P6_TA(2006)0141
Skuteczność pomocy oraz korupcja w krajach rozwijających się
A6-0048/2006
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie skuteczności pomocy oraz korupcji w krajach rozwijających się ( 2005/2141(INI) )
Parlament Europejski
,
–
uwzględniając wspólną deklarację Rady i przedstawicieli rządów Państw Członkowskich zebranych w Radzie, Parlamentu Europejskiego i Komisji zatytułowaną "Europejski konsensus w sprawie rozwoju" Dz.U. C 46 z 24.2.2006, str. 1.
,
–
uwzględniając konwencję NZ z dnia 31 października 2003 r. przeciw korupcji,
–
uwzględniając Deklarację ONZ z dnia 16 grudnia 1996 r. przeciw korupcji i przekupstwu w międzynarodowych transakcjach handlowych,
–
uwzględniając Konwencję OECD z dnia 21 listopada 1997 r. w sprawie zwalczania przekupstwa zagranicznych urzędników publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych,
–
uwzględniając Deklarację Milenijną ONZ z dnia 8 września 2000 r., określającą Milenijne Cele Rozwoju (MDG) jako cele uzgodnione wspólnie przez wspólnotę międzynarodową w celu likwidacji ubóstwa,
–
uwzględniając Deklarację paryską z dnia 2 marca 2005 r. w sprawie skuteczności pomocy,
–
uwzględniając czwarte milenijne sprawozdanie oceniające ekosysytemy z dnia 12 lipca 2005 r., zatytułowane "Ekosystemy a dobrostan (well-being) człowieka: szanse i wyzwania dla biznesu i przemysłu",
–
uwzględniając art. 8, 9 oraz 97 Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z drugiej strony, podpisanej w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 roku Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 3.
,
–
uwzględniając deklarację szczytu G8 z dnia 2 czerwca 2003 r. w Evian w sprawie zwalczania korupcji i poprawy przejrzystości,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Afryki z 11 marca 2005 r. zatytułowane "Nasz wspólny interes",
–
uwzględniając strategię UE w celu zwalczania niedozwolonego gromadzenia i przemytu ręcznej broni strzeleckiej i broni lekkiej (SALW) oraz amunicji do niej, przyjętą przez Radę Europejską w dniach 15-16 grudnia 2005 r.,
–
uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie budowania potencjału w krajach rozwijających się Dz.U. C 67 E z 17.3.2004, str. 255.
,
–
uwzględniając swoją rezolucję z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie zarządzania w polityce rozwoju Unii Europejskiej Dz.U. C 103 E z 29.4.2004, str. 550.
,
–
uwzględniając art. 45 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju ( A6-0048/2006 ),
A.
mając na uwadze, że korupcja dotyczy w sposób nieproporcjonalny biednych, ograniczając ich dostęp do dóbr i obniżając jakość podstawowych usług, przez co tym trudniejsze staje się dla nich opuszczenie spirali ubóstwa,
B.
mając na uwadze negatywne oddziaływanie korupcji na klimat przedsiębiorczości, na skuteczność świadczenia usług publicznych oraz na zaufanie obywateli do ośrodków władzy,
C.
mając na uwadze, że korupcja utrudnia skuteczność pomocy i w ten sposób podważa unijne cele dotyczące rozwoju, a także spowalnia postęp rozwoju w krajach partnerskich UE;
D.
mając na uwadze, że Bank Światowy szacuje, że 1 bilion USD jest corocznie wydawany na łapówki na całym świecie, a Unia Afrykańska ocenia, że korupcja kosztuje gospodarkę afrykańską rocznie ponad 25% jej PKB,
E.
mając na uwadze, że korupcja stanowi problem, który dotyka społeczeństwa jako całości, że przybiera wiele postaci i że nie można stosować do niej jednej jedynej strategii, jako że jedynie zakrojone na szeroką skalę podejście do korupcji umożliwi jej trwałe wyplenienie,
F.
mając na uwadze, że liczne podmioty społeczeństwa, takie jak politycy, urzędnicy rządowi, społeczeństwo obywatelskie, media, wielonarodowi i międzynarodowi darczyńcy mogą odgrywać rolę w walce z korupcją,
G.
mając na uwadze, że korupcja stanowi zarówno jedną z przyczyn jak i jedną z konsekwencji sytuacji konfliktowych,
H.
mając na uwadze, że korupcja stanowi zagrożenie dla podstawowych potrzeb człowieka takich jak dostęp do zdrowia i edukacji,
I.
mając na uwadze, że korupcja jest produktem ubocznym niedoskonałego zarządzania, ściśle związanym z rolą państwa, i w związku z tym mogłaby być zwalczana za pomocą strategii promujących właściwe zarządzanie,
J.
mając na uwadze, że przejrzystość i odpowiedzialność są kluczowymi zasadami w walce z korupcją,
K.
mając na uwadze konieczność uwypuklenia związku pomiędzy niedozwolonym wytwarzaniem, przekazywaniem i obiegiem SALW oraz praktykami korupcyjnymi zarówno w krajach rozwijających się jak i rozwiniętych,
L.
mając na uwadze, że zmniejszenie korupcji jest niemożliwe bez świadomości i udziału społeczeństwa obywatelskiego oraz że dostęp do wszelkich informacji odgrywa zasadniczą rolę w tym procesie,
M.
mając na uwadze, że Konwencja NZ przeciwko korupcji z 2003 roku jest pierwszym międzynarodowym prawnym instrumentem uznającym konieczność zobowiązania się wszystkich państw do zwrotu aktywów oraz że jedynymi państwami, które ratyfikowały tę konwencję, są Węgry oraz Francja,
N.
mając na uwadze, że Konwencję OECD z 1997 r. mogą podpisać wyłącznie państwa członkowskie OECD lub pełnoprawni członkowie grupy roboczej OECD ds. przekupstwa w międzynarodowych transakcjach handlowych,
1.
wzywa Komisję, by przy opracowywaniu swych programów rozwoju skoncentrowała się w sposób szczególniejszy na kwestiach odpowiedzialności oraz przejrzystości, ponieważ niedoskonałe mechanizmy zarządzania ułatwiają korupcję;
2.
podkreśla, że należy zwrócić większą uwagę na rolę społeczeństwa obywatelskiego w promowaniu właściwego zarządzania oraz dobrowolnej kontroli korupcji;
3.
przypomina, że zgodnie ze zmienionym porozumieniem o partnerstwie z Kotonu poważne przypadki korupcji mogą prowadzić do konsultacji zgodnie z artykułami 96 i 97 porozumienia;
4.
kładzie nacisk na potrzebę wspierania parlamentów krajowych w krajach rozwijających się w pełnionych przez nie obowiązkach władz budżetowych poprzez dialog, dzielenie się informacjami i rozwijanie potencjału;
5.
podkreśla wagę roli, jaką odgrywają wolne i niezależne środki przekazu w walce z korupcją, i apeluje do UE o udzielenie większego wsparcia ich projektom pomocy oraz wzmocnienie takich środków przekazu w krajach partnerskich;
6.
podkreśla konieczność wkładania wysiłku w budowanie i wzmocnienie systemu prawa w tych krajach;
7.
podkreśla wagę roli, jaką odgrywają kobiety również w zwalczaniu korupcji oraz zwraca jednocześnie uwagę na potrzebę zwiększenia i poprawy edukacji kobiet i dziewcząt oraz dalsze wspieranie angażowania się kobiet w politykę;
8.
wspiera kampanię "Publish What You Pay" (opublikujcie, ile zapłaciliście), która wzywa przedsiębiorstwa międzynarodowe do ujawnienia sum płaconych przez nie rządom;
9.
podkreśla wagę inwestowania w krajach rozwijających się i zachęca Komisję oraz Państwa Członkowskie do udzielenia pomocy przepływowi takich inwestycji;
10.
podkreśla wagę ustanowienia w krajach rozwijających się organizacji nadzorujących reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, domagających się od ich rządów systemu weryfikacji i bilansów; wzywa Komisję do wspierania tego procesu poprzez zarezerwowanie odpowiedniego odsetka pomocy z budżetu na organizacje nadzorujące, reprezentujące społeczeństwo obywatelskie;
11.
uważa, że często konieczne są zmiany w organizacjach wewnętrznych w celu rozprawienia się z korupcją; podkreśla potrzebę zwiększenia możliwości zwalczania korupcji na poziomie instytucji krajowych i lokalnych, zwłaszcza w świetle wzrostu pomocy przyznawanej w formie pomocy z budżetu;
12.
podkreśla, że dokładna ocena ryzyka fiducjarnego, oddzielna dla każdego przypadku, powinna zawsze poprzedzać przyznawanie pomocy z budżetu;
13.
podkreśla, że pomoc z budżetu powinna zawsze być kierowana do konkretnych sektorów;
14.
nalega, aby każdorazowemu przyznaniu pomocy z budżetu towarzyszyła polityka dialogu w celu polepszenia publicznego zarządzania finansami (Public Financial Management), ograniczająca ryzyko korupcji lub złego zarządzania funduszami;
15.
wzywa do większej przejrzystości programów pomocy z budżetu przyznanych przez UE, poprzez publikowanie odnośnych informacji dotyczących wykorzystania takiej pomocy w kraju otrzymującym oraz poprzez włączenie do tego procesu parlamentów i informowanie społeczeństwa obywatelskiego;
16.
wzywa do wspierania skutecznego monitorowania budżetu przez społeczeństwo obywatelskie i parlamenty krajowe poprzez Public Expenditure Tracking Surveys (PETS) (badania przepływu wydatków publicznych), które jednoznacznie oceniają wysokość wpłat w stosunku do wypłat na podstawie kryteriów Komitetu Pomocy Rozwojowej OECD;
17.
uznaje za konieczne opracowanie specjalnych wskaźników społecznych w celu zebrania bardziej szczegółowych informacji dotyczących jakości zarządzania, osiągniętej przez dany kraj i wzywa społeczeństwo obywatelskie do większego zaangażowania w tym zakresie;
18.
apeluje do UE, współprzewodniczącej programowi Public Expenditure and Financial Accountability Programme (PEFA) (program wydatków publicznych i odpowiedzialności finansowej) tworzącemu zharmonizowane ramy dla oceny ryzyka fiducjarnego w krajach otrzymujących pomoc, aby włączyła doń specjalne wskaźniki dla oceny poziomu korupcji;
19.
wzywa Komisję do wykorzystania w ten sposób namierzonych poziomów korupcji do popierania dobrego zarządzania oraz podejmowania odpowiednich środków przeciw skorumpowanym reżimom;
20.
wzywa Komisję do rozważenia podjęcia decyzji zmniejszenia długu zagranicznego krajów rozwijających się;
21.
podkreśla potrzebę koordynacji działań międzynarodowych darczyńców w zakresie pomocy budżetowej w celu zwiększenia przejrzystości i odpowiedzialności w krajach ją odbierających;
22.
nalega, aby wszystkie Państwa Członkowskie UE oraz wszystkie państwa-sygnatariusze Konwencji NZ przeciwko korupcji z 2003 r. ratyfikowały ją, a także Konwencję OECD z 1997 r. w sprawie zwalczania przekupstwa zagranicznych urzędników publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych;
23.
wzywa członków OECD do rozważenia możliwości przyjęcia Malty, , Cypru i Łotwy Litwy i Malty jako pełnoprawnych członków grupy roboczej ds. przekupstwa w międzynarodowych transakcjach handlowych, co umożliwiłoby im podpisanie i ratyfikację Konwencji OECD z 1997 r.; wzywa te państwa, by w międzyczasie dążyły do większego zaangażowania w ramach zmienionego zalecenia Rady Ministerialnej OECD z dnia 23 maja 1997 r. w sprawie zwalczania przekupstwa w międzynarodowych transakcjach handlowych;
24.
przypomina ważną rolę inicjatyw regionalnych, takich jak African Peer Review Mechanism (APRM) (afrykański mechanizm wzajemnego monitoringu), dla zmniejszania korupcji i promowania dobrego zarządzania; podkreśla konieczność wdrożenia tych inicjatyw przez państwa afrykańskie oraz zapewnienia przez Komisję i Państwa Członkowskie pomocy technicznej i finansowej na realizację tego celu;
25.
wzywa Państwa Członkowskie do jak najszybszego przyjęcia prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu w sprawie lokalizowania i oznakowania ręcznej broni strzeleckiej i lekkiej oraz amunicji, a także do wspierania regionalnych inicjatyw zmierzających do zwalczania nielegalnego handlu tą bronią oraz amunicją do niej w krajach rozwijających się;
26.
wzywa do dalszego egzekwowania i zobowiązań na rzecz "Inicjatywy przejrzystości w przemyśle wydobywczym" w celu zapewnienia jawności informacji dotyczących przepływu pieniędzy między rządami krajów rozwijających się a przedsiębiorstwami międzynarodowymi;
27.
wzywa Państwa Członkowskie, w których znajdują się ośrodki finansowe, do podjęcia niezbędnych działań prawnych i administracyjnych dla zapewnienia zwrotu nielegalnie zdobytych funduszy krajom ich pochodzenia; ponadto podkreśla potrzebę tworzenia potencjału na rzecz zapobiegania kradzieży majątku oraz niewłaściwemu użyciu i przywłaszczaniu środków publicznych;
28.
wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do stworzenia międzynarodowej systemu "wciągania na czarną listę", który zapobiegałby przekazywaniu przez banki znacznych sum pieniędzy w formie pożyczek dla skorumpowanych rządów lub jednostek je reprezentujących;
29.
wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do zakazania udziału w przetargach lub zamówieniach publicznych przedsiębiorstwom, których pracownicy zamieszani byli w działania korupcyjne z udziałem ministrów i urzędników rządowych lub z kimkolwiek innym w krajach rozwijających się, jeśli pracowników tych nie objęto postępowaniem dyscyplinarnym; ponadto apeluje do Państw Członkowskich o odsyłanie takich spraw do odpowiednich organów ścigania, tak aby przeciwko takim osobom wszczynano śledztwo i by stawiano je przed sądem, jeżeli zajdzie taka potrzeba;
30.
podkreśla istnienie zagrożenia korupcją związanego z procedurą zamówień publicznych, w związku z czym należy w pierwszym rzędzie upowszechniać przejrzyste przepisy i procedury udzielania zamówień publicznych;
31.
zwraca się do swojego Przewodniczącego o przekazanie niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.
