4.11.2009 B7-0130/2009 PROJEKT REZOLUCJI zamykającej debatę nad oświadczeniami Rady i Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie szczytu UE-Rosja w dniu 18 listopada 2009 r. w Sztokholmie
Rebecca Harms
,
Daniel Cohn-Bendit
,
Heidi Hautala
,
Werner Schulz
,
Bart Staes
,
Indrek Tarand
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
PE428.742v01-00 B7‑0130/2009 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie szczytu UE–Rosja w dniu 18 listopada 2009 r. w Sztokholmie
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza tę z dnia 17 września 2009 r.
Teksty przyjęte w tym dniu: P7_TA(2009)0022 .
,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 września 2009 r. w sprawie zewnętrznych aspektów bezpieczeństwa energetycznego Teksty przyjęte w tym dniu: P7_TA(2009)0021 .
,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie przygotowania szczytu UE-Rosja w Chanty-Mansyjsku (26-27 czerwca 2008 r.)
Teksty przyjęte w tym dniu: P6_TA(2008)0309 .
,
– uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy między UE a Rosją, która weszła w życie w 1997 r. i wygasła z końcem 2007 r.,
– uwzględniając konsultacje UE-Rosja na temat praw człowieka,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że stosunki handlowe i gospodarcze pomiędzy UE a Rosją stale się rozwijają, co zwiększa współzależność stron pomimo rosnących nieporozumień i nieufności odnośnie do podstawowych kwestii politycznych i gospodarczych,
B. mając na uwadze, że negocjowana obecnie umowa, która ma zastąpić umowę o partnerstwie i współpracy, jest narażona na trudności i problemy powodujące nieprzewidziane opóźnienia, co zagraża pierwotnym ambitnym oczekiwaniom wobec nowych ram i utrudnia realizację czterech wspólnych obszarów,
C. mając na uwadze, że w stosunkach UE-Rosja energia nadal odgrywa główną i strategiczną rolę; mając na uwadze, że niedawna decyzja Rosji o wycofaniu podpisu z Traktatu karty energetycznej dodatkowo komplikuje te stosunki i zagraża toczącemu się dialogowi energetycznemu i przyszłym możliwościom rozwoju; mając na uwadze, że energia jest kluczowym instrumentem rosyjskiej polityki zagranicznej; mając na uwadze, że silne uzależnienie UE od paliw kopalnych zagraża rozwijaniu zrównoważonego, spójnego i opartego na wartościach podejścia europejskiego wobec Rosji,
D. mając na uwadze, że ów brak spójności w pełni uwidacznia się w nieśmiałej krytyce ze strony Rady, Komisji i państw członkowskich przypadków naruszania praw człowieka w Rosji oraz sytuacji na Kaukazie, w szczególności w odniesieniu do Czeczenii i Inguszetii, które to kwestie poruszane są podczas spotkań dwustronnych rzadko albo całkowicie bez przekonania,
E. mając na uwadze, że w Rosji wolność słowa, wolność zrzeszania się i wolność zgromadzeń były w ostatnich latach ograniczane i zagrożone oraz że obrońcy praw człowieka, niezależne organizacje społeczeństwa obywatelskiego, przeciwnicy polityczni, niezależne media i zwykli obywatele stali się wszyscy ofiarami tego regresu praw obywatelskich i politycznych,
F. mając na uwadze, że wybory samorządowe z dnia 11 października ponownie ujawniły uchybienia i braki w rosyjskim systemie (przy powszechnych zarzutach oszustw i fałszerstw) oraz niezdolność władz rosyjskich do właściwego reagowania na takie zarzuty,
G. mając na uwadze, że obywatele Rosji złożyli w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu liczne skargi, co jest wyrazem rosnącej nieufności rosyjskiej opinii publicznej wobec systemu sądowego Federacji,
H. mając na uwadze, że niebywale ważne jest, by Unia Europejska mówiła jednym głosem, wykazała głęboką wewnętrzną solidarność, przyjęła wspólne stanowisko i powstrzymała się od przyjmowania składanych przez Rosję propozycji zacieśniania stosunków dwustronnych z najbardziej zainteresowanymi państwami członkowskimi; mając z drugiej strony na uwadze, że państwa członkowskie powinny działać w poczuciu odpowiedzialności i bezstronnie, powstrzymując się od korzystania z przysługującego im prawa weta podczas kompleksowych i złożonych negocjacji,
I. mając na uwadze, że niedawna decyzja administracji USA o zmianie pierwotnego planu tarczy antyrakietowej w Polsce i Republice Czeskiej oraz toczące się negocjacje w sprawie odnowienia układu o redukcji zbrojeń strategicznych (START) utorowały drogę do nowego klimatu, do wzmocnienia dialogu z Rosją na temat bezpieczeństwa w Europie i do lepszej współpracy w zakresie pozostałych kwestii, takich jak rozbrojenie jądrowe i nierozprzestrzenianie broni jądrowej,
J. mając na uwadze, że pokój i stabilność w stosunkach ze wspólnymi ościennymi krajami leżą w interesie zarówno Rosji, jak i UE; mając na uwadze, że kryzys w tych krajach powinien być jednym z kluczowych zagadnień, które należy omówić w sposób szczery i otwarty w odniesieniu zwłaszcza do zamrożonych konfliktów i decyzji Rosji o uznaniu niepodległości Abchazji i Osetii Południowej,
K. mając na uwadze, że jako członek Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Rady Europy Federacja Rosyjska zobowiązała się do poszanowania wolności słowa i zgromadzeń; mając na uwadze, że UE ma być połączona z Rosją strategicznym partnerstwem opartym na wartościach demokracji, przestrzegania praw człowieka i praworządności,
1. wyraża zaniepokojenie stanem stosunków między UE a Rosją i podkreśla, że partnerstwo strategiczne staje się coraz częściej partnerstwem pragmatycznym, charakteryzującym się głęboko rozbieżnymi poglądami na temat podstawowych zagadnień;
2. zauważa, że szczyt UE-Rosja w Sztokholmie w dniu 18 listopada 2009 r. skupi się na kryzysie gospodarczym i finansowym, zmianach klimatu, aspektach energetycznych i bezpieczeństwa energetycznego, jak również na szeregu kwestii regionalnych i międzynarodowych;
3. uważa, że należy podjąć wszelkie wysiłki na rzecz włączenia i zmobilizowania Rosji w sposób konstruktywny i otwarty z myślą o ułatwieniu negocjacji w sprawie nowego i szeroko zakrojonego porozumienia ramowego opartego na rzeczywiście wspólnych wartościach i interesach;
4. podkreśla, że mapę drogową realizacji czterech wspólnych przestrzeni należy uznać za kluczowy element negocjacji, i w związku z tym zwraca się do Komisji o przedstawienie oceny aktualnie obowiązującej umowy o partnerstwie i współpracy w celu sprawdzenia, czy potencjał tej umowy został w pełni wykorzystany, i upewnienia się, co należy zrobić, aby uniknąć braków i błędów popełnionych w przeszłości;
5. jeszcze raz podkreśla, że demokracja i prawa człowieka muszą leżeć u podstaw wszelkich przyszłych porozumień z Federacją Rosyjską, w szczególności w odniesieniu do sformułowania i włączenia do nich skutecznej klauzuli operacyjnej dotyczącej praw człowieka, oraz zaznacza, że jakość i wymiar przyszłych stosunków zależą od poszanowania i wspierania takich wartości;
6. brak konkretnych postępów i dalszych działań w zakresie konsultacji UE-Rosja na temat praw człowieka uważa za godny pożałowania i ponawia swój apel o nasilenie tych konsultacji z udziałem innych rosyjskich ministrów, nie tylko ministra spraw zagranicznych, i przy pełnym zaangażowaniu Parlamentu Europejskiego na wszystkich szczeblach, aby stały się one bardziej skuteczne i zorientowane na osiągnięcie wyników;
7. wzywa w związku z tym Komisję i Radę do wydawania regularnych publicznych oświadczeń na podstawie oceny wspólnych zobowiązań podjętych w ramach tego procesu konsultacji; podkreśla jednocześnie, że konieczne jest, aby miejsce prowadzenia konsultacji było zmieniane, podobnie jak w przypadku wszystkich innych dialogów na temat praw człowieka prowadzonych przez UE z krajami trzecimi; uważa w związku z tym, że prowadzone przez Komisję przed oficjalnymi konsultacjami spotkania informacyjne, w których uczestniczą podmioty społeczeństwa obywatelskiego, stanowią ważne narzędzie, które powinno zostać należycie wzmocnione i uwzględnione przez władze rosyjskie w celu przekształcenia go w pełnoprawne seminarium z zakresu prawa, gromadzące pracowników naukowych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i urzędników reprezentujących obydwie strony;
8. zdecydowanie popiera wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka jako część polityki UE w zakresie praw człowieka i wzywa Radę do dalszego opracowywania zapobiegawczych środków ochrony przy jednoczesnym skupianiu się na ochronie i wspieraniu obrońców praw człowieka; w szczególności wzywa do tego, aby ochrona obrońców praw człowieka była stałym punktem porządku obrad konsultacji UE-Rosja na temat praw człowieka; podkreśla w tym kontekście wezwanie Parlamentu Europejskiego do utworzenia punktów kontaktowych dla obrońców praw człowieka we wszystkich trzech instytucjach, aby skuteczniej koordynować działania z europejskimi i międzynarodowymi organami z zakresu praw człowieka;
9. wzywa władze rosyjskie, aby zastosowały się do wszystkich orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i aby bezzwłocznie ratyfikowały protokół dotyczący reformy tego organu; zwraca się do Dumy o ratyfikowanie protokołu dodatkowego nr 14 do Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka;
10. podkreśla, że silne, niezależne społeczeństwo obywatelskie jest fundamentalnym, niezastąpionym elementem prawdziwej i dojrzałej demokracji; w związku z tym wyraża głębokie zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją obrońców praw człowieka oraz trudnościami w rejestrowaniu i prowadzeniu działalności, z jakimi spotykają się organizacje pozarządowe zajmujące się promowaniem praw człowieka oraz sprawami związanymi z ochroną środowiska i ekologią;
11. potępia brutalne zabójstwo Makszaripa Auszewa, znanego obrońcy praw człowieka i ważnej postaci opozycji, zastrzelonego w Inguszetii; w tym kontekście wzywa władze rosyjskie, aby położyły kres powszechnie panującej bezkarności sprawców przemocy wobec obrońców praw człowieka, a w szczególności aby za priorytet uznały przerwanie atmosfery terroru i bezprawia na Kaukazie Północnym oraz ochronę obrońców praw człowieka i zapewnienie im fizycznej nietykalności zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi i regionalnymi instrumentami dotyczącymi praw człowieka; w szczególności wzywa władze rosyjskie, aby przyjęły środki zapobiegawcze mające na celu ochronę obrońców praw człowieka, takie jak wszczynanie śledztwa, gdy tylko informacje o jakichkolwiek groźbach kierowanych w ich stronę dotrą do prokuratury i systemu sądowego;
12. wzywa władze Rosji do zwalczania arbitralności, do przestrzegania zasady praworządności i do niewykorzystywania wymiaru sprawiedliwości do celów politycznych; w szczególności wzywa do lepszego traktowania uwięzionych przedsiębiorców Michaiła Chodorkowskiego i Płatona Lebiediewa, do zapewnienia tym więźniom uczciwego i sprawiedliwego procesu oraz do zaprzestania wszelkich dalszych prześladowań na tle politycznym;
13. podkreśla, że wolny i uczciwy proces wyborczy jest istotą każdej w pełni rozwiniętej, sprawnie funkcjonującej demokracji; z zadowoleniem przyjmuje gest prezydenta Miedwiediewa, który spotkał się z przedstawicielami partii opozycyjnych po wyborach przeprowadzonych w dniu 11 października, oraz wyraża nadzieję, że przyjmie on wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia skutecznego zapobiegania oszustwom wyborczym i ścigania takich oszustw;
14. odnotowuje dalsze trudności związane z dialogiem energetycznym oraz wysiłki mające na celu włączenie zasad Traktatu karty energetycznej do nowego porozumienia ramowego; z niepokojem zauważa, że państwo rosyjskie ponownie przejęło kontrolę nad wszystkimi zasobami, w tym nad energią, zapominając o politycznych inwestycjach w demokratyzację stosunków gospodarczych oraz poprawę przejrzystości i odpowiedzialności za podejmowane decyzje dotyczące przemysłu, czemu towarzyszy brak jasnych celów politycznych w dziedzinie zrównoważonego rozwoju i wydajności zasobów; wzywa Rosję, aby szybko wprowadziła do prawa krajowego najlepsze praktyczne wzorce międzynarodowe w dziedzinie przejrzystości i odpowiedzialności wobec opinii publicznej oraz aby podpisała Konwencję z Espoo o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym;
15. za godny ubolewania uważa brak jakichkolwiek konsultacji pomiędzy państwami członkowskimi przed zawieraniem z Moskwą porozumień dwustronnych mających wpływ na całość polityki UE; wyraża ubolewanie z powodu wykorzystywania przez Rosję energii jako instrumentu politycznego oraz z powodu braku koordynacji przy podpisywaniu przez państwa członkowskie dwustronnych porozumień energetycznych, co zagraża interesom zarówno UE jako całości, jak i interesom pozostałych państw członkowskich, a także stawia pod znakiem zapytania ich priorytetowe projekty strategiczne; podkreśla, że silna zależność energetyczna UE od Federacji Rosyjskiej poważnie osłabia spójność, asertywność i trwałość wspólnej polityki zagranicznej;
16. uważa, że aby osiągnąć 50-procentowe prawdopodobieństwo utrzymania zmian klimatycznych na poziomie +2ºC, emisję w krajach uprzemysłowionych należy ograniczyć do 2050 r. o co najmniej 80-95% w stosunku do poziomów z 1990 r.; podkreśla w związku z tym, że szczególnym zadaniem krajów uprzemysłowionych jest odgrywanie wiodącej roli w ograniczaniu emisji, i uważa, że do 2020 r. kraje te powinny łącznie doprowadzić do ograniczenia emisji na poziomie sytuującym się przy górnej granicy przedziału 25-40% zalecanego przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu; w tym kontekście uważa, że wszystkie kraje uprzemysłowione powinny przyjąć cele zakładające ambitne ograniczenie obecnych poziomów emisji oraz że kumulowanie nadwyżek jednostek przyznanej emisji z lat 2008-2012 nie powinno być dozwolone, gdyż poważnie zagroziłoby skuteczności środowiskowej międzynarodowego porozumienia klimatycznego; wzywa Rosję, aby odegrała aktywną rolę w przyszłych negocjacjach międzynarodowych oraz aby ułatwiła szybkie osiągnięcie porozumienia w Kopenhadze;
17. wyraża zaniepokojenie stanem bezpieczeństwa sektora jądrowego w Federacji Rosyjskiej, jej planami eksportu technologii i materiałów jądrowych do innych krajów oraz związanym z tym zagrożeniem bezpieczeństwa i ryzykiem rozprzestrzeniania się broni jądrowej; wzywa Federację Rosyjską do wstrzymania transportu oraz przeróbki materiałów jądrowych, ponieważ działania te potencjalnie grożą rozprzestrzenieniem broni jądrowej;
18. wzywa Federację Rosyjską, aby wspierała rozwój swojego sektora energii odnawialnej w celu wykorzystania dostępnych ogromnych zrównoważonych środowiskowo zasobów; wzywa Federację Rosyjską do zagwarantowania najnowocześniejszych standardów ekologicznych we wszystkich projektach związanych z ropą i gazem, realizowanych obecnie lub planowanych na jej terytorium;
19. z zadowoleniem przyjmuje stopniowe zbliżenie między administracją USA a Federacją Rosyjską i wyraża nadzieję, że doprowadzi ono do wypracowania wspólnych i wzajemnie korzystnych ram działania mających na celu poprawę bezpieczeństwa i stabilności na całym kontynencie; wzywa Radę do odegrania aktywnej roli w ułatwianiu dialogu między stronami, z myślą o dokonaniu postępów w zakresie polityki zapobiegania konfliktom, o podjęciu wspólnych wyzwań i obronie przed wspólnymi zagrożeniami oraz o osiągnięciu skutecznego rozbrojenia jądrowego; wzywa Federację Rosyjską do urzeczywistnienia jej projektu modernizacji obecnej architektury bezpieczeństwa obejmującej Rosję, UE i USA, tak aby mógł rozpocząć się postulowany przez Rosję otwarty, konstruktywny dialog na ten temat;
20. wzywa Radę do podjęcia wszelkich niezbędnych inicjatyw i do zastosowania wszelkich dostępnych instrumentów w celu zapobieżenia nowemu kryzysowi gazowemu między Rosją a Ukrainą oraz oczekuje podpisania porozumienia między UE a Federacją Rosyjską dotyczącego ustanowienia mechanizmu wczesnego ostrzegania w zakresie bezpieczeństwa energetycznego; podkreśla, że zacieśnienie stosunków między wschodnimi krajami ościennymi a UE nie jest w żadnym wypadku alternatywą wobec stabilnych i dobrosąsiedzkich stosunków między tymi krajami a Moskwą, oraz wzywa Rosję, aby pozytywnie i konstruktywnie odnosiła się do partnerstwa wschodniego;
21. podkreśla, że zgodnie z wnioskami kierowanej przez UE niezależnej międzynarodowej komisji śledczej do spraw wojny w Gruzji w sierpniu 2008 r. zarówno Gruzja, jak i Rosja ponoszą niewątpliwą odpowiedzialność za tragiczne wydarzenia, oraz zaznacza, że w ciągu pięciu dni walk wszystkie 3 armie – Rosji, Gruzji i Osetii Południowej – naruszały międzynarodowe prawo humanitarne; z ubolewaniem przyjmuje decyzję Rosji o uznaniu niezależności republik Abchazji i Osetii Południowej, które oderwały się od Gruzji, oraz wzywa władze w Moskwie do pełnego przestrzegania „sześciopunktowego porozumienia” zawartego w dniu 12 sierpnia 2008 r., które pozwala Misji Obserwacyjnej UE w Gruzji na nieograniczony wstęp na obydwa oderwane terytoria;
22. wzywa władze rosyjskie do wywiązania się ze złożonej w Gdańsku obietnicy otwarcia wszystkich archiwów dla naukowców i historyków celem umożliwienia dokonania obiektywnej i wiarygodnej oceny przeszłości Rosji i Europy;
23. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i państwom członkowskim, a także rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej oraz Radzie Europy.
