A7-0021/2012
31.1.2012
SPRAWOZDANIE
w sprawie zatrudnienia i aspektów społecznych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2012 r.
(2011/2320(INI))
Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
Sprawozdawczyni: Marije Cornelissen
PE 478.458v03-00
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO...................................................3
UZASADNIENIE......................................................................................................................14
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI........................................................18
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie zatrudnienia i aspektów społecznych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2012 r.
( 2011/2320(INI) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,
– uwzględniając art. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),
– uwzględniając art. 145, 148, 152 oraz art. 153 ust. 5 TFUE,
– uwzględniając art. 28 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,
– uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020) przyjęty przez Radę w dniu 7 marca 2011 r.,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 listopada 2011 r. w sprawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2012 r.
( COM(2011)0815 ) oraz załączony do niego projekt wspólnego sprawozdania w sprawie zatrudnienia,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego okresu oceny na potrzeby koordynacji polityki gospodarczej
Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0542 . ,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. pt. „Europa 2020 – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” ( COM(2010)2020 ),
– uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 8 września 2010 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie wytycznych dla polityki zatrudnienia państw członkowskich: Zintegrowane wytyczne dotyczące strategii Europa 2020 – część druga
Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0309 . ,
– uwzględniając decyzję Rady 2010/707/UE z dnia 21 października 2010 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich
Dz.U. L 308 z 24.11.2010, s. 46. ,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 23 listopada 2010 r. pt. „Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia: europejski wkład w pełne zatrudnienie” ( COM(2010)0682 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 października 2011 r. w sprawie Programu na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia
Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0466 . ,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 grudnia 2010 r. pt. „Europejska platforma współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym: europejskie ramy na rzecz spójności społecznej i terytorialnej” ( COM(2010)0758 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 listopada 2011 r. w sprawie europejskiej platformy współpracy w zakresie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym
Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0495 . ,
– uwzględniając zalecenie Komisji 2008/867/WE z dnia 3 października 2008 r. dotyczące aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy (notyfikowane jako dokument nr C(2008)5737)
Dz.U. L 307 z 18.11.2008, s. 11. i swoją rezolucję w tej sprawie z dnia 6 maja 2009 r.
Teksty przyjęte, P6_TA(2009)0371 . ,
– uwzględniając opinię i sprawozdanie Komitetu Ochrony Socjalnej w sprawie społecznego wymiaru strategii „Europa 2020” (SPC/2010/10/7 wersja ostateczna),
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 kwietnia 2011 r. pt. „Unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów do 2020 r.”
( COM(2011)0173 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie strategii UE w dziedzinie integracji Romów
Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0092 . ,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 września 2010 r. pt. „»Mobilna młodzież«: Inicjatywa na rzecz uwolnienia potencjału młodzieży ku inteligentnemu, trwałemu i sprzyjającemu włączeniu społecznemu wzrostowi gospodarczemu w Unii Europejskiej” ( COM(2010)0477 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2011 r. pt. „»Mobilna młodzież« – ramy dla ulepszania europejskiego systemu kształcenia ogólnego i zawodowego”
Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0230 . ,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2010 r. w sprawie wspierania dostępu młodzieży do rynków pracy, poprawy statusu osób odbywających staże i praktyki zawodowe
Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0262 . ,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 września 2010 r. w sprawie zwiększania potencjału zatrudnienia w nowych zrównoważonych sektorach gospodarki
Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0299 . ,
– uwzględniając dyrektywę Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącą Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC)
Dz.U. L 175 z 10.7.1999, s. 43. ,
– uwzględniając dyrektywę Rady 97/81/WE z dnia 15 grudnia 1997 r. dotyczącą Porozumienia ramowego dotyczącego pracy w niepełnym wymiarze godzin zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC)
Dz.U. L 14 z 20.1.1998, s. 9. ,
– uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy
Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16. ,
– uwzględniając art. 48 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych ( A7-0021/2012 ),
A. mając na uwadze, że społeczne skutki kryzysu są dalekosiężne, a obecnie pogłębia je wpływ środków oszczędnościowych podjętych w niektórych państwach w celu zaradzenia kryzysowi długu państwowego, ograniczanie zatrudnienia, zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, świadczenia i usługi publiczne, przez co pogarsza się sytuacja związana z ubóstwem w całej UE;
B. mając na uwadze, że bezrobocie znacznie wzrosło od 2008 r. i osiągnęło poziom 23 mln osób bezrobotnych w UE, co odpowiada 10% ludności w wieku produkcyjnym; mając na uwadze, że aby osiągnąć swój cel dotyczący zatrudnienia, UE będzie musiała zapewnić zatrudnienie dodatkowym 17,6 mln osób do 2020 r.;
C. mając na uwadze, że sytuacja na rynku pracy jest szczególnie trudna dla osób młodych, niezależnie od ich poziomu wykształcenia, którym często oferuje się umowy niegwarantujące pewności zatrudnienia oraz nieodpłatne staże; mając na uwadze, że trudna sytuacja osób młodych wynika częściowo z rozbieżności pomiędzy nabytymi umiejętnościami a popytem na rynku pracy;
D. mając na uwadze, że osoby zbliżające się do wieku emerytalnego, pracownicy długotrwale bezrobotni, obywatele państw trzecich i pracownicy o niskich kwalifikacjach najsilniej odczuwają skutki kryzysu;
E. mając na uwadze, że wymiar płci ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia głównych celów strategii UE 2020, ponieważ kobiety stanowią największą rezerwę jeszcze niewykorzystanej siły roboczej i stanowią większość osób żyjących w UE w ubóstwie; mając na uwadze, że w całym procesie europejskiego semestru należy zatem zwrócić szczególną uwagę zarówno na uwzględnianie aspektu płci, jak i na strategie polityczne dotyczące kobiet;
F. mając na uwadze, że ubóstwo osób pracujących oraz niepewność zatrudnienia zwiększają się w UE, będąc dodatkowymi czynnikami w stosunku do wysokiej liczby bezrobotnych oraz wydłużenia średniego okresu bezrobocia; mając na uwadze, że kryzys stworzył nowe kategorie osób zagrożonych ubóstwem; mając na uwadze, że Komitet Ochrony Socjalnej ostrzega o coraz większej liczbie osób zagrożonych ubóstwem dochodowym, ubóstwie dzieci, poważnym pozbawieniu środków materialnych i wykluczeniu społecznym z powodu wpływu wywieranego przez środki służące konsolidacji fiskalnej na systemy zabezpieczenia społecznego w przypadku gdy są one niewłaściwie ukierunkowane i wsteczne, mając też na uwadze, że wdrożenie zintegrowanych strategii w zakresie aktywnej integracji powinno być w związku z tym najważniejszym elementem zarówno unijnych, jak i krajowych programów polityki społecznej;
G. mając na uwadze, że środki ostrożnościowe i środki ukierunkowane na konsolidację fiskalną mogą mieć nieproporcjonalnie negatywny wpływ na pozycję kobiet na rynku pracy oraz na ubóstwo wśród kobiet, na przykład ze względu na cięcia w sektorze publicznym, które wpływają na kobiety, lub poprzez ograniczenie ulg fiskalnych na opiekę nad dziećmi;
H. mając na uwadze, że pomimo pilnego charakteru problemu postępy w osiąganiu celów strategii „Europa 2020” w państwach członkowskich pozostają poniżej oczekiwań; mając na uwadze, że zobowiązania określone w krajowych programach reform są niewystarczające do tego, by osiągnąć większość celów na szczeblu UE;
I. mając na uwadze, że aspekty społeczne i aspekty dotyczące zatrudnienia są zgrupowane tylko w jednym z pięciu priorytetów określonych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, chociaż stanowią trzy z pięciu głównych celów strategii „Europa 2020”;
Główne postulaty na wiosenne posiedzenie Rady Europejskiej
1. zwraca się do Rady Europejskiej, by zadbała o włączenie poniższych zaleceń do wytycznych politycznych na europejski semestr w roku 2012 i upoważnia swojego przewodniczącego do obrony stanowiska PE na szczycie Rady Europejskiej w dniach 1-2 marca 2012 r.;
I. Zapewnienie spójności i większej ambicji w osiąganiu celów strategii „Europa 2020”
2. zwraca się do Rady Europejskiej o zadbanie o to, by roczne wytyczne polityczne określone na podstawie rocznej analizy wzrostu gospodarczego były w pełni ukierunkowane na osiągnięcie wszystkich celów strategii „Europa 2020” dotyczących inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu;
3. zwraca się do Rady Europejskiej o zapewnienie spójności między różnymi priorytetami określonymi w wytycznych politycznych, tak aby wytyczne dotyczące konsolidacji fiskalnej opierały się na sprawiedliwości społecznej i nie prowadziły do wzrostu ubóstwa ani nie utrudniały wysiłków mających na celu sprostanie problemowi bezrobocia, a także by minimalizowały społeczne skutki kryzysu; jest przekonany, że przede wszystkim należy skoncentrować się na zintegrowanych reformach propagujących wzrost zarówno w perspektywie krótkoterminowej, jak i średnio- i długoterminowej; w związku z tym podkreśla, że środki budżetowe oraz środki w zakresie wzrostu i zatrudnienia należy przedsięwziąć wspólnie, ponieważ wszystkie one są współzależne i razem tworzą warunki wstępne naprawy gospodarczej;
4. zwraca się do Rady Europejskiej o zapewnienie w swoich wytycznych politycznych, że fundusze UE są przeznaczane na osiągnięcie celów strategii „Europa 2020”;
5. jest głęboko zaniepokojony tym, że obecne cele krajowe nie wystarczą do osiągnięcia głównych celów strategii „Europa 2020” dotyczących zatrudnienia, edukacji i ograniczenia ubóstwa; zwraca się do Rady Europejskiej o zadbanie o to, by państwa członkowskie przyspieszyły osiąganie swoich celów krajowych, którym towarzyszyłyby konkretne i realistyczne plany działania służące ich realizacji i które byłyby oceniane z zastosowaniem jasnych i spójnych wskaźników na podstawie uzgodnionych wspólnych ram oceny, tak aby UE podejmowała precyzyjne i wykonalne działania z myślą o osiągnięciu wszystkich celów strategii „Europa 2020”, a postępy mogły być mierzone w sposób przejrzysty;
II.
Wsparcie tworzenia trwałych miejsc pracy za pomocą inwestycji i reformy podatkowej
6. zwraca się do Rady Europejskiej o zapewnienie niezbędnej swobody budżetowej i niezbędnych zachęt budżetowych dla dokonywania inwestycji w tworzenie trwałych i dobrych miejsc pracy w jak najszerszej liczbie sektorów, a także w szkolenia pracowników i pracowników bezrobotnych oraz zmniejszanie ubóstwa; wzywa państwa członkowskie posiadające nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących do pomocy w zmniejszeniu zaburzeń równowagi makroekonomicznej poprzez zwiększenie popytu wewnętrznego, aby zapobiec spirali recesji szkodliwej dla wzrostu zatrudnienia w UE;
7. zwraca się do Rady Europejskiej o zatwierdzenie wytycznych politycznych dotyczących przeniesienia obciążeń podatkowych jako pozapłacowych kosztów pracy poza sektor pracy, zachęcając jednocześnie przedsiębiorstwa korzystające z tych zwolnień/ulg do zaoferowania w zamian pensji wystarczającej na godne życie; jest zdania, że zwiększy to atrakcyjność zatrudniania i utrzymywania pracowników i poprawi ogólną sytuację na rynku pracy, w szczególności sytuację grup znajdujących się w trudnym położeniu; zwraca się do Rady Europejskiej, zgodnie z zasadą pomocniczości, o zatwierdzenie wytycznych dotyczących zwiększenia dochodów za pomocą sprawiedliwego, stopniowego, redystrybucyjnego, skutecznego i efektywnego opodatkowania oraz lepszej koordynacji podatkowej w celu przeciwdziałania uchylaniu się od opodatkowania oraz by zapewnić uczciwość systemu i utrzymanie spójności społecznej;
III.
Poprawa jakości zatrudnienia i warunków sprzyjających zwiększeniu udziału w rynku pracy
8. ubolewa, że wytyczne polityczne mające na celu zwiększenie atrakcyjności pracy nie odnoszą się do jakości miejsc pracy oraz że zbyt mało uwagi poświęcono wprowadzeniu niezbędnych warunków wstępnych sprzyjających zwiększeniu udziału w rynku pracy, co dotyczy zwłaszcza kobiet, osób niepełnosprawnych oraz osób najbardziej potrzebujących, takich jak długotrwale bezrobotni; zwraca się do Rady Europejskiej o uwzględnienie wytycznych dotyczących godnej pracy oraz wysiłków na rzecz lepszego godzenia życia zawodowego, rodzinnego i prywatnego poprzez zapewnienie przystępnej cenowo opieki i opieki nad dziećmi, urlopu rodzicielskiego oraz elastycznych warunków pracy;
9. przestrzega, że środki oszczędnościowe i zmniejszenie obciążeń administracyjnych nie powinny obniżać norm ochrony socjalnej, norm bezpieczeństwa i higieny pracy, ani prowadzić do złagodzenia warunków lub wyłączenia z prawodawstwa UE;
IV.
Sprostanie problemowi bezrobocia wśród młodzieży
10. podkreśla, jak ważne jest zachowanie potencjału młodego pokolenia i zwraca się do Rady Europejskiej o priorytetowe potraktowanie problemu bezrobocia wśród młodzieży; wzywa państwa członkowskie do rozwijania wszechstronnych strategii na rzecz osób młodych, które nie są zatrudnione, nie uczą się i nie są szkolone, i wzywa do ujęcia w nich ukierunkowanych aktywnych środków polityki rynku pracy, wspierania przedsiębiorczości wśród młodych ludzi oraz ram zabezpieczających przejście od edukacji do pracy, takich jak „kształcenie dwuzawodowe”; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia, w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi, Europejskiej gwarancji na rzecz młodzieży, zapewniającej każdej młodej osobie w UE prawo do oferty zatrudnienia, nauki zawodu lub dodatkowego szkolenia bądź zatrudnienia połączonego ze szkoleniem po maksymalnym okresie bezrobocia wynoszącym cztery miesiące; podkreśla znaczenie ograniczenia niepewnych form zatrudnienia wśród młodych osób, takich jak umowy na czas określony, praca w niepełnym wymiarze godzin i bezpłatne staże, w przypadku gdy są one niepożądane;
V. Sprostanie problemowi ubóstwa i wykluczenia społecznego z naciskiem na grupy niemające związków z rynkiem pracy lub mające ograniczone związki z tym rynkiem
11. z zadowoleniem przyjmuje to, że po raz pierwszy roczna analiza wzrostu gospodarczego zawiera wytyczne w zakresie ubóstwa i wykluczenia społecznego, oraz zwraca się do Rady Europejskiej o priorytetowe potraktowanie zatwierdzenia tych wytycznych i dopilnowanie, by walka z ubóstwem i wykluczeniem społecznym wykraczała poza środki mające na celu integrację osób z rynkiem pracy poprzez położenie nacisku na ochronę socjalną i czynne włączanie grup w trudnym położeniu, które nie mają związków z rynkiem pracy lub mają ograniczone związki z tym rynkiem;
12. podkreśla, że art. 9 TFUE musi znaleźć się w głównym nurcie wszystkich semestrów europejskich, w tym zaleceń dla poszczególnych krajów, którym powinny towarzyszyć oceny skutków społecznych ex ante i ex post;
VI.
Wzmocnienie legitymacji demokratycznej i odpowiedzialności
13. przypomina, że zwiększeniu znaczenia europejskiego wymiaru polityk gospodarczych państw członkowskich powinno towarzyszyć zwiększenie legitymacji demokratycznej i stosownej odpowiedzialności przed Parlamentem Europejskim i parlamentami krajowymi; uważa, że w związku z brakiem podstawy prawnej dotyczącej zwykłej procedury ustawodawczej mającej zastosowanie do rocznej analizy wzrostu gospodarczego Rada Europejska ma szczególny obowiązek uwzględnienia uwag Parlamentu przy zatwierdzaniu wytycznych politycznych, aby nadać im legitymację demokratyczną, oraz że pilny charakter wdrożenia środków oszczędnościowych i dyscypliny fiskalnej w żadnym razie nie może być ważniejszy od potrzeby ustanowienia demokratycznego procesu decyzyjnego;
14. wzywa Radę Europejską i państwa członkowskie do zapewnienia głębokiego zaangażowania parlamentów krajowych i regionalnych, partnerów społecznych, władz publicznych oraz społeczeństwa obywatelskiego w realizację i monitorowanie wytycznych politycznych na mocy strategii „Europa 2020” oraz w proces zarządzania gospodarką, aby zapewnić ich poczucie odpowiedzialności;
15. wzywa Komisję do przekształcenia rocznej analizy wzrostu gospodarczego w roczne wytyczne dotyczące zrównoważonego wzrostu gospodarczego w 2013 r., przedstawienia ich w formie umożliwiającej Parlamentowi proponowanie poprawek oraz zadbania o to, by przejrzysty międzyinstytucjonalny proces decyzyjny kończył się wspólnie uzgodnionymi wytycznymi politycznymi;
Dodatkowe wysiłki, które należy podjąć w obszarze zatrudnienia i obszarze społecznym
Zwiększenie poziomu zatrudnienia i poprawa jakości miejsc pracy
16. wzywa państwa członkowskie do wsparcia inicjatyw, które ułatwiają rozwój sektorów o największym potencjale w zakresie zatrudnienia, zwłaszcza w przypadku przechodzenia na zrównoważoną gospodarkę (zielone miejsca pracy), służby zdrowia i usług socjalnych (białe zawody) i gospodarki cyfrowej;
17. wzywa państwa członkowskie do poprawienia otoczenia przyjaznego przedsiębiorstwom, zwłaszcza MŚP, a w szczególności do promowania rozpoczynania działalności gospodarczej oraz pomocy istniejącym MŚP w tworzeniu miejsc pracy;
18. zwraca się do Rady Europejskiej o zintensyfikowanie wysiłków zmierzających do poprawy funkcjonowania jednolitego rynku, wzmocnienie gospodarki cyfrowej oraz skoncentrowanie się na inteligentnej regulacji przyczyniającej się do zmniejszenia zbędnej biurokracji;
19. wzywa państwa członkowskie do zwiększenia zakresu i skuteczności publicznych służb zatrudnienia oraz przyjęcia skutecznych aktywnych polityk dotyczących rynku pracy – w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi – wzajemnie wspieranych przez zachęty aktywizujące, takie jak programy typu „praca zamiast zasiłku” oraz odpowiednie systemy świadczeń w celu utrzymania możliwości zatrudnienia, wsparcia w powrocie do pracy i zapewnienia godnych warunków życia;
20. wzywa państwa członkowskie do wsparcia i stworzenia warunków elastyczniejszej organizacji pracy, zwłaszcza dla osób starszych i młodszych, oraz do promowania mobilności pracowników; podkreśla znaczenie zwiększenia wydajności i skuteczności pracy w UE w celu przywrócenia konkurencyjności Europy;
21. wzywa państwa członkowskie do pełnego wykorzystania funduszy strukturalnych w celu zwiększenia zatrudnienia oraz skutecznego zwalczania strukturalnego i długoterminowego bezrobocia; uważa, że Komisja powinna udzielić państwom członkowskim dalszej pomocy i dalszych wskazówek na potrzeby osiągnięcia tego celu, zwłaszcza w czasach recesji i w świetle wyzwań społecznych;
22. uważa, że główny cel strategii „Europa 2020” dotyczący stopy zatrudnienia można osiągnąć wyłącznie pod warunkiem znacznego zwiększenia udziału kobiet w rynku pracy; wzywa Komisję do zapewnienia silniejszego wsparcia dla państw członkowskich, które powinny dążyć do stworzenia niezbędnych warunków sprzyjających wyższemu poziomowi zatrudnienia wśród kobiet, takich jak przystępna cenowo opieka i opieka nad dziećmi, odpowiednie programy urlopów macierzyńskich, ojcowskich i rodzicielskich oraz elastyczne godziny pracy i miejsca pracy;
23. zwraca się do Rady Europejskiej o dokonanie oceny skuteczności swoich zaleceń politycznych w kontekście wsparcia aktywności zawodowej wszystkich osób dorosłych w gospodarstwie domowym, oferowania pensji wystarczającej na godne życie oraz ułatwiania awansowania osobom „uwięzionym” na nisko opłacanych lub niepewnych stanowiskach, gdyż są to trzy mechanizmy, które mogą przyczynić się do zmniejszenia ubóstwa wśród osób pracujących; wzywa państwa członkowskie do zwalczania ubóstwa wśród osób pracujących poprzez realizację takiej polityki rynku pracy, która dąży do zapewnienia osobom pracującym pensji wystarczającej na utrzymanie;
24. wzywa Komisję do wykorzystywania danych z podziałem na płeć w swoich sprawozdaniach z postępów;
25. wzywa państwa członkowskie do dalszego uznawania faktu, że starsi pracownicy przynoszą prawdziwą wartość dodaną przedsiębiorstwom, w których są zatrudnieni, oraz do utworzenia warunków pracy przyjaznych dla starszych pracowników, co umożliwi im udział w rynku pracy i pozostanie na nim, jeżeli się na to zdecydują; wzywa państwa członkowskie do uczynienia tego poprzez walkę z dyskryminacją ze względu na wiek, zastąpienie zachęt do opuszczenia rynku pracy przez starszych pracowników zachętami sprzyjającymi integrującemu rynkowi pracy oraz dostosowanie warunków pracy do potrzeb starszych pracowników, na przykład wprowadzenie prawa do elastycznych godzin pracy i elastycznego miejsca pracy, prawa do szkolenia i prawa do elastycznego przejścia na emeryturę, zapewniając adekwatność świadczeń emerytalnych dla wszystkich; uważa, że wspieranie zdrowia w miejscu pracy powinno zapewniać aktywne starzenie się podczas życia zawodowego i po jego zakończeniu;
26. wzywa państwa członkowskie do zapewnienia równego traktowania osobom zatrudnionym na czas określony lub w niepełnym wymiarze godzin, także w odniesieniu do zwolnień i płacy w zgodzie z pierwotnym i wtórnym prawodawstwem UE, oraz do zapewnienia tym pracownikom oraz osobom pracującym na własny rachunek odpowiedniej ochrony socjalnej i dostępu do szkolenia i uczenia się przez całe życie oraz określenia warunków ramowych umożliwiających im rozwijanie kariery zawodowej; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia umów ramowych o pracy w niepełnym wymiarze godzin i pracy na czas określony oraz do skutecznego wdrożenia dyrektywy ustanawiającej warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy;
27. uważa, że reformy niezbędne na rynku pracy, których celem jest zwiększenie wydajności i konkurencyjności, należy wdrożyć w sposób zapewniający sprawiedliwość społeczną oraz promujący jakość pracy, przy jednoczesnym poszanowaniu krajowych tradycji dialogu społecznego;
28. wzywa państwa członkowskie do podjęcia działań zmierzających do zwiększenia mobilności na rynkach pracy oraz usunięcia wszystkich istniejących przeszkód prawnych i administracyjnych utrudniających swobodny przepływ pracowników na terytorium Unii Europejskiej;
29. zwraca się do Rady Europejskiej o ustanowienie podatku od transakcji finansowych w celu wzmocnienia tworzenia trwałych miejsc pracy;
30. wyraża ubolewanie z powodu niewystarczających wysiłków podjętych w celu wdrożenia zasady uwzględniania aspektu płci w ramach priorytetowych celów rocznej analizy wzrostu gospodarczego, mimo że europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020) zobowiązał Komisję do włączenia perspektywy równości płci do rocznej analizy wzrostu gospodarczego; zwraca się do Rady Europejskiej o dopilnowanie, aby w wytycznych politycznych uwzględniona została kwestia nierówności płci; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia uwzględniania aspektu płci przy opracowaniu krajowych programów reform; wzywa Komisję do zajęcia się kwestią wydania zaleceń dla poszczególnych państw w przypadku, gdyby państwa członkowskie nie uwzględniły wymiaru płci;
Inwestycje w kształcenie i szkolenie
31. wzywa państwa członkowskie do dostosowania i zwiększenia inwestycji w kształcenie, szkolenie, promowanie umiejętności z zakresu przedsiębiorczości i uczenia się przez całe życie wśród wszystkich grup wiekowych nie tylko za pomocą formalnego uczenia się, lecz także poprzez rozwój uczenia się nieformalnego i pozaformalnego, co prowadzi do zwiększenia potencjału wzrostu, oraz przestrzega przed długoterminowymi społecznymi i gospodarczymi kosztami ograniczania budżetów przeznaczonych na edukację;
32. wzywa UE i państwa członkowskie do zaradzenia rozbieżnościom i niedoborom umiejętności oraz zwiększenia synergii między uniwersytetami, instytucjami szkoleniowymi, organizacjami młodzieżowymi i przedsiębiorstwami poprzez lepsze przewidywanie zapotrzebowania na umiejętności, dostosowanie systemów edukacji i szkolenia do potrzeb rynku pracy oraz wyposażenie siły roboczej w nowe umiejętności w celu zwalczania bezrobocia strukturalnego i przygotowania siły roboczej do przejścia na inteligentną i zrównoważoną gospodarkę sprzyjającą włączeniu społecznemu;
33. nalega, by państwa członkowskie nie dopuściły do sytuacji, w której środki oszczędnościowe przeszkodziłyby w realizacji strategii politycznych sprzyjających wzrostowi, oraz by potraktowały priorytetowo wydatki sprzyjające wzrostowi w takich dziedzinach jak kształcenie, uczenie się przez całe życie, badania i innowacje, co jednocześnie zapewni skuteczność tych wydatków;
34. przypomina, że w swojej inicjatywie przewodniej „Mobilna młodzież” Komisja obiecała, że zaproponuje ramy jakości dla staży, i wzywa ją do ich niezwłocznego przedstawienia;
35. zachęca do energicznego wdrożenia krajowych ram kwalifikacji jako narzędzi promujących rozwój uczenia się przez całe życie;
36. zachęca Komisję, państwa członkowskie i pracodawców do zwiększania możliwości zatrudnienia kobiet w sektorach związanych z nowymi technologiami w celu wzmocnienia sektora nowoczesnych technologii zgodnie z celami strategii „Europa 2020”;
Walka z ubóstwem, wspieranie włączenia społecznego i jakość usług publicznych
37. podkreśla fakt, że zgodnie z Eurobarometrem z listopada 2011 r. 49% obywateli europejskich uznało zwalczanie ubóstwa i wykluczenia społecznego za priorytetowe obszary polityki, którymi powinien zająć się Parlament Europejski, co oznacza, że problem ten zajął pierwsze miejsce, wyprzedzając koordynację polityki gospodarczej, budżetowej i podatkowej;
38. wzywa państwa członkowskie do zwiększenia adekwatności i skuteczności systemów zabezpieczenia społecznego, w tym dostępu do systemów emerytalnych charakteryzujących się należytym podejściem do równości płci, oraz do dopilnowania, by nadal funkcjonowały one jako zabezpieczenia przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym;
39. wzywa państwa członkowskie do realizacji strategii aktywnego włączenia oraz wdrożenia odpowiednich i przystępnych cenowo, wysokiej jakości usług, odpowiedniego wsparcia na rzecz zapewnienia minimalnego dochodu i zintegrowanych podejść do wysokiej jakości zatrudnienia, aby zapobiec marginalizacji grup o niskich dochodach i grup znajdujących się w trudnym położeniu;
40. wzywa Komisję i państwa członkowskie do postępowania zgodnie z apelem Komitetu Ochrony Socjalnej o sporządzenie, na podstawie wspólnych celów OMK w polityce społecznej, uczestniczących krajowych sprawozdań społecznych w celu wzmocnienia krajowych programów reform określających wielowymiarowe rozwiązania problemu ubóstwa, promujące dostęp do praw, zasobów i usług;
41. wzywa państwa członkowskie i Komisję do wprowadzenia, wdrożenia i egzekwowania skutecznych środków antydyskryminacyjnych; wzywa Komisję do zajęcia się brakiem postępów w zakresie wdrażania i egzekwowania środków antydyskryminacyjnych określonych w zaleceniach specyficznych dla poszczególnych państw;
42. wzywa państwa członkowskie do określenia w krajowych programach reform sposobu wykorzystania funduszy UE na wsparcie krajowych celów w zakresie walki z ubóstwem oraz innych celów w zakresie ochrony socjalnej, zatrudnienia i kształcenia, które zapewniają osiągnięcie celów związanych ze strategią „Europa 2020”;
43. ostrzega, że reformy emerytalne, które są przedmiotem zachęt określonych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, nie są w stanie po prostu wyrównać wieku emerytalnego w celu zmniejszenia deficytów, lecz, wręcz przeciwnie, muszą uwzględniać lata pracy, a ich zakres musi być powszechny, co powinno się przyczynić do zmniejszenia ubóstwa wśród osób starszych bez zagrażania państwowym systemom emerytalnym;
44. wzywa UE i państwa członkowskie do dopilnowania, aby wszelkie reformy systemów opieki zdrowotnej koncentrowały się na poprawie jakości oraz zapewnieniu odpowiedniości, przystępności i powszechnego dostępu;
45. jest zaniepokojony społecznym wpływem kryzysu na ubóstwo wśród kobiet; wzywa państwa członkowskie i Komisję do dopilnowania, aby konsolidacja fiskalna była zgodna z wymiarem społecznym strategii „Europa 2020” oraz z wytycznymi dotyczącymi zatrudnienia; wzywa Komisję do dokonania również oceny wpływu środków oszczędnościowych na równouprawnienie płci oraz poziom zatrudnienia kobiet;
46. wzywa Komisję do przeprowadzenia analizy z perspektywy płci oraz uwzględnienia aspektu płci w odniesieniu do wpływu reform emerytalnych na życie kobiet w UE w celu indywidualizacji praw emerytalnych, zabezpieczenia społecznego i systemów podatkowych;
Konieczność podjęcia dodatkowych wysiłków w celu wzmocnienia systemu sprawowania rządów, zwiększenia zaangażowania i legitymacji demokratycznej
47. jest zaniepokojony tym, że Parlament Europejski i parlamenty krajowe nadal odgrywają ograniczoną rolę w europejskim semestrze; ubolewa nad tym, że wytyczne polityczne określone w rozpoczętej przez Komisję rocznej analizie wzrostu gospodarczego, które mają zostać zatwierdzone przez Radę Europejską, są ustalane bez udziału Parlamentu, w związku z czym brakuje im legitymacji demokratycznej;
48. zwraca uwagę, że pięć państw członkowskich, które posiadają obecnie protokoły ustaleń z Komisją, MFW i EBC, nie otrzymało w lipcu 2011 r. dotyczących ich zaleceń; wzywa Komisję do zadbania o to, by wykonywanie protokołu ustaleń odbywało się w pełnej zgodności z osiąganiem celów strategii „Europa 2020” dotyczących zwiększenia zatrudnienia i ograniczenia ubóstwa; ponownie staje na stanowisku, że Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) powinna być zaangażowana w programy Komisja-MFW-EBC dotyczące pomocy finansowej; zwraca się do Rady Europejskiej o zapewnienie zainteresowanym państwom członkowskim niezbędnych zachęt budżetowych dla dokonywania inwestycji w tworzenie trwałych miejsc pracy, edukację i szkolenia oraz zmniejszanie ubóstwa, aby ułatwić im wniesienie wkładu w osiągnięcie kluczowych celów UE w tych obszarach;
49. wzywa państwa członkowskie, w świetle najgorszego jak dotąd kryzysu gospodarczego w Unii Europejskiej, do bezzwłocznego wdrożenia koniecznych krajowych programów reform;
50. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.
UZASADNIENIE
Kontekst niniejszego sprawozdania
Dnia 23 listopada 2011 r.
Komisja przedstawiła roczną analizę wzrostu gospodarczego na 2012 r.
(COM(2011) 815), która rozpoczyna drugi europejski semestr w zakresie zarządzania gospodarczego.
Określa ona działania, które Komisja uważa za priorytetowe w kolejnych 12 miesiącach w zakresie polityki budżetowej, gospodarczej, polityki zatrudnienia i polityki społecznej oraz reform.
W tych ramach w rocznej analizie wzrostu gospodarczego postuluje się skoncentrowanie krajowych i unijnych wysiłków na pięciu priorytetach w obszarach polityki budżetowej, stabilizacji sektora finansowego, wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, skutków kryzysu w wymiarze społecznym i zatrudnienia oraz administracji publicznej.
Roczną analizę wzrostu gospodarczego oraz główne postulaty określono w czterech załącznikach: (1) sprawozdaniu z postępów w realizacji strategii „Europa 2020”, (2) sprawozdaniu makroekonomicznym, (3) sprawozdaniu w sprawie zatrudnienia oraz (4) sprawozdaniu dotyczącym polityk podatkowych.
Komisja EMPL postanowiła wystąpić o zgodę na sporządzenie sprawozdania z własnej inicjatywy, aby omówić aspekty dotyczące zatrudnienia i aspekty społeczne rocznej analizy wzrostu gospodarczego.
Sprawozdanie to umożliwi Parlamentowi wyrażenie poglądów na temat sytuacji w zakresie zatrudnienia i sytuacji społecznej w UE, postępów w osiągnięciu celów strategii „Europa 2020” dotyczących zatrudnienia i jej celów społecznych oraz powiązanych priorytetów przedstawionych w pakiecie Komisji.
Ponadto sprawozdanie to wynika ze zobowiązania, które Parlament podjął w swoim sprawozdaniu w sprawie europejskiego okresu oceny koordynacji polityki gospodarczej, przygotowanym przez Komisję Gospodarczą i Monetarną (sprawozdawczyni: Pervenche Berès) z udziałem Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych jako zaangażowanej komisji (sprawozdawca komisji opiniodawczej: Olle Ludvigsson) i przyjętym dnia 1 grudnia 2011 r.
Jak przewidziano w sprawozdaniu Pervenche Berès, to nowe sprawozdanie pozwoli Parlamentowi na aktywne przyczynienie się do realizacji strategii „Europa 2020” w jej aspektach dotyczących zatrudnienia i aspektach społecznych oraz na wniesienie wkładu w semestr europejski z myślą o wiosennym posiedzeniu Rady Europejskiej.
Biorąc pod uwagę stosunkowo niewielką rolę Parlamentu w procesie związanym z semestrem europejskim, ze względu na wyłącznie traktatowe prawo do wyrażenia opinii w sprawie rocznych propozycji Komisji na temat wytycznych dotyczących zatrudnienia, oraz biorąc pod uwagę znaczenie, które wielokrotnie przypisywał on kwestii zwiększenia legitymacji, odpowiedzialności demokratycznej i poczucia odpowiedzialności za ten proces, niniejsze sprawozdanie należy zatem uznać za przejaw aktywnej roli Parlamentu w procesie związanym z semestrem europejskim.
Aby zapewnić legitymację demokratyczną, Rada Europejska oraz Rada w różnym składzie powinny uwzględnić rezultaty sprawozdania w wytycznych politycznych.
Biorąc pod uwagę wyjątkowo napięty kalendarz, sprawozdawczyni chciałaby również podkreślić konieczność nadania kierunku i priorytetowego charakteru głównym postulatom, które należy zrealizować, oraz zamiar utworzenia struktury określonej w sprawozdaniu Pervenche Berès w przypadku udziału Parlamentu Europejskiego w semestrze europejskim.
Aby uniknąć powtórzeń, niniejsze sprawozdanie będzie koncentrować się na treści wytycznych politycznych dotyczących aspektów społecznych i zatrudnienia zawartych w rocznej analizie wzrostu gospodarczego zamiast na procesie związanym z europejskim semestrem.
Sprawozdawczyni chciałaby podkreślić, że obecna procedura międzyinstytucjonalna i obecna forma rocznej analizy wzrostu gospodarczego nie umożliwiają Parlamentowi proponowania konkretnych poprawek do wytycznych politycznych przedstawionych w komunikacie Komisji i załącznikach do niego.
Jest to poważna wada z punktu widzenia demokracji i przejrzystości.
W związku z tym sprawozdawczyni proponuje zwrócenie się do Komisji o przedstawienie wytycznych politycznych na następny rok w sposób umożliwiający Parlamentowi wprowadzenie poprawek do tekstu przed jego zatwierdzeniem przez Radę Europejską.
Ocena rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2012 r.
Kryzys finansowy, po którym nastąpił kryzys długu państwowego, oraz kryzys społeczny w Unii Europejskiej bardzo wyraźnie pokazały, że UE potrzebuje silniejszego europejskiego zarządzania gospodarczego, aby zapobiec sytuacji, w której znaczny deficyt budżetowy i zaburzenia równowagi makroekonomicznej zagroziłyby euro i gospodarce europejskiej.
Koordynacja polityki gospodarczej w ramach europejskiego semestru łączy monitorowanie postępów w osiąganiu celów strategii „UE 2020” i koordynację za pomocą zmienionych procesów nadzoru gospodarczego określonych w pakiecie sześciu wniosków ustawodawczych, którego przyjęcie uzgodniono we wrześniu 2011 r.
Stanowi ona istotne narzędzie służące do radzenia sobie z niektórymi strukturalnymi przyczynami obecnego kryzysu i zapewniające osiągnięcie postępów pod względem inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu w Europie.
W kontekście kryzysu zadłużenia w pierwszym europejskim semestrze jako bezwzględny priorytet określono konsolidację fiskalną.
Od samego początku był on dominującym elementem w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2011 r. oraz w zaleceniach dla poszczególnych krajów pod koniec semestru.
Wytyczne polityczne określone w europejskim semestrze nie objęły całego zbioru głównych celów strategii „UE 2020”.
Zdecydowana koncentracja na oszczędnościach doprowadziła do niespójnego podejścia, w którym do stabilności budżetowej i makroekonomicznej dążono bez odpowiedniego uwzględnienia głównych celów strategii „UE 2020” dotyczących spraw społecznych, zatrudnienia i edukacji.
Ponadto Komisja nie uwzględniła właściwie ani nie skorygowała problemu braku ambicji w planach krajowych służących do osiągnięcia celów strategii „UE 2020” wyrażonych w krajowych programach reform.
W związku z tym UE znajduje się w sytuacji, w której suma zobowiązań krajowych nawet w teorii nie jest wystarczająca, aby zrealizować strategię „UE 2020”.
Pomimo powszechnej krytyki podejścia Komisji przyjętego w pierwszym semestrze europejskim tegoroczna analiza wzrostu gospodarczego ponownie określa priorytety, które nie przyczyniają się w sposób wyważony do osiągnięcia celów strategii „UE 2020” w dziedzinie zatrudnienia i spraw społecznych.
Sprawozdawczyni szacuje, że podejście to zagraża trwałemu ożywieniu gospodarczemu po kryzysie oraz osiągnięciu konkretnych postępów w zakresie inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu w Unii Europejskiej.
Przede wszystkim pierwszy priorytet, którym jest konsolidacja fiskalna sprzyjająca wzrostowi gospodarczemu, jest sprzeczny z głównym celem dotyczącym zwiększenia poziomu zatrudnienia.
Chociaż konsolidacja fiskalna jest niezbędna w wielu państwach członkowskich, wytyczne polityczne ukierunkowane na ogólną intensyfikację środków oszczędnościowych nie są zgodne z celem ożywienia gospodarczego w UE, które sprzyjałoby tworzeniu miejsc pracy.
Sprawozdawczyni proponuje zwrócenie się do Rady Europejskiej o zapewnienie swobody budżetowej i zachęt budżetowych do dokonywania inwestycji w tworzenie trwałych miejsc pracy.
Należy nakłonić państwa członkowskie posiadające nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących do pomocy w zmniejszeniu zaburzeń równowagi makroekonomicznej poprzez zwiększenie popytu wewnętrznego, aby zapobiec spirali recesji szkodliwej dla wzrostu zatrudnienia, która uniemożliwia osiągnięcie celu zatrudnienia kobiet i mężczyzn na poziomie 75%.
Po drugie, dodatkowe środki dotyczące konsolidacji fiskalnej stanowią niebezpieczeństwo dla osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym.
Chociaż we wspólnym sprawozdaniu w sprawie zatrudnienia słusznie podkreślono konieczność zadbania o ochronę grup szczególnie wrażliwych i najsilniej dotkniętych kryzysem przed efektami redystrybucji kryzysu gospodarczego i planów konsolidacji fiskalnej, postulat ten nie znalazł odzwierciedlenia w pierwszym priorytecie dotyczącym konsolidacji fiskalnej w głównym dokumencie rocznej analizy wzrostu gospodarczego.
W związku z tym sprawozdawczyni proponowałaby zwrócenie uwagi na znaczenie art. 9 TFUE oraz zaapelowanie o adekwatność i skuteczność systemów zabezpieczenia społecznego, aby zadbać o to, by automatyczne stabilizatory społeczne funkcjonowały jako zabezpieczenia przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym.
Sprawozdawczyni pozytywnie oceniłaby jednak uwzględnienie w pięciu priorytetach rocznej analizy wzrostu gospodarczego problemu społecznych konsekwencji kryzysu, ponieważ w ubiegłorocznym komunikacie wytyczne polityczne dotyczące walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym nie zostały wcale ujęte.
Po trzecie, sprawozdawczyni chciałaby wyrazić zaniepokojenie w związku z tym, że wytyczne polityczne dotyczące problemu bezrobocia nie łączą się z wytycznymi dotyczącymi wprowadzenia niezbędnych warunków sprzyjających zwiększeniu udziału w rynku pracy.
Kwestia braku miejsc pracy o dostatecznie wysokiej jakości, zapewniających godziwe zarobki, oraz odpowiednich jakościowo warunków pracy powinna zostać uwzględniona w środkach mających na celu zwiększenie zachęt do pracy.
Sprawozdawczyni chciałaby podkreślić, że wymiar płci ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia głównych celów strategii „UE 2020”, ponieważ kobiety stanowią największą rezerwę jeszcze niewykorzystanej siły roboczej i stanowią większość osób żyjących w UE w ubóstwie.
Środki mające zapewnić możliwość godzenia pracy i opieki powinny zatem być częścią priorytetów określonych w wytycznych politycznych w europejskim semestrze w 2012 r.
Ponadto kryzys wywarł szczególnie dramatyczny wpływ na sytuację młodych osób usiłujących znaleźć stałe zatrudnienie.
Bezrobocie wśród młodych osób wynosi ponad 20%, a w niektórych państwach członkowskich – ponad 40%.
W latach 2008–2010 ogólna liczba bezrobotnych młodych ludzi w UE wzrosła o jeden milion.
Odsetek osób w wieku 15–24 lat, które nie uczą się ani nie pracują (NEET), wzrósł w tym samym okresie o 2 punkty procentowe.
Chociaż w rocznej analizie wzrostu gospodarczego słusznie wskazano zatrudnienie młodych osób jako priorytet, sprawozdawczyni jest zaniepokojona jakością miejsc pracy, staży i praktyk zawodowych, które zaproponowano w wytycznych politycznych Komisji.
Sprawozdawczyni chciałaby, aby istotną częścią wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia młodych osób stała się walka z niepewną pracą tych osób.
Sprawozdawczyni proponuje również, aby przypomnieć Komisji o inicjatywie przewodniej „Mobilna młodzież”, w której obiecała ona, że zaproponuje ramy jakości dla staży.
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
26.1.2012
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
35
2
2
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Regina Bastos, Edit Bauer, Heinz K. Becker, Pervenche Berès, Vilija Blinkevičiūtė, Philippe Boulland, Alejandro Cercas, Ole Christensen, Marije Cornelissen, Frédéric Daerden, Karima Delli, Sari Essayah, Marian Harkin, Roger Helmer, Danuta Jazłowiecka, Martin Kastler, Jean Lambert, Patrick Le Hyaric, Veronica Lope Fontagné, Olle Ludvigsson, Elizabeth Lynne, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Csaba Őry, Siiri Oviir, Rovana Plumb, Konstantinos Poupakis, Sylvana Rapti, Licia Ronzulli, Elisabeth Schroedter, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Traian Ungureanu
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Georges Bach, Ramona Nicole Mănescu, Anthea McIntyre
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Thomas Händel, Kent Johansson, Gesine Meissner, Norbert Neuser
