A6-0427/2008
7.11.2008
SPRAWOZDANIE
w sprawie sprawozdania specjalnego nr 8/2007 Trybunału Obrachunkowego dotyczącego współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od towarów i usług,
(2008/2151(INI))
Komisja Kontroli Budżetowej
Sprawozdawca:
Bart Staes
Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej (*):
Bilyana Ilieva Raeva , Komisja Gospodarcza i Monetarna
(*) Procedura obejmująca zaangażowane komisje – art. 47 Regulaminu
PE 409.375v03-00
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO...................................................3
UZASADNIENIE......................................................................................................................10
OPINIA Komisji Gospodarczej i Monetarnej (*) ..................................................14
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI........................................................17
(*) Procedura obejmująca zaangażowane komisje – art. 47 Regulaminu
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie sprawozdania specjalnego nr 8/2007 Trybunału Obrachunkowego dotyczącego współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od towarów i usług,
( 2008/2151(INI) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając specjalne sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 8/2007 dotyczące współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od towarów i usług wraz z odpowiedziami Komisji
Dz.U. C 20 z 25.1.2008, s. 1. ,
– uwzględniając decyzję Rady (WE, Euratom) nr 2007/436 z dnia 7 czerwca 2007 r. dotyczącą systemu środków własnych Wspólnot Europejskich
Dz.U. L 163 z 23.6.2007, s. 17. ,
– uwzględniając art. 45 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej i opinię Komisji Gospodarczej i Monetarnej ( A6-0427/2008 ),
A. mając na uwadze, że uchylanie się od płacenia podatku VAT i nadużycia w tej dziedzinie nie tylko negatywnie wpływają na finansowanie budżetów państw członkowskich, lecz również na system zasobów własnych UE, gdyż zmniejszenie zasobów własnych opartych na podatku VAT należy kompensować zwiększeniem zasobów własnych opartych na produkcie narodowym brutto (PNB), a zakłócenia wynikające z nadużyć w dziedzinie VAT naruszają ogólną równowagę systemu zasobów własnych,
B. mając na uwadze, że w komunikacie z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie konieczności opracowania skoordynowanej strategii w celu poprawy walki z oszustwami podatkowymi ( COM(2006)0254 ) Komisja stwierdziła, że państwa członkowskie niedostatecznie wykorzystywały możliwości współpracy administracyjnej powstałe w wyniku wzmocnienia ram prawnych zgodnie z rozporządzeniem WE nr 1798/2003
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej.
Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 143/2008 (Dz.U. L 44 z 20.2.2008, s. 1). , oraz uznała poziom współpracy administracyjnej za nieproporcjonalny do ilości wewnątrzwspólnotowego handlu,
C. mając na uwadze, że przedstawiona w specjalnym sprawozdaniu nr 8/2007 analiza Trybunału Obrachunkowego na temat terminowej i skutecznej wymiany informacji między państwami członkowskimi, a także stworzenia odpowiednich struktur i procedur administracyjnych w celu wspierania współpracy administracyjnej potwierdziła, że nie został jeszcze zrealizowany główny cel rozporządzenia (WE) nr 1798/2003, tj. skuteczna współpraca administracyjna w celu zwalczania procederu uchylania się od płacenia podatku VAT,
1. z zadowoleniem przyjmuje specjalne sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego nr 8/2007, które zawiera niezależną ocenę współpracy administracyjnej w dziedzinie zwalczania procederu uchylania się od płacenia podatku VAT i nadużyć podatkowych, oraz analizę osiągnięć państw członkowskich i roli Komisji w sposób bardzo szczegółowy; na podstawie ustaleń Trybunału Obrachunkowego stwierdza, że rozporządzenie WE nr 1798/2003 nie jest skutecznym narzędziem dla współpracy administracyjnej, jako że niektóre państwa członkowskie blokują jego wdrożenie a rola Komisji jest ograniczona;
Oszacowanie nadużyć dotyczących podatku VAT
2. jest świadomy, że faktyczny zakres procederu nadużyć podatkowych i uchylania się od płacenia podatku VAT jest trudny do oszacowania, gdyż wiele państw członkowskich nie gromadzi ani nie publikuje danych na ten temat; stwierdza, że zgodnie z szacunkowymi danymi przytoczonymi przez Trybunał, w 2005 r. utrata dochodów z tytułu podatku VAT wyniosła w Niemczech 17 miliardów euro, natomiast w latach podatkowych 2005/2006 w Zjednoczonym Królestwie – 18,2 miliardów euro; odnotował, że skala nadużyć podatkowych może przekraczać wielkość łącznego budżetu wspólnotowego;
3. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą przeprowadzenia analizy w celu uzyskania szacowanej wartości nadużyć podatkowych, w tym nadużyć dotyczących podatku VAT, w różnych państwach członkowskich; zwraca się do Komisji, aby poinformowała właściwe komisje parlamentarne o ustaleniach przedstawionych w analizie, jak tylko będzie ona dostępna;
4. wzywa Komisję i Radę do przyznania wyższego priorytetu wypracowaniu wspólnego podejścia w celu oszacowania i analizy nadużyć finansowych w zakresie podatku VAT, co powinno umożliwić zbadanie czy stosowane przez państwa członkowskie metody zwalczania unikania płacenia podatku VAT oraz oszustw z nim związanych są skuteczne, czy może powodują one jedynie przeniesienie oszustw podatkowych do innego sektora gospodarki lub do innych państw członkowskich;
5. wzywa Komisję, Radę i państwa członkowskie, aby w pełni uwzględniły zalecenia Komitetu Kontaktowego najwyższych organów kontroli Unii Europejskiej z grudnia 2007 r. zawierające propozycje sposobów poprawy szacunków przez państwa członkowskie oraz jak utworzyć jednolity model szacowania wartości nadużyć związanych z podatkiem VAT;
Niedociągnięcia organów państw członkowskich
6. jest zaniepokojony wykrytymi przez Trybunał Obrachunkowy niedociągnięciami w zakresie współpracy administracyjnej pomiędzy państwami członkowskimi w dziedzinie podatku VAT;
7. wyraża zaniepokojenie stwierdzonym przez Trybunał brakiem podstawowych wymogów skutecznej współpracy w niektórych państwach członkowskich; stwierdza przede wszystkim następujące niedociągnięcia:
- na prawie połowę wniosków o informacje kierowanych przez jedno państwo członkowskie do drugiego nie udzielono odpowiedzi w obowiązującym obecnie terminie trzech miesięcy,
- w wyniku niedostatecznego przygotowania organizacyjnego centralnych biur łącznikowych (CBŁ), tj. głównych kanałów informacyjnych, powstawały opóźnienia; we Włoszech i w Holandii centralne biura łącznikowe zostały przydzielone do różnych departamentów bez zapewnienia skutecznej koordynacji; w Niemczech centralne biuro łącznikowe zostało przydzielone do kilku służb bez odpowiedniego powiadomienia pozostałych państw członkowskich,
- występują wyraźne różnice między liczbą wniosków o informacje otrzymanych przez dane państwo członkowskie, a liczbą wniosków, które zostały wysłane do tego państwa przez inne państwa członkowskie (według przekazanych przez nie informacji); Włochy twierdzą, że w 2005 r. otrzymały 54 % wniosków mniej, a Niemcy 32 % wniosków więcej, niż inne państwa członkowskie im wysłały (w ich opinii);
8. zaleca, aby państwa członkowskie zagwarantowały terminową wymianę informacji na wniosek; jest przekonany, że proponowane zmiany w dyrektywie o podatku VAT i w rozporządzeniu nr 1798/2003, których celem jest skrócenie terminów gromadzenia i wymiany informacji, przyniosą pełne efekty dopiero wtedy, gdy państwa członkowskie, które jeszcze nie uruchomiły mechanizmów monitorowania w celu dotrzymywania terminów udzielania odpowiedzi na wnioski, nadrobią zaległości; zwraca się do Komisji o informowanie go o postępach dokonanych przez poszczególne państwa członkowskie w zakresie tworzenia mechanizmów kontroli oraz o ocenę ich skuteczności;
9. wzywa Radę do zajęcia się kwestią rozbieżności pomiędzy liczbą wniosków o informacje, które rzekomo otrzymało dane państwo członkowskie, a liczbą wniosków, które rzekomo wysłało do niego inne państwo członkowskie, oraz do pilnego rozwiązania tego problemu;
10. zwraca się do Komisji z zaleceniem, aby w krajowych programach reform w ramach strategii lizbońskiej państwa członkowskie przedstawiały sprawozdania z wdrożenia wymogów w zakresie danych w stosunku do innych państw członkowskich; uważa, że w przypadku gdy dane przekazywane z jednego państwa członkowskiego do drugiego państwa członkowskiego dostarczane są systematycznie z opóźnieniem istotne jest, by Komisja wszczynała wobec państwa członkowskiego, które przekazuje dane z opóźnieniem, postępowanie w sprawie naruszenia przepisów wspólnotowych;
11. wzywa Komisję do wprowadzenia ułatwień w dalszej wymianie najlepszych praktyk i koordynacji działań między państwami członkowskimi w zakresie rozwiązań organizacyjnych związanych ze współpracą administracyjną;
12. zachęca państwa członkowskie, aby w pełni wykorzystały możliwość delegowania kompetencji w dziedzinie wymiany informacji na lokalne urzędy skarbowe w celu przyspieszenia i poprawy jakości współpracy; stwierdza, że zabezpieczony elektroniczny kanał informacyjny między lokalnymi urzędami w różnych państwach członkowskich został udostępniony przez Komisję w 2007 r.;
13. uznaje, że współpraca administracyjna na poziomie UE jest istotnym narzędziem zwalczania oszustw podatkowych; zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania możliwości ustanowienia skutecznej współpracy administracyjnej pomiędzy lokalnymi urzędami skarbowymi, w tym za pośrednictwem łączności elektronicznej;
14. odnotowuje, że Belgia stworzyła Eurocanet (europejska sieć zwalczania oszustw karuzelowych) w celu poprawy spontanicznej wymiany informacji; odnotowuje, że 24 państwa członkowskie uczestniczą w wymianie informacji o firmach podejrzanych o zaangażowanie w oszustwa z udziałem znikającego podatnika;
15. odnotowuje, że w opinii ekspertów, Eurocanet umożliwia organom podatkowym wykrywanie nadużyć związanych z podatkiem VAT szybciej niż w przypadku pełnej wymiany informacji, nadaje władzom belgijskim funkcję centralnego punktu koordynacyjnego i zapewnia zaangażowanie administracyjnych służb operacyjnych odpowiedzialnych za zwalczanie nadużyć;
16. zauważa jednak, że skuteczność Eurocanetu jest ograniczona ze względu na fakt, że trzy duże państwa członkowskie – Niemcy, Włochy i Zjednoczone Królestwo – nie uczestniczą w tym przedsięwzięciu; wzywa Niemcy, Włochy i Zjednoczone Królestwo, aby przyłączyły się do Eurocanetu;
17. wyraża zaniepokojenie z powodu stwierdzenia przez Trybunał poważnych niedociągnięć w Systemie Wymiany Informacji o Podatku VAT (VIES) spowodowanych opóźnieniami w gromadzeniu i pozyskiwaniu danych oraz problemami w korygowaniu błędnych danych; wzywa państwa członkowskie i Komisję do wyeliminowania niedociągnięć w trybie pilnym do końca 2008 r.;
18. nie jest w stanie zrozumieć, dlaczego państwa członkowskie – pomimo starań Komisji, aby ułatwić osiągnięcie porozumienia – wciąż nie uzgodniły wspólnych kryteriów usuwania numerów identyfikacji podatkowej, pomimo że możliwość szybkiego wycofania numeru VAT ma zasadnicze znaczenie dla zahamowania nadużyć związanych z podatkiem VAT i zapobiegania nim;
19. wyraża ubolewanie z powodu niedostatecznego wykorzystania przez państwa członkowskie jednoczesnych, wielostronnych kontroli, chociaż Wspólnota sfinansowała je, a Trybunał Obrachunkowy potwierdza ich skuteczność;
20. żałuje, zwłaszcza w świetle wspomnianych niedociągnięć stwierdzonych przez Trybunał Obrachunkowy w Niemczech, że Niemcy nie zastosowały się do zalecenia Trybunału; zgadza się z opinią Trybunału Obrachunkowego, że odmowa Niemiec jest równoznaczna z niedopełnieniem obowiązków wynikających z Traktatu WE; odnotowuje, że Komisja wszczęła przeciw Niemcom postępowanie o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom przed Trybunałem Sprawiedliwości; zwraca się do Trybunału Obrachunkowego o przeprowadzenie planowanej kontroli w Niemczech w przypadku przychylnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości;
21. odnotowuje, że grupa robocza Komisji ds. Podatków omówiła specjalne sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego; zwraca się do Rady, aby przyjęła formalne wnioski dotyczące ustaleń Trybunału Obrachunkowego podczas procedury udzielenia Komisji absolutorium do grudnia 2008 r., tak jak to miało miejsce w przypadku innych specjalnych sprawozdań;
Następstwa ustaleń Trybunału Obrachunkowego w sprawie nowego prawodawstwa wspólnotowego
22. z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji dotyczące zmiany dyrektywy w sprawie VAT
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006). i rozporządzenia w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie VAT
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 264 z 15.10.2003, s. 1). w celu przyspieszenia gromadzenia i wymiany informacji dotyczących transakcji wewnątrzwspólnotowych począwszy od roku 2010 r. i wzywa Radę do szybkiego przyjęcia proponowanych środków;
23. zwraca się do Komisji o przedstawienie dalszych wniosków mających na celu wzmocnienie zdolności państw członkowskich w zakresie pobierania nieuiszczonego podatku VAT poprzez uczynienie przedsiębiorcy, w sposób rygorystyczny, współodpowiedzialnym za straty podatkowe, w przypadkach gdy niedopełnienie przez niego zobowiązań w zakresie sprawozdawczości ułatwiło oszustwo;
24. zwraca się do Komisji o przedstawienie kolejnych wniosków w sprawie automatycznego dostępu wszystkich pozostałych państw członkowskich do niektórych niesensytywnych danych znajdujących się w posiadaniu państw członkowskich, dotyczących osób podlegających ich opodatkowaniu, oraz w sprawie harmonizacji procedury rejestracji i wykreślenia z rejestru osób podlegających VAT, żeby zapewnić szybkie wykrycie i wykreślenie z rejestru fałszywych podatników;
Obecna rola Komisji i perspektywy na przyszłość
25. odnotowuje, że zgodnie z rozporządzeniem nr 1798/2003 Komisja ocenia funkcjonowanie współpracy administracyjnej i podsumowuje doświadczenia państw członkowskich; odnotowuje projekt Komisji, aby stworzyć system monitorowania z mierzalnymi wskaźnikami, który pozwoli ocenić, czy państwa członkowskie mogą zapewnić i faktycznie zapewniają skuteczną wzajemną pomoc; zwraca się do Komisji, aby informowała Parlament o postępach prac przed rozpoczęciem najbliższej procedury udzielania absolutorium;
26. odnotowuje, że Komisja nie ma dostępu do treści informacji wymienianych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1798/2003, a jej rola ogranicza się do konserwacji i rozwoju sieci komunikacyjnej; zgadza się z Trybunałem Obrachunkowym, że przeszkadza to Komisji w wykryciu powodów problemów oraz zaproponowaniu rozwiązań;
27. odnotowuje, że państwa członkowskie odmawiają przyznania Komisji (OLAF) dostępu do danych wymienianych na podstawie rozporządzenia nr 1798/2003 i danych wymienianych w ramach Eurocanetu; odnotowuje stanowisko Komisji (OLAF), która twierdzi, że gdyby posiadała dostęp do takich danych, mogłaby wytwarzać istotną wartość dodaną, zapewniając analizy tendencji i nowo wykrytych systemów nadużyć z perspektywy wspólnotowej;
28. odnotowuje, że w kwietniu 2008 r.
Europol otworzył plik analityczny dotyczący wewnątrzwspólnotowych oszustw z udziałem znikającego podatnika, którego celem jest identyfikacja organizatorów naruszeń, ujawnienie ich siatki przestępczej i przeanalizowanie najbardziej powszechnych form wewnątrzwspólnotowych oszustw z udziałem znikających podatników;
29. odnotowuje wnioski wyciągnięte na posiedzeniu Rady ECOFIN w dniu 7 października 2008 r., w których ustalono, że utworzony zostanie nowy mechanizm poprawy współpracy między państwami członkowskimi w celu zwalczania oszustw związanych z VAT, tzw. Eurofisc ; dodaje, że Eurofisc miałby się opierać na Eurocanet; odnotowuje też, że zgodnie z wytycznymi przyjętymi przez Radę ECOFIN, Eurofisc będzie zdecentralizowaną siecią wymiany informacji między państwami członkowskimi, będą w niej uczestniczyć wszystkie państwa członkowskie na zasadzie dobrowolności, a jego struktura organizacyjna będzie ustalana za porozumieniem państw członkowskich, przy wsparciu ze strony Komisji;
30. zgadza się z opinią, że osiągnięcie istotnej poprawy współpracy w dziedzinie zwalczania nadużyć związanych z podatkiem VAT wymaga zdecydowanego impulsu politycznego; jest jednak przekonany, że wprowadzenie Eurofisc może przynieść korzyści, jeżeli udział w nim będzie obowiązkowy dla wszystkich państw członkowskich w celu uniknięcia problemów, jakie napotkał Eurocanet oraz jeżeli Komisja będzie w pełni uczestniczyć w działalności Eurofisc i odgrywać rolę koordynatora;
31. wzywa Radę do kontynuowania negocjacji w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w zakresie zwalczania oszustw finansowych godzących w finansowe interesy Wspólnoty, łącznie z oszustwami dotyczącymi podatku VAT, co dostarczyłoby szczegółowych ram multidyscyplinarnej współpracy administracyjnej w zakresie zwalczania oszustw finansowych;
32. wzywa odpowiednie służby Komisji, DG ds. Podatków i Unii Celnej oraz Europejski Urząd Zwalczania Nadużyć (OLAF), aby utworzyć zespół zadaniowy, który zbada następujące kwestie:
– W jaki sposób Komisja może osiągnąć synergię między różnymi służbami pracującymi w dziedzinie zwalczania nadużyć w celu uniknięcia dublowania prac i kompetencji między różnymi służbami?
– W jakim zakresie Komisja powinna mieć dostęp do treści informacji wymienianych między państwami członkowskimi?
– Czy Komisja mogłaby stać się centralnym organem koordynującym współpracę między państwami członkowskimi?
– W jaki sposób powiązać działania Komisji w dziedzinie zwalczania nadużyć dotyczących podatku VAT z działaniami Europolu i Eurojustu?
Wzmocnienie współpracy między organami sądowniczymi
33. zwraca się do państw członkowskich o usunięcie przeszkód prawnych w prawie krajowym, które utrudniają transgraniczne dochodzenia sądowe, zwłaszcza w sprawach, w których straty z tytułu podatku VAT mają miejsce w innym państwie członkowskim;
34. odnotowuje, że w opinii Komisji dochody Wspólnoty z zasobów opierających się na podatku są chronione konwencją o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich z 1995 r.
Dz.U. C 316 z 27.11.1995. ; odnotowuje, że w 1997 r.
Rada przyjęła raport wyjaśniający, który wyraźnie wyłączył VAT z zakresu konwencji; odnotowuje, że raport wyjaśniający nie jest prawnie wiążący; zwraca się do Rady o przejrzenie swojej wykładni w celu usunięcia przeszkód prawnych utrudniających prowadzenie dochodzeń transgranicznych w sprawach dotyczących nadużyć związanych z podatkiem VAT;
°
° °
35. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Trybunałowi Obrachunkowemu, Europolowi i Eurojustowi, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.
UZASADNIENIE
I. Wprowadzenie
Punktem wyjścia dla obecnej debaty był komunikat Komisji z maja 2006 r. w sprawie konieczności opracowania skoordynowanej strategii w celu poprawy walki z oszustwami podatkowymi (COM(2006)254).
Pierwszym konkretnym wynikiem działań zmierzających do poprawy współpracy administracyjnej był nowy wniosek legislacyjny (COM(2008)147), mający na celu skrócenie terminów gromadzenia i wymiany informacji przez władze administracyjne państw członkowskich.
Zatem Trybunał przedstawił w kluczowym momencie swoje specjalne sprawozdanie nr 8/2007 dotyczące współpracy administracyjnej państw członkowskich.
W opinii sprawozdawcy ocena Trybunału wnosi istotne elementy do dyskusji i zasługuje na powszechną uwagę państw członkowskich i instytucji UE.
W dniu 26 marca 2008 r. specjalne sprawozdanie zostało przedstawione Komisji Kontroli Budżetowej.
Dodatkowo komisja przeprowadziła przesłuchanie publiczne w dniu 5 maja 2008 r.
Sprawozdawca wyraża zaniepokojenie faktem, że faktyczne podstawy do dyskusji wciąż są niekompletne: rzetelne dane szacunkowe dotyczące faktycznej skali zjawiska nadużyć związanych z podatkiem VAT wciąż nie są dostępne we wszystkich państwach członkowskich.
Natomiast dostępne dane są niepokojące: według szacunkowych danych przytoczonych przez Trybunał straty dochodu z tytułu podatku VAT wyniosły w 2005 r. 17 miliardów euro w Niemczech i 18,2 miliardów euro w roku podatkowym 2005/2006 w Zjednoczonym Królestwie.
Zostały podjęte inicjatywy, które mają wyjaśnić sprawę: Komisja rozpoczęła analizę, która ma zostać zakończona w 2008 r. i ma dostarczyć wiarygodne dane szacunkowe na temat nadużyć podatkowych, w tym nadużyć związanych z podatkiem VAT, w różnych państwach członkowskich.
Komitet Kontaktowy najwyższych organów kontroli Unii Europejskiej przyjął zalecenia w sprawie jednolitego modelu szacowania wartości nadużyć związanych z podatkiem VAT w dniu 4 grudnia 2007 r.
II.
Kontrola Trybunału i odpowiedzi Komisji
Kontrola została przeprowadzona, aby ocenić, czy wymiana informacji między państwami członkowskimi jest przeprowadzana na czas i skutecznie, oraz czy istnieją struktury i procedury administracyjne wspierające współpracę administracyjną.
Jeżeli chodzi o osiągnięcia państw członkowskich, Trybunał sprawdził przede wszystkim trzy rodzaje informacji będących przedmiotem wymiany na podstawie rozporządzenia nr 1798/2003: wymianę informacji na wniosek i bez wniosku oraz wymianę informacji w ramach Systemu Wymiany Informacji o Podatku VAT (VIES).
System VIES zapewnia w znacznym stopniu zautomatyzowaną wymianę danych między administracjami podatkowymi i pozwala przedsiębiorcom uzyskać potwierdzenie rejestracji firmy w innych państwach członkowskich.
Trybunał stwierdził poważne braki we wszystkich obszarach współpracy państw członkowskich.
Sprawozdawca z zadowoleniem przyjął fakt, że Trybunał wskazał państwa członkowskie, które dobrze wykonały zadanie, i państwa członkowskie, w których występują poważne niedociągnięcia.
Trybunał sprawdził również, w jaki sposób Komisja wywiązywała się ze swoich zadań wynikających z rozporządzenia nr 1798/2003 i w jaki sposób zarządzała programem Fiscalis.
Fiscalis jest programem wspólnotowym mającym na celu poprawę operacji systemów podatkowych na rynku wewnętrznym.
W ramach programu jest finansowana współpraca państw członkowskich oraz współpraca między państwami członkowskimi a Komisją w dziedzinie podatku VAT i innych podatków.
Pula dostępnych środków finansowych na lata 2008-2013 wynosi 156 900 000 euro.
Trybunał podkreślił prawne ograniczenia możliwości wspierania współpracy przez Komisję.
Komisja nie ma dostępu do treści informacji wymienianych na mocy rozporządzenia nr 1798/2003.
W swoich odpowiedziach Komisja w wielu miejscach podzielała uwagi Trybunału i potwierdziła, że istnieje potrzeba znacznej poprawy współpracy administracyjnej państw członkowskich.
Sprawozdawca wyraża zadowolenie z powodu konstruktywnej reakcji Komisji na sprawozdanie Trybunału.
Jeżeli chodzi o państwa członkowskie, stwierdził, że siedem z nich – Francja, Włochy, Luksemburg, Holandia, Polska, Słowenia i Zjednoczone Królestwo – zaakceptowały wniosek Trybunału o przeprowadzenie misji kontrolnych, natomiast jedno państwo członkowskie – Niemcy – nie wyraziło na misję zgody.
Niestety władze niemieckie nie przyjęły zaproszenia sprawozdawcy do przedstawienia swojego punktu widzenia przed Komisją Kontroli Budżetowej.
W świetle wpływu nadużyć związanych z podatkiem VAT na ogólną równowagę wspólnotowego systemu zasobów własnych sprawozdawca w pełni popiera stanowisko Trybunału.
Uważa, że sytuacja powinna zostać wyjaśniona, tak aby stanowisko Niemiec nie utrudniało prac Trybunału w przyszłości.
Komisja rozpoczęła postępowanie przeciw Niemcom w sprawie stwierdzenia uchybienia we wrześniu 2008 r.
III.
Perspektywy poprawy współpracy poza ramami rozporządzenia nr 1798/2003
1.
Wniosek legislacyjny dotyczący skrócenia terminów
Komisja przedstawiła wniosek dotyczący zmiany dyrektywy 2006/112/WE i rozporządzenia nr 1798/2003 w celu skrócenia terminów gromadzenia i wymiany danych przez państwa członkowskie (COM(2008)147).
Sprawozdawca obawia się, że inicjatywa ta może nie przynieść oczekiwanych skutków, jeżeli państwa członkowskie – zgodnie z ustaleniami Trybunału – nie będą w stanie zagwarantować terminowej wymiany informacji w praktyce.
2.
Działania różnych służb Komisji
Sprawozdawca dostrzega ryzyko wykonywania podobnych zadań związanych ze zwalczaniem nadużyć dotyczących podatku VAT przez różne służby Komisji.
DG TAXUD jest odpowiedzialna za zadania Komisji wynikające z rozporządzenia nr 1798/2003.
W następstwie komunikatu Komisji z 2006 r. w DG TAXUD powstała nowa jednostka odpowiedzialna za współpracę administracyjną i zwalczanie nadużyć podatkowych.
Równocześnie OLAF jest coraz bardziej aktywny w dziedzinie nadużyć dotyczących podatku VAT.
Obecne prawodawstwo wyklucza dochodzenia OLAF-u w dziedzinie podatku VAT.
Niemniej jednak jako służba Komisji OLAF jest odpowiedzialny za zadania Komisji określone w art. 280 Traktatu WE, zgodnie z którym wspiera ona państwa członkowskie w organizowaniu ścisłej i regularnej współpracy w celu koordynowania działań w obszarze ochrony interesów finansowych Wspólnoty.
Zgodnie z przyjętą przez Komisję interpretacją finansowych interesów WE określonych w art. 280 Traktatu WE, które obejmują dochody z podatku VAT, OLAF twierdzi, że jest właściwy do zapewniania wsparcia, koordynacji i współpracy z państwami członkowskimi również w dziedzinie podatku VAT.
Niemniej jednak nie ma specjalnej podstawy prawnej regulującej działania OLAF w tym obszarze.
Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w celu ochrony finansowych interesów Wspólnoty
COM(2004)509 i COM(2006)473. , który został poparty przez Parlament
Rezolucja P6_TA(2005)0255 z 23.6.2005. , jest obecnie blokowany przez Radę.
W ósmym sprawozdaniu z działalności za 2007 r.
OLAF szacował, że łączny wpływ finansowy otwartych i zamkniętych spraw dotyczących podatku VAT pod koniec 2007 r. wyniósł 727,8 milionów euro.
Wiele państw członkowskich odmawia współpracy z OLAF-em w obszarze podatku VAT, argumentując, że zgodnie z ich interpretacją, art. 280 Traktatu WE nie obejmuje tego podatku.
Sprawozdawca popiera opinię Komisji, że możliwości wspierania współpracy przez Komisję na mocy rozporządzenia nr 1798/2003 są niedostateczne.
Jednocześnie przyznaje, że bez specjalnej podstawy prawnej, działania OLAF mogą być blokowane przez te państwa członkowskie, które twierdzą, że podatek VAT nie podlega interesom finansowym Wspólnoty.
Dlatego też sprawozdawca uważa, że Komisja powinna powołać zespół zadaniowy składający się z zainteresowanych służb, aby sprawdzić, jaki poziom synergii można osiągnąć i w jaki sposób rola Komisji mogłaby zostać wzmocniona.
Zespół zadaniowy powinien również zbadać potencjalną synergię w odniesieniu do działań finansowych w ramach programu Fiscalis, który jest zarządzany przez DG TAXUD, i w ramach programu Hercule.
Hercule II (2007-2013) jest wspólnotowym programem działania zarządzanym przez Komisję (OLAF), a jego celem jest promowanie działań w dziedzinie ochrony wspólnotowych interesów finansowych.
Pula środków finansowych programu na lata 2008-2013 wynosi 98 525 000 euro.
Została ona zwiększona o 44 miliony euro w następstwie porozumienia w sprawie zwalczania przemytu i fałszerstw z 2004 r. między Komisją, państwami członkowskimi i producentem papierosów Philip Morris International, na mocy którego Philip Morris zobowiązał się do wypłacania 1,25 miliarda USD przez okres 12 lat.
3.
Eurocanet
Obecnie dwadzieścia cztery państwa członkowskie współpracują ściślej, niż to przewiduje rozporządzenie nr 1798/2003 w ramach europejskiej sieci zwalczania oszustw karuzelowych (Eurocanet).
Eurocanet jest siecią spontanicznej wymiany informacji na temat firm podejrzanych o zaangażowanie w oszustwa z udziałem znikającego podatnika.
Sieć powstała z inicjatywy Belgii.
Władze belgijskie działają jako centralny punkt kontaktowy w odniesieniu do wymiany danych.
Dzięki temu istnieje możliwość szybkiego zebrania informacji.
Dodatkowo informacje, chociaż wymieniane przy użyciu tych samych kanałów co informacje wymieniane między centralnymi biurami łącznikowymi na mocy rozporządzenia 1798/2003, są przekazywane do służb operacyjnych zajmujących się zwalczaniem nadużyć w administracjach państw członkowskich.
Niemniej jednak trzy państwa członkowskie, mające znaczny wkład w wielkość handlu wewnątrzwspólnotowego – Niemcy, Zjednoczone Królestwo i Włochy – nie uczestniczą w sieci.
Dnia 7 października 2008 r.
Rada ECOFIN przyjęła wytyczne w celu zmiany rozporządzenia nr 1798/2003 i utworzenia mechanizmu Eurofisc .
Eurofisc będzie zdecentralizowaną siecią, w której państwa członkowskie będą uczestniczyć na zasadzie dobrowolności, a jego struktura organizacyjna będzie ustalana za porozumieniem państw członkowskich, przy wsparciu ze strony Komisji.
Prace Eurofisc będą nadzorować wyznaczeni z ich grona koordynatorzy.
W fazie początkowej i niezależnie od ewentualnych zmian w mandacie na późniejszym etapie, mandat Eurofisc zapewni wielostronny mechanizm wczesnego ostrzegania w celu zwalczania nadużyć związanych z podatkiem VAT i będzie koordynował wymianę informacji i reakcji na otrzymane ostrzeżenia wśród uczestniczących państw członkowskich.
Sprawozdawca uważa, że skoro państwa członkowskie nie mają obowiązku uczestnictwa w mechanizmie Eurofisc , nierozwiązany pozostaje główny problem Eurocanetu.
Sprawozdawca uważa, że Parlament powinien dać wyraźny sygnał Radzie ECOFIN, że zamiast cofać się do metod międzyrządowych powinna raczej zająć się kwestią, w jaki sposób Komisja może odgrywać bardziej aktywną rolę jako organ koordynujący.
4.
Europol i Eurojust
Zarówno Europol, jak i Eurojust zajmują się zwalczaniem nadużyć dotyczących podatku VAT.
W kwietniu 2008 r.
Europol otworzył plik analityczny dotyczący wewnątrzwspólnotowych oszustw z udziałem znikających podatników, którego celem jest identyfikacja organizatorów naruszeń, ujawnienie ich siatki przestępczej i przeanalizowanie najbardziej powszechnych form wewnątrzwspólnotowych oszustw z udziałem znikających podatników.
W 2007 r.
Eurojust zorganizował spotkanie koordynacyjne z udziałem wielu państw członkowskich i krajów trzecich, których dotyczy przypadek transnarodowego oszustwa karuzelowego.
Sprawozdawca uważa, że działania Europolu i Eurojust mogłyby wnieść wartość dodaną w kontekście karnych aspektów nadużyć dotyczących podatku VAT.
Jednakże istnieje potrzeba wyjaśnienia różnych zadań i możliwości współpracy tych organów z Komisją w celu uniknięcia dublowania zadań.
IV.
Wnioski
Sprawozdawca uważa, że dalsze wysiłki w obszarze oceny obecnej skali nadużyć dotyczących podatku VAT mają nadrzędne znaczenie.
Państwa członkowskie powinny uwzględnić zalecenia Trybunału i podjąć działania zmierzające do lepszego wykorzystania potencjału współpracy administracyjnej w kontekście obecnych ram prawnych.
Ponadto sprawozdawca jest zdania, że Parlament powinien wezwać Radę nie do tworzenia nowych struktur międzyrządowych, lecz do zbadania, w jaki sposób wzmocnić rolę Komisji jako centralnego koordynatora współpracy administracyjnej.
Należy sprecyzować powiązania między współpracą administracyjną a sądową, a także wyraźnie określić rolę Komisji i Europolu i Eurojustu.
15.10.2008
OPINIA Komisji Gospodarczej i Monetarnej (*)
dla Komisji Kontroli Budżetowej
w sprawie specjalnego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 8/2007 dotyczącego współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku VAT
( 2008/2151(INI) )
Sprawozdawczyni(*):
Bilyana Ilieva Raeva
(*) Procedura obejmująca zaangażowane komisje – art. 47 Regulaminu
WSKAZÓWKI
Komisja Gospodarcza i Monetarna zwraca się do Komisji Kontroli Budżetowej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:
1. jest zaniepokojony wykrytymi przez Trybunał Obrachunkowy niedociągnięciami w zakresie współpracy administracyjnej pomiędzy państwami członkowskimi w dziedzinie podatku VAT;
2. uznaje, że współpraca administracyjna na poziomie UE jest istotnym narzędziem zwalczania oszustw podatkowych; zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania możliwości ustanowienia skutecznej współpracy administracyjnej pomiędzy lokalnymi urzędami skarbowymi, w tym za pośrednictwem łączności elektronicznej;
3. zwraca się do Komisji z zaleceniem, aby w krajowych programach reform w ramach strategii lizbońskiej państwa członkowskie przedstawiały sprawozdania z wdrożenia wymogów w zakresie danych w stosunku do innych państw członkowskich; uważa, że w przypadku gdy dane przekazywane z jednego państwa członkowskiego do drugiego państwa członkowskiego dostarczane są systematycznie z opóźnieniem istotne jest, by Komisja wszczynała wobec państwa członkowskiego, które przekazuje dane z opóźnieniem, postępowanie w sprawie naruszenia przepisów wspólnotowych;
4. wzywa Komisję do wprowadzenia ułatwień w dalszej wymianie najlepszych praktyk i koordynacji działań między państwami członkowskimi w zakresie rozwiązań organizacyjnych związanych ze współpracą administracyjną;
5. z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji dotyczące zmiany dyrektywy w sprawie VAT
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006). i rozporządzenia w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie VAT
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 264 z 15.10.2003, s. 1). w celu przyspieszenia gromadzenia i wymiany informacji dotyczących transakcji wewnątrzwspólnotowych począwszy od roku 2010 r. i wzywa Radę do szybkiego przyjęcia proponowanych środków;
6. zwraca się do Komisji o przedstawienie dalszych wniosków mających na celu wzmocnienie zdolności państw członkowskich w zakresie pobierania nieuiszczonego podatku VAT poprzez uczynienie przedsiębiorcy, w sposób rygorystyczny, współodpowiedzialnym za straty podatkowe, w przypadkach gdy niedopełnienie przez niego zobowiązań w zakresie sprawozdawczości ułatwiło oszustwo;
7. zwraca się do Komisji o przedstawienie kolejnych wniosków w sprawie automatycznego dostępu wszystkich pozostałych państw członkowskich do niektórych niesensytywnych danych znajdujących się w posiadaniu państw członkowskich, dotyczących osób podlegających ich opodatkowaniu, oraz w sprawie harmonizacji procedury rejestracji i wykreślenia z rejestru osób podlegających VAT, żeby zapewnić szybkie wykrycie i wykreślenie z rejestru fałszywych podatników;
8. z zadowoleniem przyjmuje poparcie przez Radę w dniu 7 października 2008 r. wytycznych, zgodnie z którymi Eurofisc stanowi zdecentralizowaną sieć wymiany informacji w sprawie nadużyć związanych z podatkiem VAT pomiędzy państwami członkowskimi i zwraca się do państw członkowskich, w tym kontekście, o rozwinięcie, wraz z Komisją, wspólnej zdolności w zakresie analizy ryzyka; wzywa Komisję do przedstawienia konkretnych wniosków mających na celu zmianę rozporządzenia w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie VAT w celu wdrożenia projektu Eurofisc.
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
13.10.2008
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
25
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Mariela Velichkova Baeva, Paolo Bartolozzi, Zsolt László Becsey, Pervenche Berès, Sebastian Valentin Bodu, Sharon Bowles, Udo Bullmann, Manuel António dos Santos, Elisa Ferreira, José Manuel García-Margallo y Marfil, Robert Goebbels, Sophia in ‘t Veld, Wolf Klinz, Christoph Konrad, Guntars Krasts, Astrid Lulling, John Purvis, Eoin Ryan, Antolín Sánchez Presedo, Olle Schmidt, Margarita Starkevičiūtė, Cornelis Visser
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Harald Ettl, Thomas Mann
Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Jan Cremers
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
4.11.2008
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
20
1
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Jean-Pierre Audy, Herbert Bösch, Mogens Camre, Paulo Casaca, Antonio De Blasio, Esther De Lange, Petr Duchoň, James Elles, Szabolcs Fazakas, Christofer Fjellner, Ingeborg Gräßle, Bogusław Liberadzki, Nils Lundgren, Marusya Ivanova Lyubcheva, Jan Mulder, Bill Newton Dunn, Bart Staes, Kyösti Virrankoski
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Edit Herczog, Véronique Mathieu, Gabriele Stauner
