A7-0360/2010
7.12.2010
*
SPRAWOZDANIE
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego w życie wzmocnioną współpracę w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
(COM(2010)0105 – C7‑0315/2010 – 2010/0067(CNS))
Komisja Prawna
Sprawozdawca:
Tadeusz Zwiefka
PE 450.583v02-00
Objaśnienie używanych znaków
* Procedura konsultacji
*** Procedura zgody
***I Zwykła procedura ustawodawcza (pierwsze czytanie)
***II Zwykła procedura ustawodawcza (drugie czytanie)
***III Zwykła procedura ustawodawcza (trzecie czytanie)
(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej w projekcie aktu.)
Poprawki do projektu aktu
W poprawkach Parlamentu zmiany do projektu aktu zaznacza się wytłuszczonym drukiem i kursywą .
Oznakowanie zwykłą kursywą jest wskazówką dla służb technicznych dotyczącą propozycji korekty elementów projektu aktu w celu ustalenia tekstu końcowego (np. elementów w oczywisty sposób błędnych lub pominiętych w danej wersji językowej).
Sugestie korekty wymagają zgody właściwych służb technicznych.
W poprawkach do aktów istniejących trzecia i czwarta linijka w nagłówku poprawki w projekcie aktu zawiera, odpowiednio, odniesienie do istniejącego aktu i postanowienia tego aktu, które ulega zmianie.
Fragmenty przepisu aktu istniejącego, do którego Parlament wprowadza zmiany, a który nie został zmieniony w projekcie aktu, zaznacza się wytłuszczonym drukiem .
Ewentualne skreślenia w obrębie takich fragmentów zaznaczane są w sposób następujący: [...] .
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO....................5
UZASADNIENIE......................................................................................................................33
OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 36
OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia ..........................................52
PROCEDURA...........................................................................................................................61
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego w życie wzmocnioną współpracę w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
( COM(2010)0105 – C7‑0102/2010 – 2010/0067(CNS) )
(Specjalna procedura ustawodawcza – procedura konsultacji – wzmocniona współpraca)
Parlament Europejski,
– uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie ( COM(2010)0105 ),
– uwzględniając art. 81 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którym Rada skonsultowała się z Parlamentem ( C7–0102/2010 ),
– uwzględniając swoje stanowisko z dnia 16 czerwca 2010 r.
Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0216 . , w którym wyraził zgodę na projekt decyzji Rady upoważniającej do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji,
- uwzględniając decyzję 2010/405/UE Rady z dnia 12 lipca 2010 r. w sprawie upoważnienia do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji
Dz.U. L 189 z 22.7.2010, s. 12. ,
– uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 lipca 2010 r.,
- uwzględniając art. 55 i art. 74 octies ust. 3 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia ( A7–0360/2010 ),
1. zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;
2. zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;
3. wzywa Komisję do przedłożenia wniosku dotyczącego zmiany rozporządzenia (WE) nr 2201/2003 ograniczającej się do dodania w trybie pilnym klauzuli o właściwości wyłącznej przed zapowiedzianym ogólnym przeglądem przedmiotowego rozporządzenia;
4. zwraca się do Rady o poinformowanie go w przypadku uznania za stosowne odejścia od tekstu przyjętego przez Parlament;
5. zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia znaczących zmian do wniosku Komisji;
6. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom państw członkowskich.
Poprawka
1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Odniesienie 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
uwzględniając decyzję […] Rady z dnia [...] upoważniającą do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawej 7 ,
Uwzględniając decyzję 2010/405/UE Rady z dnia 12 lipca 2010 r. upoważniającą do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej 1 ,
____________________
7 Dz.U. L […] z […] , s. […] .
____________________
1 Dz.U. L 189 z 22.7.2010 , s. 12 .
Poprawka
2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 1 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(1) Unia postawiła sobie za cel utrzymanie i dalszy rozwój przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w obrębie której zapewniony jest swobodny przepływ osób.
W celu stopniowego tworzenia tej przestrzeni, Unia powinna przyjąć środki w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych mających skutki transgraniczne.
(1) Unia postawiła sobie za cel utrzymanie i dalszy rozwój przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w obrębie której zapewniony jest swobodny przepływ osób.
W celu stopniowego tworzenia tej przestrzeni, Unia ma przyjąć środki w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych mających skutki transgraniczne , zwłaszcza kiedy jest to konieczne dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego .
Poprawka
3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 2 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(2) Zgodnie z art. 81 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej środki dotyczące prawa rodzinnego mające skutki transgraniczne są ustanawiane przez Radę .
(2) Zgodnie z art. 81 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przedmiotowe środki mają obejmować środki służące zapewnieniu zgodności norm mających zastosowanie w państwach członkowskich w przypadku kolizji przepisów .
Poprawka
4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 6 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(6) Bułgaria, Grecja, Hiszpania, Francja, Włochy, Luksemburg, Węgry, Austria, Rumunia i Słowenia zwróciły się następnie do Komisji informując, że mają zamiar ustanowić między sobą wzmocnioną współpracę w dziedzinie prawa właściwego w sprawach małżeńskich i wzywając Komisję do przedłożenia Radzie wniosku w tej sprawie .
(6) Belgia , Bułgaria, Niemcy , Grecja, Hiszpania, Francja, Włochy, Łotwa , Luksemburg, Węgry, Malta , Austria, Portugalia , Rumunia i Słowenia zwróciły się następnie do Komisji informując, że mają zamiar ustanowić między sobą wzmocnioną współpracę w dziedzinie prawa właściwego w sprawach małżeńskich.
W dniu 3 marca 2010 r.
Grecja wycofała swój wniosek.
Poprawka
5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 7 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(7) Rada przyjęła dnia […] decyzję [...] upoważniającą do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawej ,
(7) Rada przyjęła dnia 12 lipca 2010 r. decyzję 2010/405/UE upoważniającą do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej .
Poprawka
6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 8 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(8) Zgodnie z art. 328 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, od chwili ustanowienia wzmocnionej współpracy pozostaje ona otwarta dla wszystkich państw członkowskich pod warunkiem spełnienia ewentualnych warunków uczestnictwa określonych w decyzji upoważniającej.
Państwa członkowskie mogą przystąpić do współpracy także w dowolnym innym momencie, o ile, poza spełnieniem wyżej wymienionych warunków, będą również przestrzegać aktów już przyjętych w ramach tej współpracy.
(8) Zgodnie z art. 328 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, od chwili ustanowienia wzmocnionej współpracy pozostaje ona otwarta dla wszystkich państw członkowskich pod warunkiem spełnienia ewentualnych warunków uczestnictwa określonych w decyzji upoważniającej.
Państwa członkowskie mogą przystąpić do współpracy także w dowolnym innym momencie, o ile, poza spełnieniem wyżej wymienionych warunków, będą również przestrzegać aktów już przyjętych w ramach tej współpracy.
Komisja i państwa członkowskie uczestniczące we wzmocnionej współpracy powinny zapewniać wsparcie dla uczestnictwa w niej możliwie największej liczby państw członkowskich.
Niniejsze rozporządzenie powinno wiązać w całości i być bezpośrednio stosowane jedynie w uczestniczących państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.
Poprawka
7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 9 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(9a) Zakres merytoryczny i część normatywna niniejszego rozporządzenia powinny być zgodne z rozporządzeniem (WE) nr 2201/2003.
Nie powinno to jednak mieć zastosowania do unieważnienia małżeństwa.
Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie jedynie do rozwiązania lub rozluźnienia związku małżeńskiego.
Do przyczyn rozwodu i separacji prawnej zastosowanie powinno mieć prawo określone na podstawie norm kolizyjnych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.
Kwestie wstępne dotyczące zagadnień takich jak zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych oraz ważność małżeństwa, a także spraw takich jak wpływ rozwodu lub separacji prawnej na własność, nazwisko, odpowiedzialność rodzicielską, obowiązki alimentacyjne lub wszelkie inne środki pomocnicze powinny być rozstrzygane na podstawie norm kolizyjnych mających zastosowanie w danym uczestniczącym państwie członkowskim.
Poprawka
8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 10 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(10) W celu ograniczenia terytorialnego zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, należy określić państwa członkowskie, które uczestniczą we wzmocnionej współpracy.
(10) W celu ograniczenia terytorialnego zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, należy zgodnie z art. 1 ust. 2 określić państwa członkowskie, które uczestniczą we wzmocnionej współpracy.
Poprawka
9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 10 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(10a) Niniejsze rozporządzenie powinno mieć charakter uniwersalny, w tym sensie, że jednolite normy kolizyjne w nim określone mogą służyć wyznaczeniu zarówno prawa uczestniczącego państwa członkowskiego, jak i prawa nieuczestniczącego państwa członkowskiego lub prawa państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej.
Poprawka
10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 11 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(11) Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie niezależnie od charakteru sądu lub trybunału rozpatrującego sprawę.
(11) Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie niezależnie od charakteru sądu lub trybunału rozpatrującego sprawę.
W stosownym przypadku sprawa powinna zostać rozpatrzona przez sąd zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2201/2003.
Poprawka
11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 12 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(12) Aby małżonkowie mieli możliwość wyboru prawa właściwego, z którym mają ścisły związek, lub, w przypadku niedokonania wyboru, aby prawo to stosowało się do ich rozwodu lub separacji prawnej, powinno ono mieć zastosowanie, nawet jeśli nie jest to prawo uczestniczącego państwa członkowskiego.
W przypadkach wyznaczenia prawa innego państwa członkowskiego, sieć utworzona na mocy decyzji 2001/470/WE Rady z dnia 28 maja 2001 r. ustanawiającej europejską sieć sądową w sprawach cywilnych i handlowych 10 może dostarczyć sądom informacje na temat treści prawa obcego.
(12) Aby małżonkowie mieli możliwość wyboru prawa właściwego, z którym mają ścisły związek, lub, w przypadku niedokonania wyboru, aby prawo to stosowało się do ich rozwodu lub separacji prawnej, powinno ono mieć zastosowanie, nawet jeśli nie jest to prawo uczestniczącego państwa członkowskiego.
W przypadkach wyznaczenia prawa innego państwa członkowskiego, sieć utworzona na mocy decyzji 2001/470/WE Rady z dnia 28 maja 2001 r. ustanawiającej europejską sieć sądową w sprawach cywilnych i handlowych 1 , zmienionej decyzją nr 568/2009/WE z dnia 18 czerwca 2009 r.2, mogłaby dostarczyć sądom informacje na temat treści prawa obcego.
____________________
10 Dz.U. L 174 z 27.6.2001, s. 25.
____________________
1 Dz.U. L 174 z 27.6.2001, s. 25.
2 Dz.U. L 168 z 30.6.2009, s. 35.
Poprawka
12
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 13 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(13) Większa mobilność obywateli wymaga, z jednej strony, większej elastyczności i, z drugiej strony, większej pewności prawnej.
Aby osiągnąć ten cel, niniejsze rozporządzenie powinno zwiększyć autonomię stron w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej, dając im pewne możliwości wyboru prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej.
Taka możliwość nie powinna obejmować unieważnienia małżeństwa, jako że jest ono ściśle związane z ważnością małżeństwa, w którym to przypadku autonomia stron nie jest właściwa.
(13) Większa mobilność obywateli wymaga, z jednej strony, większej elastyczności i, z drugiej strony, większej pewności prawnej.
Aby osiągnąć ten cel, niniejsze rozporządzenie powinno zwiększyć autonomię stron w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej, dając im pewne możliwości wyboru prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej.
Poprawka
13
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 14 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(14) Małżonkowie powinni mieć możliwość wyboru jako prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej prawa państwa, z którym mają szczególny związek, lub prawa miejsca siedziby sądu.
Prawo wybrane przez małżonków musi być zgodne z prawami podstawowymi określonymi w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Możliwość wyboru prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej nie powinno stać w sprzeczności z potrzebą najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka.
(14) Małżonkowie powinni mieć możliwość wyboru jako prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej prawa państwa, z którym mają szczególny związek, lub prawa miejsca siedziby sądu.
Prawo wybrane przez małżonków musi być zgodne z prawami uznanymi w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Poprawka
14
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 15 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(15) Przed wyznaczeniem prawa właściwego ważne jest, aby małżonkowie mieli dostęp do aktualnych informacji dotyczących zasadniczych aspektów prawa krajowego i Unii oraz postępowań w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej.
Aby zagwarantować dostęp do odpowiedniej jakości informacji Komisja aktualizuje je systematycznie w internetowym publicznym systemie informacji utworzonym na mocy decyzji Rady 2001/470/WE.
(15) Przed wyznaczeniem prawa właściwego ważne jest, aby małżonkowie mieli dostęp do aktualnych informacji dotyczących zasadniczych aspektów prawa krajowego i Unii oraz postępowań w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej.
Aby zagwarantować dostęp do odpowiedniej jakości informacji Komisja aktualizuje je systematycznie w internetowym publicznym systemie informacji utworzonym na mocy decyzji 2001/470/WE , zmienionej decyzją nr 568/2009/WE .
Poprawka
15
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 15 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(15a) Jeżeli małżonkowie nie są w stanie osiągnąć porozumienia co do wyboru prawa właściwego, powinni wszcząć postępowanie mediacyjne, przewidujące przynajmniej jedną konsultację z upoważnionym mediatorem.
Poprawka
16
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 16 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(16) Podstawową zasadą niniejszego rozporządzenia jest świadomy wybór dokonywany przez oboje małżonków.
Każdy ze współmałżonków powinien dokładnie wiedzieć, jakie są prawne i społeczne konsekwencje wyboru danego prawa właściwego.
Możliwość wyboru prawa właściwego za obopólną zgodą nie powinna naruszać praw i równości szans obojga małżonków.
W związku z tym sędziowie krajowi powinni mieć świadomość wagi świadomego wyboru obojga małżonków wobec konsekwencji prawnych zawartego porozumienia co do wyboru prawa.
(16) Podstawową zasadą niniejszego rozporządzenia jest świadomy wybór dokonywany przez małżonków.
Każdy ze współmałżonków powinien dokładnie wiedzieć, jakie są prawne i społeczne konsekwencje wyboru danego prawa właściwego.
Możliwość wyboru prawa właściwego za obopólną zgodą nie powinna naruszać praw i równości szans małżonków.
W związku z tym sędziowie w uczestniczących państwach członkowskich powinni mieć świadomość wagi świadomego wyboru małżonków wobec konsekwencji prawnych zawartego porozumienia co do wyboru prawa.
Poprawka
17
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 17 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(17) Należy także wprowadzić specjalne mechanizmy zabezpieczające gwarantujące, że małżonkowie będą świadomi konsekwencji swojego wyboru.
Porozumienie co do wyboru prawa właściwego powinno zostać przynajmniej sporządzone na piśmie, opatrzone datą i podpisane przez obie strony.
Jednakże jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu, przewiduje dodatkowe wymogi formalne, należy ich przestrzegać.
Takie formalne wymogi mogą na przykład istnieć w uczestniczącym państwie członkowskim, w którym porozumienie zostaje włączone do umowy małżeńskiej.
(17) Przepisy dotyczące ważności materialnej i formalnej powinny być określone tak, aby ułatwiać świadomy wybór dokonywany przez małżonków i aby ich zgoda była respektowana, z myślą o zapewnieniu pewności prawnej, a także lepszego dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Co do ważności formalnej – należy także wprowadzić specjalne mechanizmy zabezpieczające gwarantujące, że małżonkowie będą świadomi konsekwencji swojego wyboru.
Porozumienie co do wyboru prawa właściwego powinno zostać przynajmniej sporządzone na piśmie, opatrzone datą i podpisane przez obie strony.
Jednakże jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu w chwili zawarcia porozumienia , przewiduje dodatkowe wymogi formalne, powinno się ich przestrzegać.
Takie formalne wymogi mogą na przykład istnieć w uczestniczącym państwie członkowskim, w którym porozumienie zostaje włączone do umowy małżeńskiej.
Jeśli w chwili zawarcia porozumienia małżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu w różnych uczestniczących państwach członkowskich, które przewidują różne wymogi formalne, wystarczy przestrzegać wymogów formalnych jednego z tych państw.
Jeśli w chwili zawarcia porozumienia tylko jedno z małżonków ma zwykłe miejsce pobytu w uczestniczącym państwie członkowskim, które przewiduje dodatkowe wymogi formalne, powinno się tych wymogów przestrzegać.
Poprawka
18
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 18 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(18) Umowa wyznaczająca prawo właściwe powinna móc zostać zawarta i zmieniona najpóźniej podczas wytoczenia powództwa, a nawet podczas postępowania, jeśli prawo miejsca siedziby sądu przewiduje taką możliwość.
W tym przypadku wystarczy, jeśli takie wyznaczenie zostanie odnotowane w sądzie zgodnie z prawem miejsca siedziby sądu.
(18) Umowa wyznaczająca prawo właściwe powinna móc zostać zawarta i zmieniona najpóźniej w chwili wytoczenia powództwa, a nawet podczas postępowania, jeśli prawo miejsca siedziby sądu przewiduje taką możliwość.
W tym przypadku wystarczy, jeśli takie wyznaczenie zostanie odnotowane w sądzie zgodnie z prawem miejsca siedziby sądu.
Poprawka
19
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 19 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(19) W przypadku niedokonania wyboru prawa właściwego niniejsze rozporządzenie powinno wprowadzać zharmonizowane normy kolizyjne w oparciu o skalę kolejnych kryteriów łącznikowych opartych na istnieniu ścisłego związku między małżonkami a danym prawem, dla zapewnienia pewności prawnej i przewidywalności oraz zapobieżenia sytuacjom, w których jedno ze małżonków wnosi pozew o rozwód ubiegając współmałżonka, aby zagwarantować sobie tym samym zastosowanie do postępowania określonego systemu prawa, który uznaje za korzystniejszy do zabezpieczenia własnych interesów.
Łączniki zostały wybrane w taki sposób, aby zapewnić zastosowanie do postępowania dotyczącego rozwodu lub separacji prawnej systemu prawa, z którym małżeństwo ma ścisły związek , i są oparte w pierwszym rzędzie na prawie miejsca zwykłego pobytu małżonków .
(19) W przypadku niedokonania wyboru prawa właściwego niniejsze rozporządzenie powinno wprowadzać zharmonizowane normy kolizyjne w oparciu o skalę kolejnych kryteriów łącznikowych opartych na istnieniu ścisłego związku między małżonkami a danym prawem, dla zapewnienia pewności prawnej i przewidywalności oraz zapobieżenia sytuacjom, w których jedno ze małżonków wnosi pozew o rozwód ubiegając współmałżonka, aby zagwarantować sobie tym samym zastosowanie do postępowania określonego systemu prawa, który uznaje za korzystniejszy do zabezpieczenia własnych interesów.
Takie łączniki powinny zostać wybrane w taki sposób, aby zapewnić zastosowanie do postępowania dotyczącego rozwodu lub separacji prawnej systemu prawa, z którym małżeństwo ma ścisły związek.
Poprawka
20
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 19 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(19a) Kiedy w niniejszym rozporządzeniu mówi się o narodowości jako łączniku w odniesieniu do stosowania prawa danego państwa, kwestia sposobu postępowania w przypadku posiadania obywatelstwa więcej niż jednego państwa powinna zostać określona zgodnie z prawem krajowym, pod warunkiem że ogólne zasady Unii Europejskiej będą w pełni przestrzegane.
Poprawka
21
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 19 b preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(19b) Gdy do sądu wpływa wniosek o przekształcenie separacji prawnej w rozwód, a strony nie dokonały wyboru prawa właściwego, prawo, które miało zastosowanie w przypadku separacji prawnej, powinno mieć zastosowanie również w przypadku rozwodu.
Taka ciągłość wpłynęłaby korzystnie na przewidywalność z punktu widzenia stron oraz zwiększyłaby pewność prawa.
Jeżeli prawo zastosowane podczas separacji prawnej nie przewiduje przekształcenia separacji prawnej w rozwód, rozwód powinien odbyć się w oparciu o normy kolizyjne mające zastosowanie wtedy, gdy strony nie dokonały żadnego wyboru.
Nie powinno to uniemożliwiać małżonkom wystąpienia o rozwód na podstawie innych przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu.
Poprawka
22
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 20 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(20) W pewnych sytuacjach powinno mieć jednak zastosowanie prawo miejsca siedziby sądu, jeśli prawo właściwe nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej.
(20) W pewnych sytuacjach powinno mieć jednak zastosowanie prawo miejsca siedziby sądu, jeśli prawo właściwe nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej.
Nie powinno to jednak naruszać klauzuli porządku publicznego („ordre public”).
Poprawka
23
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 21 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(21) Względy interesu publicznego powinny w wyjątkowych okolicznościach dawać sądom uczestniczących państw członkowskich możliwość odmowy stosowania prawa obcego w danym przypadku, jeżeli byłoby to jawnie sprzeczne z porządkiem publicznym miejsca siedziby sądu.
Jednakże sądy nie powinny mieć możliwości zastosowania klauzuli porządku publicznego w celu odmowy stosowania prawa innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której byłoby to sprzeczne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności z jej art. 21, zakazującym wszelkich form dyskryminacji.
(21) Względy interesu publicznego powinny w wyjątkowych okolicznościach dawać sądom uczestniczących państw członkowskich możliwość odmowy stosowania przepisu prawa obcego w danym przypadku, jeżeli byłoby to jawnie sprzeczne z porządkiem publicznym miejsca siedziby sądu.
Jednakże sądy nie powinny mieć możliwości zastosowania klauzuli porządku publicznego w celu odmowy stosowania przepisu prawa innego państwa w sytuacji, w której byłoby to sprzeczne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności z jej art. 21, zakazującym wszelkich form dyskryminacji.
Poprawka
24
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 21 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(21a) Jeżeli w niniejszym rozporządzeniu mowa o sytuacji, gdy prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, do którego sądu wniesiono sprawę, nie przewiduje rozwodu, należy rozumieć, że prawo tego państwa członkowskiego nie obejmuje instytucji rozwodu.
W takim przypadku sąd nie powinien być zobowiązany do orzeczenia rozwodu na mocy niniejszego rozporządzenia.
Jeżeli w niniejszym rozporządzeniu mowa o sytuacji, gdy prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, do którego sądu wniesiono sprawę, nie uznaje danego małżeństwa za podlegające rozpatrzeniu w postępowaniu rozwodowym, należy rozumieć m.in., że takie małżeństwo nie istnieje w świetle prawa tego państwa członkowskiego.
W takim przypadku sąd nie powinien być zobowiązany do orzeczenia rozwodu lub separacji prawnej na mocy niniejszego rozporządzenia.
Poprawka
25
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 22 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(22) Ponieważ z niektórych państwach i niektórych uczestniczących państwach członkowskich współistnieje kilka systemów prawnych lub zasad dotyczących spraw będących przedmiotem niniejszego rozporządzenia, należy przewidzieć, w jakim stopniu postanowienia niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie w różnych jednostkach terytorialnych tych państw i uczestniczących państw członkowskich.
(22) Ponieważ w niektórych państwach i niektórych uczestniczących państwach członkowskich współistnieje kilka systemów prawnych lub zasad dotyczących spraw będących przedmiotem niniejszego rozporządzenia, należy przewidzieć, w jakim stopniu postanowienia niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie w różnych jednostkach terytorialnych tych państw i uczestniczących państw członkowskich , lub w jakim stopniu niniejsze rozporządzenie stosuje się do różnych kategorii osób z tych państw i uczestniczących państw członkowskich .
Poprawka
26
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 22 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(22a) W przypadku braku przepisów określających prawo właściwe małżonkowie wybierający prawo państwa, którego jedno z nich jest obywatelem, powinni jednocześnie wskazać – jeżeli państwo, którego prawo zostało wybrane obejmuje kilka jednostek terytorialnych, z których każda posiada własny system prawny lub zbiór przepisów dotyczących rozwodu – prawo jednostki terytorialnej, które wybrali.
Poprawka
27
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 24 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(24) Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe oraz jest zgodne z zasadami określonymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza jej art. 21, zakazującym wszelkiej dyskryminacji w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.
Sądy uczestniczących państw członkowskich muszą stosować niniejsze rozporządzenie z poszanowaniem tych praw i zasad.
(24) Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe oraz jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza jej art. 21, zakazującym wszelkiej dyskryminacji w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną.
Sądy uczestniczących państw członkowskich muszą stosować niniejsze rozporządzenie z poszanowaniem tych praw i zasad.
Poprawka
28
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – nagłówek
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Zakres przedmiotowy
Zakres
Poprawka
29
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – ustęp 1a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1a.
Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do następujących spraw, nawet jeśli występują one jedynie jako kwestia wstępna w ramach postępowań rozwodowych lub o separację prawną:
a) zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych osób fizycznych;
b) istnienie, ważność lub uznanie związku małżeńskiego;
c) unieważnienie małżeństwa;
d) nazwisko małżonków;
e) konsekwencje majątkowe wynikające z małżeństwa;
f) odpowiedzialność rodzicielska;
g) zobowiązania alimentacyjne;
h) powiernictwo lub dziedziczenie.
Uzasadnienie
Rzeczą niezbędną jest wyraźne określenie zakresu stosowania rozporządzenia zarówno w punkcie preambuły, jak i w części normatywnej, przynajmniej w odniesieniu do tego, co z przedmiotowego zakresu jest wyłączone.
Poprawka
30
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – ustęp 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
2.
Do celów niniejszego rozporządzenia, „uczestniczące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie uczestniczące we wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej na mocy decyzji [...]
[ Rady z dnia [...] upoważniającej do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawej] .
2.
Do celów niniejszego rozporządzenia, „uczestniczące państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie uczestniczące we wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej na mocy decyzji Rady 2010/405/UE z dnia 12 lipca 2010 r. upoważniającej do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej lub na mocy decyzji przyjętej zgodnie z drugim lub trzecim akapitem art. 331 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej .
Poprawka
31
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 1a
Związek z rozporządzeniem (WE) nr 2201/2003
Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez wpływu na stosowanie rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003.
Poprawka
32
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 b (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 1b
Definicja
Do celów niniejszego rozporządzenia termin „sąd” obejmuje wszystkie organy uczestniczących państw członkowskich, posiadające właściwość w sprawach objętych zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia.
Poprawka
33
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 – nagłówek
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Uniwersalne stosowanie
Nie dotyczy polskiej wersji językowej.
Poprawka
34
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – wprowadzenie
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1.
Małżonkowie mogą wybrać za obopólną zgodą prawo właściwe dla rozwodu i separacji prawnej, o ile wybrany przez nich system prawa jest zgodny z prawami podstawowymi określonymi w Traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz z zasadą porządku publicznego.
Wyboru mogą dokonać spośród następujących systemów prawa :
1.
Małżonkowie mogą porozumieć się co do wskazania prawa właściwego dla rozwodu i separacji prawnej, o ile jest to jedno z następujących praw:
Poprawka
35
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera b)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
b) prawo państwa, w którym małżonkowie mieli ostatnio zwykłe miejsce pobytu, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili zawarcia porozumienia;
b) prawo państwa, w którym małżonkowie mieli ostatnio zwykłe miejsce pobytu, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili zawarcia porozumienia; lub
Poprawka
36
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera c)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
c) prawo państwa, którego obywatelstwo posiada jedno z małżonków w chwili zawarcia porozumienia;
c) prawo państwa, którego obywatelstwo posiada jedno z małżonków w chwili zawarcia porozumienia; lub
Poprawka
37
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera d)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
d) prawo miejsca siedziby sądu.
Nie dotyczy polskiej wersji językowej.
Poprawka
38
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
2.
Bez uszczerbku dla postanowień ust. 4, porozumienie w sprawie wyznaczenia prawa właściwego może zostać zawarte i zmienione w każdej chwili, ale najpóźniej w chwili wytoczenia powództwa.
Nie dotyczy polskiej wersji językowej.
Poprawka
39
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 3
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
3.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 2, jest sporządzone na piśmie, opatrzone datą oraz podpisane przez oboje małżonków.
Każde przekazanie informacji za pomocą środków elektronicznych umożliwiające trwały zapis takiej umowy uznaje się za równoważne formie pisemnej.
3.
Jeśli prawo miejsca siedziby sądu przewiduje taką możliwość, małżonkowie mogą także wyznaczyć prawo właściwe przed sądem w trakcie postępowania.
W takim przypadku takie wyznaczenie zostaje odnotowane w sądzie zgodnie z prawem miejsca siedziby sądu.
Jednakże, jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu w chwili zawarcia porozumienia, przewiduje dodatkowe wymogi formalne dla tego typu porozumień, wymogi te mają zastosowanie.
Jeżeli zwykłe miejsce pobytu małżonków znajduje się w różnych uczestniczących państwach członkowskich i przepisy prawa obu tych państw przewidują różne wymogi formalne, porozumienie jest ważne z formalnego punktu widzenia, jeżeli spełnia wymogi prawa któregokolwiek z tych państw.
Poprawka
40
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 4
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
4.
Jeśli prawo miejsca siedziby sądu przewiduje taką możliwość, małżonkowie mogą także wyznaczyć prawo właściwe przed sądem w trakcie postępowania.
W takim przypadku takie wyznaczenie zostaje odnotowane w sądzie zgodnie z prawem miejsca siedziby sądu.
skreślony
Poprawka
41
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 3a
Zgoda i ważność materialna
1.
Istnienie i ważność porozumienia co do wyboru prawa lub istnienie i ważność któregokolwiek z warunków tego porozumienia ocenia się według prawa, które zgodnie z niniejszym rozporządzeniem miałoby zastosowanie do tego porozumienia lub warunku, gdyby były one ważne.
2.
Jeżeli jednak z okoliczności wynika, że nie byłoby uzasadnione dokonywanie oceny skutków postępowania jednego z małżonków według prawa określonego zgodnie z ust. 1, dany małżonek może – w celu ustalenia, że nie wyraził zgody – powołać się na prawo państwa miejsca swojego zwykłego pobytu w chwili wytoczenia powództwa.
Poprawka
42
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 b (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 3b
Ważność formalna
1.
Porozumienie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2 jest sporządzone na piśmie, opatrzone datą oraz podpisane przez oboje małżonków.
Każde przekazanie informacji za pomocą środków elektronicznych umożliwiające trwały zapis takiej umowy uznaje się za równoważne formie pisemnej.
2.
Jednakże, jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu w chwili zawarcia porozumienia, przewiduje dodatkowe wymogi formalne dla tego typu porozumień, wymogi te mają zastosowanie.
3.
Jeżeli zwykłe miejsce pobytu małżonków znajduje się w różnych uczestniczących państwach członkowskich w chwili zawarcia porozumienia i przepisy prawa obu tych państw przewidują różne wymogi formalne, porozumienie jest ważne z formalnego punktu widzenia, jeżeli spełnia wymogi prawa któregokolwiek z tych państw.
4.
Jeśli tylko jedno z małżonków posiada zwykłe miejsce pobytu w uczestniczącym państwie członkowskim w chwili zawarcia porozumienia, a państwo to przewiduje dodatkowe wymogi formalne dla tego typu porozumienia, wymogi te mają zastosowanie.
Poprawka
43
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 4a
Przekształcenie separacji w rozwód
1.
Podczas przekształcania separacji prawnej w rozwód prawo właściwe dla rozwodu jest prawem mającym zastosowanie do separacji prawnej, chyba że strony uzgodniły inaczej zgodnie z art. 3.
2.
Jeśli jednak prawo zastosowane do separacji prawnej nie przewiduje przekształcenia separacji prawnej w rozwód, zastosowanie ma art. 4, chyba że strony uzgodniły inaczej zgodnie z art. 3.
Poprawka
44
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Zastosowanie prawa miejsca siedziby sądu
Nie dotyczy polskiej wersji językowej.
Jeżeli prawo właściwe wyznaczone na mocy art. 3 i 4 nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej, właściwe jest prawo miejsca siedziby sądu.
Poprawka
45
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 7 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 7a
Różnice w prawie krajowym
Żadne postanowienie niniejszego rozporządzenia nie zobowiązuje sądów uczestniczącego państwa członkowskiego, którego prawo nie przewiduje rozwodu lub nie uznaje danego małżeństwa za podlegające rozpatrzeniu w postępowaniu rozwodowym, do orzeczenia rozwodu na mocy przepisów niniejszego rozporządzenia.
Poprawka
46
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Państwa nieposiadające jednolitego systemu prawnego
Państwa posiadające dwa lub więcej systemów prawnych – kwestie terytorialne
1.
W przypadku gdy państwo składa się z kilku jednostek terytorialnych, z których każda posiada własne normy prawne dotyczące rozwodu i separacji prawnej, dla ustalenia prawa właściwego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem każdą jednostkę terytorialną uważa się za państwo.
1.
W przypadku gdy państwo składa się z kilku jednostek terytorialnych, z których każda posiada własne normy prawne dotyczące rozwodu i separacji prawnej, dla ustalenia prawa właściwego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem każdą jednostkę terytorialną uważa się za państwo.
1a.
W odniesieniu do takiego państwa:
a) każde odniesienie do miejsca stałego pobytu w tym państwie jest rozumiane jako odniesienie do miejsca stałego pobytu w jednostce terytorialnej tego państwa;
b) każde odniesienie do obywatelstwa jest rozumiane jako odniesienie do jednostki terytorialnej wskazanej prawem tego państwa lub, w przypadku braku odpowiednich przepisów, do jednostki terytorialnej wybranej przez małżonków lub, w przypadku braku takiego wyboru, do jednostki terytorialnej, z którą małżonek lub małżonkowie ma lub mają najbliższy związek.
Poprawka
47
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 8a
Państwa posiadające dwa lub więcej systemów prawnych – kolizje dotyczące osób
Co do państw posiadających dwa lub więcej systemów prawnych lub zbiorów przepisów mających zastosowanie do poszczególnych kategorii osób w sprawach regulowanych niniejszym rozporządzeniem – każde odniesienie do prawa takiego państwa jest rozumiane jako odniesienie do systemu prawnego wskazanego na podstawie przepisów obowiązujących w tym państwie.
W przypadku braku takich postanowień stosuje się system prawny lub zbiór przepisów, z którym małżonek lub małżonkowie ma lub mają najbliższy związek.
Poprawka
48
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 8 b (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 8b
Niestosowanie niniejszego rozporządzenia do kolizji wewnętrznych
Od uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym do spraw regulowanych niniejszym rozporządzeniem stosuje się różne systemy prawne lub zbiory przepisów, nie wymaga się stosowania niniejszego rozporządzenia do kolizji prawnych zachodzących jedynie między takimi różnymi systemami prawnymi lub zbiorami przepisów.
Poprawka
49
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 9 – ustęp 1 – litera a)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
a) wymogów formalnych w odniesieniu do porozumień w sprawie wyboru prawa właściwego; oraz
a) wymogów formalnych w odniesieniu do porozumień w sprawie wyboru prawa właściwego na mocy art. 3b ust. 2-4 ; oraz
Poprawka
50
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 10 – ustęp 1 – akapit pierwszy
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1.
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych po dacie rozpoczęcia stosowania rozporządzenia zgodnie z art. 13 oraz do porozumień, o których mowa w art. 3, zawartych po tej dacie .
1.
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych od momentu rozpoczęcia stosowania rozporządzenia zgodnie z art. 13 oraz do porozumień, o których mowa w art. 3, zawartych od tego momentu .
Poprawka
51
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 10 – ustęp 1 – akapit drugi
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Porozumienie w sprawie wyboru prawa właściwego zawarte zgodnie z prawem krajowym uczestniczącego państwa członkowskiego przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia jest jednak również skuteczne, o ile spełnia warunki określone w art. 3 ust. 3 akapit pierwszy .
Porozumienie w sprawie wyboru prawa właściwego zawarte przed datą rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia jest jednak również skuteczne , o ile jest zgodne z art. 3a i 3b .
Poprawka
52
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 11 – ustęp 1
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1.
Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na stosowanie konwencji dwustronnych lub wielostronnych , których stronami, w chwili przyjęcia niniejszego rozporządzenia, jest jedno uczestniczące państwo członkowskie lub większa ich liczba, a które dotyczą spraw regulowanych przepisami niniejszego rozporządzenia, bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich na mocy art. 351 Traktatu .
1.
Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na stosowanie konwencji międzynarodowych , których stronami, w chwili przyjęcia niniejszego rozporządzenia lub w chwili przyjęcia decyzji, o której mowa w art. 1 ust. 2 , jest jedno uczestniczące państwo członkowskie lub większa ich liczba, a które określają normy kolizyjne w dziedzinie rozwodu lub separacji .
Poprawka
53
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 11 – ustęp 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
2.
Niezależnie od ust. 1 niniejsze rozporządzenie ma w stosunkach między uczestniczącymi państwami członkowskimi pierwszeństwo przed konwencjami, które dotyczą spraw regulowanych jego przepisami i których stronami są uczestniczące państwa członkowskie .
2.
Niniejsze rozporządzenie ma jednak w stosunkach między uczestniczącymi państwami członkowskimi pierwszeństwo przed konwencjami zawartymi wyłącznie pomiędzy co najmniej dwoma z nich w takim zakresie, w jakim dotyczą one spraw regulowanych przepisami niniejszego rozporządzenia .
Poprawka
54
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 1
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Najpóźniej [ pięć lat po rozpoczęciu stosowania niniejszego rozporządzenia ] Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie dotyczące jego stosowania.
W razie potrzeby sprawozdaniu temu towarzyszą wnioski dotyczące dostosowania.
1.
Najpóźniej pięć lat po rozpoczęciu stosowania niniejszego rozporządzenia i następnie regularnie co pięć lat Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie dotyczące jego stosowania.
W razie potrzeby sprawozdaniu temu towarzyszą wnioski dotyczące dostosowania niniejszego rozporządzenia .
Poprawka
55
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 12 – ustęp 1 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1a.
W tym celu uczestniczące państwa członkowskie przekazują Komisji informacje dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia przez ich sądy.
Poprawka
56
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 13 – ustęp 2 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Dla państw członkowskich uczestniczących na mocy decyzji przyjętej zgodnie z drugim lub trzecim akapitem art. 331 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie od daty określonej w przedmiotowej decyzji.
UZASADNIENIE
Sprawozdawca zdaje sobie sprawę z potrzeby przyjęcia niniejszego rozporządzenia, nawet jeśli ma świadomość, że obywatele i prawnicy będą wielce zawiedzeni jego ograniczonym zakresem stosowania.
Jednym z powodów tego stanu rzeczy są ograniczenia, które wymusza stosowanie procedury wzmocnionej współpracy.
Sprawozdawca wyraża nadzieję, że kiedy rozporządzenie zostanie przyjęte, zaczną stosować je pozostałe państwa członkowskie.
Ogólnie rzecz biorąc, sprawozdawca uważa, że poprawki omawiane przez Radę w odniesieniu do wniosku Komisji są racjonalne, dlatego większość z nich została uwzględniona, aczkolwiek z pewnymi zmianami.
Sprawozdawca przedłożył także pewną ilość poprawek własnego autorstwa.
Po pierwsze, jest on zdania, że pomysł pozostawienia praktycznie nieokreślonego zakresu stosowania nie jest odpowiednim rozwiązaniem.
Dlatego też zarówno w jednym punkcie preambuły, jak i w jednym artykule określił kwestie znajdujące się poza zakresem stosowania rozporządzenia.
Po drugie, sprawozdawca uważa, że zanim strony zdecydują się dokonać wyboru prawa lub z niego zrezygnują, sąd rozpatrujący sprawę powinien mieć pewność, że miały one sposobność skorzystania z odpowiedniego doradztwa prawnego.
Po trzecie, sprawozdawca zgadza się, że nie można wymagać od państwa członkowskiego uznawania za małżeństwo, nawet wyłącznie w celu jego rozwiązania, aktu, który w myśl przepisów prawa tego kraju nie jest uznawany za małżeństwo, oraz że narzucanie sędziemu w państwie członkowskim, w którego prawie nie przewidziano takiego aktu, wymogu orzeczenia rozwodu byłoby tym samym sprzeczne z zasadą pomocniczości.
Z tego powodu pochwala dodanie przez Radę artykułu 7a.
Jednak bez przepisu dotyczącego właściwości wyłącznej (którego nie sposób włączyć do tego rozporządzenia przyjętego w trybie procedury wzmocnionej współpracy) przepis określony w art. 7a, stanowiący, że żadne postanowienie niniejszego rozporządzenia nie zobowiązuje sądów uczestniczącego państwa członkowskiego, którego prawo nie przewiduje rozwodu lub nie uznaje danego małżeństwa za podlegające rozpatrzeniu w postępowaniu rozwodowym, do orzeczenia rozwodu na mocy zastosowania niniejszego rozporządzenia, jest wyjątkowo problematyczny.
Jest to spowodowane tym, że przepisy prawne dotyczące rozwodu i separacji prawnej zawarte w rozporządzeniu nr 2201/2003 mają charakter kategoryczny.
Odnośne artykuły wspomnianego rozporządzenia brzmią następująco:
SEKCJA 1
Rozwód, separacja i unieważnienie małżeństwa
Artykuł 3
Właściwość ogólna
1.
W sprawach dotyczących rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, właściwe są sądy państwa członkowskiego:
a) na którego terytorium:
– małżonkowie zwykle zamieszkują, lub
– małżonkowie ostatnio zwykle zamieszkiwali, jeśli jeden z nich nadal tam zamieszkuje, lub
– pozwany zwykle zamieszkuje, lub
– w przypadku wspólnego wniosku, którykolwiek z małżonków zwykle zamieszkuje, lub
– składający wniosek zwykle zamieszkuje, jeśli mieszkał tam przynajmniej rok bezpośrednio przed złożeniem wniosku, lub
– składający wniosek zwykle zamieszkuje, jeśli mieszkał tam przynajmniej sześć miesięcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku i jest albo obywatelem danego państwa członkowskiego albo, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, ma tam „miejsce stałego zamieszkania”;
b) którego obywatelami są oboje małżonkowie lub, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, na którego terytorium mają „miejsce stałego zamieszkania”.
2.
2.
Do celów niniejszego rozporządzenia, „miejsce stałego zamieszkania” ma takie samo znaczenie, jakie posiada w systemach prawnych Zjednoczonego Królestwa i Irlandii.
Artykuł 4
Powództwo wzajemne
….
Artykuł 5
Przekształcenie separacji w rozwód
…
Artykuł 6
Jurysdykcja wyłączna na mocy art. 3, 4 i 5
Małżonek, który:
a) zwykle zamieszkuje na terytorium państwa członkowskiego; lub
b) jest obywatelem państwa członkowskiego lub, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, ma „miejsce stałego zamieszkania” na terytorium jednego z tych państw członkowskich,
może być pozwany w innym państwie członkowskim wyłącznie zgodnie z przepisami art. 3, 4 i 5.
Artykuł 7
Pozostała jurysdykcja
….
Problematyczność sytuacji najlepiej zilustrować na przykładzie.
Obowiązuje nowe rozporządzenie dotyczące właściwego systemu prawa.
A i B są obywatelami różnych państw członkowskich, którzy zawarli jednopłciowy związek małżeński w jednym z państw członkowskich, które wprowadziły ustawodawstwo zezwalające na takie małżeństwa.
Przez trzy lata ich zwykłym miejscem pobytu było państwo członkowskie, które nie zezwala na małżeństwa osób tej samej płci, ale uczestniczyło w przyjęciu rozporządzenia dotyczącego właściwego systemu prawa w ramach procedury wzmocnionej współpracy.
A i B pragną rozwiązać małżeństwo.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 2201/2003 w zaistniałych okolicznościach sądami właściwymi dla rozpatrzenia ich sprawy są sądy państwa członkowskiego, w którym mają oni zwykłe miejsce pobytu.
Jeśli zwrócą się do miejscowego sądu o orzeczenie rozwodu, sąd będzie musiał sprawę rozpatrzyć, ale zastosowanie będzie miał art. 7a i rozwód nie zostanie orzeczony.
Należy zauważyć, że w przypadku rozwodu rozporządzenie nr 2201/2003 nie przewiduje możliwości zawarcia umowy dotyczącej jurysdykcji lub przekazania sprawy do sądu, który ma lepszą możliwość rozpatrzenia sprawy.
Jest to w oczywisty sposób niesprawiedliwe dla zainteresowanej pary, która byłaby zmuszona zmierzyć się ze znaczną liczbą niedogodności oraz stratą czasu w celu przeniesienia postępowania rozwodowego pod jurysdykcję innego sądu w myśl art. 3.
Najlepszym rozwiązaniem tego problemu byłoby uwzględnienie przepisu dotyczącego właściwości wyłącznej, co można uczynić jedynie poprzez zmianę rozporządzenia nr 2201/2003, ze względu na obostrzenia wynikające z procedury wzmocnionej współpracy oraz na to, że wniosek dotyczący przedmiotowego rozporządzenia odnosi się tylko do określenia właściwego systemu prawa.
Rezolucja legislacyjna Parlamentu z dnia 21 października 2008 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2201/2003 w odniesieniu do jurysdykcji i wprowadzającego zasady dotyczące prawa właściwego w sprawach małżeńskich ( COM(2006)0399 – C6-0305/2006 – 2006/0135(CNS) )
A6 - 0361/2008. zawiera propozycję dotyczącą artykułu o właściwości wyłącznej w następującym brzmieniu:
Artykuł 7a
Właściwość wyłączna
Jeżeli sąd właściwy w myśl niniejszego rozporządzenia znajduje się w państwie członkowskim, którego prawo nie przewiduje rozwodu lub nie uznaje istnienia lub ważności małżeństwa, w sprawie którego toczy się postępowanie, właściwym jest sąd:
a) państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada jedno z małżonków; lub
b) państwa członkowskiego, w którym małżeństwo zostało zawarte.
Biorąc pod uwagę to, że Komisja nie ma obowiązku dokonania przeglądu rozporządzenia nr 2201/2003 przez rokiem 2012, a w rzeczywistości uczyni to dużo później, sprawozdawca proponuje, aby – bez naruszania prawa Komisji do inicjatywy – wspomniana instytucja przyspieszyła w trybie pilnym tempo prac nad wnioskiem dotyczącym poprawki do tego rozporządzenia wyłącznie po to, by uwzględnić klauzulę o właściwości wyłącznej.
29.12.2010
OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
dla Komisji Prawnej
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego w życie wzmocnioną współpracę w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
( COM(2010)0105 – C7‑0315/2010 – 2010/0067(CNS) )
Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej:
Evelyne Gebhardt
ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
Celem wniosku dotyczącego rozporządzenia jest ustanowienie jasnych i wszechstronnych ram prawnych obejmujących reguły dotyczące prawa właściwego poprzez zapewnienie pewnej autonomii woli stron.
Para „międzynarodowa”, która zamierzała wziąć rozwód, podlegała dotychczas regułom jurysdykcji określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2201/2003
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylające rozporządzenie (WE) nr 1347/2000, Dz.U. L 338 z 23.12.2003, s. 1. (tzw. rozporządzenie „Bruksela II bis”), które pozwalają małżonkom na dokonanie wyboru spośród kilku różnych kryteriów jurysdykcji.
Po wszczęciu postępowania w sprawie rozwodowej przed sądem państwa członkowskiego prawo właściwe ustalane jest na podstawie krajowych przepisów kolizyjnych danego państwa.
Krajowe przepisy kolizyjne cechuje jednak ogromna różnorodność.
Rozbieżność krajowych przepisów kolizyjnych może być źródłem wielu problemów w przypadku rozwodów „międzynarodowych”.
Oprócz braku pewności prawnej wynikającego z trudności ustalenia przez małżonków prawa właściwego dla ich przypadku pojawia się ryzyko (które Komisja postrzega jako realne) zjawiska „pędu do sądu”, czyli sytuacja, w której lepiej poinformowany małżonek będzie próbował jako pierwszy wnieść sprawę do sądu, którego prawo najlepiej służy jego interesom.
Celem wniosku Komisji jest ograniczenie takiego ryzyka i zmniejszenie niedogodności, w szczególności dzięki wprowadzeniu możliwości wyboru przez strony za obopólną zgodą prawa właściwego oraz dzięki uwzględnieniu rezolucji legislacyjnej Parlamentu z dnia 21 października 2008 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2201/2003 w odniesieniu do jurysdykcji i wprowadzającego zasady dotyczące prawa właściwego w sprawach małżeńskich
Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0502 . .
Artykuł 3 stanowi nowość w tym znaczeniu, że po raz pierwszy umożliwia małżonkom wyznaczenie za obopólną zgodą sądu właściwego dla postępowania rozwodowego.
Zdaniem sprawozdawczyni rozsądne jest wprowadzenie możliwości wyboru prawa państwa będącego miejscem zwykłego pobytu małżonków w chwili zawarcia porozumienia oraz prawa państwa, w którym małżeństwo zostało zawarte.
Zasadę dotyczącą zastosowania prawa siedziby sądu, w przypadku gdy prawo właściwe nie zezwala na rozwód lub separację prawną, powinna uzupełniać zasada jurysdykcji koniecznej, zgodnie z którą – w sprawach transgranicznych po spełnieniu określonych warunków – sądem właściwym byłby sąd w innym państwie członkowskim.
Należy czuwać nad tym, by wybór dokonywany przez strony był wyborem świadomym, tzn. by oboje małżonków zostało należycie poinformowanych o konkretnych następstwach ich wyboru.
W związku z tym ważne jest zastanowienie się nad najlepszym sposobem zagwarantowania, by osobom podpisującym porozumienie w sprawie jurysdykcji przekazano pełne i rzetelne informacje przed jego podpisaniem.
Konieczne jest również zagwarantowanie dostępu do informacji niezależnie od sytuacji finansowej obojga małżonków.
Należy zapewnić dokładne i rzetelne informacje obojgu małżonkom w zakresie skutków dokonanego przez nich wyboru prawa właściwego w przypadku rozwodu, zwłaszcza że ustawodawstwo poszczególnych państw członkowskich różni się znacząco pod wieloma względami (takimi jak powody i formy rozwodu, przesłanki jego uzyskania, wymagany czas separacji i inne decydujące dla postępowania aspekty).
Zważywszy, że prawo nie jest niezmienne, istnieje możliwość, że zawarta w określonym czasie umowa dotycząca wyboru prawa właściwego przestaje spełniać uzasadnione oczekiwania stron w chwili, gdy powinna wywołać określone skutki, gdyż w międzyczasie wprowadzono zmiany do ustawodawstwa danego kraju.
Dlatego też sprawozdawczyni przychylnie odnosi się do wniosku Komisji w tym zakresie.
POPRAWKI
Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Prawnej, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:
Poprawka
1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 9 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(9) Niniejsze rozporządzenie powinno utworzyć jasne i kompletne ramy prawne w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej w uczestniczących państwach członkowskich i zagwarantować obywatelom odpowiednie rozwiązania pod względem pewności prawnej, przewidywalności i elastyczności oraz zapobiegać sytuacjom, w których jedno ze małżonków wnosi pozew o rozwód ubiegając współmałżonka, aby zagwarantować sobie tym samym zastosowanie do postępowania określonego systemu prawa, który uznaje za korzystniejszy do zabezpieczenia własnych interesów.
(9) Niniejsze rozporządzenie powinno utworzyć jasne i kompletne ramy prawne w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej w uczestniczących państwach członkowskich i zagwarantować obywatelom odpowiednie rozwiązania pod względem pewności prawnej, przewidywalności i elastyczności oraz zapobiegać sytuacjom, w których jedno ze małżonków lub zarejestrowanych partnerów wnosi pozew o rozwód ubiegając współmałżonka, aby zagwarantować sobie tym samym zastosowanie do postępowania określonego systemu prawa, który uznaje za korzystniejszy do zabezpieczenia własnych interesów.
Poprawka
2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 12 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(12) Aby małżonkowie mieli możliwość wyboru prawa właściwego, z którym mają ścisły związek, lub, w przypadku niedokonania wyboru, aby prawo to stosowało się do ich rozwodu lub separacji prawnej, powinno ono mieć zastosowanie, nawet jeśli nie jest to prawo uczestniczącego państwa członkowskiego.
W przypadkach wyznaczenia prawa innego państwa członkowskiego, sieć utworzona na mocy decyzji 2001/470/WE Rady z dnia 28 maja 2001 r. ustanawiającej europejską sieć sądową w sprawach cywilnych i handlowych może dostarczyć sądom informacje na temat treści prawa obcego.
(12) Aby małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mieli możliwość wyboru prawa właściwego, z którym mają ścisły związek, lub, w przypadku niedokonania wyboru, aby prawo to stosowało się do ich rozwodu lub separacji prawnej , lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa , powinno ono mieć zastosowanie, nawet jeśli nie jest to prawo uczestniczącego państwa członkowskiego.
W przypadkach wyznaczenia prawa innego państwa członkowskiego, sieć utworzona na mocy decyzji 2001/470/WE Rady z dnia 28 maja 2001 r. ustanawiającej europejską sieć sądową w sprawach cywilnych i handlowych może dostarczyć sądom informacje na temat treści prawa obcego.
Poprawka
3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 13 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(13) Większa mobilność obywateli wymaga, z jednej strony, większej elastyczności i, z drugiej strony, większej pewności prawnej.
Aby osiągnąć ten cel, niniejsze rozporządzenie powinno zwiększyć autonomię stron w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej, dając im pewne możliwości wyboru prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej.
Taka możliwość nie powinna obejmować unieważnienia małżeństwa , jako że jest ono ściśle związane z ważnością małżeństwa, w którym to przypadku autonomia stron nie jest właściwa .
(13) Większa mobilność obywateli wymaga, z jednej strony, większej elastyczności i, z drugiej strony, większej pewności prawnej.
Aby osiągnąć ten cel, niniejsze rozporządzenie powinno zwiększyć autonomię stron w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej, dając im pewne możliwości wyboru prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej.
Taka możliwość powinna również obejmować unieważnienie małżeństwa oraz zarejestrowanego partnerstwa w celu uniknięcia dyskryminacji różnych form, w jakich realizowane jest prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego .
Poprawka
4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 14 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(14) Małżonkowie powinni mieć możliwość wyboru jako prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej prawa państwa, z którym mają szczególny związek, lub prawa miejsca siedziby sądu.
Prawo wybrane przez małżonków musi być zgodne z prawami podstawowymi określonymi w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Możliwość wyboru prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej nie powinno stać w sprzeczności z potrzebą najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka.
(14) Małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy powinni mieć możliwość wyboru jako prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej , lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa, prawa państwa, z którym mają szczególny związek, lub prawa miejsca siedziby sądu.
Prawo wybrane przez małżonków lub zarejestrowanych partnerów musi być zgodne z prawami podstawowymi określonymi w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Możliwość wyboru prawa właściwego w sprawach rozwodu i separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa nie powinna być ze szkodą dla dobra dziecka.
W szczególności w przypadku gdy w rozwód lub separację zaangażowane są dzieci małżonków, wyboru prawa mającego zastosowanie do rozwodu i separacji prawnej można dokonać z uwzględnieniem zasad określonych w art. 24 Karty, kładąc nacisk na najwyższe dobro dzieci, obowiązek wysłuchania ich opinii w sprawie decyzji ich dotyczących oraz prawo do utrzymania regularnych stosunków osobistych oraz bezpośrednich kontaktów z obojgiem rodziców, chyba że jest to sprzeczne z ich interesem.
Poprawka
5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 15 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(15) Przed wyznaczeniem prawa właściwego ważne jest, aby małżonkowie mieli dostęp do aktualnych informacji dotyczących zasadniczych aspektów prawa krajowego i Unii oraz postępowań w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej.
Aby zagwarantować dostęp do odpowiedniej jakości informacji Komisja aktualizuje je systematycznie w internetowym publicznym systemie informacji utworzonym na mocy decyzji Rady 2001/470/WE.
(15) Przed wyznaczeniem prawa właściwego ważne jest, aby małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mieli dostęp do aktualnych informacji dotyczących zasadniczych aspektów prawa krajowego i Unii oraz postępowań w dziedzinie rozwodów , separacji prawnej i rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa, w tym możliwości mediacji .
Małżonkowie powinni zostać powiadomieni o różnych formach rozwodu i warunkach uzyskania rozwodu przewidzianych w przepisach odpowiednich państw członkowskich.
Aby zagwarantować dostęp do odpowiedniej jakości informacji Komisja aktualizuje je systematycznie w internetowym publicznym systemie informacji utworzonym na mocy decyzji Rady 2001/470/WE , natomiast państwo członkowskie, w którym postępowanie ma miejsce, powinno udostępnić małżonkom wszelkie potrzebne informacje .
Poprawka
6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 16 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(16) Podstawową zasadą niniejszego rozporządzenia jest świadomy wybór dokonywany przez oboje małżonków.
Każdy ze współmałżonków powinien dokładnie wiedzieć, jakie są prawne i społeczne konsekwencje wyboru danego prawa właściwego.
Możliwość wyboru prawa właściwego za obopólną zgodą nie powinna naruszać praw i równości szans obojga małżonków.
W związku z tym sędziowie krajowi powinni mieć świadomość wagi świadomego wyboru obojga małżonków wobec konsekwencji prawnych zawartego porozumienia co do wyboru prawa.
(16) Podstawową zasadą niniejszego rozporządzenia jest świadomy wybór dokonywany przez oboje małżonków lub zarejestrowanych partnerów .
Każdy ze współmałżonków lub zarejestrowanych partnerów powinien dokładnie wiedzieć, jakie są prawne i społeczne konsekwencje wyboru danego prawa właściwego.
Możliwość wyboru prawa właściwego za obopólną zgodą nie powinna naruszać praw i równości szans obojga małżonków lub zarejestrowanych partnerów .
W związku z tym sędziowie krajowi powinni mieć świadomość wagi świadomego wyboru obojga małżonków lub zarejestrowanych partnerów wobec konsekwencji prawnych zawartego porozumienia co do wyboru prawa.
Poprawka
7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 17 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(17) Należy także wprowadzić specjalne mechanizmy zabezpieczające gwarantujące, że małżonkowie będą świadomi konsekwencji swojego wyboru.
Porozumienie co do wyboru prawa właściwego powinno zostać przynajmniej sporządzone na piśmie, opatrzone datą i podpisane przez obie strony.
Jednakże jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu, przewiduje dodatkowe wymogi formalne, należy ich przestrzegać.
Takie formalne wymogi mogą na przykład istnieć w uczestniczącym państwie członkowskim, w którym porozumienie zostaje włączone do umowy małżeńskiej.
(17) Należy także wprowadzić specjalne mechanizmy zabezpieczające gwarantujące, że małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy będą świadomi konsekwencji swojego wyboru.
Porozumienie co do wyboru prawa właściwego powinno zostać przynajmniej sporządzone na piśmie, opatrzone datą i podpisane przez obie strony.
Jednakże jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mają zwykłe miejsce pobytu, przewiduje dodatkowe wymogi formalne, należy ich przestrzegać.
Takie formalne wymogi mogą na przykład istnieć w uczestniczącym państwie członkowskim, w którym porozumienie zostaje włączone do umowy małżeńskiej.
Poprawka
8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 19 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(19) W przypadku niedokonania wyboru prawa właściwego niniejsze rozporządzenie powinno wprowadzać zharmonizowane normy kolizyjne w oparciu o skalę kolejnych kryteriów łącznikowych opartych na istnieniu ścisłego związku między małżonkami a danym prawem, dla zapewnienia pewności prawnej i przewidywalności oraz zapobieżenia sytuacjom, w których jedno ze małżonków wnosi pozew o rozwód ubiegając współmałżonka, aby zagwarantować sobie tym samym zastosowanie do postępowania określonego systemu prawa, który uznaje za korzystniejszy do zabezpieczenia własnych interesów.
Łączniki zostały wybrane w taki sposób, aby zapewnić zastosowanie do postępowania dotyczącego rozwodu lub separacji prawnej systemu prawa, z którym małżeństwo ma ścisły związek, i są oparte w pierwszym rzędzie na prawie miejsca zwykłego pobytu małżonków.
(19) W przypadku niedokonania wyboru prawa właściwego niniejsze rozporządzenie powinno wprowadzać zharmonizowane normy kolizyjne w oparciu o skalę kolejnych kryteriów łącznikowych opartych na istnieniu ścisłego związku między małżonkami lub zarejestrowanymi partnerami a danym prawem, dla zapewnienia pewności prawnej i przewidywalności oraz zapobieżenia sytuacjom, w których jedno z małżonków lub zarejestrowanych partnerów wnosi pozew o rozwód lub separację prawną lub wnosi o rozwiązanie zarejestrowanego partnerstwa, ubiegając współmałżonka, aby zagwarantować sobie tym samym zastosowanie do postępowania określonego systemu prawa, który uznaje za korzystniejszy do zabezpieczenia własnych interesów.
Łączniki zostały wybrane w taki sposób, aby zapewnić zastosowanie do postępowania dotyczącego rozwodu , separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa systemu prawa, z którym małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mają ścisły związek, i są oparte w pierwszym rzędzie na prawie miejsca zwykłego pobytu małżonków lub zarejestrowanych partnerów .
Poprawka
9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 20 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(20) W pewnych sytuacjach powinno mieć jednak zastosowanie prawo miejsca siedziby sądu, jeśli prawo właściwe nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków , ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej.
(20) W pewnych sytuacjach powinno mieć jednak zastosowanie prawo miejsca siedziby sądu, jeśli prawo właściwe nie przewiduje rozwodów , separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa lub nie zapewnia jednemu z małżonków lub zarejestrowanych partnerów równego dostępu do rozwodu , separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa z przyczyn zakazanych na mocy art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej .
Poprawka
10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 22 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(22a) Termin „miejsce zwykłego pobytu” powinien być interpretowany zgodnie z celem tego rozporządzenia.
Jego sens powinien być ustalany przez sędziego dla każdego przypadku z osobna w oparciu o fakty.
Termin ten nie stanowi odwołania do pojęcia z zakresu prawa krajowego, lecz jest odrębnym terminem z zakresu prawa unijnego.
Poprawka
11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – ustęp 1
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1.
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sytuacjach wystąpienia kolizji prawa w przypadku rozwodu i separacji prawnej.
1.
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sytuacjach wystąpienia kolizji prawa w przypadku rozwodu , separacji prawnej , unieważnienia małżeństwa lub rozwiązania partnerstwa cywilnego o charakterze międzynarodowym .
Poprawka
12
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – wprowadzenie
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1.
Małżonkowie mogą wybrać za obopólną zgodą prawo właściwe dla rozwodu i separacji prawnej, o ile wybrany przez nich system prawa jest zgodny z prawami podstawowymi określonymi w Traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz z zasadą porządku publicznego.
Wyboru mogą dokonać spośród następujących systemów prawa:
1.
Małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mogą wybrać za obopólną zgodą prawo właściwe dla rozwodu i separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa , o ile wybrany przez nich system prawa jest zgodny z prawami podstawowymi określonymi w Traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz z zasadą porządku publicznego.
Wyboru mogą dokonać spośród następujących systemów prawa:
Poprawka
13
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera b)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
b) prawo państwa, w którym małżonkowie mieli ostatnio zwykłe miejsce pobytu, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili zawarcia porozumienia;
b) prawo państwa, w którym małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mieli ostatnio zwykłe miejsce pobytu, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili zawarcia porozumienia pod warunkiem, że prawo to nie jest niekorzystne dla słabszego małżonka lub partnera ;
Poprawka
14
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 – litera d)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
d) prawo miejsca siedziby sądu.
d) prawo państwa, w którym małżeństwo lub zarejestrowane partnerstwo zostało zawarte .
Uzasadnienie
Rozsądne wydaje się uwzględnienie tego kryterium wśród pozostałych kryteriów wyboru prawa właściwego oraz pominięcie kryteriów prawa siedziby sądu w celu lepszej ochrony słabszej strony.
Poprawka
15
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 1 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1a.
Termin „miejsce zwykłego pobytu” oznacza miejsce, w którym dana osoba zwykle przebywa.
Uzasadnienie
Należy podać definicję terminu „miejsce zwykłego pobytu”, tak żeby w jak największym stopniu zapobiec dowolności w wykładni.
Trybunał oczywiście musi wziąć pod uwagę wszystkie istotne fakty, zanim zastosuje definicję.
Poprawka
16
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
2.
Bez uszczerbku dla postanowień ust. 4, porozumienie w sprawie wyznaczenia prawa właściwego może zostać zawarte i zmienione w każdej chwili, ale najpóźniej w chwili wytoczenia powództwa.
2.
Bez uszczerbku dla postanowień ust. 4, porozumienie w sprawie wyznaczenia prawa właściwego może zostać zawarte i zmienione w każdej chwili, ale najpóźniej w chwili wytoczenia powództwa.
W porozumieniu należy uwzględnić możliwość korzystania z mediacji w celu rozwiązania ewentualnych sporów dotyczących rozwodu lub separacji.
Poprawka
17
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 3 – akapit 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Jednakże, jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu w chwili zawarcia porozumienia, przewiduje dodatkowe wymogi formalne dla tego typu porozumień, wymogi te mają zastosowanie.
Jeżeli zwykłe miejsce pobytu małżonków znajduje się w różnych uczestniczących państwach członkowskich i przepisy prawa obu tych państw przewidują różne wymogi formalne, porozumienie jest ważne z formalnego punktu widzenia, jeżeli spełnia wymogi prawa któregokolwiek z tych państw.
Jednakże, jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mają zwykłe miejsce pobytu w chwili zawarcia porozumienia, przewiduje dodatkowe wymogi formalne dla tego typu porozumień, wymogi te mają zastosowanie.
Jeżeli zwykłe miejsce pobytu małżonków lub zarejestrowanych partnerów znajduje się w różnych uczestniczących państwach członkowskich i przepisy prawa obu tych państw przewidują różne wymogi formalne, porozumienie jest ważne z formalnego punktu widzenia, jeżeli spełnia wymogi prawa któregokolwiek z tych państw.
Poprawka
18
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 3 – akapit drugi a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Jeżeli porozumienie stanowi element umowy małżeńskiej, muszą zostać spełnione wymogi formalne tej umowy.
Uzasadnienie
Stanowi to wyjaśnienie w sytuacjach, w których prawo krajowe lub umowa małżeńska przewidują umowę małżeńską.
Poprawka
19
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 4
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
4.
Jeśli prawo miejsca siedziby sądu przewiduje taką możliwość, małżonkowie mogą także wyznaczyć prawo właściwe przed sądem w trakcie postępowania.
W takim przypadku takie wyznaczenie zostaje odnotowane w sądzie zgodnie z prawem miejsca siedziby sądu.
4.
Jeśli prawo miejsca siedziby sądu przewiduje taką możliwość, małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mogą także wyznaczyć prawo właściwe przed sądem w trakcie postępowania.
W takim przypadku takie wyznaczenie zostaje odnotowane w sądzie zgodnie z prawem miejsca siedziby sądu.
Poprawka
20
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – wprowadzenie
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
W przypadku niedokonania wyboru na mocy art. 3 rozwód i separacja prawna podlegają prawu państwa:
W przypadku niedokonania wyboru na mocy art. 3 rozwód , separacja prawna , unieważnienie małżeństwa oraz rozwiązanie zarejestrowanego partnerstwa podlegają , w poniższej kolejności, prawu państwa:
Poprawka
21
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – litera a)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
a) w którym małżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu w chwili wytoczenia powództwa lub, w przypadku jego braku,
a) w którym małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mają zwykłe miejsce pobytu w chwili wytoczenia powództwa lub, w przypadku jego braku,
Poprawka
22
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – litera b)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
b) w którym małżonkowie mieli ostatnio zwykłe miejsce pobytu pod warunkiem, że ten okres zamieszkiwania nie zakończył się wcześniej niż jeden rok przed wytoczeniem powództwa, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili wytoczenia powództwa lub, w przypadku jego braku,
b) w którym małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy mieli ostatnio zwykłe miejsce pobytu pod warunkiem, że ten okres zamieszkiwania nie zakończył się wcześniej niż jeden rok przed wytoczeniem powództwa, o ile jedno z nich nadal tam zamieszkuje w chwili wytoczenia powództwa lub, w przypadku jego braku, lub w przypadku gdy nie zachodzi ta okoliczność,
Poprawka
23
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – litera c)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
c) którego obywatelstwo posiadają oboje małżonkowie w chwili wytoczenia powództwa lub, w przypadku jego braku,
c) którego obywatelstwo posiadają oboje małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy w chwili wytoczenia powództwa pod warunkiem, że prawo to nie jest niekorzystne dla słabszego małżonka lub partnera, lub, w przypadku jego braku,
Poprawka
24
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – litera c a) (nowa)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
ca) w którym małżeństwo lub zarejestrowane partnerstwo zostało zawarte, lub, w przypadku jego braku,
Uzasadnienie
Należy racjonalnie domniemywać, że strony, wybierając kraj zawarcia małżeństwa, przyjmowały właściwość prawa tego kraju.
Poprawka
25
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 4 – ustęp 1 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Termin „miejsce zwykłego pobytu” oznacza miejsce, w którym dana osoba zwykle przebywa.
Poprawka
26
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Zastosowanie prawa miejsca siedziby sądu
Zastosowanie zasad prawa siedziby sądu oraz jurysdykcji koniecznej
Jeżeli prawo właściwe wyznaczone na mocy art. 3 i 4 nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków , ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej , właściwe jest prawo miejsca siedziby sądu.
1.
Jeżeli prawo właściwe wyznaczone na mocy art. 3 i 4 nie przewiduje rozwodów , separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa lub jeśli jedno z małżonków lub zarejestrowanych partnerów jest dyskryminowane pod względem dostępu do rozwodu, separacji prawnej lub rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa z przyczyn zakazanych na mocy art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej , właściwe jest prawo miejsca siedziby sądu.
2.
Jeżeli sąd właściwy znajduje się w państwie członkowskim, którego prawo nie przewiduje rozwodu ani separacji prawnej, ani rozwiązania zarejestrowanego partnerstwa, właściwym jest sąd:
a) państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada jedno z małżonków lub partnerów; lub
b) państwa członkowskiego, w którym małżeństwo lub zarejestrowane partnerstwo zostało zawarte.
Uzasadnienie
W niektórych przypadkach zastosowanie prawa krajowego mogłoby utrudnić uzyskanie separacji lub rozwodu niektórym osobom mieszkającym w danym państwie członkowskim.
Dlatego też interes jednostki w uzyskaniu separacji lub rozwodu, jako wyraz autonomii osoby, powinien być nadrzędny wobec zastosowania prawa krajowego poprzez zastosowanie zasady prawa siedziby sądu.
Jeśli prawo sądu właściwego nie zezwala na rozwód lub separację prawną, sądem właściwym mógłby zostać sąd innego państwa członkowskiego pod warunkiem spełnienia pewnych warunków dotyczących spraw transgranicznych.
PROCEDURA
Tytuł
Wprowadzenie w życie wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
Odsyłacze
COM(2010)0105 – C7-0315/2010 – 2010/0067(CNS)
Komisja przedmiotowo właściwa
JURI
Opinia wydana przez
Data ogłoszenia na posiedzeniu
LIBE
7.10.2010
Sprawozdawca komisji opiniodawczej
Data powołania
Evelyne Gebhardt
10.5.2010
Rozpatrzenie w komisji
23.6.2010
15.11.2010
25.11.2010
Data przyjęcia
25.11.2010
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
28
4
16
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Jan Philipp Albrecht, Sonia Alfano, Roberta Angelilli, Rita Borsellino, Simon Busuttil, Carlos Coelho, Rosario Crocetta, Cornelis de Jong, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Tanja Fajon, Hélène Flautre, Kinga Göncz, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Ágnes Hankiss, Anna Hedh, Salvatore Iacolino, Sophia in ‘t Veld, Lívia Járóka, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Juan Fernando López Aguilar, Clemente Mastella, Véronique Mathieu, Louis Michel, Claude Moraes, Jan Mulder, Antigoni Papadopoulou, Georgios Papanikolaou, Carmen Romero López, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Renate Sommer, Wim van de Camp, Axel Voss, Manfred Weber, Renate Weber, Tatjana Ždanoka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Edit Bauer, Anna Maria Corazza Bildt, Anne Delvaux, Ioan Enciu, Evelyne Gebhardt, Ana Gomes, Stanimir Ilchev, Ádám Kósa, Petru Constantin Luhan, Marie-Christine Vergiat, Cecilia Wikström
30.11.2010
OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia
dla Komisji Prawnej
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego w życie wzmocnioną współpracę w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
( COM(2010)0105 – C7‑0315/2010 – 2010/0067(CNS) )
Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej:
Angelika Niebler
ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
Kontekst:
Jednym z podstawowych celów Unii Europejskiej jest poszanowanie i dalszy rozwój przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości umożliwiającej wolny przepływ osób.
W przypadku rozwodu lub separacji małżeństw obywateli dwóch państw sytuacja prawna w zakresie prawa właściwego jest w chwili obecnej na poziomie europejskim bardzo nieprzejrzysta.
Dochodzi tu często do sytuacji, w której strony prześcigają się we wnoszeniu sprawy o rozwód w sądach, tak aby ubiec współmałżonka i zagwarantować sobie tym samym stosowanie w postępowaniu określonego systemu prawa celem zabezpieczenia przede wszystkim własnych interesów.
Celem wniosku w sprawie rozporządzenia jest zapewnienie rozwodzącym się parom pewności prawnej, jak również przewidywalności i elastyczności procedury.
Prawo rodzinne to bardzo wrażliwy obszar ustawodawstwa krajowego, celem Komisji Europejskiej w jej wniosku w sprawie rozporządzenia nie jest w związku z tym ujednolicenie procedury rozwodowej czy nawet samego prawa rodzinnego, lecz przede wszystkim stworzenie wspólnych przepisów, które pozwolą później określić, jaki krajowy system prawny jest właściwy w postępowaniu rozwodowym obywateli dwóch państw.
Obecnie w Unii Europejskiej zawieranych jest rocznie przez obywateli dwóch państw około 300 000 związków małżeńskich, z czego wynika, że obecnie w stałych związkach międzynarodowych pozostaje 32 miliony osób.
Rocznie w Unii Europejskiej rozwodzi się 140 000-170 000 takich par.
Dane te, jak również wysoce różnorodne przepisy materialnego prawa rozwodowego obowiązujące na terenie całej Unii Europejskiej, uwypuklają palącą potrzebę zapewnienia większej pewności prawnej w przypadku rozwodu czy separacji.
W związku z tym Komisja Europejska proponuje zwiększyć autonomię stron w dziedzinie rozwodów i separacji prawnej, dając im pewne możliwości wyboru prawa właściwego w postępowaniu dotyczącym ich rozwodu lub separacji prawnej.
Małżonkom należy w takim przypadku umożliwić wybór prawa państwa, z którym czują się szczególnie związani, przy czym wybór prawa właściwego musi być zgodny ze wspólnymi wartościami Unii Europejskiej.
Stanowisko sprawozdawczyni
Sprawozdawczyni zasadniczo popiera rozwiązanie, w myśl którego strony mogą wybrać prawo właściwe w przypadku rozwodu lub separacji prawnej.
Poprawki zawarte w niniejszej opinii mają na celu dostosowanie wniosku Komisji w taki sposób, by jasno wykluczyć dyskryminację ze względu na płeć, zagwarantować obu stronom równe traktowanie i uwzględnić przede wszystkim dobro dziecka.
Na koniec sprawozdawczyni wyraża jednak przekonanie, że nie wolno poprzestać na jednolitym uregulowaniu na poziomie europejskim właściwego prawa w przypadku rozwodów i separacji prawnej, lecz że należy w kolejnym etapie uregulować skutki rozwodów (prawo majątkowe, alimenty dla małżonków, świadczenia w przypadku rozwiązania związku małżeńskiego).
Niniejsze rozporządzenie nie dotyczy następstw rozwodu.
POPRAWKI
Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia zwraca się do Komisji Prawnej, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:
Poprawka
1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 2 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(2a) Zgodnie z art. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet.
Poprawka
2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 15 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(15a) Jeżeli małżonkowie nie są w stanie osiągnąć porozumienia co do wyboru prawa właściwego, powinni wszcząć postępowanie mediacyjne, przewidujące przynajmniej jedną konsultację z upoważnionym mediatorem.
Poprawka
3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 16 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(16) Podstawową zasadą niniejszego rozporządzenia jest świadomy wybór dokonywany przez oboje małżonków.
Każdy ze współmałżonków powinien dokładnie wiedzieć, jakie są prawne i społeczne konsekwencje wyboru danego prawa właściwego.
Możliwość wyboru prawa właściwego za obopólną zgodą nie powinna naruszać praw i równości szans obojga małżonków.
W związku z tym sędziowie krajowi powinni mieć świadomość wagi świadomego wyboru obojga małżonków wobec konsekwencji prawnych zawartego porozumienia co do wyboru prawa.
(16) Podstawową zasadą niniejszego rozporządzenia jest świadomy wybór dokonywany przez oboje małżonków.
Każdy ze współmałżonków powinien dokładnie wiedzieć, jakie są prawne i społeczne konsekwencje wyboru danego prawa właściwego.
Możliwość wyboru prawa właściwego za obopólną zgodą nie powinna naruszać praw i równości szans obojga małżonków.
W związku z tym sędziowie krajowi powinni mieć świadomość wagi świadomego wyboru obojga małżonków wobec konsekwencji prawnych zawartego porozumienia co do wyboru prawa.
Podczas poświadczania wyboru prawa właściwego każdy z małżonków jest indywidualnie informowany o wynikających z wyboru konsekwencjach prawnych.
Należy odpowiednio stosować przepisy krajowe pozwalające małżonkom na skorzystanie z pomocy prawnej.
Poprawka
4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 17 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(17) Należy także wprowadzić specjalne mechanizmy zabezpieczające gwarantujące, że małżonkowie będą świadomi konsekwencji swojego wyboru.
Porozumienie co do wyboru prawa właściwego powinno zostać przynajmniej sporządzone na piśmie, opatrzone datą i podpisane przez obie strony.
Jednakże jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu, przewiduje dodatkowe wymogi formalne, należy ich przestrzegać.
Takie formalne wymogi mogą na przykład istnieć w uczestniczącym państwie członkowskim, w którym porozumienie zostaje włączone do umowy małżeńskiej.
(17) Należy także wprowadzić specjalne mechanizmy zabezpieczające gwarantujące, że małżonkowie będą świadomi konsekwencji swojego wyboru.
Porozumienie co do wyboru prawa właściwego wymaga formy pisemnej, powinno zostać opatrzone datą i podpisane przez obie strony oraz potwierdzone przez notariusza .
Jednakże jeśli prawo uczestniczącego państwa członkowskiego, w którym oboje współmałżonkowie mają zwykłe miejsce pobytu, przewiduje dodatkowe wymogi formalne, należy ich przestrzegać.
Takie formalne wymogi mogą na przykład istnieć w uczestniczącym państwie członkowskim, w którym porozumienie zostaje włączone do umowy małżeńskiej.
Poprawka
5
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 20 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(20) W pewnych sytuacjach powinno mieć jednak zastosowanie prawo miejsca siedziby sądu, jeśli prawo właściwe nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej .
(20) Powinno mieć jednak zastosowanie prawo miejscowo właściwe dla siedziby sądu, jeśli prawo właściwe nie przewiduje rozwodów lub separacji prawnej lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu i traktowania w związku z rozwodem lub separacją prawną .
Uzasadnienie
W celu ochrony podstawowych praw zarówno kobiet, jak i mężczyzn należy zagwarantować równość dostępu i traktowania w związku z rozwodem lub separacją prawną.
Poprawka
6
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 20 a preambuły (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(20a) Państwa członkowskie powinny rozważyć możliwość stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do separacji formalnie zawartych związków partnerskich w przypadku rozbieżności przepisów dotyczących kolizji praw, tak długo aż powstaną konkretne przepisy dotyczące tego rodzaju przypadków, należy tu uwzględnić różne systemy prawne państw członkowskich; Powyższe nie uzasadnia prawnego zobowiązania do uznawania oficjalnie zawartych związków partnerskich.
Uzasadnienie
Zakres stosowania rozporządzenia ogranicza się do rozwodów i separacji prawnej, nie dotyczy natomiast rozwiązywania oficjalnie zawartych związków partnerskich.
Aby uniknąć dyskryminacji innych oficjalnie zawartych związków partnerskich, należy rozszerzyć zakres stosowania rozporządzenia.
Poprawka
7
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 21 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(21) Względy interesu publicznego powinny w wyjątkowych okolicznościach dawać sądom uczestniczących państw członkowskich możliwość odmowy stosowania prawa obcego w danym przypadku, jeżeli byłoby to jawnie sprzeczne z porządkiem publicznym miejsca siedziby sądu.
Jednakże sądy nie powinny mieć możliwości zastosowania klauzuli porządku publicznego w celu odmowy stosowania prawa innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której byłoby to sprzeczne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności z jej art. 21, zakazującym wszelkich form dyskryminacji.
(21) Względy interesu publicznego powinny w wyjątkowych okolicznościach dawać sądom uczestniczących państw członkowskich możliwość odmowy stosowania prawa obcego w danym przypadku, jeżeli byłoby to jawnie sprzeczne z porządkiem publicznym miejsca siedziby sądu.
Jednakże sądy nie powinny mieć możliwości zastosowania klauzuli porządku publicznego w celu odmowy stosowania prawa innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której byłoby to sprzeczne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności z jej art. 21, zakazującym wszelkich form dyskryminacji , a także z art. 23, który gwarantuje równość kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach .
Uzasadnienie
W celu poszanowania praw podstawowych obywateli europejskich ważne jest ograniczenie odstępstwa związanego z porządkiem publicznym.
Poprawka
8
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 – ustęp 1
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
1.
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w sytuacjach wystąpienia kolizji prawa w przypadku rozwodu i separacji prawnej.
1.
Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do rozwodów i separacji prawnej , jak również do unieważnienia małżeństwa w sytuacjach, w których w różnych państwach obowiązują różne przepisy związane z kolizją praw .
Uzasadnienie
W niektórych sytuacjach dla kobiety ma znaczenie, że nie była rozwiedziona.
Należy w związku z tym rozszerzyć zakres zastosowania rozporządzenia.
Poza tym niemieckie sformułowanie precyzujące sytuacje, do których stosuje się przepisy rozporządzenia, jest niejasne.
Poprawka
9
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 3 – ustęp 3 – akapit pierwszy
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
3.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 2, jest sporządzone na piśmie, opatrzone datą oraz podpisane przez oboje małżonków.
Każde przekazanie informacji za pomocą środków elektronicznych umożliwiające trwały zapis takiej umowy uznaje się za równoważne formie pisemnej.
3.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 2, wymaga formy pisemnej, winno być opatrzone datą oraz podpisane przez oboje małżonków , jak również poświadczone przez notariusza .
Poprawka
10
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 5
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Jeżeli prawo właściwe wyznaczone na mocy art. 3 i 4 nie przewiduje rozwodów lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu do rozwodu lub separacji prawnej , właściwe jest prawo miejsca siedziby sądu.
Jeżeli prawo właściwe wyznaczone na mocy art. 3 i 4 nie przewiduje rozwodów lub separacji prawnej lub nie zapewnia jednemu z małżonków, ze względu na jego płeć, równego dostępu i traktowania w związku z rozwodem lub separacją prawną , właściwe jest prawo miejsca siedziby sądu.
Uzasadnienie
W celu ochrony podstawowych praw zarówno kobiet, jak i mężczyzn należy zagwarantować równość dostępu i traktowania w związku z rozwodem lub separacją prawną.
Poprawka
11
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 7
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Stosowanie przepisów prawa wyznaczonego jako właściwe przez niniejsze rozporządzenie może zostać wyłączone jedynie wówczas, gdy stosowanie ich jest jawnie sprzeczne z porządkiem publicznym miejsca siedziby sądu.
Stosowanie przepisów prawa wyznaczonego jako właściwe przez niniejsze rozporządzenie może zostać wyłączone jedynie wówczas, gdy stosowanie ich jest jawnie sprzeczne z porządkiem publicznym miejsca siedziby sądu.
Jednakże sądy nie powinny mieć możliwości zastosowania klauzuli porządku publicznego w celu odmowy stosowania prawa innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której byłoby to sprzeczne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności z jej art. 21, zakazującym wszelkich form dyskryminacji, a także z art. 23, który gwarantuje równość kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach.
Uzasadnienie
W celu poszanowania praw podstawowych obywateli europejskich ważne jest ograniczenie odstępstwa związanego z porządkiem publicznym.
PROCEDURA
Tytuł
Wprowadzenie w życie wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
Odsyłacze
COM(2010)0105 – C7-0315/2010 – 2010/0067(CNS)
Komisja przedmiotowo właściwa
JURI
Opinia wydana przez
Data ogłoszenia na posiedzeniu
FEMM
7.10.2010
Sprawozdawca komisji opiniodawczej
Data powołania
Angelika Niebler
4.5.2010
Rozpatrzenie w komisji
28.10.2010
30.11.2010
Data przyjęcia
30.11.2010
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
20
2
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Andrea Češková, Marije Cornelissen, Tadeusz Cymański, Edite Estrela, Ilda Figueiredo, Iratxe García Pérez, Lívia Járóka, Philippe Juvin, Rodi Kratsa-Tsagaropoulou, Astrid Lulling, Elisabeth Morin-Chartier, Siiri Oviir, Nicole Sinclaire, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Eva-Britt Svensson, Marc Tarabella, Britta Thomsen, Anna Záborská
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Izaskun Bilbao Barandica, Vilija Blinkevičiūtė, Antigoni Papadopoulou, Sirpa Pietikäinen
PROCEDURA
Tytuł
Wprowadzenie w życie wzmocnionej współpracy w dziedzinie prawa właściwego dla rozwodów i separacji prawnej
Odsyłacze
COM(2010)0105 – C7-0315/2010 – 2010/0067(CNS)
Data konsultacji z PE
28.4.2010
Komisja przedmiotowo właściwa
Data ogłoszenia na posiedzeniu
JURI
7.10.2010
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
Data ogłoszenia na posiedzeniu
LIBE
7.10.2010
FEMM
7.10.2010
Sprawozdawca(y)
Data powołania
Tadeusz Zwiefka
28.4.2010
Rozpatrzenie w komisji
31.5.2010
23.6.2010
28.10.2010
Data przyjęcia
2.12.2010
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
17
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Raffaele Baldassarre, Sebastian Valentin Bodu, Marielle Gallo, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Alajos Mészáros, Evelyn Regner, Dimitar Stoyanov, Alexandra Thein, Tadeusz Zwiefka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Piotr Borys, Sergio Gaetano Cofferati, Luis de Grandes Pascual, Vytautas Landsbergis, Kurt Lechner, Angelika Niebler
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Oreste Rossi
