rezolucji Parlament wyraża ubolewanie nad stałym pogarszaniem się sytuacji politycznej oraz ciągłym łamaniem praw cywilnych i humanitarnych narodu białoruskiego.
Przyjmując wspólne stanowisko przed planowanymi na 19 marca 2006 r. wyborami prezydenckimi na Białorusi, posłowie zwracają uwagę, na przeszkody stwarzane w kampanii wyborczej przez władze białoruskie dla społeczeństwa obywatelskiego, niezależnych mediów i opozycyjnych partii politycznych, takie jak wyjątkowo krótki czas trwania kampanii, niskie limity finansowe i ograniczony dostęp do mediów. Przedstawiciele opozycji są niemal całkowicie wykluczeni z zasiadania w komisjach wyborczych, a niektórzy z liderów opozycji zostali zatrzymani w wyniku procesów opartych na wątpliwych zarzutach. Zakłóca to, zdaniem posłów, proces wyborczy oraz daje potwierdzenie nadużycia systemu sprawiedliwości na Białorusi dla celów politycznych i braku niezawisłości sądowej.
Parlament Europejski wyraża swoją solidarność i poparcie dla wszystkich Białorusinów, którzy walczą o niezależną, otwartą i demokratyczną Białoruś i wzywa władze białoruskie do przestrzegania standardów międzynarodowych w przygotowaniach do marcowych wyborów prezydenckich.
Posłowie potępiają prawo “antyrewolucyjne”, które zezwala władzom białoruskim na więzienie osób podejrzanych o szkolenie lub finansowanie szkolenia osób biorących udział w protestach ulicznych lub podejrzanych o złe interpretowanie lub dostarczanie informacji na temat sytuacji na Białorusi za granicą i w każdej organizacji międzynarodowej.
Parlament Europejski wyznaczył kryteria, które muszą zostać spełnione, aby wybory prezydenckie zostały uznane za wolne i demokratyczne:
pełna przejrzystość procesu wyborczego, w szczególności w odniesieniu do rejestrowania kandydatów, składu komisji wyborczych oraz liczenia głosów,
równe warunki dla wszystkich kandydatów w zakresie dostępu do mediów oraz innych możliwości organizowania ich kampanii wyborczych,
całkowite powstrzymanie się wszelkich organów państwowych i rządowych od jakichkolwiek działań mogących być uznanymi za napiętnowanie kandydatów, ich rodzin lub ich zwolenników,
zagwarantowanie, że osoby zaangażowane w obserwację wyborów prezydenckich, rekrutację i szkolenie dla takich działań będą mogły swobodnie wykonywać swoją pracę, także we współpracy z instytucjami międzynarodowymi.
Parlament ponowił swój apel do władz białoruskich o niezwłoczne uwolnienie Michaiła Marynicha oraz Michaiła Statkiewicza oraz innych więźniów politycznych, a także wezwał Radę i Komisję do wywarcia nacisków w sprawie ich uwolnienia, jak również przeprowadzenia przejrzystego dochodzenia w sprawie „zniknięcia” przywódców opozycji.
Rezolucja zachęca naród białoruski do udziału w zbliżających się wyborach parlamentarnych. Wynik tych wyborów może wpłynąć na przyszłość Białorusi oraz na jej ponowną integrację z międzynarodową wspólnotą demokratyczną.
Parlament podkreślił, że dalszy rozwój stosunków UE z Białorusią zależeć będzie od postępów w demokratyzacji i przeprowadzaniu reform. Parlament zastrzegł prawo podjęcia przez instytucje europejskie dalszych inicjatyw, w tym rozszerzenia listy osób objętych zakazem wizowym, jak również zamrożenia środków władz białoruskich, jeżeli te nie zapewnią wolnych i uczciwych wyborów prezydenckich.
Konferencja Przewodniczących Parlamentu Europejskiego podjęła w środę, 15.02., decyzję o wysłaniu - mimo braku formalnego zaproszenia od władz białoruskich - siedmioosobowej grupy ad hoc w celu obserwacji wyborów prezydenckich 19 marca br.
Debata
W przeddzień głosowania w Parlamencie Europejskim odbyła się debata.
Joe Borg , reprezentujący Komisję Europejską w zastępstwie komisarz Ferrero-Waldner, przekazał informacje o pomocy, jakiej Komisja udziela Białorusi. W 2005 roku na projekty wspierające rozwój demokracji i społeczeństwa obywatelskiego UE przeznaczyła 8,9 mln euro. Część środków została skierowana do organizacji mających siedzibę poza Białorusią, aby ominąć przeszkody w dystrybucji środków pomocowych, jakie stawiała administracja Łukaszenki.
Przedstawiając działania na rzecz niezależności mediów, komisarz Borg wspomniał o rozpoczętym właśnie projekcie transmisji codziennych wiadomości w języku rosyjskim i białoruskim oraz o większym projekcie medialnym, o wartości ponad 2 mln euro, obejmującym transmisje radiowo-telewizyjne, działania z wykorzystaniem internetu, wspieranie niezależnej białoruskiej prasy i szkolenia dla białoruskich dziennikarzy. Projekt pozwoli na uruchomienie transmisji radiowych i telewizyjnych w lutym, a więc przed wyborami.
Odpowiadając na pytania posłów komisarz Borg sprecyzował, że w projekcie tym zaangażowani są partnerzy z Niemiec i Rosji, ale także rozgłośnie radiowe z Polski i Litwy, organizacje pozarządowe z Niemiec i Holandii i białoruscy dziennikarze. Rosyjska telewizja RTVI jest, zadaniem komisarza, całkowicie niezależna od rosyjskiego rządu, a jej pracownicy to dziennikarze, którzy odeszli z kontrolowanych przez rząd mediów rosyjskich.
Komisja chciałaby również otworzyć przedstawicielstwo w Mińsku, ale nie ma jeszcze zgody miejscowych władz. W oczekiwaniu na jej uzyskanie, do Kijowa zostanie skierowany specjalny chargé d’affaires, który będzie często jeździł do Mińska.
Na zakończenie, komisarz Borg powiedział, że demokratyzacja Białorusi będzie długotrwałym procesem, który odniesie zwycięstwo tylko przy poparciu obywateli. Dlatego bardzo ważne jest nieustanne podnoszenie świadomości Białorusinów poprzez wspieranie społeczeństwa obywatelskiego i ułatwianie kontaktów z obywatelami.
Konrad Szymański , przemawiając w imieniu grupy UEN powiedział, że ponieważ dotychczas stosowane środki nacisku nie przyniosły efektów, UE powinna zejść na poziom wykonawczy działań na rzecz demokracji na Białorusi. Monitorowanie sytuacji praw człowieka na Białorusi powinno być oparte o roczne sprawozdanie Parlamentu w sprawie praw człowieka na świecie oraz informacje składane przez specjalnego przedstawiciela Komisji i Rady do spraw Białorusi. Rezolucja Parlamentu powinna być środkiem zarezerwowanym na sytuacje nowe i przełomowe. UE powinna wykorzystywać instrumenty polityki sąsiedztwa oraz instrumenty na rzecz praw człowieka przystosowane do działań " we wrogim środowisku politycznym i prawnym ". Poseł Szymański przyznał, że trzeba rozwijać zaangażowanie Unii w finansowaniu niezależnych mediów, ale powinno się ono opierać o wiarygodnych partnerów. Wyraził wątpliwości, czy rozstrzygnięcie KE o dofinansowaniu transmisji radiowych na Białoruś spełnia ten warunek.
Jan Tadeusz Masiel (NI) mówił, że Białoruś to szczególny kraj, który nigdy w swojej historii nie zaznał wolności i dlatego jej pragnienie wolności nie jest tam powszechne. " Białorusini nie wymagają wiele i są bardzo cierpliwi. Jeżeli i te wybory 19 marca okażą się oszukane, ludność zaczeka na kolejne, wolne ", powiedział poseł Masiel, ale zaapelował o dołożenie wszelkich starań, by wybory 19 marca były wolne. " Nie jest dobrze, kiedy jedna osoba rządzi przez długi okres czasu. Niech Białoruś wybierze w sposób wolny pomiędzy obecnym prezydentem a Aleksandrem Milinkiewiczem " zakończył.
Andrzej Jan Szejna (PSE) powiedział, że to już najwyższy czas, by wesprzeć działania sił demokratycznych na Białorusi. Zapewnienie wolnych i demokratycznych wyborów powinno być najwyższym priorytetem Unii Europejskiej. Działania Łukaszenki budzą zbyt wiele poważnych zastrzeżeń dlatego obecność przedstawicieli Parlamentu Europejskiego i Rady Europy jest niezwykle ważna. Poseł Szejna zapewnił o poparciu dla transmisji radiowych na Białoruś nadawanych z Polski, Litwy lub Ukrainy, gdyż sytuacja w zakresie wolności mediów i swobody wypowiedzi stale się tam pogarsza. Represje władz białoruskich wobec Związku Polaków na Białorusi, mniejszości romskiej oraz kościoła ewangelicko-reformowanego są przejawem braku poszanowania praw mniejszości, swobody zrzeszania się i wyznania.
20060210IPR05176
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
