7.3.2011 B7-0171/2011 PROJEKT REZOLUCJI zamykającej debatę na temat oświadczenia wiceprzewodniczącej komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie południowych krajów ościennych UE, a w szczególności Libii, w tym w sprawie aspektów humanitarnych
Kristiina Ojuland
,
Marielle De Sarnez
,
Marietje Schaake
,
Sonia Alfano
,
Leonidas Donskis
,
Edward McMillan-Scott
,
Alexandra Thein
,
Ramon Tremosa i Balcells
w imieniu grupy politycznej ALDE
PE459.714v01-00 B7‑0171/2011 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie południowych krajów ościennych UE, a w szczególności Libii, w tym w sprawie aspektów humanitarnych
Parlament Europejski,
– uwzględniając konwencję genewską z dnia 28 lipca 1951 r. oraz protokół z dnia 31 stycznia 1967 r. w sprawie statusu uchodźców,
– uwzględniając konwencję Unii Afrykańskiej regulującą szczegółowe aspekty związane z uchodźcami w Afryce z września 1969 r., której Libia jest stroną od dnia 17 lipca 1981 r.,
– uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów i jej protokół dotyczący ustanowienia Afrykańskiego Trybunału Praw Człowieka i Ludów, ratyfikowane przez Libię odpowiednio w dniu 26 marca 1987 r. i 19 listopada 2003 r.,
– uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 19 ust. 2,
– uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych (ZO ONZ) nr 62/149 z dnia 18 grudnia 2007 r. wzywającą do wprowadzenia moratorium na wykonywanie kary śmierci oraz rezolucję ZO ONZ nr 63/168 z dnia 18 grudnia 2008 r. wzywającą do wdrożenia rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 62/149 z 2007 r.,
– uwzględniając protokół ustaleń, który wspólnie podpisali komisarz B. Ferrero-Waldner i sekretarz ds. europejskich El Obeidi w dniu 23 lipca 2007 r.,
– uwzględniając wnioski Rady Europejskiej z dnia 15 października 2007 r. oraz oficjalne rozpoczęcie w dniu 12 i 13 listopada 2008 r. negocjacji w sprawie umowy ramowej między UE a Libią,
– uwzględniając wnioski Rady z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie wydarzeń w południowych państwach ościennych,
– uwzględniając uwagi wysokiej przedstawiciel UE Catherine Ashton przedstawione w dniu 22 lutego 2011 r. pod koniec jej wizyty w Egipcie, w których ogłosiła ona zawieszenie prowadzonych z władzami Libii negocjacji w sprawie umowy ramowej między UE a Libią,
– uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Catherine Ashton z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie Libii, jej uwagi w ramach nieformalnego spotkania ministrów obrony w dniu 25 lutego 2011 r., jej oświadczenie w imieniu Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2011 r. w sprawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i ostatnich wydarzeń w Libii oraz jej przemówienie wygłoszone w dniu 28 lutego 2011 r. podczas posiedzenia Rady Praw Człowieka ONZ,
– uwzględniając komunikat prasowy Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie Libii oraz przyjętą jednogłośnie przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w dniu 26 lutego 2011 r. rezolucję w sprawie Libii (nr 1970/2011),
– uwzględniając decyzję Rady Unii Europejskiej z dnia 28 lutego 2011 r., by wdrożyć rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970/2011,
– uwzględniając decyzję Rady Unii Europejskiej z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie przyjęcia rozporządzenia wdrażającego decyzję z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie sankcji wobec Libii, która weszła w życie wraz z jej publikacją w Dzienniku Urzędowym w dniu 3 marca 2011 r.,
– uwzględniając decyzję przewodniczącego Rady Europejskiej z dnia 1 marca 2011 r., by w świetle wydarzeń w południowych krajach ościennych UE, a w szczególności w Libii, zwołać nadzwyczajne posiedzenie Rady w dniu 11 marca 2011 r.,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Libii, a w szczególności rezolucję z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie egzekucji w Libii, oraz zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie negocjacji dotyczących umowy ramowej między UE a Libią ( 2010/2268(INI) ),
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w następstwie demonstracji w państwach ościennych, wzywających do wolności i głębokich reform, dnia 15 lutego 2011 r. w mieście Bengazi wybuchły protesty, które rozprzestrzeniły się następnie na cały kraj i objęły Al Bajdę, Al Kubbę, Darnę i Az Zintan, mając na uwadze, że protestujący przejęli kontrolę nad szeregiem libijskich miast, w szczególności na wschodzie kraju,
B. mając na uwadze, że większość demonstracji antyrządowych spotkała się z brutalnym oporem sił rządowych, w tym z atakami na protestantów prowadzonymi z samolotów i helikopterów przez armię libijską, a do tłumienia protestów wykorzystano najemników, żołnierzy zagranicznych i uwolnionych więźniów,
C. mając na uwadze, że dotychczas przedstawiciele najwyższych szczebli władz państwowych wielokrotnie podżegali do nienawiści, wygłaszając publiczne oświadczenia, grozili protestującym i organizowali demonstracje prorządowe oraz grozili brutalnym tłumieniem dalszych protestów,
D. mając na uwadze, że 22 lutego 2011 r.
Liga Państw Arabskich czasowo wykluczyła delegację Libii ze swych posiedzeń, potępiając przemoc, której dopuściły się siły Muammara Kaddafiego w stosunku do obywateli,
E. mając na uwadze, że gwałtowna i brutalna reakcja reżimu w stosunku do Libijczyków doprowadziła nie tylko do ucieczki wielu żołnierzy z kraju, lecz również do rezygnacji szeregu członków rządu,
F. mając na uwadze, że w następstwie przyjęcia w drodze konsensusu przez Radę Praw Człowieka ONZ podczas jej 15. specjalnego posiedzenia, które odbyło się w dniu 25 lutego 2011 r., rezolucji w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Libii, w której potępiono poważne i systematyczne naruszenia praw człowieka w Libii i wskazano, że niektóre z nich można uznać za zbrodnie przeciwko ludzkości, Zgromadzenie Ogólne ONZ postanowiło dnia 2 marca 2011 r. – zgodnie z zaleceniem samej Rady – zawiesić członkostwo Libii w Radzie Praw Człowieka ONZ.
G. mając na uwadze, że w odpowiedzi na rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Libii z dnia 26 lutego 2011 r., w której stwierdzono, że sytuacją w tym kraju winien zająć się Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK), dnia 3 marca 2011 r. prokurator MTK wszczął dochodzenie w sprawie domniemanych zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych w Libii, w tym zbrodni, których dopuścili się Muammar Kaddafi i jego najbliższe otoczenie; mając na uwadze, że rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970 upoważnia jednocześnie wszystkie państwa członkowskie ONZ do skonfiskowania i odpowiedniej utylizacji zakazanych materiałów wojskowych,
H. mając na uwadze, że na mocy decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 28 lutego 2011 r. nakłada się dodatkowe środki restrykcyjne, zwłaszcza w postaci zakazu wydawania wiz i zamrożenia aktywów, na osoby odpowiedzialne za brutalne traktowanie ludności cywilnej w Libii, co stanowi wdrożenie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 26 lutego 2011 r. w sprawie Libii,
I. mając na uwadze, że Stany Zjednoczone wysłały na wody Morza Śródziemnego dwa okręty wojenne, w tym ofensywny okręt-amfibię, by obserwowały one wydarzenia w Libii,
J. mając na uwadze, że trwające w Libii przemoc i brutalne represje nakłaniają coraz większą liczbę obywateli do ucieczki przez granicę libijsko-tunezyjską, a większość uchodźców to pracownicy-migranci z Egiptu oraz z Afryki Północnej i Subsaharyjskiej, jak również obywatele Libii; mając na uwadze, że według pewnych źródeł w Libii zamieszkuje około 80.000 Pakistańczyków, 50.000 Bengalczyków oraz 2.000 Nepalczyków; mając na uwadze, że oczekuje się, iż wychodźstwo z kraju wzrośnie znacznie na przestrzeni nadchodzących tygodni; mając na uwadze, że Włochy, Francja, Hiszpania, Wielka Brytania i Niemcy ogłosiły plan wysłania jednostek marynarki i lotnictwa na granicę tunezyjsko-libijską, przede wszystkim by ułatwić ewakuację Egipcjan i przewiezienie ich do Egiptu,
K. mając na uwadze, iż oczekuje się, że na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 11 marca 2011 r. przeprowadzona zostanie dogłębna analiza sprawozdania wysokiej przedstawiciel i Komisji na temat szybkiego dostosowania instrumentów UE, a także sprawozdania wysokiej przedstawiciel na temat wsparcia procesów zmian i transformacji,
1. wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją w Libii i stanowczo potępia brutalne represjonowanie pokojowych demonstracji, w tym masowe zbrojne ataki na ludność cywilną, które doprowadziło do śmierci tysięcy osób i przyniosły wielu rannych; potępia podżeganie do przemocy wobec ludności cywilnej, które ma miejsce na najwyższym szczeblu reżimu Muammara Kaddafiego i jego syna Saifa al-Islama;
2. w pełni popiera rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970, w której potępia się rażące i systematyczne łamanie praw człowieka w Libii, a także wzywa do skierowania tej sprawy do Międzynarodowego Trybunału Karnego wraz z jednoczesnym wprowadzeniem embarga na dostawy broni do tego kraju i zakazu podróży dla rodziny Muammara Kaddafiego, a także do zamrożenia jej aktywów; zdecydowanie popiera wszczęcie przez prokuratora MTK dochodzenia w sprawie domniemanych zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez Muammara Kaddafiego i jego najbliższe otoczenie;
3. wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą Komisji oraz Radę do dokładnego rozważenia, w ramach rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1970 i 1674 dotyczących odpowiedzialności w zakresie ochrony ludności, utworzenia strefy zamkniętej dla lotów we współpracy z ONZ, Ligą Państw Arabskich i Unią Afrykańską w celu uniemożliwienia reżimowi ataków lotniczych na obywateli;
4. wyraża stanowcze poparcie dla walki obywateli Libii o wolność, reformy demokratyczne i zniesienie rządów autorytarnych; wzywa UE do rozpoczęcia dialogu z siłami opozycyjnymi i do wspierania ich działalności na oswobodzonych terenach kraju, tak by ułatwić życie obywatelom i sprostać podstawowym potrzebom humanitarnym, w tym w zakresie pomocy medycznej;
5. w pełni popiera decyzję Rady Praw Człowieka ONZ, by wysłać do Libii niezależną międzynarodową komisję śledczą w celu zbadania naruszeń międzynarodowych praw człowieka, oraz decyzję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 2 marca 2011 r., by zawiesić członkostwo Libii w Radzie Praw Człowieka ONZ;
6. ubolewa nad brakiem szybkiej reakcji Rady na brutalne represje w Libii, w szczególności w odniesieniu do koordynacji ewakuacji obywateli UE oraz pilnej potrzeby pomocy humanitarnej dla ludności Libii, jak również nad brakiem odpowiednich sankcji; zauważa w tym zakresie środki i inicjatywy podjęte niedawno przez niektóre państwa członkowskie UE, pozwalające zaangażować się w ewakuację egipskich pracowników migrujących do Egiptu;
7. jest głęboko zaniepokojony narastającym kryzysem humanitarnym w Libii, z której ucieka przed przemocą ponad 170 000 migrantów, wielu z nich utknęło na granicy między Libią a Tunezją, zaś inni pozostają w obozach dla uchodźców w Tunezji, Egipcie i Nigrze; wzywa instytucje UE oraz państwa członkowskie UE do zmobilizowania odpowiednich środków, by stawić czoła sytuacji nadzwyczajnej i właściwie na nią zareagować oraz wesprzeć tych, którzy uciekają przed śmiercią i prześladowaniem, oraz tych, którzy walczą o wolności i demokrację w Libii;
8. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady z dnia 28 lutego 2011 r. o zakazie dostaw do Libii broni, amunicji i podobnego sprzętu; wskazuje, że według niezależnych źródeł w 2009 r.
Włochy dostarczyły rządowi libijskiemu broń lekką o wartości 79 mln EUR oraz że broń ta jest codziennie wykorzystywana przez policję libijską i wojsko do tłumienia pokojowych demonstracji ludności libijskiej; podkreśla, że Belgia, Bułgaria, Portugalia, Francja, Niemcy i Wielka Brytania również sprzedawały Libii zarówno broń lekką, jak i samoloty wojskowe i elektroniczny sprzęt zagłuszający oraz że takie dostawy są sprzeczne z szeregiem kryteriów Kodeksu postępowania UE;
9. wzywa w związku z tym Radę, aby sprawdziła, czy doszło do naruszeń unijnego Kodeksu postępowania w sprawie wywozu broni, oraz by przyjęła rygorystyczne środki gwarantujące pełne przestrzeganie tego kodeksu przez wszystkie państwa członkowskie;
10. jednocześnie z zadowoleniem przyjmuje decyzję, by zamrozić aktywa libijskiego dyktatora Muammara Kaddafiego i pięciu członków jego rodziny, jak również innych dwudziestu osób odpowiedzialnych za brutalne ataki na ludność cywilną prowadzone od 15 lutego 2011 r.; wzywa do szybkiego i dokładnego oszacowania i dokładnego monitorowania tych aktywów;
11. stoi na stanowisku, że niezwłocznie po przejęciu przez rząd tymczasowy kontroli nad sytuacją wysoka przedstawiciel/ wiceprzewodnicząca Komisji powinna wesprzeć władze Libii w tworzeniu funduszu powierniczego, który obejmie wszelkie dochody ze sprzedaży ropy naftowej i gazu i ustanowienia jasnych i przejrzystych zasad zarządzania tym funduszem dla dobra całego narodu;
12. wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą Komisji i Radę do zwiększenia koordynacji w ramach współpracy z państwami członkowskimi, by odpowiednio ukierunkować działania Europy wobec Libii i uniknąć niepotrzebnego powielania działań;
13. wskazuje, że stabilność demokracji wymaga silnej ordynacji wyborczej i konstytucji; przypomina, że UE posiada znaczne doświadczenie we wspieraniu rozwoju ustroju konstytucyjnego i praworządności zdobyte w misjach zarządzania kryzysowego, w szczególności w Kosowie i Afganistanie, oraz że monitorowała ona i wspierała wiele procesów wyborczych; wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą Komisji do rozpoczęcia przygotowań do zaangażowania UE w południowych krajach ościennych i wspierania tych krajów, w szczególności przez wspieranie rozwoju praworządności, ustroju konstytucyjnego i ordynacji wyborczej gwarantujących stabilną demokrację w regionie;
14. popiera propozycję Stanów Zjednoczonych, by rozważyć możliwość wygnania Muammara Kaddafiego z Libii, i wzywa państwa członkowskie do oceny możliwości przyjęcia takiego wniosku;
15. z zadowoleniem przyjmuje decyzję UE, by zawiesić prowadzone z Libią negocjacje w sprawie umowy ramowej, która obejmuje współpracę w dziedzinie migracji i azylu;
16. stanowczo potępia dwustronną umowę o przyjaźni, partnerstwie i współpracy między Włochami i Libią; podkreśla, że umowa ta naruszała konwencje międzynarodowe, w szczególności odnośnie do poszanowania procedur ubiegania się o azyl, i wzywa Włochy do możliwie szybkiego renegocjowania tej umowy z przejściowymi władzami Libii i zapewnienia jej zgodności z prawem międzynarodowym;
17. stanowczo krytykuje fakt, ze niektóre rządy UE sprzeciwiły się szybkiemu przyjęciu sankcji wobec reżimu w Libii, i wzywa te kraje, które były blisko związane z reżimem, do wykorzystania ich uprzywilejowanych stosunków, by skłonić Muammara Kaddafiego do natychmiastowej rezygnacji;
18. wzywa Komisję i państwa członkowskie UE do nawiązania ze śródziemnomorskimi państwami partnerskimi całkowicie odnowionego dialogu dotyczącego migracji w celu przyjęcia euro-śródziemnomorskiego paktu na rzecz mobilności, zważywszy, że europejska polityka migracyjna nie może co do zasady opierać się na współpracy z autorytarnymi reżimami; podkreśla, że taka zmieniona polityka może zwiększyć wsparcie UE dla obecnych przemian demokratycznych;
19. w związku z tym wzywa Komisję do udostępnienia wszelkich niezbędnych środków pozwalających wesprzeć władze Tunezji i Egiptu w przezwyciężaniu bieżącego kryzysu humanitarnego, któremu muszą stawić czoła przede wszystkim uchodźcy z Libii przekraczający granicę z Tunezją i Egiptem; w związku z tym wzywa Komisję do wspierania organizacji międzynarodowych i cywilnych w ich działaniach humanitarnych;
20. wzywa Radę do poczynienia szybkich postępów w kierunku stworzenia skutecznego unijnego systemu azylowego opartego na prawie międzynarodowym, dobrym zarządzaniu i solidarności;
21. wzywa państwa członkowskie UE do określenia możliwości przyjęcia uchodźców, by uruchomić mechanizm w ramach dyrektywy w sprawie tymczasowej opieki 2001/55/WE i wspólnie ponosić odpowiedzialność za przemieszczanie osób chronionych na mocy tego mechanizmu do innych państw członkowskich UE, oraz wzywa Radę do bezzwłocznego przyjęcia wspólnego programu przesiedlania UE uruchamiającego proponowany mechanizm przesiedlania; przypomina, że wspólna polityka azylowa, imigracyjna i dotycząca kontroli granic zewnętrznych winna rządzić się zasadą solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi, w tym również na płaszczyźnie finansowej;
22. wzywa instytucje UE i państwa członkowskie, by były gotowe na sytuacje kryzysowe oraz uruchamiały odpowiednie środki zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym, jednocześnie unikając wyolbrzymiania zagrożeń związanych z masowym napływem uchodźców w celu pozyskania funduszy UE na radzenie sobie z bieżącą sytuacją, co mogłoby zarówno działać jako element przyciągający, jak również prowadzić do nieuzasadnionej paniki i wskazywać na brak rzeczywistego wsparcia dla osób walczących o demokrację i uciekających z Libii przed śmiercią i prześladowaniami; wyraża przekonanie, że kryminalizacja nielegalnych migrantów, którzy uciekli niestabilnych regionów przed prześladowaniami i śmiercią, nie jest właściwą odpowiedzią UE na taką sytuację kryzysową, i wzywa do zawieszenia stosowania takich środków;
23. wzywa państwa członkowskie UE do zadbania o to, by operacje Fronteksu prowadzone na morzu, w tym działania krajowe, nie prowadziły do odsyłania uchodźców do Libii lub do innego kraju, gdzie ich życie jest zagrożone, zgodnie z zasadą niewydalania zapisaną w art. 19 ust. 2 Karty praw podstawowych; wzywa państwa członkowskie UE do wprowadzenia zmian w kompetencjach Fronteksu, które obejmowałyby konkretne szkolenia urzędników tej agencji w zakresie europejskich i międzynarodowych przepisów o ochronie;
24. w świetle strategicznego przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa wzywa Radę i Komisję do przyjęcia niezbędnych działań i finansowania, by umożliwić pełne uwzględnienie Libii w europejskiej polityce sąsiedztwa i przekazać jej wartości i podstawowe zasady i założenia procesu euro-śródziemnomorskiego.
