17.3.2010 B7-0223/2010 PROJEKT REZOLUCJI złożony w odpowiedzi na pytania wymagające odpowiedzi ustnej B7‑0013/2010 , B7‑0014/2010 , B7‑0202/2010 i B7‑0203/2010
zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu
w sprawie drugiego europejskiego szczytu w sprawie Romów
Lívia Járóka
,
Simon Busuttil
,
Agustín Díaz de Mera García Consuegra
,
Monica Luisa Macovei
w imieniu grupy politycznej PPE
Hannes Swoboda
,
Monika Flašíková Beňová
,
Kinga Göncz
,
Rovana Plumb
w imieniu grupy politycznej S&D
PE439.722v01-00 B7‑0223/2010 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie drugiego europejskiego szczytu w sprawie Romów
Parlament Europejski ,
– uwzględniając art. 8, 9, 10, 18, 19, 20, 21 oraz 151, 153 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), które zobowiązują państwa członkowskie do zapewnienia równości szans wszystkim obywatelom oraz do poprawy warunków życia i pracy wszystkich obywateli,
– uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej, które umożliwiają UE podejmowanie odpowiednich działań przeciwko dyskryminacji wszystkich obywateli oraz szerzenie poszanowania praw człowieka,
– uwzględniając rezolucję z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie sytuacji Romów w Unii Europejskiej, rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie sytuacji kobiet romskich w Unii Europejskiej, rezolucję z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, rezolucję z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie europejskiej strategii dotyczącej Romów, rezolucję z dnia 10 lipca 2008 r. w sprawie spisu Romów we Włoszech w oparciu o pochodzenie etniczne oraz rezolucję z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie sytuacji społecznej Romów i ułatwienia im dostępu do rynku pracy UE,
– uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne, dyrektywę Rady 2000/78/WE ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy oraz decyzję ramową w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii (2008/913/WSiSW) przyjętą w 2008 r. i wprowadzającą ujednolicenie przepisów i regulacji obowiązujących państwa członkowskie w odniesieniu do wykroczeń na tle rasistowskim lub z pobudek ksenofobicznych, a także dyrektywę w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (2004/38/WE), którą przyjęto w 2004 r., a która gwarantuje wszystkim obywatelom prawo do swobodnego przemieszczania się na całym terytorium UE, pod warunkiem że pracują, szukają pracy, studiują, posiadają wystarczające zasoby lub są na emeryturze,
– uwzględniając sprawozdanie w sprawie rasizmu i ksenofobii w państwach członkowskich UE w 2009 r. opublikowane przez Agencję Praw Podstawowych,
– uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z grudnia 2007 r. i czerwca 2008 r., konkluzje Rady do Spraw Ogólnych z grudnia 2008 r. oraz konkluzje Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów w sprawie integracji Romów przyjęte w dniu 8 czerwca 2009 r. w Luksemburgu,
– uwzględniając decyzję ramową Rady 2008/913/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii,
– uwzględniając ustanowienie w 2005 r. „Dekady Integracji Romów” i Funduszu na rzecz Edukacji Romów przez szereg państw członkowskich UE, krajów kandydujących oraz innych krajów, w których obecność instytucji Unii Europejskiej jest znacząca,
– uwzględniając pierwszy szczyt w sprawie Romów, który odbył się w Brukseli w dniu 16 września 2008 r. oraz nadchodzący drugi europejski szczyt w sprawie integracji Romów, który odbędzie się w Kordobie (Hiszpania) w dniu 8 kwietnia 2010 r. i ma być jednym z kluczowych wydarzeń podczas hiszpańskiej prezydencji Rady,
– uwzględniając przygotowywane na koniec 2010 r. przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych sprawozdanie w sprawie unijnej strategii integracji Romów,
– uwzględniając dziesięć wspólnych podstawowych zasad integracji Romów,
– uwzględniając pytania z dnia 12 lutego 2010 r. ( O-0017/2010 – B7‑0013/2010 , O‑0018/2010 – B7‑0014/2010 ) i z dnia 24 lutego 2010 r. ( O-0028/2010 – B7‑0202/2010 , O‑0029 – B7-0203/2010 ) skierowane do Rady i Komisji w sprawie drugiego europejskiego szczytu w sprawie Romów,
– uwzględniając art. 115 ust. 5 oraz art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że 10-12 milionów Romów europejskich nadal cierpi z powodu poważnej dyskryminacji strukturalnej, a w wielu przypadkach żyją oni w skrajnym ubóstwie i doświadczają wykluczenia społecznego; mając na uwadze, że większość europejskich Romów została obywatelami Unii Europejskiej po rozszerzeniach w 2004 r. i 2007 r., w związku z czym im i ich rodzinom przysługuje prawo do swobodnego przemieszczania i osiedlania się na terytorium państw członkowskich,
B. mając na uwadze, że sytuacja Romów europejskich, ze względu na ich tradycyjną obecność w wielu krajach europejskich, różni się od sytuacji europejskich mniejszości narodowych i wymaga w związku z tym specyficznych środków na szczeblu europejskim,
C. mając na uwadze, że wielu Romów i wiele wspólnot romskich, którzy postanowili osiedlić się w kraju członkowskim UE, którego nie są obywatelami, znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji,
D. mając na uwadze, że UE dysponuje szeregiem różnych instrumentów do wykorzystania w walce przeciwko wykluczeniu Romów, np. poprzez zachęcanie państw członkowskich UE do korzystania z funduszy strukturalnych UE w celu wspierania integracji Romów,
E. mając na uwadze, że Unia Europejska kilkakrotnie zobowiązała się czynnego propagowania założeń równości szans i integracji społecznej w odniesieniu do ludności romskiej w Europie,
F. mając na uwadze, że w ubiegłym roku wzrosła niechęć do Cyganów w środkach masowego przekazu i przemówieniach politycznych w niektórych państwach członkowskich UE, a także częstotliwość stosowania przemocy wobec Romów ze względów rasowych,
G. mając na uwadze, że postępy w zwalczaniu dyskryminacji wobec Romów poprzez umożliwianie im realizacji prawa do edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i mieszkania, zarówno w państwach członkowskich, jak i kandydujących, są nierównomierne i powolne,
H. mając na uwadze, że większość kobiet romskich boryka się z podwójną dyskryminacją, jako Romowie i jako kobiety,
1. potępia rosnącą w ostatnim czasie w szeregu państw członkowskich UE niechęć do Cyganów (romofobię), która przybrała formę regularnych, pełnych nienawiści wystąpień i napaści na Romów;
2. uważa, że walka z dyskryminacją Romów, którzy stanowią ogólnoeuropejską wspólnotę, wymaga kompleksowego podejścia na szczeblu europejskim;
3. wyraża zaniepokojenie w związku z dyskryminacją, która dotyka Romów w obszarze edukacji (w szczególności poprzez segregację), mieszkalnictwa (zwłaszcza poprzez przymusowe eksmisje i niespełniające norm warunki mieszkaniowe, często w gettach), zatrudnienia (wyjątkowo niska stopa zatrudnienia) oraz sprawiedliwego dostępu do systemów opieki zdrowotnej i innych usług publicznych, a także w postaci rażąco niskiego udziału w życiu politycznym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia ścisłego wdrażania środków na rzecz równych szans w ramach funduszy strukturalnych, tak aby uniknąć bezpośredniego lub pośredniego wzmacniania segregacji i wykluczenia Romów przez realizowane projekty; nawołuje do szybkiego wdrożenia zmienionych rozporządzeń w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a w szczególności ich art. 7, który podkreśla znaczenie funduszy strukturalnych dla polityki mieszkaniowej; wzywa Komisję Europejską, aby zadbała o to, by nowo przyjęty instrument mikrofinansowy był dostępny dla Romów z myślą o wsparciu włączenia ich do na rynku pracy;
4. przyznaje, że na korzystanie przez Romów z pełni praw obywatelskich oraz ich udział w życiu społeczno-gospodarczym kładą się cieniem długoletnia dyskryminacja i napiętnowanie społeczne; uważa, że włączenie kwestii integracji Romów do głównego nurtu politycznego należy wesprzeć proaktywnymi środkami służącymi przezwyciężeniu przeszłej i obecnej dyskryminacji; zwraca się do Komisji Europejskiej, by działając na rzecz integracji Romów, poświęciła temu problemowi należytą uwagę;
5. uważa, że Unia Europejska i państwa członkowskie są wspólnie odpowiedzialne za wspieranie integracji Romów i stanie na straży podstawowych praw należnych im jako obywatelom europejskim i że muszą nie zwlekając zwiększyć starania o widoczne rezultaty w tej dziedzinie; wzywa państwa członkowskie i instytucje UE do podjęcia koniecznych środków w celu utworzenia odpowiednich warunków społeczno-politycznych dla wdrożenia integracji Romów, na przykład poprzez wspieranie publicznych kampanii edukacyjnych na rzecz tolerancji skierowanych do ludności nieromskiej i poświęconych romskiej kulturze oraz integracji Romów, zarówno w kraju, którego są obywatelami, jak i w kraju, w którym przebywają;
6. z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów w sprawie integracji Romów przyjęte w dniu 8 czerwca 2009 r. w Luksemburgu, które obejmują wspólne podstawowe zasady integracji Romów, i zwraca się do Komisji i państw członkowskich, by „przy planowaniu i realizowaniu strategii służących obronie praw podstawowych – a także w stosunkach UE z państwami trzecimi – zachowywały równość płci, zwalczały dyskryminację, ubóstwo i wykluczenie społeczne oraz by zapewniały dostęp do edukacji, mieszkań, opieki zdrowotnej, zatrudnienia, usług społecznych, wymiaru sprawiedliwości, sportu i kultury”; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji o podjęcie konkretnych działań w celu zwiększenia skuteczności wspólnotowych instrumentów i strategii politycznych istotnych dla integracji Romów;
7. ze względu na naglący charakter problemu wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z brakiem reakcji Komisji Europejskiej na swój wniosek z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie opracowania europejskiej strategii w sprawie Romów we współpracy z państwami członkowskimi, która byłaby nastawiona na zwiększoną koordynację i wspieranie wysiłków służących poprawie sytuacji ludności romskiej;
8. oczekuje, że po kolejnym europejskim szczycie w sprawie integracji Romów Komisja Europejska przedstawi komunikat, w którym przeanalizuje istniejące strategie polityczne i instrumenty służące wsparciu integracji Romów oraz czynniki, które wpłynęły na to, że dotychczasowe postępy okazały się niezadowalające; wzywa do zawarcia w tym komunikacie jasnych celów i mechanizmów przyszłego planowania polityki w sprawie Romów;
9. zwraca się do nowych komisarzy, by nadali priorytetowy charakter kwestiom romskim wchodzącym w zakres ich kompetencji oraz w trybie pilnym opracowali skuteczny system koordynacji między komisarzami a dyrekcjami generalnymi w zakresie prac nad kwestiami romskimi na szczeblu UE; wzywa Komisję do wyznaczenia jednego z komisarzy jako odpowiedzialnego za koordynowanie polityki w sprawie Romów;
10. zachęca instytucje UE do angażowania społeczności romskich – od najniższego ich szczebla do szczebla organizacji pozarządowych uczestniczących w międzynarodowych konsultacjach – w proces opracowywania kompleksowej polityki UE w sprawie Romów we wszystkich aspektach – planowania, wdrażania i nadzoru – oraz do czerpania z doświadczeń zdobytych dzięki „Dekadzie integracji Romów”, planowi działania OBWE i zaleceniom Rady Europy, Organizacji Narodów Zjednoczonych i Parlamentu Europejskiego;
11. zwraca się do Komisji o przyjęcie przekrojowego podejścia do kwestii dotyczących Romów oraz o opracowanie dodatkowych propozycji mających na celu zachowanie spójności politycznej na szczeblu europejskim w odniesieniu do społecznej integracji Romów oraz zachęcenie państw członkowskich do zwiększenia starań w celu osiągnięcia widocznych wyników, o krytyczne przeanalizowanie niepowodzeń politycznych, ułatwienie wymiany dobrych praktyk między państwami członkowskimi oraz o wykorzystanie doświadczenia zdobytego w ramach projektu pilotażowego ds. Romów celem zasilenia strategii politycznych głównego nurtu;
12. zachęca organizatorów szczytu i UE do określenia wyraźnego dalszego kierunku działania politycznego w związku z konkluzjami szczytu, tak aby uniknąć sytuacji z przeszłości, gdy nie przyjęto ani konkluzji politycznych ani konkretnych propozycji; jest zdania, że szczyt nie powinien być jedynie okazją do wygłaszania oświadczeń, ale powinien skoncentrować się na zobowiązaniach politycznych będących wyrazem politycznej woli stworzenia pomostu między społecznościami romskimi a większościowymi grupami społecznymi;
13. wzywa Komisję i Radę do wykorzystania istniejących inicjatyw, takich jak np. „Dekada integracji Romów”, w celu zwiększenia skuteczności wysiłków podejmowanych przez nie w tej dziedzinie;
14. uznaje zasadnicze znaczenie ustanowienia kompleksowego programu rozwojowego nakierowanego jednocześnie na wszystkie powiązane obszary polityczne i umożliwia natychmiastową interwencję w ubogich, zaniedbanych dzielnicach w niekorzystnej pod względem strukturalnym sytuacji;
15. podkreśla, że same środki zapobiegające dyskryminacji nie wystarczą, by umożliwić integrację społeczną Romów oraz że konieczne są zgrane wspólnotowe starania w oparciu o stabilną podstawę prawną z myślą o koordynacji działań podmiotów instytucjonalnych i społecznych oraz zmuszeniu zainteresowanych stron do wywiązania się z podjętych zobowiązań, przy jednoczesnym uznaniu potrzeby wprowadzenia jasnych zobowiązań prawnych i wiarygodnych nakładów budżetowych;
16. wzywa Radę do przyjęcia wspólnego stanowiska w sprawie polityki funduszy strukturalnych i przedakcesyjnych, która odzwierciedlać będzie europejskie zobowiązanie polityczne do pełnego wykorzystania możliwości, jakie te fundusze otwierają dla wsparcia integracji Romów oraz do zapewnienia pełnego uwzględnienia wspólnych podstawowych zasad dotyczących integracji Romów we wszelkich przeglądach programów operacyjnych i procedur przyznawania środków, w tym w obszarach priorytetowych na okres planowania 2014-2020; zwraca się do Komisji o przeanalizowanie i ocenę oddziaływania społecznego dotychczasowych inwestycji z funduszy strukturalnych i przedakcesyjnych służących integracji Romów, o wyciągnięcie z nich wniosków i w razie konieczności opracowanie nowych strategii i zasad w tym obszarze;
17. podkreśla, że kraje kandydujące muszą zostać jak najszybciej zaangażowane w starania na rzecz integracji Romów na szczeblu europejskim, ponieważ negocjacje w sprawie przystąpienia do UE stanowią wyjątkową okazję do zapoczątkowania znaczących zmian w polityce rządowej wobec Romów;
18. podkreśla trudną sytuację Romów, którzy, korzystając z przysługującego im prawa do swobodnego przemieszczania się na terenie UE, wyemigrowali do innego państwa członkowskiego; zwraca uwagę, że wszelkie działania podejmowane względem tych grup muszą być zgodne z europejskimi normami i prawodawstwem oraz wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do sprawdzenia, czy istnieje potrzeba wprowadzenia skoordynowanego europejskiego podejścia;
19. podkreśla wagę zaangażowania lokalnych organów władzy dla zapewnienia skutecznego wdrożenia starań mających na celu integrację Romów i zwalczanie dyskryminacji; zwraca się do Komisji Europejskiej o opracowanie zaleceń dla państw członkowskich z myślą o zachęceniu lokalnych władz do lepszego wykorzystania funduszy strukturalnych w celu promowania integracji Romów, w tym obiektywnego nadzoru nad wdrażaniem projektów;
20. podkreśla znaczenie ogólnowspólnotowych organizacji romskich przyczyniających się w istotny sposób do powodzenia społecznej polityki integracyjnej, a także potrzebę angażowania przedstawicieli społeczności romskich we wszystkie inicjatywy mające na celu promowanie praw Romów oraz integrację społeczności romskich; uważa, że jednym z głównych celów o charakterze przekrojowym jest prowadzenie długofalowych strategii na rzecz umacniania profesjonalnego i organizacyjnego potencjału społeczności romskich oraz rozwijania romskich zasobów ludzkich; podkreśla, że zasadnicze znaczenie dla przyspieszenia społecznej integracji Romów ma polityczna niezależność i wzmocnienie pozycji samorządnych organizacji romskich pod względem zasobów finansowych, akademickich i ludzkich;
21. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich i krajów kandydujących, Radzie Europy i OBWE.
