26.9.2005
WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI
projekt zgodnie z art. 103 ust. 4 Regulaminu złożyli
– Barbara Kudrycka, Bogdan Klich, Árpád Duka-Zólyomi, Karl von Wogau, w imieniu grupy politycznej PPE-DE
– Jan Marinus Wiersma, Józef Pinior, Joseph Muscat, w imieniu grupy politycznej PSE
– Janusz Onyszkiewicz, w imieniu grupy politycznej ALDE
– Elisabeth Schroedter, Milan Horáček, Marie Anne Isler Béguin, w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
– Bastiaan Belder, w imieniu grupy politycznej IND/DEM
– Anna Elzbieta Fotyga, Konrad Szymański, Inese Vaidere, w imieniu grupy politycznej UEN
zastępuje on tym samym projekty rezolucji złożone przez następujące grupy polityczne:
– ALDE (B6‑0486/2005)
– PPE-DE (B6‑0488/2005)
– PSE (B6‑0490/2005)
– IND/DEM (B6‑0508/2005)
– UEN (B6‑0497/2005)
– Verts/ALE (B6‑0508/2005)
w sprawie sytuacji na Białorusi
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Białorusi
Parlament Europejski ,
–
uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie sytuacji na Białorusi,
–
uwzględniając w szczególności swoją rezolucję z dnia 10 marca 2005 r. w sprawie Białorusi i swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie sytuacji politycznej i niezależności mediów na Białorusi,
–
- uwzględniając przyznanie przez Parlament Europejski Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli Białoruskiemu Stowarzyszeniu Dziennikarzy w grudniu 2004 r.,
–
uwzględniając rezolucję Narodów Zjednoczonych z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi,
–
uwzględniając w szczególności „Europejski plan działania na rzecz wspierania demokracji na Białorusi” przyjęty przez delegację Parlamentu Europejskiego ds. stosunków z Białorusią w dniu 23 lutego 2005 r.,
–
uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa ( COM(2004)0373 ),
–
uwzględniając rezolucje Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w sprawie sytuacji na Białorusi, a w szczególności jego rezolucję z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie prześladowania prasy w Republice Białorusi,
–
uwzględniając sankcje UE wobec władz białoruskich przyjęte w dniu 2 lipca 2004 r. w związku z zaginięciem trzech przywódców białoruskiej opozycji i jednego dziennikarza,
–
uwzględniając oświadczenia Prezydencji w sprawie Białorusi złożone w imieniu Unii Europejskiej w dniu 2 sierpnia 2005 r., 12 sierpnia 2005 r. oraz 30 sierpnia 2005 r.,
–
uwzględniając decyzję Komisji o przyznaniu Deutsche Welle Radio umowy o wartości 138 000 € na transmisje na Białorusi niezależnych programów przez radio i Internet przez rok począwszy od 1 listopada 2005 r.,
–
uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że zamiast poprawy sytuacji na Białorusi nastąpiło dalsze jej pogorszenie, w wyniku którego podstawowe prawa człowieka są rażąco łamane, izba niższa parlamentu została pozbawiona uprawnień ustawodawczych, a życie gospodarcze jest kontrolowane przez prezydenta; mając na uwadze, że przypadki naruszenia praw człowieka obejmują stosowanie kar więzienia oraz innych form represji wobec członków demokratycznej opozycji;
B.
mając na uwadze, że w ciągu minionych kilku lat rozwiązano kilka partii politycznych, zamknięto 22 niezależne gazety, rozwiązano ponad 50 pro-demokratycznych organizacji pozarządowych różnych szczebli i o różnych przekonaniach politycznych oraz zamknięto pewną liczbę instytucji edukacyjnych z przyczyn „technicznych”, podczas gdy nie ulegało wątpliwości, że w każdym z przypadków organizacje te zostały ukarane za krytykę prezydenta i jego polityki,
C.
mając na uwadze, że Viktar Halavanau, Minister Sprawiedliwości Białorusi, wydał dekret o obowiązkowej rejestracji bloków partii politycznych, związków zawodowych, koalicji, inicjatyw i ruchów obywatelskich, aby zapobiec jednoczeniu się sił politycznych, które mogłyby wesprzeć rywala Aleksandra Łukaszenki w przyszłorocznych wyborach prezydenckich,
D.
mając na uwadze, że dnia 13 września 2005 r.
Prezydent Białorusi A. Łukaszenko wydał dekret przyznający mu prawo ułaskawiania w sprawach o przestępstwa przeciwko własności, który jest kolejnym krokiem w kierunku dalszego monopolizowania władzy w kraju, w tym władzy sądowniczej,
E.
mając na uwadze, że w kwietniu 2005 r.
Komisja Praw Człowieka ONZ skrytykowała Białoruś z uwagi na nieustanne doniesienia o prześladowaniu i rozwiązywaniu organizacji pozarządowych, krajowych organizacji mniejszościowych, niezależnych środków przekazu, opozycyjnych partii politycznych, niezależnych związków zawodowych i organizacji religijnych oraz o prześladowaniu obywateli zaangażowanych w działalność demokratyczną, w tym niezależne media;
F.
mając na uwadze, że zamknięcie niezależnych uniwersytetów na Białorusi doprowadziło do inauguracji Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego dla studentów białoruskich na uchodźstwie w Wilnie,
G.
mając na uwadze, że na Białorusi wciąż mają miejsce aresztowania na tle politycznym i procesy działaczy należących do ruchów demokratycznych i niezależnych dziennikarzy oraz deportacje obywateli obcych państw;
H.
mając na uwadze brak postępów w zakresie licznych niewyjaśnionych przypadków zaginięcia osób,
I.
mając na uwadze, że w dniu 12 maja 2005 r. zarząd Związku Polaków na Białorusi został uznany za nielegalny przez białoruskie Ministerstwo Sprawiedliwości, a drukarnia odmówiła na polecenie rządu drukowania polskiego tygodnika „Głos znad Niemna”, natomiast za przyzwoleniem rządu drukowano fałszywe numery pisma,
J.
mając na uwadze, że w dniu 27 sierpnia br. reżim Łukaszenki zwołał posiedzenie zarządu Związku Polaków na Białorusi, aby zmusić jego członków do rezygnacji ze stanowisk uzyskanych w drodze demokratycznych i pełnoprawnych wyborów i zastąpić nowym zarządem podległym władzom reżimu,
K.
mając na uwadze stale pogarszającą się sytuację innych mniejszości, w tym Romów i mniejszości religijnych: kościoły protestanckie zostały zamknięte, a ewangelickie zakazane,
L.
mając na uwadze, że wykonywanie prawa do wolności informacji jest uniemożliwiane, że wszystkie programy telewizyjne, zarówno krajowe, jak i regionalne, znajdują się w rękach rządu i mając na uwadze, że wszystkie połączenia internetowe są obsługiwane przez państwową firmę, która zablokowała wiele kont i stron internetowych,
M.
mając na uwadze, że wszyscy operatorzy kablowi są prześladowani za nadawanie zagranicznych programów niezatwierdzonych przez białoruski rząd, mając na uwadze, że na tej podstawie nadawanie przez białoruskich operatorów TV kablowej wszystkich ukraińskich kanałów, a także polskiego kanału Polonia, zostało zakazane,
N.
mając na uwadze, że władze państwowe wstrzymały rejestrację wszystkich nowych gazet, że każdego dnia obywają się postępowania przeciwko wydawcom gazet i dziennikarzom, a wiele spośród istniejących pism obciążono karami uniemożliwiającymi ich dalsze wydawanie;
O.
mając na uwadze, że Prezydent Łukaszenko praktycznie uniemożliwił międzynarodowej sieci organizacji pozarządowych w Europie i na Białorusi pomoc dzieciom cierpiącym na schorzenia spowodowane wybuchem elektrowni w Czarnobylu w wyjazdach do różnych krajów na leczenie,
P.
mając na uwadze, że Polska wezwała swojego ambasadora w Mińsku do tymczasowego powrotu do kraju po serii przypadków wydalenia dyplomatów, odrzucając oskarżenia Prezydenta Łukaszenki o ingerowanie Polski w sprawy kraju,
Q.
mając na uwadze, że na szczycie ONZ w Nowym Jorku York w dniu 15 września 2005 r.
Prezydent Łukaszenko oskarżył organy ONZ ds. praw człowieka o to, że pozwalają, aby wykorzystywano je jako narzędzia kontroli nad innymi krajami,
R.
mając na uwadze, że stanowisku Rady wobec Białorusi brak jest zdecydowania i konsekwencji,
1.
zdecydowanie potępia masowe ataki białoruskiego reżimu na media, dziennikarzy, działaczy mniejszości i obrońców praw człowieka, członków opozycji, przywódców religijnych i wszelkie inne osoby, które próbują otwarcie krytykować prezydenta i reżim, przejawiające się w arbitralnych aresztowaniach, brutalnym traktowaniu osób zatrzymanych, zaginięciach, politycznie umotywowanych prześladowaniach i innych aktach represji stanowiących naruszenie podstawowych zasad demokracji i praworządności;
2.
zdecydowanie potępia masowe ataki białoruskiego reżimu na media, dziennikarzy, działaczy mniejszości i obrońców praw człowieka, członków opozycji, przywódców religijnych i wszelkie inne osoby, które próbują otwarcie krytykować prezydenta i reżim, przejawiające się w arbitralnych aresztowaniach, brutalnym traktowaniu zatrzymanych, zaginięciach, prześladowaniach na tle politycznych i innych aktach represji stanowiących naruszenie podstawowych zasad demokracji i praworządności; zauważa, że obowiązuje obecnie zakaz przyjmowania i korzystania z pomocy międzynarodowej w „niekonstytucyjnych celach”, obalenia rządu, ingerencji w wewnętrzne sprawy Białorusi, przygotowania wyborów lub referendów, organizowania zebrań, zgromadzeń, pikiet lub strajków, lub przygotowania i rozpowszechniania materiałów propagandowych; nie można również organizować konferencji, seminariów i jakichkolwiek zgromadzeń korzystając z zagranicznych środków pomocowych;
3.
potępia decyzję reżimu z dnia 22 sierpnia br. o delegalizacji kościoła ewangelicko-reformowanego obecnego na Białorusi od ponad 400 lat, której przyczyną był brak adresu siedziby wspólnoty, a wspólnota nie mogła go zarejestrować ponieważ władze wyeksmitowały ją uprzednio ze wszystkich wcześniej zajmowanych domów modlitewnych, co było niezgodne z przepisami białoruskiego prawa o wolności wyznania;
4.
potępia działanie rządu przeciwko Związkowi Polaków na Białorusi stanowiące naruszenie podstawowych zasad Konwencji Ramowej Rady Europy o Ochronie Mniejszości Narodowych z 1995 r. oraz próbę przejęcia kontroli nad największą pozarządową organizacją, która jako jedna z nielicznych nie podlegała dotychczas kontroli rządu; przypomina, że poszanowanie praw mniejszości obejmuje wolność stowarzyszenia i uznawanie pochodzących z wyboru organów statutowych organizacji; ubolewa nad faktem przejęcia przez rząd kontroli nad gazetą „Głos znad Niemna”;
5.
potępia ciągłe prześladowania działaczy należących do mniejszości polskiej, którzy pragną zachować niezależny charakter ich stowarzyszenia; zauważa, że najbardziej aktywni działacze są prześladowani i wielokrotne wezwani do stawienia u biurze prokuratora i na policji, że Angelika Borys, przewodnicząca Związku Polaków na Białorusi (ZPB) była w ostatnich tygodniach przesłuchiwana ponad 50 razy, a Tadeusz Gawin, założyciel, członek i obecny wice-przewodniczący ZPB został skazany na 30 dni więzienia;
6.
potępia skazanie działaczy ZPB: Józefa Parzeckiego, Wiesława Kiewlaka, Andrzej Pisalnika i Andrzeja Poczobuta na kary do dwóch lat więzienia na podstawie fałszywych dowodów;
7.
potępia całkowitą marginalizację przez białoruski reżim mniejszości romskiej na Białorusi, której podstawowe prawa cywilne zostały ograniczone, a także zdecydowanie potępia wrogie wypowiedzi pod adresem Romów obecne w oficjalnych środkach przekazu;
8.
potępia białoruskie władze za niewydajnie wiz wjazdowych delegacji posłów Parlamentu Europejskiego, którzy przyjechali w dniu 8 sierpnia 2005 r. z misją badawczą w celu zapoznania się z sytuacją;
9.
wzywa Radę i Komisję do utworzenia programu stypendiów, wizyt i lokat na rzecz organizacji pozarządowych oraz działaczy w dziedzinie praw człowieka i mniejszości;
10.
jeżeli władze białoruskie nie doprowadzą do poprawy sytuacji w zakresie wolności słowa, stowarzyszeń i religii, umożliwiając tym samym do dalszego jej pogorszenia, Komisja, Rada i Parlament powinny rozpocząć procedurę w celu wpisania przedstawicieli białoruskich władz zaangażowanych w prześladowania na listę osób objętych zakazem wizowym; uważa, że sankcje wobec reżimu Prezydenta Łukaszenki powinny także obejmować zamrożenie środków białoruskich władz ulokowanych poza granicami kraju;
11.
raz jeszcze podkreśla, że dalszy rozwój stosunków UE z Białorusią nadal zależeć będzie od postępów w demokratyzacji i wprowadzaniu reform w kraju oraz od dostępu obywateli Białorusi do obiektywnych, wolnych i uczciwych mediów, a także od poszanowania praw i swobód mniejszości narodowych i religijnych;
12.
z satysfakcją odnotowuje fakt uruchomienia przez Komisję dodatkowego wsparcia dla niezależnych mediów na Białorusi; podkreśla znaczenie zapewnienia białoruskiemu społeczeństwu dostępu do niezależnych informacji; wzywa Radę i Komisję do przyznania tak szybko, jak to będzie możliwe jeszcze większej pomocy na rzecz wolnych mediów i niezależnych organizacji pozarządowych na Białorusi oraz do poszerzenia inicjatyw w dziedzinie mediów;
13.
wzywa Komisję do zapewnienia, aby żadna z quasi pozarządowych organizacji, tworzonych na Białorusi w celu uzyskania środków pomocowych z zagranicy, nie otrzymała jakiejkolwiek unijnej pomocy lub środków z budżetu UE;
14.
wzywa Komisję i Radę do wsparcia demokratycznie wybranego zarządu ZPB oraz wyłonionych w demokratycznych wyborach organów innych organizacji pozarządowych, które także podlegają represjom ze strony reżimu Łukaszenki;
15.
wzywa do powołania delegacji wysokiego szczebla ad hoc w celu odbycia misji badawczej na Białorusi i zdania relacji Parlamentowi z dokonanych obserwacji;
16.
zdecydowanie popiera komunikat Przewodniczącego Komisji o wysłaniu na Białoruś specjalnego przedstawiciela dyplomatycznego w celu monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka, a także wzywa Komisję do przyspieszenia otwarcia stałego przedstawicielstwa Unii Europejskiej w Mińsku, aby umożliwić skuteczniejsze rozpowszechnianie informacji, koordynację projektów i nadzór nad sytuacją na Białorusi;
17.
wzywa Radę i Komisję do poruszenia kwestii Białorusi w rozmowach z władzami rosyjskimi celem określenia wspólnej odpowiedzialności za działania prowadzące do konkretnych przemian demokratycznych w tym kraju;
18.
apeluje do wszystkich Państw Członkowskich UE o wprowadzenie bezpłatnych wiz dla obywateli Białorusi;
19.
zwraca się do europejskich partii politycznych i grup politycznych Parlamentu Europejskiego o zwiększenia kontaktów i politycznego wsparcia dla białoruskiej opozycji;
20.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, parlamentom i rządom Państw Członkowskich oraz Zgromadzeniom Parlamentarnym OBWE i Rady Europy.
