14.12.2005
PROJEKT ZALECENIA DLA RADY
projekt zgodnie z art. 114 ust. 1 Regulaminu
złożyła Sarah Ludford
w imieniu grupy politycznej ALDE
w sprawie domniemanego „nadzwyczajnego wydawania” wykorzystywanego do tajnego przetrzymywania i prawdopodobnego torturowania więźniów CIA, odbywającego się za pośrednictwem państw członkowskich UE oraz państw ubiegających się o członkostwo w UE
Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie domniemanego „nadzwyczajnego wydawania” wykorzystywanego do tajnego przetrzymywania i prawdopodobnego torturowania więźniów CIA, odbywającego się za pośrednictwem państw członkowskich UE oraz państw ubiegających się o członkostwo w UE
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając art. 6 i 7 Traktatu UE,
–
uwzględniając art. 2, 3, 5 i 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka,
–
uwzględniając art. 1, 4, 19, 47 i 48 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej,
–
uwzględniając art. 2, 3 i 11 Konwencji w sprawie Zakazu Stosowania Tortur oraz Innego Okrutnego, Nieludzkiego lub Poniżającego Traktowania albo Karania,
–
uwzględniając art. 114 ust. 1 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że 2 listopada 2005 r.
Washington Post wystąpił z zarzutami, że CIA przetrzymywała i przesłuchiwała osoby podejrzane o terroryzm w tajnych obiektach w Europie Wschodniej, w ramach globalnego systemu transportu, więzienia i przesłuchań znanego jako „nadzwyczajne wydawanie“ („extraordinary rendition” - wydanie podejrzewanego o popełnienie przestępstwa w trybie nadzwyczajnym), ustanowionego po atakach z 11 września 2001 r. i działającego poza jakąkolwiek kontrolą sądową i niezależnie od wymogów ekstradycji;
B.
mając na uwadze, jakoby pewne osoby podejrzewane o terroryzm przetrzymywane były przez USA i inne państwa jako „więźniowie-duchy“, co oznacza, że mogły one zostać porwane i być przetrzymywane w odosobnieniu bez zapewnienia im jakichkolwiek praw, lub dostępu do obrońcy lub Czerwonego Krzyża/Czerwonego Półksiężyca;
C.
mając na uwadze, że tego typu więźniowie mogą być poddawani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu bądź torturom;
D.
mając na uwadze, że niezależne śledztwa Human Rights Watch i innych organizacji udokumentowały za pomocą książek pokładowych, że CIA posiadała lub wynajmowała samoloty, które mogły przewozić tego typu więźniów, a także wykorzystywała lotniska cywilne i wojskowe w szeregu państw członkowskich UE i krajów kandydujących, przy czym odnotowano również lądowania w bazach USA, w szczególności w Aviano (Włochy) i Ramstein (Niemcy);
E.
mając na uwadze, że w kilku państwach członkowskich rozpoczęto śledztwo sądowe, parlamentarne lub urzędowe mające na celu zbadanie zarzutów co do domniemanej roli CIA w uprowadzeniu, a następnie przewożeniu i nielegalnym przetrzymywaniu owych „więźniów-duchów“;
F.
mając na uwadze, że 21 listopada 2005 r.
Sekretarz Generalny Rady Europy wszczął śledztwo w sprawie tych zarzutów zgodnie z art. 52 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zwracając się do 45 rządów państw będących członkami Konwencji o udzielenie odpowiedzi do dnia 21 lutego 2006 r.;
G.
mając na uwadze, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy wyznaczyło do prowadzenia tego śledztwa sprawozdawcę Dicka Marty'ego;
H.
mając na uwadze, że przeprowadzenie pełnego śledztwa w sprawie wszelkich zarzutów o naruszenie przez USA praw człowieka i zasad praworządności oraz współudziału rządów europejskich jest sprawą najwyższej wagi, ze względu na bardzo poważne tego konsekwencje dla poszanowania praw podstawowych w Unii Europejskiej;
1.
podkreśla, że walki z terroryzmem nie da się wygrać rezygnując z zasad, które terroryzm pragnie zniszczyć, szczególnie zaś, że w żadnym przypadku nie można zaniechać ochrony praw podstawowych;
2.
przypomina, że art. 6 Traktatu UE zobowiązuje Unię Europejską do poszanowania praw podstawowych gwarantowanych przez Europejską Konwencję Praw Człowieka i wynikających ze wspólnej tradycji konstytucyjnej państw członkowskich oraz że zobowiązania międzynarodowe, podobnie jak owe wspólne zasady, zakazują stosowania tortur;
3.
przypomina, że zgodnie z tym co potwierdził niedawno wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Franco Frattini, art. 7 Traktatu UE przewiduje, że w przypadku poważnego i trwałego łamania praw podstawowych przez państwo członkowskie lub groźby, że to nastąpi, UE ma możliwość zawieszenia pewnych praw tego państwa, w tym prawa do głosu w Radzie;
4.
wyraża swoje głębokie zaniepokojenie zarzutami dotyczącymi roli CIA w nielegalnym uprowadzaniu, przewożeniu, tajnym przetrzymywaniu i torturowaniu osób podejrzanych o terroryzm, jak również rzekomego rozmieszczenia tajnych więzień na terytorium Unii Europejskiej i państw do niej kandydujących;
5.
z zadowoleniem przyjmuje śledztwo Rady Europy w sprawie tych zarzutów i wzywa wszystkie państwa członkowskie do niezwłocznego przekazania wszelkich użytecznych informacji w tym zakresie;
6.
wierzy, że równolegle do informacji uzyskanych w wyniku śledztwa prowadzonego przez sprawozdawcę Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, Dicka Marty'ego, Parlament Europejski powinien przeprowadzić własne śledztwo, które byłoby możliwe za pośrednictwem komisji śledczej powołanej na mocy art. 193 Traktatu WE, wykorzystując przy tym wiedzę i doświadczenie nagromadzone przez sieć współpracujących z PE ekspertów w dziedzinie praw podstawowych, w celu zbadania między innymi:
a) czy CIA była zamieszana w operacje „nadzwyczajnego wydawania“ „więźniów-duchów“ przetrzymywanych w odosobnieniu bez zapewnienia im jakichkolwiek praw lub dostępu do obrońcy, poddanych okrutnemu traktowaniu i torturom oraz przewożonych na obszarze Unii Europejskiej, w tym drogą powietrzną, jak również przetrzymywania więźniów w tajnych miejscach odosobnienia;
b) czy tego rodzaju działania mogłyby zostać uznane za legalne na terytorium Unii Europejskiej, na mocy art. 6 Traktatu UE, art. 2, 3, 5 i 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz porozumienia UE-USA w sprawie ekstradycji i współpracy prawnej w sprawach karnych;
c) czy obywatele UE lub jej mieszkańcy posiadający prawo pobytu znajdowali się wśród osób zamieszanych w operacje „nadzwyczajnego wydawania“, nielegalne przetrzymywanie lub tortury w kontekście zarzutów odnośnie tajnych operacji CIA na terytorium UE;
d) czy państwa członkowskie, urzędnicy publiczni lub osoby występujące w charakterze urzędowym były zamieszane bądź współdziałały, w sposób świadomy lub nieświadomy, w nielegalnym pozbawianiu ludzi wolności, w tym w wydawaniu zbiegów oraz przewożeniu, przetrzymywaniu lub torturowaniu zatrzymanych;
7.
wzywa Radę Europejską, która obradować będzie w dniach 16-17 grudnia 2005 r. do omówienia tych kwestii i zwraca się do obecnej brytyjskiej oraz następnej austriackiej Prezydencji UE, aby wraz z Przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, Josepem Borrellem, nawiązały jak najszybciej konieczne kontakty z Sekretarzem Stanu USA Condoleezzą Rice, Kongresem Stanów Zjednoczonych, parlamentami krajowymi oraz Radą Europy;
8.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie, oraz przedstawienia go do wglądu Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz państw ubiegających się o członkowstwo w UE oraz Radzie Europy.
