P7_TA(2010)0444
Ukraina
B7-0650 , 0671 , 0672 , 0673 , 0674 oraz 0681/2010
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie Ukrainy
Parlament Europejski,
–
uwzględniając poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy,
–
uwzględniając wspólne oświadczenie przyjęte na szczycie UE-Ukraina, który odbył się w Brukseli w dniu 22 listopada 2010 r.,
–
uwzględniając końcowe oświadczenie i zalecenia wydane po 15. posiedzeniu Komisji Współpracy Parlamentarnej (KWP) UE-Ukraina, które odbyło się w dniach 4-5 listopada 2010 r. w Kijowie i Odessie,
–
uwzględniając delegację Komisji Współpracy Parlamentarnej UE-Ukraina, która obserwowała przebieg wyborów lokalnych i regionalnych na Ukrainie w dniu 31 października 2010 r.,
–
uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską a Ukrainą, która weszła w życie z dniem 1 marca 1998 r., a także toczące się negocjacje w sprawie układu o stowarzyszeniu, który ma zastąpić wspomnianą umowę,
–
uwzględniając 14. posiedzenie Rady Współpracy UE-Ukraina, które odbyło się w Luksemburgu w dniu 15 czerwca 2010 r.,
–
uwzględniając wspólną deklarację w sprawie Partnerstwa Wschodniego ogłoszoną w Pradze w dniu 7 maja 2009 r.,
–
uwzględniając konkluzje w sprawie Partnerstwa Wschodniego przyjęte przez Radę do Spraw Zagranicznych w dniu 25 października 2010 r.,
–
uwzględniając rezolucję nr 1755 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w sprawie funkcjonowania instytucji demokratycznych na Ukrainie, przyjętą w dniu 5 października 2010 r.,
–
uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Ukrainy z dnia 16 września 2010 r.,
–
uwzględniając program stowarzyszeniowy UE-Ukraina, który zastępuje plan działań UE-Ukraina i został zatwierdzony przez Radę Współpracy UE-Ukraina w czerwcu 2009 r.,
–
uwzględniając porozumienie między Wspólnotą Europejską a Ukrainą w sprawie ułatwień wizowych, podpisane w dniu 18 czerwca 2007 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2008 r., oraz dialog UE-Ukraina w sprawie wiz, zapoczątkowany w październiku 2008 r.,
–
uwzględniając wspólne sprawozdanie z dnia 4 listopada 2010 r. grupy roboczej do spraw polityki wizowej między UE a Ukrainą w ramach Komisji Współpracy Parlamentarnej UE-Ukraina,
–
uwzględniając zmiany wprowadzone w ostatniej chwili w ukraińskiej ordynacji wyborczej, przyjęte przez ukraiński parlament (Rada Najwyższa) w czerwcu 2010 r., tuż przed wyborami samorządowymi,
–
uwzględniając krajowy program orientacyjny dla Ukrainy na lata 2011-2013,
–
uwzględniając art. 110 ust. 4 Regulaminu,
A.
mając na uwadze, że Ukraina jest krajem europejskim o strategicznym znaczeniu dla UE; mając na uwadze, że wielkość, zasoby naturalne, ludność oraz położenie geograficzne Ukrainy nadają jej wyróżniającą pozycję w Europie oraz czynią z niej jeden z kluczowych podmiotów w regionie,
B.
mając na uwadze, że nowo wybrany prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz, jak i Rada Najwyższa potwierdzili zdecydowane dążenie Ukrainy do członkostwa w Unii Europejskiej,
C.
mając na uwadze domniemane zagrożenie wolności demokratycznych takich jak wolność zgromadzeń, wolność wypowiedzi i wolność mediów, w ciągu ostatnich miesięcy,
D.
mając na uwadze, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego Ukrainy z dnia 1 października 2010 r. przywraca system rządów prezydenckich; mając na uwadze, że stworzenie demokratycznych, skutecznych i trwałych mechanizmów gwarantujących zachowanie równowagi politycznej powinno pozostać priorytetem, a proces realizacji tego zamierzenia powinien być otwarty i dostępny dla wszystkich partii politycznych i podmiotów na Ukrainie, przy czym powinien uwzględniać wszystkie zainteresowane strony,
E.
mając na uwadze, że wybory do władz lokalnych i regionalnych odbyły się na Ukrainie w dniu 31 października 2010 r. w spokojnej atmosferze bez jakichkolwiek incydentów; mając na uwadze, że pojawiły się głosy krytyczne na temat niektórych aspektów organizacji tych wyborów, w szczególności w odniesieniu do ordynacji wyborczej, procedur jej przyjęcia oraz pewnych szczególnych aspektów jej istoty,
F.
mając na uwadze, że po wyborach prezydenckich przeprowadzonych w styczniu 2010 r. występują coraz bardziej niepokojące oznaki zmniejszania się szacunku dla demokracji i pluralizmu, o czym świadczy w szczególności traktowanie niektórych organizacji pozarządowych i indywidualne skargi dziennikarzy na naciski ze strony ich redakcji lub właścicieli środków przekazu, dla których pracują, dotyczące relacjonowania lub zaniechania relacjonowania niektórych wydarzeń, jak również nasilenie i polityczne motywowanie działalności ukraińskiej służby bezpieczeństwa (SBU) oraz niewłaściwe wykorzystywanie zasobów administracyjnych i sądowych do celów politycznych,
G.
mając na uwadze, że w dniu 13 października 2010 r. przedstawiciel OBWE ds. wolności mediów stwierdził, iż Ukraina osiągnęła wysoki poziom wolności mediów, ale musi podjąć natychmiastowe działania, aby ten poziom zabezpieczyć, i wezwał rząd Ukrainy do powstrzymania się od wszelkich prób wywierania wpływu czy cenzurowania treści medialnych oraz do przestrzegania międzynarodowych norm dotyczących wolności mediów i podjętych przez ten rząd zobowiązań w ramach OBWE dotyczących wolności mediów,
H.
mając na uwadze, że Partnerstwo Wschodnie może zaoferować Ukrainie dodatkowy sposób integracji z Unią Europejską, jednak partnerstwo to powiedzie się tylko wtedy, gdy będzie oparte na praktycznych i wiarygodnych projektach i będzie w wystarczającym stopniu finansowane,
1.
podkreśla, że zgodnie z art. 49 Traktatu o Unii Europejskiej Ukraina może ubiegać się o członkostwo w UE, jak wszystkie państwa europejskie kierujące się zasadami wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i praw podstawowych, a także zasadami państwa prawa;
2.
podkreśla, że Ukrainę charakteryzuje europejski sposób patrzenia oraz łączą ją z Unią Europejską silne więzi historyczne, kulturowe i gospodarcze, a także iż Ukraina jest jednym z kluczowych partnerów Unii w ramach sąsiedztwa wschodniego i wywiera znaczny wpływ na bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt całego kontynentu;
3.
z zadowoleniem przyjmuje zgodne oświadczenia ukraińskiego rządu i opozycji politycznej dotyczące aspiracji Ukrainy w zakresie jej drogi do integracji europejskiej oraz długofalowych dążeń do zostania państwem członkowskim UE; zauważa, że cel ten cieszy się stałym poparciem wszystkich podmiotów ukraińskiej sceny politycznej; apeluje do władz ukraińskich o ustanowienie wspólnego forum w celu uzgadniania stanowiska politycznego Ukrainy wobec Unii Europejskiej, w którego skład powinni wchodzić politycy wywodzący się zarówno z koalicji rządzącej, jak i z opozycji;
4.
zauważa, że wybory do władz lokalnych i regionalnych w dniu 31 października 2010 r. – mimo iż od strony technicznej zostały przeprowadzone w sposób uporządkowany – nie wyznaczyły nowego, pozytywnego standardu; ubolewa nad faktem, że Ukraina zmieniła ordynację wyborczą na kilka miesięcy przed wyborami do władz lokalnych i regionalnych, pozostawiając zbyt mało czasu na poprawę przepisów oraz przygotowanie się do odpowiedniego, demokratycznego przeprowadzenia wyborów;
5.
wyraża ubolewanie, że ponieważ wnioski o rejestrację partii opozycyjnych nie były przyjmowane przez komisje wyborcze przed zgłoszeniem listy Partii Regionów, partia rządząca uzyskała w rezultacie pierwsze miejsce na listach w około 85% okręgów wyborczych; zauważa, że ze względu na nieprawidłowości w ordynacji wyborczej, która nie przewidziała wystarczających zabezpieczeń chroniących prawa uznanych partii politycznych do konkurowania między sobą, niektóre partie, takie jak Batkiwszczyna, nie były w stanie zarejestrować swoich kandydatów w kilku okręgach i wziąć udziału w wyborach;
6.
wyraża ubolewanie, że ordynacja wyborcza pozostaje stałym przedmiotem dyskusji; potwierdza konieczność poprawy ram wyborczych i z zadowoleniem przyjmuje pracę wykonaną we współpracy z ekspertami UE i OBWE przy opracowywaniu projektu nowej ordynacji wyborczej; przyjmuje do wiadomości, że projekt ujednoliconej ordynacji wyborczej został obecnie złożony w celu przyjęcia w Radzie Najwyższej (Werchownej Radzie); podkreśla, że przejrzystość procesu wyborczego wymaga jasnych ram prawnych; wzywa władze Ukrainy do zapewnienia terminowego zakończenia prac ustawodawczych, odpowiednio wcześnie przed wyborami parlamentarnymi w 2012 r.;
7.
wyraża zaniepokojenie z powodu ostatnich wydarzeń, które mogą podważać wolność i pluralizm mediów; wzywa władze do przyjęcia wszelkich niezbędnych środków, by chronić te istotne aspekty społeczeństwa demokratycznego, oraz do powstrzymania się od wszelkich prób bezpośredniej lub pośredniej kontroli treści reportaży nadawanych przez krajowe środki masowego przekazu; podkreśla pilną potrzebę dokonania reformy przepisów prawnych dotyczących sektora mediów i dlatego z zadowoleniem przyjmuje niedawny wniosek w sprawie wprowadzenia na Ukrainie publicznych środków masowego przekazu; z zadowoleniem przyjmuje także publiczne zapewnienia władz ukraińskich dotyczące stworzenia do końca bieżącego roku ram prawnych potrzebnych do powołania publicznego nadawcy; wyraża ubolewanie, że dwie niezależne stacje telewizyjne, TVi oraz TV5, pozbawiono części przyznanych im częstotliwości nadawczych; wzywa władze do dopilnowania, aby postępowania sądowe nie powodowały selektywnego odwoływania przyznanych częstotliwości nadawczych, oraz do dokonania przeglądu wszelkich decyzji czy nominacji, które mogłyby prowadzić do konfliktu interesów;
8.
wzywa rząd Ukrainy do dostosowania przepisów prawnych dotyczących wolności mediów do standardów OBWE; zdecydowane działania w tym zakresie wzmocniłyby wiarygodność Ukrainy jako przewodniczącego OBWE w 2013 r.;
9.
wzywa władze Ukrainy do dokładnego zbadania przypadku zniknięcia Wasyla Klymentiewa, redaktora naczelnego gazety skupiającej uwagę na korupcji w rejonie Charkowa;
10.
podkreśla potrzebę zwiększenia wiarygodności, stabilności, niezależności i skuteczności instytucji, co zagwarantuje demokrację i rządy prawa oraz poprze zgodny proces reformy konstytucyjnej w oparciu o wyraźny rozdział władzy oraz skuteczny system równowagi politycznej między instytucjami państwowymi; podkreśla, że współpraca z Europejską Komisją na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisja Wenecka) jest kluczowa dla zapewnienia pełnej zgodności obecnie opracowywanych pakietów reform ustawodawczych z normami i wartościami europejskimi; wzywa do udziału w tym procesie wszystkie zainteresowane podmioty polityczne, w tym rząd i opozycję, wzywa też ukraińskie władze do zwrócenia się do Komisji Weneckiej o opinię w sprawie ostatecznych wersji projektów ustaw;
11.
wzywa wszystkie strony w Radzie Najwyższej do wspierania i promowania skutecznych mechanizmów gwarantujących równowagę polityczną w związku z prawomocnym funkcjonowaniem rządu;
12.
wzywa władze do pełnego zbadania wszystkich doniesień o naruszaniu praw i wolności oraz do usunięcia wszelkich stwierdzonych naruszeń i do zbadania roli ukraińskiej służby bezpieczeństwa (SBU) w zakłócaniu procesu demokratycznego;
13.
podkreśla kluczową rolę Ukrainy dla bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej; podkreśla znaczenie zacieśniania współpracy pomiędzy Ukrainą a UE w zakresie energetyki; wzywa Ukrainę do wywiązania się ze zobowiązań wynikających ze wspólnego oświadczenia przyjętego podczas międzynarodowej konferencji inwestycyjnej UE-Ukraina na temat modernizacji ukraińskiego systemu tranzytu gazu; wzywa do zawierania kolejnych porozumień między UE a Ukrainą w celu zabezpieczenia obu stronom dostaw energii, w tym niezawodnego i zdywersyfikowanego systemu przesyłu ropy naftowej i gazu; podkreśla, że aby Ukraina mogła dysponować nowoczesnym systemem przesyłu gazu, musi mieć przejrzyste, skuteczne i wysokiej jakości usługi przesyłowe, które można osiągnąć dzięki modernizacji sieci przesyłu gazu; wzywa Komisję do udzielenia niezbędnego wsparcia technicznego, aby znacznie zwiększyć efektywność energetyczną ukraińskiej sieci elektrycznej, i do zacieśnienia współpracy w zakresie reformy sektora gazu, aby dostosować go do norm UE;
14.
popiera apel, z którym wystąpili szefowie państw UE i Ukrainy z okazji obchodów 25. rocznicy katastrofy czarnobylskiej w Kijowie, o mobilizację wszelkiego wsparcia potrzebnego do ukończenia powłoki ochronnej nad 4. blokiem w Czarnobylu oraz do dalszej likwidacji trzech pozostałych bloków; podkreśla, że przejrzystość ma kluczowe znaczenie w projekcie budowy powłoki ochronnej, w szczególności pod względem kolejnych kroków i obecnego stanu zaawansowania prac;
15.
z zadowoleniem przyjmuje postęp w procesie negocjacji w sprawie układu o stowarzyszeniu Ukraina-UE, w szczególności jego aspekty dotyczące szeroko zakrojonej i kompleksowej strefy wolnego handlu; zauważa, że zakończenie negocjacji w sprawie układu zależy od zdolności i gotowości strony ukraińskiej do zbliżenia przepisów prawa krajowego do przepisów Unii Europejskiej; wzywa Komisję do prowadzenia negocjacji z Ukrainą w sprawie szeroko zakrojonej i kompleksowej strefy wolnego handlu w taki sposób, aby dotyczące jej przepisy nie tylko spowodowały otwarcie rynków UE i Ukrainy dla obopólnie korzystnego handlu, ale również przyczyniały się do modernizacji ukraińskiej gospodarki; podkreśla, że szeroko zakrojona i kompleksowa strefa wolnego handlu powinna zapewnić stopniową integrację Ukrainy z rynkiem wewnętrznym UE, w tym rozszerzenie czterech swobód na ten kraj; wzywa Komisję i Ukrainę do wprowadzania szybkich zmian w tej dziedzinie w oparciu o osiągnięcia Ukrainy jako członka WTO; wzywa obie strony do uczynienia wszystkiego co konieczne, aby w pierwszej połowie następnego roku osiągnąć ostateczne porozumienie;
16.
wzywa władze ukraińskie do wzmożenia wysiłków na rzecz walki z korupcją; oczekuje w związku z tym, że pozytywna polityczna retoryka zostanie połączona ze zdecydowanymi działaniami służącymi zwalczaniu korupcji na wszystkich poziomach w oparciu o zasadę bezstronności politycznej; wzywa do ustanowienia równych reguł gry dla przedsiębiorstw i do stosowania tych samych zasad wobec inwestorów krajowych i zagranicznych; w związku z tym wyraża ubolewanie z powodu nadmiernego zaangażowania wielkiego biznesu w życie polityczne;
17.
wyraża rozczarowanie faktem, iż Rada Najwyższa przyjęła poprawki do nowej ustawy o zamówieniach publicznych, zgodnie z którymi to poprawkami towary, prace i usługi zamawiane w związku z organizacją mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. na Ukrainie są wyłączone z zakresu obowiązywania tej ustawy;
18.
wzywa ukraiński parlament do uchwalenia projektu ustawy „w sprawie dostępu do informacji publicznych” zgodnie z normami europejskimi i międzynarodowymi;
19.
z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz liberalizacji systemu wizowego dla Ukrainy w formie przyjętej na 14. szczycie UE-Ukraina, który odbył się w dniu 22 listopada 2010 r.; uważa plan działania za praktyczne narzędzie przyczyniające się do istotnych reform w odpowiednich dziedzinach; w szczególności do ugruntowania praworządności i poszanowania podstawowych swobód; wzywa Komisję, aby wspierała władze ukraińskie w ich dążeniu do liberalizacji systemu wizowego;
20.
wzywa państwa członkowskie do – traktowanego jako cel pośredni – zniesienia opłat za rozpatrywanie wniosków o wizy krajowe i wizy Schengen dla obywateli Ukrainy;
21.
zwraca się do Komisji o współpracę z państwami członkowskimi i Ukrainą w celu opracowania specjalnych środków, które mają zostać przyjęte w związku z Mistrzostwami Europy w piłce nożnej w 2012 r., z myślą o ułatwieniu podróży posiadaczom biletów oraz o wykorzystaniu tego szczególnego wydarzenia do sprawdzenia prawidłowego funkcjonowania docelowego systemu bezwizowego;
22.
z zadowoleniem przyjmuje aktywne wspieranie przez Ukrainę Partnerstwa Wschodniego i prac Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest; wzywa Radę i Komisję do dalszego zacieśniania współpracy z Ukrainą w kontekście rozwoju wydarzeń w krajach ościennych, w szczególności w zakresie opracowywania strategii politycznych na rzecz regionu Morza Czarnego;
23.
podkreśla znaczenie zacieśnienia współpracy w zakresie wymiany młodzieży i studentów oraz rozwoju programów stypendialnych, które umożliwią Ukraińcom poznanie Unii Europejskiej i jej państw członkowskich; uważa, że program Erasmus dotyczący wymiany studentów szkół wyższych powinien zostać rozszerzony na studentów z sześciu krajów objętych Partnerstwem Wschodnim;
24.
zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy, a także Zgromadzeniom Parlamentarnym Rady Europy i OBWE.
