Odpowiedź udzielona przez komisarza Štefana Fülego w imieniu Komisji
(9 grudnia 2010 r.)
Celem przedstawionego przez prezydenta Gruzji w listopadzie 2009 r. projektu ustawy konstytucyjnej o wolności gospodarczej, swobodzie przedsiębiorczości i godności, znanej także jako ustawa wolnościowa, była odbudowa zaufania inwestorów po konflikcie wojskowym z Rosją oraz przyciągnięcie inwestycji zagranicznych do Gruzji.
Niektóre z przepisów ustawy, jak np. ustanowienie ograniczeń dotyczących wysokości deficytu budżetowego i długu publicznego Projekt ustawy ogranicza dopuszczalną wysokość deficytu budżetowego do 3 % PKB, a długu publicznego do 60 % PKB.
W przypadku naruszenia tych limitów ustawa zobowiązuje rząd do przygotowania zatwierdzanego następnie przez parlament planu umożliwiającego ponowne osiągnięcie dopuszczalnych wartości deficytu i długu w ciągu trzech lub czterech lat (w zależności od tego, jakie były przyczyny ich naruszenia). , są zbliżone do postanowień unijnego paktu stabilności i wzrostu, dlatego też Komisja Europejska uważa je za słuszne.
Jednak niektóre inne przepisy zostały uznane za mniej właściwe i zostały skrytykowane przez Komisję, jak również przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF).
Stąd też w czwartej ocenie wykonania promesy kredytowej dla Gruzji z grudnia 2009 r.
IMF zawarł opinię, że: „Ustawa o wolności gospodarczej przedstawiona przez prezydenta Gruzji zwiększa zaangażowanie władz w utrzymanie dyscypliny budżetowej, ale poprzez ograniczenie możliwości działań w ramach polityki budżetowej może doprowadzić do powstania niebezpiecznych sytuacji.
Uzależnienie większości zmian w polityce podatkowej od wyniku referendum może utrudnić osiągnięcie założonych celów dotyczących wysokości deficytu i wydaje się chybionym posunięciem w kontekście ograniczeń finansowych, z którymi Gruzja będzie musiała się liczyć w ciągu następnych kilku lat.
Bezwarunkowy zakaz wprowadzania ograniczeń w przepływach kapitału również wydaje się ryzykowny, biorąc pod uwagę niepewną sytuację finansową”.
Komisja Europejska podziela niepokój związany z niektórymi przepisami ustawy.
Przede wszystkim ustawa znacznie ogranicza możliwość podejmowania działań na rzecz konsolidacji budżetowej przez rząd, szczególnie ze względu na ograniczenia dotyczące ustanawiania nowych podatków i wprowadzony wymóg zatwierdzenia podwyżki podatków w referendum.
Ponadto przyjęcie ustawy spowoduje gwałtowny zwrot w polityce gospodarczej Gruzji w kierunku większej oszczędności kosztem sprawiedliwości społecznej.
Przepis zabraniający tworzenia rezerw celowych z dochodów budżetowych na potrzeby konkretnych wydatków utrudniłby utworzenie systemu powszechnej państwowej opieki zdrowotnej lub systemu emerytalnego w ramach skonsolidowanego budżetu.
Również ograniczenie wysokości skonsolidowanego budżetu do 30 % PKB może powodować problemy, ponieważ przepis ten mógłby zagrozić wydatkom państwowym na opiekę zdrowotną i politykę społeczną.
Ustawa uniemożliwiłaby także wprowadzenie progresywnych podatków dochodowych.
Ograniczyłaby również w znacznym stopniu zdolność państwa do wdrażania reform prawnych niezbędnych do przygotowania, wynegocjowania oraz wdrożenia przekrojowych i kompleksowych umów o wolnym handlu, szczególnie ze względu na ograniczenie możliwości tworzenia nowych instytucji w odpowiednich dziedzinach, jak również ze względu na zakaz wprowadzania nowych licencji i pozwoleń.
Również same władze Gruzji zdały sobie sprawę z ryzyka związanego z ograniczeniami wprowadzanymi w ustawie.
Uelastyczniono proponowane przepisy uzależniające wprowadzenie podwyżki podatków od wyniku referendum.
Wprowadzenie wymogu zatwierdzania nowych podatków w referendum odłożono na później.
Zmiany w konstytucji wprowadzające ten wymóg zaczną obowiązywać dopiero po ograniczeniu deficytu do odpowiedniego poziomu.
