P6_TA(2005)0382
Iran
B6-0537 , 0538 , 0539 i 0546/2005
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Iranu
Parlament Europejski
, –
uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Iranu, w szczególności z dnia 28 października 2004r.
Dz.U. C 174 E z 14.7.2005, str. 190.
oraz z dnia 13 stycznia 2005r.
Dz.U. C 247 E z 6.10.2005, str. 159.
,
–
uwzględniając dialog UE-Iran na temat praw człowieka, który odbył się niedawno i podczas którego rząd irański zobowiązał się do zwiększenia stopnia poszanowania praw człowieka i wzmocnienia praworządności,
–
uwzględniając Powszechną Deklarację Praw Człowieka ONZ oraz Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, jak również Konwencję o Prawach Dziecka ONZ, których Iran jest stroną,
–
uwzględniając decyzję Iranu z dnia 1 sierpnia 2005r., aby wznowić program przetwarzania rud uranu naruszając zobowiązania Porozumienia Paryskiego oraz biorąc pod uwagę, że Iran usunął dnia 10 sierpnia pieczęcie z linii produkcyjnych uranu UF4 oraz z zakładów przetwarzania uranu w pobliżu Isfahanu a także wznowił działalność związaną z produkcją paliwa jądrowego,
–
uwzględniając rezolucję przyjętą przez Radę Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) w dniu 11 sierpnia 2005 r. w sprawie "Wdrożenia Porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w Islamskiej Republice Iranu" ponaglającej Iran do ponownego pełnego zawieszenia wszelkich działań mających na celu wzbogacanie uranu, w sposób dobrowolny i bez zobowiązań prawnych, tak jak Rada zwracała się o to w swych poprzednich rezolucjach, oraz aby zezwolono dyrektorowi generalnemu agencji na ponowne nałożenie pieczęci usuniętych z urządzeń, bez poruszania kwestii czy Iran złamał Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,
–
uwzględniając rezolucję Rady Gubernatorów MAEA z dnia 24 września 2005r.,
–
uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Iranu, szczególnie z dnia 16 marca 2005r. oraz z dnia 3 października 2005r.,
–
uwzględniając doroczny siódmy raport UE o prawach człowieka opublikowany dnia 3 października 2005r.,
–
uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że art. IV Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej stanowi, że żadna część Układu nie może być interpretowana jako naruszająca nieodłączne prawo wszystkich stron Układu do prowadzenia badań, produkowania i korzystania z energii nuklearnej dla celów pokojowych bez uszczerbku i zgodnie z art. I i II tego Układu;
B.
mając na uwadze, że Iran zgodził się wobec grupy UE-3 (Niemcy, Francja, Wielka Brytania) na zastosowanie dodatkowego protokołu, mimo że go nie ratyfikował;
C.
mając na uwadze, że według MAEA Iran od dłuższego czasu przy licznych okazjach nie spełniał swoich zobowiązań wynikających z Porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w zakresie informowania o materiałach jądrowych, ich przetwarzania i wykorzystania, jak również w zakresie informowania o zakładach, w których materiały te były przetwarzane i przechowywane,
D.
mając na uwadze, że MAEA w swoich poprzednich rezolucjach wyrażała niepewność co do powodów, dla których Iran nie złożył ważnych oświadczeń oraz podkreślała zaniepokojenie wciąż trwającym niezrozumieniem wielu aspektów irańskiego programu jądrowego związanych z rozprzestrzenianiem,
E.
mając na uwadze, że MAEA podkreślała, że pełne i trwałe zatrzymanie przez Iran wszelkich działań związanych ze wzbogacaniem uranu, określonym w komunikacie dla MAEA z dnia 14 listopada 2004r. jako dobrowolne i nie posiadające mocy prawnej działanie mające na celu budowanie zaufania, nadzorowane przez Agencję, jest kluczowe dla rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii,
F.
mając na uwadze, że po zawieszeniu rozmów z trójką państw UE w sierpniu 2005 r.
Iran wznowił program przetwarzania rud uranu w zakładach przetwarzania uranu w Isfahanie usuwając pieczęcie nałożone przez Dyrektora Generalnego MAEA na linie produkcyjne, ale nadal utrzymuje zablokowaną działalność mającą na celu wzbogacanie uranu jako takie,
G..
mając na uwadze, iż raport MAEA z dnia 11 sierpnia 2005 r. stwierdzał, że odkryte wcześniej ślady wysoko wzbogaconego uranu na irańskich urządzeniach jądrowych pochodziły z Pakistanu;
H.
mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 24 września 2005r.
Rada Zarządzająca MAEA - uznając, iż obawy wiązane z programem jądrowym Iranu należą do kompetencji Rady Bezpieczeństwa ONZ - zwróciła się do jej Dyrektora Generalnego o kontynuowanie wysiłków na rzecz wprowadzenia w życie niniejszej i poprzednich rezolucji oraz o dalszą pracę nad rozwojem negocjacji z Iranem,
I.
mając na uwadze, dzięki rozszerzonym prawom do kontroli zawartym w Protokole Dodatkowym-, iż Iran jest krajem, w którym najczęściej MAEA przeprowadzała inspekcje w ciągu ostatnich dwóch lat, w tym inspekcje ponownie prowadzonych działań w Isfahanie, podkreśla zatem znaczenie wymaganej ratyfikacji przez Iran;
J.
mając na uwadze, że stosunki UE z Iranem w ostatnich latach opierały się na potrójnym podejściu składającym się z negocjacji w sprawie porozumienia o handlu i współpracy, dialogu politycznego i dialogu na temat praw człowieka, przy czym te trzy aspekty nie mogły być traktowane oddzielnie,
K.
mając na uwadze, iż sytuacja w Iranie w zakresie wykonywania praw obywatelskich i korzystania ze swobód politycznych pogorszyła się od czasu wyborów prezydenckich w czerwcu 2005r., pomimo licznych zobowiązań rządu irańskiego do promowania wartości uniwersalnych,
L.
mając na uwadze, iż organizacje Amnesty International i Human Rights Watch donoszą o kolejnych przypadkach łamania praw człowieka w Iranie na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy,
M.
mając na uwadze, iż pojawia się coraz więcej doniesień o egzekucjach i wyrokach śmierci, przede wszystkim na nieletnich przestępcach oraz na członkach mniejszości, co w rzeczywistości stanowi pogwałcenie międzynarodowych, uznanych kryteriów i standardów,
N.
szczególnie zaniepokojony coraz częstszymi doniesieniami o arbitralnych aresztowaniach i zastraszaniu dziennikarzy, dziennikarzy internetowych i osób prowadzących dzienniki internetowe, szczególnie Ahmanda Seraajee, który aresztowany został dnia 30 czerwca 2005 r., a także pamiętając o trwającym uwięzieniu innych dziennikarzy jedynie za korzystanie z prawa do wolności słowa, takich jak Akbar Ganji, którego uwięziono ponad pięć lat temu wraz z siedemnastoma innymi dziennikarzami irańskimi i którego żonie odmawia się widzenia z mężem, pomimo wyjątkowo złego stanu zdrowia, w jakim dziennikarz ten znajduje się po trwającym sześćdziesiąt dni strajku głodowym,
O.
zaniepokojony także uwięzieniem prawnika Abdolfattaha Soltaniego, odizolowanego od świata zewnętrznego, który przetrzymywany jest od dnia 30 lipca 2005r., a który gościnnie zabrał głos w Parlamencie Europejskim jako członek-założyciel Defenders of Human Rights Centre (DHRC),
P.
mając na uwadze, iż Iran wciąż nie jest stroną Konwencji w sprawie Likwidacji Wszelkich form Dyskryminacji Kobiet,
Q.
głęboko zaniepokojony brakiem współpracy ze strony Iranu jeżeli chodzi o dialog UE-Iran na temat praw człowieka, jaki miał niedawno miejsce, oraz zatroskany brakiem oznak głębszego zaangażowania Iranu w ten dialog, aby zwiększyć poszanowanie praw człowieka i litery prawa w Iranie,
Problem nuklearny
1.
ciepło i z zadowoleniem przyjmuje starania grupy UE-3 w celu znalezienia negocjacyjnego rozwiązania kryzysu jądrowego z Iranem, podkreśla ważna rolę, jaką powinna odegrać MAEA oraz wzywa Agencję do pełnego wykorzystania jej możliwości kontrolnych i inspekcyjnych;
2.
Całkowicie popiera rezolucję przyjętą dnia 24 września 2005r. przez Radę Zarządzającą MAEA, krytykując Iran za niestosowanie statutu Agencji i podkreślając brak zaufania do wyłącznie pokojowych celów irańskiego programu nuklearnego;
3.
Nalega, aby Iran ponownie ustanowił pełne i stałe zawieszenie wszystkich aspektów procesu wzbogacania uranu, w tym zaprzestanie testów i produkcji w zakładach przetwarzania uranu w Ifsahanie oraz aby zezwolił Dyrektorowi Naczelnemu MAEA na ponowne założenie pieczęci, które zostały usunięte z zakładów;
4.
Nalega dalej na stałą współpracę Iranu i inspektorów MAEA oraz na wprowadzenie środków przejrzystości, które obejmują dużo więcej aniżeli formalne wymagania Porozumienia o zabezpieczeniach Układu i dodatkowego protokołu i zawierają możliwość dostępu do osób fizycznych, dokumentacji związanej z zamówieniami publicznymi, wyposażenia podwójnego przeznaczenia, niektórych warsztatów będących własnością wojska oraz miejsc związanych z badaniami i rozwojem;
5.
Ponagla Iran to ponownego rozważenia budowy reaktora badawczego hamowanego przez ciężką wodę i do natychmiastowej ratyfikacji i pełnego zastosowania dodatkowego protokołu do układu o nierozprzestrzenianiu, dzięki czemu możliwe będzie zbudowanie zaufania w wyłącznie pokojowy charakter programu nuklearnego Iranu;
6.
nalega na Iran, aby wykorzystał czas przed kolejnym posiedzeniem Rady gubernatorów MAEA, jakie odbędzie się w listopadzie 2005 r., na podjęcie rozmów w trójką państw UE w dobrej wierze i bez przymusu oraz wystrzegając się gróźb;
7.
zdecydowanie popiera wnioski Rady Unii Europejskiej na temat Iranu z dnia 3 października 2005 r., a w szczególności stałe wsparcie UE dla dyplomatycznego rozwiązania dla międzynarodowych obaw związanych z irańskim programem jądrowym na rzecz deeskalacji sytuacji;
8.
wzywa rząd Stanów Zjednoczonych do aktywnego poparcia negocjacji E3/UE z Iranem poprzez zapewnienie Iranowi gwarancji bezpieczeństwa;
9.
z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie Sekretarza Spraw Zagranicznych Wielkiej Brytanii i urzędującego Przewodniczącego Rady Jacka Straw z dnia 28 września 2005r. wygłoszone w Brighton, iż - pomimo uwagi amerykańskiego prezydenta George'a W. Busha, że "wszystkie opcje są możliwe" - ani Stany zjednoczone, ani Europa nie rozważają działań wojskowych przeciwko Iranowi w związku z jego kontrowersyjnym programem jądrowym, gdyż wyjście takie nie rozwiązałoby problemu;
10.
uważa, iż Iran ma prawo kontynuowania programu jądrowego zgodnie z artykułem IV Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej oraz popiera propozycje Unii Europejskiej związane ze współpracą z Iranem w dziedzinie jądrowej w celach pokojowych;
11.
ubolewa z powodu istnienia podwójnych standardów stosowanych w państwach posiadających i nie posiadających broni jądrowej, którym przeciwdziałać można jedynie za pomocą wiarygodnych kroków na drodze do rozbrojenia jądrowego, oraz wzywa Unię Europejską do objęcia przewodnictwa w podejmowaniu negocjacji rozbrojeniowych wychodzących poza obecny stan impasu;
12.
podkreśla wagę współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją, Chinami oraz krajami nie należącymi do układu w celu uznania dodatkowych starań (jak np. propozycja RPA) dążących do osiągnięcia szerokiego porozumienia z Iranem w sprawie jego instalacji jądrowych i ich wykorzystania biorąc pod uwagę obawy Iranu związane z bezpieczeństwem; ponownie stwierdza, iż należy rozważyć rozwiązania niewojskowe, aby rozwiązać obecny kryzys;
13.
uważa, iż tak szerokie porozumienie powinno pomóc w osiągnięciu trwałego regionalnego systemu ochrony obejmującego Indie, Pakistan i inne potęgi jądrowe, oraz wierzy, że Iran przyjmie na siebie odpowiedzialność podmiotu regionalnego oraz przyczyni się do uwolnienia Dalekiego Wschodu od broni masowego rażenia;
14.
wzywa Radę do rozpoczęcia inicjatywy na rzecz wymiaru bezpieczeństwa w całym regionie, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się i pojawianiu wszelkich ognisk konfliktu;
15.
podkreśla, iż zawarcie porozumienia o współpracy i handlu pomiędzy Iranem i UE zależy od znaczącej poprawy sytuacji praw człowieka w Iranie oraz od pełnej współpracy Iranu z MAEA i obiektywnych gwarancji dotyczących pokojowego charakteru irańskiego programu jądrowego;
Prawa Człowieka
16.
zdecydowanie potępia wydawane wyroki śmierci i egzekucje młodocianych przestępców i nieletnich, które w licznych przypadkach są karami za akty seksualne i orientację seksualną,, nie uważane za przestępstwa w oparciu o międzynarodowe standardy prawa, oraz wzywa władze irańskie do przestrzegania międzynarodowo uznawanych gwarancji prawnych, w tym gwarancji dotyczących nieletnich;
17.
wzywa władze irańskie do natychmiastowego zaprzestania wszystkich egzekucji nieletnich przestępców oraz do powstrzymywania się od dalszego stosowania kary śmierci, szczególnie w przypadku osób nieletnich, oraz - przede wszystkim - do niewykonywania egzekucji na następujących osobach nieletnich: Milad Bakhtiari (17 lat), Hussein Haghi (16 lat), Hussein Taranj (17 lat), Farshad Saeedi (17 lat) oraz Saeed Khorrami (16 lat);
18.
wzywa władze irańskie do przestrzegania postanowień Międzynarodowego Paktu o Prawach Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji Praw Dziecka ONZ, które stanowią, iż kara śmierci nie może być stosowana w przypadku przestępstw popełnionych przez osoby, które w chwili popełniania przestępstwa nie ukończyły osiemnastego roku życia, a przez to zwraca się, aby pełnoletniość z punktu widzenia prawnego zmieniona została w Iranie na 18. rok życia;
19.
potępia niewłaściwe traktowanie mniejszości takich jak Kurdowie, którzy stanowią do 9% całkowitej liczby ludności i są dyskryminowani i napastowani z powodu przekonań religijnych oraz na podłożu etnicznym, a także mieszkańców strefy wokół miasta Ahwaz, będącego stolicą prowincji Khuzestan, etnicznie zdominowanej przez ludność arabską, którzy wysiedleni zostali ze swoich wsi, jak twierdzi Miloon Kothari, specjalny sprawozdawca z ramienia ONZ ds. odpowiednich warunków mieszkaniowych;
20.
potępia aresztowania i uwięzienie dziennikarzy internetowych i osób prowadzących dzienniki internetowe oraz przeprowadzane w tym samym czasie cenzurowanie wielu publikacji on-line, dzienników i stron internetowych, a także niedawne, arbitralne aresztowania dziennikarzy i surowe kary wyciągane w stosunku do mediów w Iranie; dlatego też wzywa władze irańskie, a w szczególności Parlament Iranu, do wypełnienia zobowiązań spoczywających na tym kraju na mocy Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, a przede wszystkim do zezwolenia na swobodne wyrażanie poglądów na stronach i w dziennikach internetowych oraz w prasie;
21.
wzywa prezydencję Rady oraz przedstawicieli dyplomatycznych Państw Członkowskich w Iranie do pilnego podjęcia wspólnych działań związanych z przedstawionymi problemami, a w szczególności dążenia do natychmiastowego zwolnienia dziennikarzy, dziennikarzy internetowych i autorów dzienników internetowych, którzy oskarżani są o lub skazywani za przestępstwa związane z wolnością prasy i poglądów;
22.
wzywa władze irańskie przede wszystkim do bezwarunkowego zwolnienia Akbara Ganji, którego stan zdrowia jest bardzo ciężki po ponad pięcioletnim przebywaniu w więzieniu i trwającym sześćdziesiąt dni strajku głodowym i który odbył już pięć i pół roku z sześcioletniej kary więzienia, jaką otrzymał za przestępstwo związane z wolnością prasy i poglądów; wzywa także to zwolnienia prawnika Abdolfattaha Soltaniego, przetrzymywanego od dnia 30 lipca 2005r.;
23.
wzywa przedstawicieli Państw Członkowskich w Teheranie do pilnego zwrócenia się do władz irańskich w celu uzyskania szczegółowych informacji o sytuacji pana Ganji i o zezwolenie na widzenie się z nim.
24.
wzywa Iran do podpisania Konwencji w sprawie zwalczania wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz potępia coraz częstsze aresztowania i kary wymierzane przeciwko kobietom z powodu tzw. "niewłaściwego noszenia chusty";
25.
wzywa Iran do powrotu do dialogu UE-Iran w sprawie praw człowieka, a ponadto wzywa Radę i Komisję do ściślejszego monitorowania rozwoju w Iranie oraz do przywoływania w ramach ww. dialogu konkretnych przypadków łamania praw człowieka;
26.
wzywa Komisję do efektywnego wykorzystania Europejskiej Inicjatywy na rzecz Demokracji i Praw Człowieka w celu zacieśnienia kontaktów i współpracy w irańskim społeczeństwem obywatelskim i niezależnymi mediami oraz do dalszego wspierania - wraz z Parlamentem Europejskim - demokracji i przestrzegania praw człowieka w Iranie;
27.
wzywa Radę do rozważenia sposobu, w jaki Parlament mógłby zaangażować się w proces regularnego aktualizowania Wspólnego Stanowiska Rady nr 2001/931/WPZiB z dnia 27 grudnia 2001r. w sprawie stosowania szczegółowych środków do zwalczania terroryzmu, biorąc pod uwagę rozwój osiągnięty od 2001r, do dnia dzisiejszego;
o
o o
28.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wysokiemu Przedstawicielowi ds. WPZiB, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz krajów, o których mowa w niniejszej rezolucji, Dyrektorowi Generalnemu MAEA, Komisji ONZ ds. Praw Człowieka, Przewodniczącemu Sądu Najwyższego Iranu oraz rządowi i parlamentowi (Majlis) Iranu.
