ZAPYTANIE PISEMNE E-0414/07
skierowane przez: Czesława Adama Siekierskiego (PPE-DE)
do Komisji
(7 lutego 2007 r.)
Dotyczy: reformy wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw
Po ponad dwóch latach prac nad reformą wspólnej organizacji rynku owoców i warzyw oficjalnie zaprezentowano projekt rozporządzenia Rady w dniu 24 stycznia 2007 roku. Reforma tego sektora, podobnie jak rynku wina i bananów, jest zgodna z kierunkiem zmian WPR w 2003 roku. Zasadniczym jej celem jest poprawa konkurencyjności sektora, łagodzenie skutków kryzysów, stabilizacja dochodów oraz wzrost konsumpcji. Komisja chce spełnić te cele, zwiększając zachęty dla producentów do organizowania się, zastępując obecne wsparcie dla przetwórstwa niektórych warzyw i owoców systemem płatności bezpośrednich, narzucając kosztowne wymogi współzależności („cross-compliance”), a także znosząc refundacje eksportowe. Sektor owoców i warzyw ma szczególne znaczenie i wymaga odpowiedniego traktowania. Sektor ten w nowych państwach członkowskich jest bardzo rozdrobniony i słabo zorganizowany. Jest przez to słabym partnerem dla sieci detalicznych i sektora przetwórczego, które dyktują warunki. Jest też szczególnie wrażliwy na występujące kryzysy. Propozycja reformy słusznie kładzie nacisk na wsparcie dla organizacji producentów, przewidując dla nich dodatkowe środki finansowe oraz szereg instrumentów służących do zarządzania w sytuacjach kryzysowych (zbiory zielonych owoców, zaniechanie zbiorów, ubezpieczenia zbiorów). Projekt nie mówi jednak nic o większym wsparciu dla wstępnie uznanych grup, które w nowych krajach są podstawą organizacji rynku. Zgodnie z kierunkiem reformy z 2003 roku proponuje się oddzielenie wsparcia od produkcji (decoupling) i przeniesienie kwot wsparcia dla przetwórstwa do kopert krajowych. Niestety w kopertach tych brak jest środków na dopłaty dla producentów owoców miękkich. Koperta krajowa Polski wzrośnie jedynie o 6,7 mln EUR, tj. o kwotę odpowiadającą dotychczasowemu wsparciu dla pomidorów kierowanych do przetwórstwa. Brak wsparcia dla owoców miękkich w propozycji reformy przyczyni się do likwidacji tej produkcji w UE, a produkcja ta odgrywa duże znaczenie dla wielu tysięcy drobnych gospodarstw. Propozycja nie uwzględnia nowej sytuacji, powstałej po rozszerzeniu z 2004 roku. Patrząc na budżet przeznaczony na rynek owoców i warzyw, widać, że wciąż faworyzuje się kraje UE-15. Wsparcie otrzymują pomarańcze, mandarynki czy figi, a nie owoce miękkie.
Jak KE wyobraża sobie poprawę sytuacji dochodowej i stabilizacji rynku owoców miękkich, jeżeli obecna propozycja nie przewiduje wsparcia finansowego i odpowiednich instrumentów dla tego sektora? Jak KE zamierza podejść do problemów owoców miękkich, bo w projekcie reformy trudno dostrzec odpowiednie rozwiązania?