A7-0398/2011
24.11.2011
***I
SPRAWOZDANIE
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 w odniesieniu do włączenia obwodu kaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru uznawanego za strefę przygraniczną
(COM(2011)0461 – C7‑0213/2011 – 2011/0199(COD))
Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Sprawozdawca:
Kyriacos Triantaphyllides
PE 473.966v02-00
Objaśnienie używanych znaków
* Procedura konsultacji
*** Procedura zgody
***I Zwykła procedura ustawodawcza (pierwsze czytanie)
***II Zwykła procedura ustawodawcza (drugie czytanie)
***III Zwykła procedura ustawodawcza (trzecie czytanie)
(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej w projekcie aktu.)
Poprawki do projektu aktu
W poprawkach Parlamentu zmiany do projektu aktu zaznacza się wytłuszczonym drukiem i kursywą .
Oznakowanie zwykłą kursywą jest wskazówką dla służb technicznych dotyczącą propozycji korekty elementów projektu aktu w celu ustalenia tekstu końcowego (np. elementów w oczywisty sposób błędnych lub pominiętych w danej wersji językowej).
Sugestie korekty wymagają zgody właściwych służb technicznych.
W poprawkach do aktów istniejących trzecia i czwarta linijka w nagłówku poprawki w projekcie aktu zawiera, odpowiednio, odniesienie do istniejącego aktu i postanowienia tego aktu, które ulega zmianie.
Fragmenty przepisu aktu istniejącego, do którego Parlament wprowadza zmiany, a który nie został zmieniony w projekcie aktu, zaznacza się wytłuszczonym drukiem .
Ewentualne skreślenia w obrębie takich fragmentów zaznaczane są w sposób następujący: [...] .
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO....................5
UZASADNIENIE........................................................................................................................6
OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych .....................................................................9
PROCEDURA...........................................................................................................................13
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 w odniesieniu do włączenia obwodu kaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru uznawanego za strefę przygraniczną
( COM(2011)0461 – C7‑0213/2011 – 2011/0199(COD) )
(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)
Parlament Europejski,
– uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ( COM(2011)0461 ),
– uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi Komisja przedstawiła wniosek Parlamentowi ( C7–0213/2011 ),
– uwzględniając drugie sprawozdanie z wdrażania i funkcjonowania przepisów dotyczących małego ruchu granicznego wprowadzonych rozporządzeniem nr 1931/2006 ( COM(2011)0047 ),
– uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
– uwzględniając art. 55 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinię Komisji Spraw Zagranicznych ( A7–0398/2011 ),
1. zatwierdza swoje stanowisko w pierwszym czytaniu, przyjmując wniosek Komisji;
2. zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeżeli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;
3. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom krajowym.
UZASADNIENIE
I. Kontekst ogólny: Mały ruch graniczny
Dnia 20 grudnia 2006 r.
Parlament Europejski i Rada przyjęły rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 ustanawiające przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich (zwane dalej: Rozporządzeniem), które w przypadku osób zamieszkujących w strefie przygranicznej zezwala państwom członkowskim na odstąpienie od ogólnych przepisów dotyczących kontroli granicznych, określonych w kodeksie granicznym Schengen, włączając w to zwolnienie z obowiązku wizowego, z obowiązku udowodnienia dysponowania dostatecznymi środkami utrzymania oraz z obowiązku posiadania dokumentu uzasadniającego cel pobytu.
Rozporządzenie ma na celu uniknięcie tworzenia barier dla handlu, wymiany społecznej i kulturalnej oraz współpracy regionalnej z państwami sąsiadującymi.
Aby osoby zamieszkujące w strefie przygranicznej mogły uzyskać zezwolenie na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego i mogły korzystać z powyższych odstępstw od stosowania ogólnych przepisów dotyczących kontroli granicznych, (a) muszą posiadać ważny dokument podróży, (b) zamieszkiwać w strefie przygranicznej przez co najmniej rok, (c) okazać dokument potwierdzający status prawny mieszkańca strefy przygranicznej i przedstawić powody częstego przekraczania granicy, (d) nie mogą być wpisane do Systemu Informacyjnego Schengen, oraz (e) nie mogą być uważane za zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych dla żadnego państwa członkowskiego.
Po spełnieniu tych warunków osoby te mogą korzystać z przepisów dotyczących małego ruchu granicznego, co pozwala im na nieprzerwany pobyt na terytorium danego kraju sąsiedniego nieprzekraczający 90 dni.
Podczas wdrażania przepisów o małym ruchu granicznym państwa członkowskie mogą zawierać umowy dwustronne z państwami sąsiadującymi mające na celu zaspokojenie szczególnych potrzeb odpowiednichkrajów sąsiedzkich, jako że potrzeby te są różne w zależności od sytuacji lokalnej, geograficznej, społecznej i ekonomicznej Na chwilę obecną takie umowy dwustronne obowiązują między Węgrami, Słowacją, Polską a Ukrainą, a także między Rumunią a Mołdawią, podczas gdy umowy między Litwą, Łotwą a Białorusią, jak również między Norwegią, Łotwą a Rosją zostały podpisane, ale ich jeszcze nie ratyfikowano.
II.
Strefy przygraniczne: sprawa Kaliningradu
W wyniku rozszerzenia UE w 2004 r. obwód kaliningradzki Federacji Rosyjskiej stał się enklawą na terytorium UE i od tego czasu więź łącząca go z sąsiadami została w znacznym stopniu ograniczona.
W ostatnich latach podjęto szereg inicjatyw unijnych ułatwiających przepływ mieszkańców Kaliningradu (w tym uproszczony dokument tranzytowy i uproszczony kolejowy dokument tranzytowy, które ułatwiły przejazdy między Kaliningradem a Rosją czy umowa między UE a Rosją o ułatwieniach wizowych z roku 2007, która ułatwia wystawianie wiz krótkoterminowych dla wszystkich obywateli rosyjskich podróżujących do państw strefy Schengen).
Ze względu na specyficzne położenie geograficzne Kaliningradu takie inicjatywy okazały się niewystarczające w kwestii przeciwdziałania marginalizacji Kaliningradu i jego mieszkańców.
Z tego powodu zarówno Polska, jak i Federacja Rosyjska zaproponowały wprowadzenie poprawek do rozporządzenia o małym ruchu granicznym, biorąc pod uwagę szczególne położenie obwodu kaliningradzkiego.
Rozporządzenie trzeba by zmodyfikować w ten sposób, żeby cały obwód kaliningradzki był uważany za jedną strefę przygraniczną, ponieważ zgodnie z rozporządzeniem o małym ruchu granicznym strefa przygraniczna jest obszarem sięgającym 30 km w głąb lądu, ale może być wyjątkowo rozszerzona do 50 km.
Taka zmiana zapobiegłaby sztucznemu podziałowi obszaru, którego liczba ludności wynosi około miliona mieszkańców, na trzy strefy (jedną — objętą umową o małym ruchu granicznym z Polską, drugą — umową z Litwą i trzecią — bez jakiejkolwiek umowy, ponieważ leży całkowicie poza strefą przygraniczną) i sprawiłaby, że wszyscy mieszkańcy spełniający warunki przedstawione w Rozporządzeniu mogliby korzystać z ułatwień dotyczących małego ruchu granicznego.
Z uwagi na specyficzne położenie obwodu kaliningradzkiego będącego jedyną taką enklawą otoczoną Morzem Bałtyckim a z pozostałych stron przez państwa UE, Komisja Europejska zgodziła się zmienić Rozporządzenie, tak by nie tworzyć precedensu, lecz odpowiedzieć potrzebie wyjątkowej sytuacji.
III.
Wnioski
Ustanowienie przez Unię Europejską stref przygranicznych jest bardzo ważnym sposobem na zapewnienie, że nie powstaną żadne sztuczne i arbitralne bariery między narodami żyjącymi na obszarach podzielonych granicami państwowymi.
Sprawozdawca zachęca państwa członkowskie do zawierania umów dwustronnych z sąsiadującymi krajami trzecimi, dążąc do wspierania stałych kontaktów między społeczeństwami żyjącymi po obu stronach zewnętrznych granic Unii Europejskiej.
Mając na uwadze, że rozszerzenie z 2004 r. stworzyło taką właśnie sztuczną barierę dla wieloletnich więzi kulturowych, społecznych i ekonomicznych między mieszkańcami całego obszaru, sprawozdawca popiera wniosek dotyczący zmian w Rozporządzeniu, sformułowany przez Komisję.
Ta zmiana umożliwia Parlamentowi Europejskiemu ponowne podkreślenie swojego ogromnego zaangażowania na rzecz zasady swobodnego przepływu oraz konsekwentnego i gorliwego wspierania prawa ludzi do swobodnego poruszania się.
Zważywszy, że przedmiotowe państwa członkowskie mogą, zgodnie z art. 15 Rozporządzenia, wprowadzić środki mające na celu ułatwienie procedur przekraczania granicy dla posiadaczy zezwoleń w ramach małego ruchu granicznego, sprawozdawca zdecydowanie zachęca Polskę do podjęcia konkretnych działań, takich jak stworzenie specjalnych przejść granicznych lub wydzielenie osobnych pasów dla posiadaczy zezwoleń w ramach małego ruchu granicznego w celu ułatwienia przemieszczania się i unikania niepotrzebnych opóźnień lub innych powtarzających się komplikacji, które de facto mogłyby utrudniać przepływ osób i wprowadzać nowe bariery.
Jest to szczególnie ważne z punktu widzenia liczby osób, które odniosą korzyści z tego nowego statusu, co wynika z danych dotyczących wiz wydanych w 2011 r.
Wygląda na to, że corocznie 72 532 osoby przekraczają granicę między Kaliningradem a Polską.
Sondaże przeprowadzone w tym regionie w ostatnich latach pokazują, że zainteresowanie uzyskaniem zezwoleń w ramach małego ruchu granicznego związane jest z chęcią odwiedzenia polskiej strefy przygranicznej w celach turystycznych (kulturalnych, przyrodniczych i zakupowych) oraz odwiedzenia miejsc pochówku.
Opierając się na danych dotyczących wiz wydanych w 2011 r., stwierdzających, że 22 209 osób przekroczyło granicę między Kaliningradem a Polską w celach turystycznych, 1 003 osoby w celu złożenia wizyty, 5 337 osób w celach kulturalnych i 17 745 z innych powodów, można oszacować, że ok.
10% populacji Kaliningradu będzie zainteresowanych złożeniem wniosku w sprawie wydania zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego.
18.11.2011
OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych
dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 w odniesieniu do włączenia obwodu kaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru uznawanego za strefę przygraniczną
( COM(2011)0461 – C7‑0213/2011 – 2011/0199(COD) )
Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Krzysztof Lisek
ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
Współpraca Unii Europejskiej i Rosji w zakresie stosowania różnych instrumentów prawnych dotyczących przepływu osób zasługuje na szczególną uwagę.
Jest to złożona kwestia zwłaszcza w odniesieniu do obwodu kaliningradzkiego.
Ta szczególnie usytuowana enklawa ze wszystkich stron otoczona państwami członkowskimi Unii Europejskiej ma ogromne znaczenie zarówno dla współpracy politycznej, gospodarczej, kulturalnej oraz środowiskowej w regionie Morza Bałtyckiego, jak i dla kontaktów dobrosąsiedzkich wśród osób zamieszkujących te tereny.
Opracowano już jedno rozwiązanie powyższej kwestii: w 2003 r. przyjęto rozporządzenie Rady nr 693/2003, które stanowiło podstawę do wydania uproszczonego dokumentu tranzytowego (FTD) oraz uproszczonego kolejowego dokumentu tranzytowego (FRTD).
Poszukiwanie konkretnych instrumentów umożliwiających utrzymanie stosunków dobrosąsiedzkich między Unią Europejską a Rosją pozwoliło Komisji zaproponować nowelizację przepisów dotyczących małego ruchu granicznego (LBT) zgodnie z przyjętym rozporządzeniem nr 1931/2006.
W świetle poprzednich sugestii Polski Komisja zaproponowała rozszerzenie zakresu przepisów dotyczących małego ruchu granicznego na całe terytorium obwodu kaliningradzkiego oraz odpowiadający mu obszaru po stronie polskiej granicy.
Rozwiązanie to będzie właściwe nie tylko ze względu na bezpieczeństwo strefy Schengen, ale także będzie wyrazem uznania dla kierunku współpracy państw członkowskich i Komisji w ramach EPS.
W związku z tym rozwiązanie takie – jako narzędzie służące uniknięciu sztucznego, wewnętrznego podziału obwodu kaliningradzkiego na terytoria objęte i nieobjęte obecnymi przepisami dotyczącymi małego ruchu granicznego (do 30 kilometrów, a w szczególnych przypadkach do 50 kilometrów w głąb lądu) – zasługuje na pełne poparcie.
Wniosek w sprawie zmiany rozporządzenia nr 1931/2006 jest istotny również z punktu widzenia współpracy przygranicznej określonej w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa.
Poprawa warunków przygranicznego przepływu osób zasługuje na poparcie instytucji UE.
Przygraniczny przepływ osób ma charakter uzupełniający w stosunku do przepływu wizowego, bynajmniej go jednak nie zastępuje, w związku z czym należy pamiętać o obecnych negocjacjach w sprawie umowy o ułatwieniach wizowych, a także o przygotowaniach do rozpoczęcia dialogu wizowego pomiędzy UE a Rosją.
W konsekwencji zmiana rozporządzenia nr 1931/2006 pomoże poprawić stosunki dobrosąsiedzkie pomiędzy UE a Rosją, co Parlament Europejski postrzega jako szansę, z której należy skorzystać.
******
Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o zaproponowanie przyjęcia przez Parlament Europejski stanowiska w pierwszym czytaniu zatwierdzającego wniosek Komisji.
PROCEDURA
Tytuł
Zmiana rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 w odniesieniu do włączenia obwodu kaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru uznawanego za strefę przygraniczną
Odsyłacze
COM(2011)0461 – C7-0213/2011 – 2011/0199(COD)
Komisja(e) przedmiotowo właściwa(e)
Data ogłoszenia na posiedzeniu
LIBE
13.9.2011
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
Data ogłoszenia na posiedzeniu
AFET
13.9.2011
Sprawozdawca(czyni) komisji opiniodawczej
Data powołania
Krzysztof Lisek
5.10.2011
Data przyjęcia
17.11.2011
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
53
2
2
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Gabriele Albertini, Pino Arlacchi, Bastiaan Belder, Elmar Brok, Arnaud Danjean, Mário David, Michael Gahler, Ana Gomes, Takis Hadjigeorgiou, Anna Ibrisagic, Othmar Karas, Ioannis Kasoulides, Nicole Kiil-Nielsen, Maria Eleni Koppa, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Alexander Graf Lambsdorff, Vytautas Landsbergis, Krzysztof Lisek, Sabine Lösing, Ulrike Lunacek, Mario Mauro, Kyriakos Mavronikolas, Francisco José Millán Mon, Alexander Mirsky, María Muñiz De Urquiza, Annemie Neyts-Uyttebroeck, Norica Nicolai, Pier Antonio Panzeri, Ioan Mircea Paşcu, Alojz Peterle, Bernd Posselt, Hans-Gert Pöttering, Cristian Dan Preda, Fiorello Provera, Tokia Saïfi, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Jacek Saryusz-Wolski, Werner Schulz, Marek Siwiec, Hannes Swoboda, Kristian Vigenin
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Charalampos Angourakis, Véronique De Keyser, Andrew Duff, Göran Färm, Hélène Flautre, Roberto Gualtieri, Doris Pack, Helmut Scholz, György Schöpflin, Alf Svensson, Traian Ungureanu, Ivo Vajgl
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Marije Cornelissen, Rui Tavares, Ramon Tremosa i Balcells
PROCEDURA
Tytuł
Zmiana rozporządzenia (WE) nr 1931/2006 w odniesieniu do włączenia obwodu kaliningradzkiego i niektórych powiatów polskich do obszaru uznawanego za strefę przygraniczną
Odsyłacze
COM(2011)0461 – C7-0213/2011 – 2011/0199(COD)
Data przedstawienia w PE
27.7.2011
Komisja(e) przedmiotowo właściwa(e)
Data ogłoszenia na posiedzeniu
LIBE
13.9.2011
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
Data ogłoszenia na posiedzeniu
AFET
13.9.2011
Sprawozdawca(czyni) komisji opiniodawczej
Data powołania
Kyriacos Triantaphyllides
3.10.2011
Rozpatrzenie w komisji
19.9.2011
3.10.2011
7.11.2011
23.11.2011
Data przyjęcia
23.11.2011
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
44
1
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Jan Philipp Albrecht, Roberta Angelilli, Vilija Blinkevičiūtė, Simon Busuttil, Philip Claeys, Carlos Coelho, Tanja Fajon, Kinga Gál, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Anna Hedh, Salvatore Iacolino, Lívia Járóka, Timothy Kirkhope, Monica Luisa Macovei, Véronique Mathieu, Georgios Papanikolaou, Carmen Romero López, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Renate Sommer, Valdemar Tomaševski, Kyriacos Triantaphyllides, Wim van de Camp, Axel Voss, Manfred Weber, Tatjana Ždanoka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Elena Oana Antonescu, Michael Cashman, Anna Maria Corazza Bildt, Cornelis de Jong, Leonidas Donskis, Evelyne Gebhardt, Marian-Jean Marinescu, Joanna Senyszyn, Cecilia Wikström, Glenis Willmott
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Sergio Gaetano Cofferati, Ismail Ertug, Esther Herranz García, Kent Johansson, Marit Paulsen, Ivo Vajgl, Andrea Zanoni
Data złożenia
24.11.2011
