Konflikt bliskowschodni w pigułce
Stosunki zewnętrzne
2007-06-06 - 19:22
Hans-Gert Poettering w Izaelu i w Palestynie
Po ubiegłotygodniowej wizycie Przewodniczącego Pötteringa na Bliskim Wschodzie, 6 czerwca w Parlamencie Europejskim odbędzie się debata plenarna poświęcona pogarszającej się sytuacji w regionie.
Rozpocznie ja oświadczenie Javiera Solany, Wysokiego Przedstawiciela unijnej polityki zagranicznej.
Ostatnie starcia wojsk libańskich z palestyńskimi bojownikami oraz rosnące napięcie w stosunkach Izraela z Palestyną budzą obawy opinii międzynarodowej.
Poniżej najważniejsze aspekty konfliktu w zarysie.
Ostatnie doniesienia - dlaczego przyszedł czas na debatę?
W Strefie Gazy dochodzi do nowych starć sił izraelskich z ugrupowaniami palestyńskimi.
Również w Libanie trwają walki w rejonie obozów dla uchodźców palestyńskich: Ein el-Hilweh na południu i Nahr el-Bared na północy kraju.
Pierwszy jest największym skupiskiem palestyńskim w Libanie.
Nie ustają tarcia pomiędzy Libanem a Syrią.
Syria przez wiele lat ingerowała bardzo silnie w wewnętrzne sprawy Libanu.
Wojska syryjskie zostały wycofane z terenów libańskich dopiero w 2006 roku.
Napięcie wzrosło po decyzji ONZ o powołaniu Trybunału Międzynarodowego dla ustalenia okoliczności zabójstwa byłego premiera Libanu Rafika Hariri, który zginął w 2005 roku w zamachu bombowym.
Czterdziesta rocznica Wojny Sześciodniowej - pamiętna data na Bliskim Wschodzie
Podstawowym źródłem niestabilności w regionie jest konflikt izraelsko-palestyński.
Stanowi niezwykle złożoną wypadkową czynników politycznych, religijnych, geograficznych, etnicznych i ekonomicznych.
W maju 1948 roku wygasł brytyjski mandat Ligi Narodów w Palestynie.
Powstało niepodległe Państwo Izrael obejmujące część obszaru dawnego protektoratu.
Ogłoszenie niepodległości stało się przyczyną pierwszej wojny Izraelsko-Arabskiej , która wybuchła jeszcze w tym samym roku.
Działania wojenne spowodowały masowy eksodus ludności palestyńskiej.
Liczbę uchodźców palestyńskich szacuje się obecnie na 4,9 miliona.
Ich los jest jednym z dwóch problemów podsycających spór bliskowschodni.
W 1967 roku wybuchła Wojna Sześciodniowa .
Izrael zdobył wówczas od Egiptu Strefę Gazy i Półwysep Synaj, Zachodni Brzeg, wcześniej należący do Jordanii oraz Wzgórza Golan, przed wojną leżące na terytorium Syrii.
Od tamtego czasu spór o terytoria okupowane stanowi obok kwestii uchodźców podstawowe zarzewie konfliktu.
Kolejne starcie izraelsko-arabskie miało miejsce w 1973.
Wojna Jom Kipur , nazwana tak od święta żydowskiego, które przypadało w momencie jej wybuchu, nie zmieniła sytuacji geopolitycznej.
Izrael utrzymał kontrolę nad terytoriami zdobytymi sześć lat wcześniej.
Dwadzieścia lat temu wybuchła pierwsza Intifada - powstanie ludności palestyńskiej przeciwko izraelskim władzom.
Dziewięć lat po zakończeniu starć, w 2000 roku ponownie dochodzi do zamieszek.
Rozpoczyna się druga Intifada .
Starcia, zamachy bombowe i działania militarne po obu stronach trwają z różnym nasileniem do dziś.
Proces pokojowy - droga przez mękę
Najważniejsze problemy, które stoją na drodze do osiągnięcia pokoju i stabilizacji w regionie obejmują między innym status Jerozolimy, zagrożenie terroryzmem ze strony organizacji ekstremistycznych - gwarancje bezpieczeństwa dla Izraela, osadnictwo izraelskie na ziemiach okupowanych oraz status uchodźców palestyńskich uwzględniający ich prawo do powrotu na obszary zajmowane przed wybuchem walk.
Wysiłki wspólnoty międzynarodowej zmierzające do uregulowania niespokojnej sytuacji w regionie trwają od końca lat siedemdziesiątych.
Wcześniej zimnowojenna polaryzacja opinii między USA a Związkiem Radzieckim oraz wsparcie udzielane stronom konfliktu przez obydwa supermocarstwa uniemożliwiały podjęcie zdecydowanych kroków na forum ONZ.
Przełomowy okazał się rok 1979.
Na mocy porozumień z Camp David , Izrael i Egipt podpisały traktat pokojowy.
Od 1948 roku państwa te były w stanie wojny.
Do Egiptu wrócił wówczas Półwysep Synaj.
Traktat pokojowy z Izraelem podpisała również Jordania w 1994 roku.
Jednak dopiero Konferencja w Madrycie w 1991 roku pozwoliła rozpocząć rozmowy między zwaśnionymi stronami.
Choć nie zapadły wówczas rozstrzygające decyzje, powstała platforma do dalszych negocjacji a wiele krajów arabskich zaczęło spoglądać na Izrael bardziej przychylnym okiem.
Największe nadzieje na pokój rozbudziło Porozumienie z Oslo podpisane w 1993 roku.
Na jego mocy powstała Autonomia Palestyńska .
Izrael uznał Organizację Wyzwolenia Palestyny jako reprezentację ludności palestyńskiej.
OWP odwdzięczyła się deklaracją o poniechaniu metod terrorystycznych i nieagresji wobec Państwa Izrael.
Porozumienie ustaliło szczegółowe zasady współistnienia i współpracy między stronami.
Od wybuchu drugiej Intifady w 2000 roku zarówno Izrael jak i organizacje palestyńskie wielokrotnie złamały jednak postanowienia umowy.
Kolejną inicjatywą pokojową była druga konferencja w Camp David w 2000 roku.
Nie spełniła jednak pokładanych w niej nadziei.
W 2002 roku świat arabski wystąpił z inicjatywą pokojową organizując Konferencję w Bejrucie.
W tym samym roku "kwartet bliskowschodni" złożony z UE, USA, ONZ i Rosji zaproponował odrębny plan zakończenia konfliktu.
Propozycja otrzymała nazwę "Mapy drogowej ".
Podstawowym założeniem planu jest utworzenie niepodległego państwa palestyńskiego.
Parlament Europejski popiera "Mapę drogową"
Parlament Europejski jest przekonany, że rozwiązanie dwupaństwowe w oparciu o granice z 1967 roku jest i będzie jedynym satysfakcjonującym rozwiązaniem.
Zasada "ziemia za pokój" reprezentuje podejście najuczciwsze, najbardziej sprawiedliwe, jeśli mamy osiągnąć wyważony i długotrwały skutek.
Powiedział Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Hans-Gert Pöttering podczas przemówienia w izraelskim Knesecie 30 maja 2007 roku.
Wizyta w izraelskim parlamencie była częścią bliskowschodniej podróży Przewodniczącego Pötteringa.
Rozwiązanie dwupaństwowe zakładało powstanie dwóch odrębnych państw: izraelskiego i arabskiego w zachodniej części historycznego obszaru Palestyny.
Obecnie odnosi się do utworzenia niepodległego państwa palestyńskiego na terytoriach okupowanych przez Izrael.
Uchodźcy palestyńscy zostaliby obywatelami nowo utworzonego państwa.
Arabowie zamieszkujący Izrael mogliby zdecydować, czy chcą zachować obecny status, czy również nabyć obywatelstwo Palestyny.
Zasada "ziemia za pokój" jest podstawowym założeniem w większości obecnych bliskowschodnich koncepcji pokojowych.
Powstała w czasie prac nad Porozumieniem z Oslo.
Izrael w zamian za zrzeczenie się kontroli nad terytoriami okupowanymi otrzymałby uznanie i gwarancje bezpieczeństwa ze strony świata arabskiego.
20070604STO07371 Przewodniczący Hans-Gert Pöttering z pokojowym przesłaniem w izraelskim Knesecie Przewodniczący Parlamentu Europejskiego z wizytą w Libanie Przełomowe wybory w Palestynie pod okiem eurodeputowanych Relacje Europejsko-Arabskie: szanse i komplikacje
PL
1
PHOTO
20070605PHT07526.jpg
-//EP//TEXT IM-PRESS 20070530STO07238 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20060919STO10783 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20060130STO04803 0 NOT XML V0//PL
-//EP//TEXT IM-PRESS 20060425STO07580 0 NOT XML V0//PL
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 STO DOC XML V0//EN
