18.11.2009 B7-0150/2009 PROJEKT REZOLUCJI złożony w odpowiedzi na pytanie wymagające odpowiedzi ustnej B7‑0222/2009
zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu
w sprawie euro-śródziemnomorskiego partnerstwa gospodarczego i handlowego w kontekście 8. konferencji ministrów handlu państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, która odbędzie się w dniu 9 grudnia 2009 r. w Brukseli
Kader Arif
,
Emilio Menéndez del Valle
,
Gianluca Susta
,
María Muñiz De Urquiza
w imieniu grupy politycznej S&D
PE428.768v01-00 B7‑0150/2009 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie euro-śródziemnomorskiego partnerstwa gospodarczego i handlowego w kontekście 8. konferencji ministrów handlu państw partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, która odbędzie się w dniu 9 grudnia 2009 r. w Brukseli
Parlament Europejski ,
– uwzględniając deklarację barcelońską z dnia 28 listopada 1995 r., która ustanowiła partnerstwo pomiędzy Unią Europejską a państwami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego,
– uwzględniając komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 11 marca 2003 r. zatytułowany „Szersza Europa – Sąsiedztwo: nowe ramy stosunków z naszymi wschodnimi i południowymi sąsiadami” ( COM(2003)0104 ), dokument strategiczny Komisji w sprawie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS) z dnia 12 maja 2004 r.
( COM(2004)0373 ), komunikat Komisji do Rady z dnia 9 grudnia 2004 r. dotyczący propozycji Komisji w sprawie planów działania w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS) ( COM(2004)0795 ), a także plany działania odnoszące się do Izraela, Jordanii, Maroka, Autonomii Palestyńskiej, Tunezji i Libanu oraz rozporządzenie (WE) nr 1638/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 2006 r. określające przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa Dz.U. L 310 z 9.11.2006, s. 1.
,
– uwzględniając euro-śródziemnomorskie porozumienia o stowarzyszeniu zawarte pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Tunezją Dz.U. L 97 z 30.3.1998, s. 2.
, Izraelem Dz.U. L 147 z 21.6.2000, s. 3.
, Marokiem Dz.U. L 70 z 18.3.2000, s. 2.
, Jordanią Dz.U. L 129 z 15.5.2002, s. 3.
, Egiptem Dz.U. L 304 z 30.9.2004, s. 39.
, Libanem Dz.U. L 143 z 30.5.2006, s. 2.
i Algierią Dz.U. L 265 z 10.10.2005, s. 2.
z drugiej strony, oraz Euro-śródziemnomorski Przejściowy Układ Stowarzyszeniowy w sprawie handlu i współpracy między Wspólnotą a OWP (na rzecz Autonomii Palestyńskiej) Dz.U. L 187 z 16.7.1997, s. 3.
; uwzględniając decyzję nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (96/142/WE) Dz.U. L 35 z 13.2.1996, s. 1.
,
– uwzględniając porozumienie w sprawie wolnego handlu, zwane porozumieniem z Agadiru, podpisane dnia 25 lutego 2004 r. przez Jordanię, Egipt, Tunezję i Maroko,
– uwzględniając wnioski sformułowane podczas euro-śródziemnomorskich konferencji ministerialnych oraz sektorowych konferencji ministerialnych, które odbyły się od rozpoczęcia procesu barcelońskiego, a szczególnie wnioski z VII euro-śródziemnomorskiej konferencji ministrów handlu, która odbyła się w Marsylii w dniu 2 lipca 2008 r.,
– uwzględniając paryski szczyt szefów państw i rządów krajów euro-śródziemnomorskich w dniu 13 lipca 2008 r., na którym powstała Unia dla Śródziemnomorza,
– uwzględniając ocenę skutków euro-śródziemnomorskiej strefy wolnego handlu w kontekście zrównoważonego rozwoju, opracowaną przez Instytut ds. Polityki Rozwojowej i Zarządzania Uniwersytetu w Manchesterze,
– uwzględniając deklarację końcową euro-śródziemnomorskiego szczytu rad społeczno-gospodarczych i podobnych instytucji, który odbył się w Aleksandrii w dniach 18–19 października 2009 r.,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie śródziemnomorskiej polityki UE, a zwłaszcza rezolucję z dnia 15 marca 2007 r. w sprawie utworzenia euro-śródziemnomorskiej strefy wolnego handlu, a także rezolucję z 19 lutego 2009 r. w sprawie procesu barcelońskiego – Unii dla Śródziemnomorza,
– uwzględniając art. 115 ust. 5 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że na konferencji w Barcelonie w 1995 r. narodził się bardzo ambitny projekt stworzenia nowych i ściślejszych więzi politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych pomiędzy państwami północnego i południowego wybrzeża Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że projekt ten wciąż jest daleki od ukończenia,
B. mając na uwadze, że proces tworzenia Unii dla Śródziemnomorza, który, jak się oczekuje, nada nowy impuls partnerstwu euro-śródziemnomorskiemu poprzez konkretne i namacalne projekty, wciąż nie został zakończony,
C. mając na uwadze, że Unia Europejska podpisała układy stowarzyszeniowe ze wszystkimi partnerami z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego poza Syrią i Libią, mając na uwadze, że zakończono negocjacje z Syrią w sprawie układu o stowarzyszeniu, lecz podpisanie dokumentu zostało odroczone przez Syrię, a Komisja rozpoczęła negocjacje z Libią,
D. mając na uwadze, że oba wybrzeża Morza Śródziemnego nadal charakteryzują się uderzającą asymetrią gospodarczą, społeczną i demograficzną; mając na uwadze, że pomiędzy państwami regionu Morza Śródziemnego istnieją znaczne różnice w zakresie rozwoju; mając na uwadze, że ponad 30% mieszkańców południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego utrzymuje się za mniej niż 2 dolary dziennie,
E. mając na uwadze, że gospodarki państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego są mocno uzależnione od handlu zagranicznego; mając na uwadze, że ok.
50% tego handlu to eksport do UE, choć stanowi on jedynie 8% zewnętrznej wymiany UE, której bilans jest dla UE dodatni; mając na uwadze, że struktura eksportowa państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego jest bardzo słabo zróżnicowana i że państwa te w dalszym ciągu specjalizują się w sektorach o niskim potencjale wzrostu,
F. mając na uwadze, że UE jest głównym inwestorem zagranicznym w regionie, ale poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych pozostaje tu bardzo niski w porównaniu z innymi regionami świata; mając na uwadze, że między poszczególnymi krajami istnieją znaczne różnice w zdolności przyciągania bezpośrednich inwestycji zagranicznych,
G. mając na uwadze, że daleko jest jeszcze do osiągnięcia integracji regionalnej Południe‑Południe, a przepływy handlowe na osi Południe‑Południe są słabo rozwinięte, stanowiąc jedynie 6% całkowitej wymiany handlowej państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego,
H. mając na uwadze, że sytuacja ta mogłaby przynieść bardzo szkodliwe skutki dla euro-śródziemnomorskiego procesu integracyjnego, a w szczególności dla utworzenia strefy wolnego handlu, pogarszając efekty koncentracji handlu i w związku z tym nie przynosząc korzyści państwom południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego i ich przedsiębiorstwom,
I. mając na uwadze, że państwa południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego muszą zlikwidować przeszkody polityczne i gospodarcze dla procesu integracji w całym regionie, aby współpraca między nimi była bardziej owocna,
J. mając na uwadze, że strefa wolnego handlu – jeżeli ma przynieść rzeczywiste pozytywne rezultaty – powinna przyczynić się do zwiększenia udziału państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego w handlu międzynarodowym, zapewnić ich dywersyfikację gospodarczą oraz sprawiedliwy podział korzyści, w celu osiągnięcia głównego celu euro-śródziemnomorskiego partnerstwa gospodarczego i handlowego, a mianowicie zmniejszenia luki rozwojowej istniejącej pomiędzy północnym i południowym wybrzeżem Morza Śródziemnego,
K. mając na uwadze, że skutki kryzysu gospodarczego i finansowego zwiększyły skalę politycznych, gospodarczych i społecznych wyzwań, przed jakimi stoją kraje partnerskie, zwłaszcza w odniesieniu do problemu bezrobocia; mając na uwadze, że we wspólnym interesie tych krajów i UE leży obniżenie stopy bezrobocia w regionie oraz stworzenie odpowiednich szans dla ludności, której dotyczy kwestia, a w szczególności kobiet, ludzi młodych oraz ludności wiejskiej,
1. doceniając niektóre postępy, wyraża ubolewanie z powodu faktu, że główne założenia partnerstwa euro-śródziemnomorskiego wciąż są dalekie od realizacji; podkreśla, że sukces tego procesu, a zwłaszcza utworzenia strefy wolnego handlu, wymaga trwałych i spójnych starań wszystkich stron, a także większego udziału społeczeństwa obywatelskiego i ludności po obu stronach Morza Śródziemnego, z myślą o stworzeniu „jednego wybrzeża” pokoju, rozwoju, sprawiedliwości, równości, wolności, pluralizmu, demokracji i wzajemnego szacunku;
2. uważa, że liczne trudności, nie tylko o charakterze gospodarczym, ale również politycznym, miały istotny negatywny wpływ na postęp tego procesu, zwłaszcza w odniesieniu do strefy wolnego handlu; ubolewa nad faktem, że te same trudności natury politycznej doprowadziły do przełożenia spotkania ministrów spraw zagranicznych krajów partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, które miało odbyć się w dniach 24-25 listopada w Stambule, oraz do braku postępów w tworzeniu Unii dla Śródziemnomorza;
3. uznaje obecne przeszkody za sygnał, że zacieśnianie stosunków gospodarczych musi następować równolegle z zacieśnianiem więzi politycznych; uważa, że rzeczywistą integrację regionalną i gospodarczą można osiągnąć jedynie wówczas, jeżeli poczynione zostaną konkretne postępy w rozwiązywaniu trwających konfliktów, zwłaszcza tego z udziałem Izraelczyków i Palestyńczyków, a także w dziedzinie demokracji i praw człowieka;
4. wzywa Komisję, państwa członkowskie i państwa południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego do uwzględnienia finansowych, gospodarczych i ekologicznych skutków kryzysu, w większym stopniu włączając w kwestie partnerstwa gospodarczego i handlowego zagadnienia społeczne i ekologiczne; wzywa rządy państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego do wdrożenia spójnej i skutecznej polityki w zakresie zatrudnienia i ochrony socjalnej w celu złagodzenia skutków kryzysu,
5. przypomina w związku z tym, że cel, jakim jest utworzenie strefy wolnego handlu, nie powinien być oceniany jedynie w odniesieniu do wzrostu gospodarczego, lecz przede wszystkim w kontekście tworzenia miejsc pracy; przypomina ponadto, że bezrobocie wśród osób młodych i kobiet jest najpilniejszym zagadnieniem społecznym w krajach basenu Morza Śródziemnego;
6. zauważa, że strefa wolnego handlu ma opierać się na podejściu regionalnym, z uwzględnieniem następujących sieci porozumień o wolnym handlu: Północ–Południe oraz Południe–Południe; podkreśla znaczenie integracji regionalnej państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego i zwiększenia wymiany handlowej na osi Południe–Południe; wyraża ubolewanie z powodu wciąż niedostatecznego rozwoju współpracy na osi Południe‑Południe; sądzi, iż odbudowa gospodarcza również wymaga wzmocnionego wsparcia dla integracji i współpracy regionalnej;
7. zdecydowanie zachęca państwa południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego do rozwinięcia handlu w sieci Południe–Południe, zgodnie z porozumieniem z Agadiru, podpisanym przez Egipt, Jordanię, Maroko i Tunezję; uważa, że porozumienie to jest ważne z punktu widzenia integracji regionalnej i wzywa pozostałe kraje do przyłączenia się doń; podkreśla, że z myślą o wspieraniu takiej integracji gospodarczej na linii Południe–Południe, instytucje UE muszą pozytywnie podchodzić do wniosków o wsparcie techniczne i finansowe;
8. wzywa ministrów handlu państw euro-śródziemnomorskich do poparcia regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskiego systemu reguł pochodzenia, która toruje drogę do uproszczenia reguł pochodzenia, a także do podjęcia dalszych kroków w odniesieniu do wprowadzenia paneurośródziemnomorskiego systemu kumulacji pochodzenia;
9. odnotowuje, że ministrowie handlu państw euro-śródziemnomorskich mają omówić środki służące zaradzeniu obecnemu brakowi silnych więzi handlowych i gospodarczych pomiędzy UE i państwami regionu śródziemnomorskiego, nowe wytyczne dotyczące handlu pomiędzy UE a państwami regionu śródziemnomorskiego oraz nowy mechanizm ułatwiający handel i inwestycje w tym regionie; zauważa również, że wytyczne te zawierają postanowienia dotyczące rolnictwa, usług, inwestycji i kwestii regulacyjnych, przepisów prawa własności intelektualnej oraz walki z fałszerstwem, kwestii konkurencji i zamówień publicznych, przepisów dotyczących pochodzenia, a także instrumentów ochrony handlu,
10. podkreśla, że dyskusje te muszą być prowadzone w sytuacji wzajemnego zaufania i szacunku do partnerów, aby państwa południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego miały prawo kontrolować tempo otwarcia się na handel oraz własne krajowe strategie na rzecz rozwoju gospodarczego i społecznego; przypomina, że negocjacje w sprawie strefy wolnego handlu należy zaplanować wspólnie i stopniowo w ramach racjonalnego i przewidywalnego partnerstwa odzwierciedlającego społeczno‑gospodarczą rzeczywistość krajów południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego;
11. podkreśla, że dalsza liberalizacja w rolnictwie i rybołówstwie powinna uwzględniać potrzebę ochrony dóbr potencjalnie zagrożonych, przy jednoczesnej systematycznej ocenie społecznych skutków procesu liberalizacji dla ludności wiejskiej; wzywa partnerów euro-śródziemnomorskich do rozważenia koncepcji zintegrowanej euro-śródziemnomorskiej polityki rolnej, której podstawą byłaby komplementarność łańcucha dostaw, trwała polityka w zakresie zasobów wodnych i priorytetowy charakter kwestii niezależności żywnościowej, a nie względy handlowe;
12. uważa, że sektor usług jest ważny z punktu widzenia rozwoju państw południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego; uważa, że każda liberalizacja usług powinna się odbywać na zasadach uzgodnionych z państwami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, przy czym miałyby one prawo do stopniowego otwierania wrażliwych i słabych sektorów swoich gospodarek oraz do kontroli tego otwarcia; uważa, że należy oddzielić usługi komercyjne od usług publicznych; podkreśla, że owe usługi publiczne – a zwłaszcza usługi dotyczące podstawowych potrzeb ludności, takich jak ochrona zdrowia, edukacja, woda i energia – nie powinny być przedmiotem negocjacji;
13. domaga się dostosowywania kalendarza liberalizacji sektora przemysłu do zmian warunków gospodarczych i społecznych, w tym poziomu bezrobocia, w każdym z państw, a także do jego oddziaływania na środowisko; podkreśla, że partnerstwo gospodarcze i handlowe powinno promować większą dywersyfikację produkcji dóbr przemysłowych oraz zwiększenie ich wartości dodanej; wzywa państwa południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego do wdrożenia regionalnych strategii politycznych uwzględniających rolę bardzo małych, małych oraz średnich przedsiębiorstw;
14. zauważa, że euro-śródziemnomorscy producenci tekstyliów borykają się z poważnymi trudnościami ze względu na nasilającą się konkurencję na świecie; uważa, że konieczne jest skuteczniejsze ożywienie partnerstwa północno‑południowego w celu lepszego promowania działalności skutkującej wysoką wartością dodaną, opartej na badaniach naukowych, rozwoju i innowacjach technologicznych; uważa również, że współpraca Północy z Południem powinna stanowić zasadniczy element strategii sektoralnej na rzecz utrzymania konkurencyjności euro-śródziemnomorskiej produkcji i wymiany w sektorze tekstylnym i odzieżowym;
15. zwraca uwagę na ponawiane apele Parlamentu Europejskiego o utworzenie euro-śródziemnomorskiego banku inwestycji i rozwoju, będącego w stanie przyciągać bezpośrednie inwestycje zagraniczne, których brakuje w regionie euro-śródziemnomorskim;
16. przypomina o swoim zaniepokojeniu w związku z wnioskami przeprowadzonej przez Uniwersytet w Manchesterze oceny skutków strefy wolnego handlu w kontekście zrównoważonego rozwoju, zgodnie z którymi należy oczekiwać negatywnych skutków społecznych i środowiskowych strefy wolnego handlu w krótkim i średnim okresie; ponawia swój apel do Komisji o włączenie zaleceń zawartych w tej ocenie do przyszłych negocjacji w sprawie strefy wolnego handlu, aby uwzględnić aspekty związane ze spójnością społeczną i trwałym rozwojem, za czym opowiada się wspomniana ocena;
17. nalega, aby polityka handlowa UE nie była sprzeczna z celami jej polityki w zakresie rozwoju i obniżania ubóstwa, ale aby uzupełniała obydwie strategie polityczne; podkreśla potrzebę szczegółowego planu działania w celu realizacji milenijnych celów rozwoju w tym regionie; zauważa również, że postęp społeczny i godziwe warunki pracy powinny stanowić priorytet partnerstwa gospodarczego i handlowego, a zwłaszcza osiągnięcie tego celu powinno nastąpić w ramach programu na rzecz godziwych warunków pracy, opracowanego specjalnie z myślą o państwach południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnomorskiego; podkreśla potrzebę promowania kodeksu postępowania wynegocjowanego z przedsiębiorstwami międzynarodowymi, który powinien obejmować cele związane z zapewnieniem godnego zatrudnienia;
18. jest zdania, że strefa wolnego handlu powinna zostać uzupełniona stopniowym i warunkowym wprowadzeniem swobody przepływu pracowników, przy czym jednocześnie należy uwzględnić sytuację na europejskim rynku pracy oraz obecne stanowisko wspólnoty międzynarodowej na temat związków pomiędzy migracją a rozwojem; uważa, że należy jak najszybciej stworzyć zasady prawne i administracyjne ułatwiające przyznawanie wiz, zwłaszcza uczestnikom partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, studentom, pracownikom naukowym i podmiotom społeczno‑gospodarczym;
19. zwraca się do Komisji z prośbą o pełne informacje na temat postępów w sprawie porozumienia o stowarzyszeniu z Syrią, którego podpisanie zostało niedawno odłożone przez Syrię; wyraża zaniepokojenie rozpoczęciem negocjacji z Libią i zwraca się do Komisji o przekazywanie Parlamentowi pełnych informacji i konsultacje z PE na wszystkich etapach tych negocjacji;
20. zauważa również, że kilka krajów wyraziło zainteresowanie pogłębieniem lub rozszerzeniem porozumień handlowych z UE oraz zwraca się do Komisji – w świetle nowych uprawnień w dziedzinie handlu, przyznanych Parlamentowi Europejskiemu przez traktat lizboński – o wzięcie pod uwagę wcześniejszej rezolucji PE podczas negocjacji tych nowych porozumień;
21. podkreśla, że podejście dwustronne nie powinno być stosowane kosztem wielostronnego podejścia regionalnego; jest zdania, że opowiadając się za ściślejszą współpracą z najbardziej rozwiniętymi partnerami, przy poszanowaniu ich specyficznych uwarunkowań politycznych, kulturowych, religijnych i społecznych, Komisja musi trzymać się zasady negocjacji międzyregionalnych,
22. odnotowuje ostatnią opinię rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie Brita, w której to opinii stwierdza się, że preferencyjne traktowanie na mocy umowy WE–Izrael nie może dotyczyć towarów pochodzących z terytoriów okupowanych oraz że prawo do taryf preferencyjnych na mocy umowy WE–OWP można przyznać w odniesieniu do towarów wytwarzanych na terytoriach okupowanych tylko wówczas, jeżeli niezbędne świadectwa pochodzenia wydają władze palestyńskie, oraz z zainteresowaniem oczekuje prawomocnego orzeczenia Trybunału; podkreśla, że orzeczenie to może mieć poważne konsekwencje w odniesieniu do umowy WE–Izrael oraz umowy WE–OWP;
23. jest zaniepokojony brakiem długofalowej wizji o charakterze strategicznym co do rozwoju tego regionu i jego stabilizacji; podkreśla, że proces integracji euro-śródziemnomorskiej musi się ponownie stać priorytetem politycznym UE;
24. podkreśla rolę Euro-śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego w ramach partnerstwa jako instancji demokratycznej zrzeszającej parlamentarzystów z obu wybrzeży Morza Śródziemnego wokół trzech filarów procesu barcelońskiego; wzywa wreszcie do ściślejszej współpracy między Euro-śródziemnomorskim Zgromadzeniem Parlamentarnym, Komisją i Radą Unii Europejskiej w sprawach gospodarczych;
25. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, szefom państw i rządów oraz parlamentom państw członkowskich i państw południowo‑wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, a także Euro-śródziemnomorskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu.
