54 - 4 = 51, czyli spór o miejsca w Parlamencie Europejskim
Instytucje
2007-10-10 - 20:47
Ilu polskich deputowanych zasiądzie w Parlamencie Europejskim następnej kadencji?
Parlament Europejski proponuje, aby było ich 51, o jednego więcej niż uzgodnienia zawarte przed siedmioma laty w Nicei.
Posłowie przyjęli propozycję zmiany postanowień Traktatu dotyczących składu Parlamentu Europejskiego.
Obecnie w Parlamencie Europejskim zasiada 785 posłów, ale jest to stan przejściowy spowodowany przystąpieniem do Unii Europejskiej Bułgarii i Rumunii.
Choć obecnie obowiązujący Traktat mówi o 736 posłach do PE, to w następnej kadencji Parlament będzie najprawdopodobniej liczył 750 deputowanych, gdyż tak przewidują zapisy nowego Traktatu Reformującego, którego gotowy już projekt będzie przedmiotem rozmów podczas spotkania szefów państw i rządów w Lizbonie, 18 i 19 października.
Zgodnie z propozycją przyjętą dziś (stosunkiem głosów 378 za, 154 przeciw i 109 wstrzymujących się), przy podziale mandatów obowiązywać będzie zasada degresywnej proporcjonalności, co w praktyce oznacza, że największe kraje stracą nieco na liczbie swoich przedstawicieli, a mniejsze zyskają.
Przyjęto także zasadę, że żaden kraj nie może mieć więcej niż 96 i mniej niż 6 posłów w Parlamencie.
Z wyjątkiem Niemiec, po 2009 roku żaden kraj nie będzie miał mniej miejsc w Parlamencie Europejskim niż przewidują to obecne przepisy.
Wśród krajów, które zyskują dodatkowe miejsca dla swoich przedstawicieli w porównaniu z liczbą, jaką dysponowałyby po uzgodnieniach nicejskich znalazły się m.in. Francja, Szwecja, Austria (+2), Wielka Brytania, Polska, Holandia, Bułgaria, Łotwa, Słowenia i Malta (+1).
Rekordzistą jest Hiszpania, której proponuje się przyznać 4 dodatkowe miejsca.
Wiele delegacji narodowych w Parlamencie Europejskim zgłaszało poważnie zastrzeżenia do tej propozycji, bo nawet jeśli ich kraje zyskują w stosunku do zapisów Traktatu z Nicei, to jednak zwykle tracą, jeśli porównać liczbę deputowanych zasiadających w Parlamencie obecnie.
Na przykład Włochy stracą aż sześć miejsc, a Wielka Brytania pięć.
Polska, której obecnie przysługują 54 miejsca, po 2009 roku miałaby ich 51.
To o jeden fotel więcej niż uzgodniono w Nicei, ale i tak o trzy mniej niż nasz kraj posiada obecnie.
Niektóre delegacje, np. włoska i polska domagały się, aby podstawą podziału miejsc w Parlamencie miedzy kraje członkowskie były dane dotyczące liczby obywateli danego kraju, a nie liczby mieszkańców, jak to jest obecnie.
W przypadku Polski pozwoliłoby to uwzględnić liczną emigrację zarobkową w Wielkiej Brytanii i Irlandii, która - jak przekonywali polscy deputowani - ma charakter przejściowy.
Wychodząc częściowo naprzeciw tym żądaniom, posłowie przyjęli poprawkę kompromisową, w której proponują, aby przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2014 roku Rada rozważyła techniczne i prawne możliwości zastąpienia liczby mieszkańców liczbą europejskich obywateli.
Ostateczne decyzje zapadną podczas zbliżającego się nieformalnego szczytu UE 18 i 19 października w stolicy Portugalii, jednak opinia Parlamentu Europejskiego z pewnością zaważy na decyzjach podejmowanych tej sprawie przez rządy państw członkowskich.
Debata parlamentarna
Wystąpienia w imieniu grup politycznych
Nawiązując do przyjętej przez sprawozdawców zasady degresywnej proporcjonalności, niemiecki poseł Ingo FRIEDRICH (EPP-ED, DE) zwrócił uwagę, że proporcjonalność oznacza większy autorytet i legitymację dla Parlamentu Europejskiego, podczas gdy degresywność je umniejsza.
Choć Niemcy są jedynym krajem, który w nowej propozycji traci w porównaniu do rozwiązań nicejskich, to jednak Niemcy ją poprą, podobnie jak cała grupa EPP-ED, gdyż uważają, że "aspekt europejski jest ważniejszy niż wszelkie inne".
Richard CORBETT (PSE, GB) wyraził zaskoczenie postawą rządu włoskiego, który sprzeciwia się tej propozycji rozdziału miejsc.
Przypomniał, że Włochy niejednokrotnie w nieodległej przeszłości przedstawiały się jako kraj "dbający o interes Wspólnoty".
Zaapelował o poparcie propozycji sprawozdawców i odrzucenie poprawek.
Odnosząc się do licznych poprawek zgłoszonych do sprawozdania, poseł Andrew DUFF (ALDE, GB) zauważył, że metoda d'Hondta nadawałaby zbyt wielką siłę dużym państwom, podczas gdy metoda pierwiastka kwadratowego faworyzuje kraje małe.
Nie da się również szybko rozstrzygnąć sporu, czy podział miejsc powinien nastąpić w oparciu o liczbę mieszkańców czy obywateli.
Zaapelował o poparcie sprawozdania, aby nie przysparzać nowych problemów konferencji międzyrządowej.
Brian CROWLEY (UEN, IE) zauważył, że w procesie integracji europejskiej zawsze obowiązywała zasada równowagi między instytucjami i państwami członkowskimi, którą i tym razem należy utrzymać.
Zwrócił także uwagę, że podział miejsc w Parlamencie dokonuje się na podstawie "przybliżonych danych" z Eurostatu, podczas gdy zmiany dokonane na ich podstawie będą miały trwały charakter.
Sylvia-Yvonne KAUFMANN (GUE/NGL, DE) przyznała, że w jej grupie politycznej widoczne są różnice w podejściu do proponowanych zmian.
Jej zdaniem sprawozdanie zasługuje na poparcie, gdyż jest wyważone i oparte na przejrzystym systemie umożliwiającym odzwierciedlenie całego spektrum opcji politycznych z każdego kraju członkowskiego.
Bernard WOJCIECHOWSKI (IND/DEM, PL) powiedział, że sprawozdania takie jak to dowodzą, iż europejska solidarność jest mitem, a do głosu dochodzą narodowe egoizmy.
"Pan Severin stara się nam wmówić za pomocą bliżej nieokreślonej zasady degresywnej proporcjonalności, że kiedy Polska traci trzy miejsca, to tak naprawdę zyskuje jedno" - mówił poseł Wojciechowski.
Luca ROMAGNOLI (ITS, IT) powiedział, że sprawozdanie jest "antywłoskie" i pomija rolę, jaką Włochy odegrały w historii europejskiej integracji.
Metoda rozdziału miejsc wyklucza obywateli zamieszkałych poza UE, co dowodzi dyskryminacji Włoch.
Posłanka Irena BELOHORSKÁ (NI, SK) upomniała się natomiast o równe traktowanie nie tylko przy okazji przydziału miejsc w PE, ale także przy zatrudnianiu pracowników z nowych państw członkowskich przez instytucje europejskie.
Wystąpienia polskich deputowanych
Sylwester CHRUSZCZ (NI) krytycznie ocenił "nową próbę wprowadzenia traktatu konstytucyjnego pod nową nazwą traktatu reformującego, a także dyskryminujący mój kraj nowy podział mandatów w Parlamencie Europejskim".
Uznał, że sprawozdanie ws. podziału miejsc w PE przyjęto "na podstawie bardzo wątpliwych i naciąganych argumentów".
Zaapelował do prezydenta Polski, żeby za tydzień w Lizbonie odrzucił projekt traktatu.
"Skoro mamy do czynienia już ze zintegrowanym narodem europejskim, to jak to jest, że biedna Polska ma tylko 1/3 dopłat rolniczych, a najbogatsze Niemcy wbrew wspólnej polityce energetycznej chcą układać się ponad głowami innych państw z Rosją i prowadzić rurociąg przez morze zagrażając ochronie środowiska?" - pytał Bogdan PĘK (UEN).
"Jest jeszcze za wcześnie na to żebyśmy tworzyli mit państwa europejskiego.
Trzeba do niego zmierzać, ale bardzo wolno i systematycznie, a przyśpieszone działania tego typu mogą prowadzić tylko do skutków odwrotnych od zamierzonych" - stwierdził poseł Pęk
Genowefa GRABOWSKA (PSE) uznała za niesprawiedliwe, że kryteria przyjęte w sprawozdaniu nie wzięły pod uwagę praw obywateli, którzy czasowo przebywają za granicą.
"Załóżmy, że mają prawo do głosowania w Wielkiej Brytanii czy Irlandii, ale w między czasie wracają.
I pytam: kto ich będzie reprezentował?
Są pozbawieni prawa do reprezentacji nawet, jeśli mieli prawo do głosowania".
Sprawozdanie pogłębia nierównowagę instytucjonalną.
"Polska traci w Radzie przy przejściu na system głosowania podwójną większością najwięcej, traci także w Parlamencie".
Posłanka Grabowska nawiązała także do nierównowagi w zatrudnianiu urzędników w instytucjach unijnych a zwłaszcza w Parlamencie.
"Ta nierównowaga, która dotyka wszystkich nowych państw członkowskich, miała szansę być zniwelowana tu w Parlamencie.
Proszę o korektę tego sprawozdania".
Jacek PROTASIEWICZ (PPE-DE) stwierdził, że propozycja sprawozdawców ma charakter doraźny, wyłącznie na najbliższą kadencję.
Zwrócił uwagę na propozycję alternatywną, wykorzystującą metodę d'Hondta, która "jest obiektywnym instrumentem eliminującym polityczne przetargi".
"Przez przyjęcie tej poprawki Parlament Europejski mógłby być pierwszą instytucją, która wyrasta ponad polityczno-narodowe spory".
Poseł Protasiewicz uważa, że kryterium obliczenia wielkości reprezentacji parlamentarnej według liczby ludności osłabia prawo obywateli do reprezentacji i pytał o to, kto będzie reprezentował polskich obywateli mieszkających czasowo w Wielkiej Brytanii i Irlandii.
Alain LAMASSOURE (EPP-ED, FR)
Sprawozdawca
Adrian SEVERIN (PSE, RO)
Sprawozdawca
A6-0351/2007
Sprawozdanie w sprawie składu Parlamentu Europejskiego
20071008IPR11353
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
