A7-0060/2009
13.11.2009
*
SPRAWOZDANIE
w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie udzielenia Gruzji pomocy makrofinansowej
(COM(2009)0523 – C7‑0269/2009 – 2009/0147(CNS))
Komisja Handlu Międzynarodowego
Sprawozdawca: Vital Moreira
(Procedura uproszczona – art. 46 ust. 1 Regulaminu)
PE 430.408v02-00
Objaśnienie używanych znaków
* Procedura konsultacji
większość oddanych głosów
**I Procedura współpracy (pierwsze czytanie)
większość oddanych głosów
**II Procedura współpracy (drugie czytanie)
większość oddanych głosów, by zatwierdzić wspólne stanowisko większość głosów ogólnej liczby posłów do PE, by odrzucić lub wprowadzić poprawki do wspólnego stanowiska
*** Procedura zgody
większość głosów ogólnej liczby posłów do PE, za wyjątkiem przypadków ujętych w art. 105, 107, 161 i 300 traktatu WE oraz w art. 7 traktatu UE
***I Procedura współdecyzji (pierwsze czytanie)
większość oddanych głosów
***II Procedura współdecyzji (drugie czytanie)
większość oddanych głosów, by zatwierdzić wspólne stanowisko wymagana większość głosów ogólnej liczby posłów do PE, by odrzucić lub wprowadzić poprawki do wspólnego stanowiska
***III Procedura współdecyzji (trzecie czytanie)
większość oddanych głosów, by zatwierdzić wspólny projekt
(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej przez Komisję.)
Poprawki do tekstu legislacyjnego
W poprawkach Parlamentu zmiany zaznaczone są wytłuszczonym drukiem i kursywą .
W aktach zmieniających powtórzone bez zmian fragmenty obowiązującego przepisu, do którego Parlament - w przeciwieństwie do Komisji - proponuje poprawki, zaznaczane są wytłuszczonym drukiem .
Ewentualne skreślenia w obrębie takich fragmentów zaznaczane są w sposób następujący: [...].
Oznakowanie zwykłą kursywą jest wskazówką dla służb technicznych dotyczącą propozycji korekty elementów tekstu legislacyjnego w celu ustalenia tekstu końcowego (np. elementów w oczywisty sposób błędnych lub pominiętych w danej wersji językowej).
Sugestie korekty wymagają zgody właściwych służb technicznych.
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO....................5
UZASADNIENIE........................................................................................................................6
PROCEDURA...........................................................................................................................10
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie udzielenia Gruzji pomocy makrofinansowej ( COM(2009)0523 – C7-0269/2009 – 2009/0147(CNS) )
(Procedura konsultacji)
Parlament Europejski,
– uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie ( COM(2009)0523 ),
– uwzględniając art. 308 traktatu WE, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem ( C7-0269/2009 ),
– uwzględniając sprawozdanie niezależnej międzynarodowej misji wyjaśniającej w sprawie konfliktu w Gruzji z września 2009 r. (sprawozdanie Tagliavini),
– uwzględniając art. 55 oraz art. 46 ust. 1 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego ( A7-0060/2009 ),
1. zatwierdza wniosek Komisji;
2. zwraca się do Rady, jeśli ta uzna za stosowne odejść od przyjętego przez Parlament tekstu, o poinformowanie go o tym fakcie;
3. zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia znaczących zmian do wniosku Komisji;
4. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.
UZASADNIENIE
1.
Cele wniosku
Komisja Europejska proponuje udzielić Gruzji pomocy makrofinansowej w postaci dotacji wypłacanej w transzach w kwocie do 46 mln EUR.
Pomoc ta jest przeznaczona na finansowanie deficytu budżetu państwa.
Zaplanowano wypłacanie jej w dwóch transzach - pierwsza do końca 2009 r., a druga na początku 2010 r.
Pomoc ta ma na celu pokrycie pozostających do zaspokojenia potrzeb Gruzji w zakresie finansowania zewnętrznego na lata 2009-2010, ustalonych przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
Fundusze zostaną skierowane do budżetu państwa Gruzji w celu zaspokojenia pilnych potrzeb budżetowych.
2.
Kontekst ogólny
Gruzja doświadczyła poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej po wybuchu konfliktu zbrojnego z Rosją w sierpniu 2008 r., który wywołał szkody zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie, a także spowodował, że bardzo wiele osób stało się uchodźcami wewnętrznymi.
Ponadto światowy kryzys finansowy, który wybuchł na jesieni 2008 r., jeszcze bardziej pogorszył sytuację gospodarczą Gruzji.
Proponowana pomoc ma na celu wsparcie odbudowy Gruzji w następstwie konfliktu zbrojnego między Gruzją a Rosją z sierpnia 2008 r.
Pomoże ona również Gruzji w walce ze skutkami światowego kryzysu gospodarczego i finansowego.
Proponowana pomoc makrofinansowa ma w zamierzeniu być równoległa do promesy kredytowej zatwierdzonej przez MFW we wrześniu 2008 r.
Wypłaty WE są uzależnione od wykorzystania środków z MFW, są zatem bezpośrednio powiązane z realizacją przez beneficjenta uzgodnionej polityki makroekonomicznej i strukturalnej oraz z tempem ożywienia gospodarki.
Podczas konferencji darczyńców w dniu 22 października 2008 r. w Brukseli państwa członkowskie i inni darczyńcy dwustronni i wielostronni zadeklarowali znaczącą pomoc dla Gruzji.
Zobowiązania te obejmują 500 mln EUR z WE.
Finansowanie WE pochodzić będzie zarówno ze środków zaprogramowanych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), jak i z instrumentów kryzysowych, takich jak Instrument na rzecz stabilności, pomoc humanitarna i pomoc makrofinansowa.
Pomoc makrofinansowa uzupełnia inne instrumenty pomocy, zapewniając Gruzji krótkoterminowe wsparcie makroekonomiczne w kontekście programu gospodarczego wspieranego przez MFW, podczas gdy wsparcie budżetowe w ramach ENPI, które również przyczynia się do zaspokojenia potrzeb Gruzji w zakresie finansowania, jest związane z konkretnymi reformami sektorowymi.
Podczas pierwszego przeglądu promesy kredytowej w grudniu 2008 r. władze Gruzji postanowiły jednak nie korzystać z drugiej transzy pomocy z MFW w ramach promesy, w związku ze względnie pozytywnymi prognozami dotyczącymi bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2009 r. i obawami o podważenie zaufania inwestorów w kraju.
Komisja przełożyła w tej sytuacji finalizację wniosku w sprawie pomocy makrofinansowej, jako że pomoc taka może zostać udzielona jedynie jako finansowanie komplementarne w stosunku do finansowania z MFW.
Następnie jednak pogorszyła się sytuacja gospodarcza Gruzji i jej władze postanowiły, że zaczną szukać potencjalnych zewnętrznych źródeł finansowania.
Uwzględniając drugi i trzeci przegląd promesy kredytowej w marcu i sierpniu 2009 r. i biorąc pod uwagę fakt, że duża część wsparcia ze strony darczyńców musi jeszcze zostać potwierdzona lub moment jej przekazania nie został sprecyzowany, Komisja uważa, że należy potwierdzić zobowiązanie do udzielenia pomocy makrofinansowej podjęte podczas konferencji darczyńców, aby wesprzeć Gruzję w zaspokajaniu jej potrzeb finansowych.
3.
Ograniczenia czasowe
Wniosek o udzielenie pomocy makrofinansowej, podobnie jak wszystkie poprzednie podobne wnioski, został skierowany do Parlamentu na podstawie art. 308 traktatu WE, tj. podlega procedurze konsultacji.
Chociaż wspomniany artykuł nie przewiduje terminu wydania przez Parlament jego opinii, to Parlament zawsze bardzo szybko odpowiadał na potrzebę udzielenia pomocy makrofinansowej.
Wspomniany wniosek Komisja przyjęła w dniu 16 października 2009 r., a przekazała go do Parlamentu w dniu 20 października 2009 r.
Planuje się jednak wypłatę pierwszej transzy jeszcze przed końcem 2009 r., i dlatego Rada musi przyjąć odpowiednią decyzję do końca roku, a Parlament swoją opinię nawet wcześniej (nieformalnie Komisja wspomniała, że opinia ta powinna zostać przyjęta na posiedzeniu plenarnym w dniach 23-26 listopada 2009 r.).
Wynika z tego, że Parlament ma w rzeczywistości mniej niż półtora miesiąca na przygotowanie swojego stanowiska (ponadto w chwili sporządzania niniejszego projektu sprawozdania przez sprawozdawcę Rada nawet jeszcze nie skonsultowała się oficjalnie z Parlamentem).
Jest to po prostu niedopuszczalne w procedurze legislacyjnej.
Na przykład, nawet na wyrażenie sprzeciwu wobec projektu środków wykonawczych przygotowanego przez Komisję w toku procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, termin na zajęcie stanowiska przez Parlament nie jest krótszy niż trzy miesiące
Art. 5a ust. 3 lit. c) decyzji Rady 1999/468/WE. .
Taka postawa obrazuje zupełny brak szacunku dla roli Parlamentu jako prawodawcy, ponieważ nie ma uzasadnienia dla wyjątków od uprawnień instytucjonalnych.
Nawet jeżeli przygotowanie takich wniosków nie zależy od samej tylko Komisji, Komisja wiedziała bardzo dobrze, że pierwsza transza powinna być wypłacona jeszcze w 2009 r. i w związku z tym stosowna decyzja musi zostać wydana w odpowiednim czasie przed końcem roku.
Ponadto jeżeli decyzja nie zostanie przyjęta do końca 2009 r., będzie to oznaczać, że fundusze WE nie zostaną przekazane do budżetu Gruzji w bieżącym roku budżetowym.
Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne oraz strategiczne znaczenie Gruzji dla UE w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) oraz nowo ustanowionego partnerstwa wschodniego, sprawozdawca dołoży wszelkich starań, aby uczynić zadość żądaniom Komisji dotyczącym terminów.
Pragnę jednak podkreślić, że nie oznacza to akceptacji terminów wynikających z późnego złożenia wniosku przez Komisję, ale jedynie ich tolerowanie w tych wyjątkowych okolicznościach.
4.
Wyjaśnienie przyczyn, z których nie wniesiono żadnych poprawek
Sprawozdawca w chwili obecnej nie wnosi żadnych poprawek do projektu wniosku.
Czyni tak nie dlatego, że wniosek dotyczący decyzji jest idealny, ale dlatego, że sprawozdawca sam znajduje się w bardzo trudnej pozycji.
Przede wszystkim, z proceduralnego punktu widzenia, przyjęcie sprawozdania z poprawkami mogłoby być niemożliwe przy obecnym harmonogramie i mogłoby oznaczać, że fundusze nie zostaną przekazane do budżetu Gruzji w 2009 r.
Po drugie, ta rzeczywistość proceduralna nie oznacza, że sprawozdawca zgodziłby się w zupełności z wnioskiem.
Na przykład sprawozdawca nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, że „Traktat nie określa dla przyjęcia niniejszej decyzji innych kompetencji niż wynikające z art. 308” (punkt 10 preambuły).
Powód zastosowania art. 308, a nie 181a, leży nie w traktacie, a w deklaracji nr 10 załączonej do traktatu z Nicei, która określa, że „pomoc dla państw trzecich odnosząca się do ich bilansu płatniczego wykracza poza zakres artykułu 181a” .
Parlament już w 2003 r.
P5_TA(2003)0233 . odniósł się do art. 308 jako nieodpowiedniego i wyraził ubolewanie, że podjęto decyzję o załączeniu takiej deklaracji do traktatu z Nicei.
Trzeba także powiedzieć, że wniosek jest bardzo ogólny i większość szczegółów pozostaje do uzgodnienia w protokole ustaleń.
Ponadto sprawozdawca uważa, że może być konieczne wprowadzenie kilku poprawek w celu zwiększenia jasności, przejrzystości i odpowiedzialności we wniosku (w sensie określenia warunków, korzystania z audytorów zewnętrznych w celu uzyskania niezależnej oceny, poszczególnych wymagań wobec rządu Gruzji itd.), na przykład ustalenie, że niezależna ocena ex post pomocy makrofinansowej dla Gruzji przewidziana decyzją Rady 2006/41/WE z dnia 24 stycznia 2006 r. musi zostać zakończona przed rozpoczęciem wdrażania nowej pomocy na podstawie obecnego wniosku.
Biorąc pod uwagę w szczególności sprawozdanie niezależnej międzynarodowej misji wyjaśniającej w sprawie konfliktu w Gruzji
http://www.ceiig.ch/Report.html z września 2009 r. (sprawozdanie Tagliavini) sprawozdawca wyraża obawy związane z pomocą budżetową UE z jednej strony, a domniemanym zwiększeniem gruzińskiego budżetu obrony w 2008 r. z drugiej strony.
Jednakże konflikt zbrojny z 2008 r. między Rosją a Gruzją zwiększył jeszcze potrzebę wsparcia w zakresie priorytetów określonych w planie działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa i chodzi nie tylko o pomoc w makrofinansowej stabilizacji i odbudowie gospodarczej, ale również o wsparcie przesiedlenia wewnętrznych uchodźców (IDP), rozwoju demokratycznego, pokojowego rozwiązania wewnętrznych konfliktów Gruzji itp.
Gruzja potrzebuje zatem naszej pomocy, ale niezwykle ważne jest, aby Komisja uwzględniła odpowiednie warunki w protokole ustaleń i w umowie o dotację, tak aby pomoc ta została rzeczywiście wykorzystana zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a nie do celów wojskowych.
Po trzecie, należy powtórzyć jeszcze raz, że sprawozdawca dysponuje bardzo krótkim czasem na rozważanie obecnego wniosku.
Dlatego też, chociaż sprawozdawca zgadza się całkowicie z potrzebą zapewnienia Gruzji wyjątkowej pomocy makrofinansowej, musi dokonać trudnego wyboru.
Może zaproponować jak najszybsze przyjęcie opinii Parlamentu w interesie potrzeb kraju, który już wycierpiał bardzo dużo.
Może także bronić instytucjonalnych prerogatyw Parlamentu i odmówić przestrzegania nieakceptowalnego harmonogramu przyjmowania wniosku legislacyjnego, w ten sposób skutecznie pozbawiając Gruzję pomocy, której ona tak desperacko potrzebuje i której tak długo poszukiwała.
Mając powyższe na uwadze, sprawozdawca proponuje przyjęcie wniosku bez poprawek.
Sprawozdawca zachowuje sobie jednak prawo do zaproponowania poprawek po rozważeniu wniosku przez komisję oraz po wymianie poglądów z Radą i Komisją.
5.
Rola Parlamentu w udzielaniu pomocy makrofinansowej
Sprawozdawca pragnie ponadto podkreślić, że zgodnie z wcześniejszymi rezolucjami Parlamentu, tak znaczącego instrumentu, jakim jest pomoc makrofinansowa, nie można po prostu traktować w kategoriach pomocy „nadzwyczajnej”.
Nieuzasadniony jest wobec tego fakt, iż tego rodzaju instrument nie posiada stosownej podstawy prawnej, a korzystanie z niego wciąż opiera się na doraźnych decyzjach Rady odnośnie do każdej operacji.
W celu poprawy przejrzystości, zasad ponoszenia odpowiedzialności, kontroli i sprawozdawczości konieczne jest przyjęcie w procedurze współdecyzji rozporządzenia ramowego w sprawie pomocy makrofinansowej.
Należy tutaj podkreślić, że po wejściu w życie traktatu z Lizbony odpowiednią podstawą prawną dla decyzji o przyznaniu pomocy makrofinansowej będzie albo art. 209 ust. 1, albo art. 212 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zależności od tego, czy kraj korzystający z pomocy jest klasyfikowany przez instytucje UE jako kraj rozwijający się czy też nie.
W obu przypadkach ma zastosowanie zwykła procedura legislacyjna.
Artykuł 213 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie powinien mieć zastosowania do decyzji o przyznaniu pomocy makrofinansowej.
Ponadto należy wzmocnić rolę Parlamentu.
Komisja powinna w szczególności poprawić sprawozdawczość wobec Parlamentu dotyczącą bieżącej realizacji tego instrumentu pomocy oraz dostarczyć Parlamentowi sprawozdanie z oceny ex post, poza sprawozdaniem rocznym przewidzianym w art. 5 wniosku.
6.
Obowiązki Rady i Komisji
Nawet jeżeli wniosek o udzielenie pomocy makrofinansowej zostanie przyjęty przez komisję bez poprawek, sprawozdawca wnosi do Rady i Komisji o uwzględnienie wyżej wymienionych zastrzeżeń w swoich oświadczeniach kierowanych do Parlamentu.
PROCEDURA
Tytuł
Pomoc makrofinansowa dla Gruzji
Odsyłacze
COM(2009)0523 – C7-0269/2009 – 2009/0147(CNS)
Data konsultacji z PE
30.10.2009
Komisja przedmiotowo właściwa
Data ogłoszenia na posiedzeniu
INTA
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
Data ogłoszenia na posiedzeniu
AFET
BUDG
Opinia niewydana
Data decyzji
AFET
21.10.2009
BUDG
21.10.2009
Sprawozdawca(y)
Data powołania
Vital Moreira
29.9.2009
Procedura uproszczona - data decyzji
10.11.2009
Rozpatrzenie w komisji
10.11.2009
Data przyjęcia
10.11.2009
Data złożenia
13.11.2009
