A6-0159/2008
17.4.2008
SPRAWOZDANIE
w sprawie postępów osiągniętych w zakresie równych szans i niedyskryminacji w UE (transpozycja dyrektywy 2000/43/WE i dyrektywy 2000/78/WE)
(2007/2202(INI))
Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
Sprawozdawczyni:
Elizabeth Lynne
PE 398.471v03-00
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO...................................................3
OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 13
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI........................................................17
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie postępów osiągniętych w zakresie równych szans i niedyskryminacji w UE (transpozycja dyrektywy 2000/43/WE i dyrektywy 2000/78/WE)
( 2007/2202(INI) )
Parlament Europejski ,
– uwzględniając komunikat Komisji dotyczący niedyskryminacji i równych szans dla wszystkich – strategia ramowa ( COM(2005)0224 ),
– uwzględniając art. 13 traktatu WE,
– uwzględniając dyrektywę Rady 2000/43/WE wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne
Dz.U. L 180 z 19.07.2000, s. 22. ,
– uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy
Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16. ,
– uwzględniając komunikat Komisji w sprawie stosowania dyrektywy 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne ( COM(2006)0643 ),
– uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie rozwoju prawa przeciwdziałającego dyskryminacji w Europie: porównanie 25 państw członkowskich UE z lipca 2007 r.,
– uwzględniając krajowe sprawozdania w sprawie wprowadzania w życie prawodawstwa przeciwdziałającego dyskryminacji oraz wspierające prace sieci sprawozdania tematyczne opracowane przez sieć ekspertów prawnych w dziedzinie niedyskryminacji, powołaną przez Komisję w celu udzielania niezależnych informacji i przedstawiania zaleceń w sprawie rozwoju sytuacji w rzeczonej dziedzinie w państwach członkowskich,
– uwzględniając konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej,
– uwzględniając Konwencję ONZ dotyczącą praw osób niepełnosprawnych,
– uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz załączony do niej protokół nr 12,
– uwzględniając specjalne badanie Eurobarometru Komisji ze stycznia 2007 r. na temat dyskryminacji w Unii Europejskiej,
– uwzględniając fakt, że rok 2007 został proklamowany Europejskim Rokiem Równych Szans dla Wszystkich, a rok 2008 – Europejskim Rokiem Dialogu Międzykulturowego,
– uwzględniając art. 45 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz opinię Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych ( A6-0159/2008 ),
A. mając na uwadze, że art. 6 Traktatu ustanawiającego Unię Europejską stanowi, iż Unia opiera się na zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz państwa prawa, które są wspólne dla państw członkowskich, mając też na uwadze, że ważne jest, by deklaracjom politycznym w sprawie zwalczania dyskryminacji odpowiadał stopniowy rozwój oraz pełne i prawidłowe wdrażanie polityk i prawodawstwa, a w szczególności dyrektyw zakazujących dyskryminacji oraz projektów promujących równość,
B. mając na uwadze, że art. 6 TUE stanowi też, że Unia szanuje prawa podstawowe zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a wspieranie równości i niedyskryminacji zgodnie z art. 13 TWE powinno być priorytetem przyjmowanych przez Unię Europejską praw i prowadzonych przez nią polityk,
C. mając na uwadze, że zatrudnienie jest jednym z podstawowych wymogów integracji społecznej, a mimo to bezrobocie wśród wielu grup, w szczególności kobiet, migrantów, osób niepełnosprawnych, mniejszości etnicznych, osób starszych i młodych oraz tych z rzadkimi lub nieznanymi umiejętnościami, pozostaje na niedopuszczalnie wysokim poziomie; mając na uwadze, że bezrobocie wśród osób cierpiących z powodu różnych form dyskryminacji jest jeszcze wyższe,
D. mając na uwadze, że obecnie prawo wspólnotowe nie obejmuje dyskryminacji w większości obszarów kompetencji Wspólnoty, a dyrektywa 2000/78/WE i dyrektywa 2000/43/WE przewidują różne poziomy ochrony, co powoduje luki w ochronie przed dyskryminacją mające wpływ na zatrudnienie,
E. mając na uwadze, że badanie porównawcze Komisji dotyczące rozwoju prawa przeciwdziałającego dyskryminacji w Europie potwierdza, iż na szczeblu państw członkowskich ustawodawstwo poszczególnych państw członkowskich jest rozproszone, przez co chroni przed dyskryminacją w różnoraki sposób i często brakuje mu wspólnej metody wprowadzania w życie, co doprowadziło do braku harmonii we wdrażaniu dyrektyw, a także sytuacji, w której obywatele nie dysponują wystarczającą wiedzą na temat przysługujących im praw,
F. mając na uwadze, że niespójne stosowanie przepisów przeciwdziałających dyskryminacji w państwach członkowskich przyczyniło się do braku wdrażania w praktyce dyrektyw Wspólnoty zabraniających dyskryminacji, co znalazło odzwierciedlenie w sprawozdaniach takich jak sprawozdanie europejskiej grupy ekspertów ds. zwalczania dyskryminacji ze względu na orientację seksualną na temat zwalczania dyskryminacji ze względu na orientację seksualną w dziedzinie zatrudnienia: prawodawstwo w piętnastu państwach członkowskich UE,
G. mając na uwadze, że w swojej rezolucji z dnia 26 listopada 2007 r. w sprawie dalszych działań po zakończeniu Europejskiego Roku na rzecz Równych Szans dla Wszystkich (2007)
15383/07.
Rada zwróciła się do państw członkowskich i Komisji aby, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, uwzględniały w dotychczasowym i w większym stopniu kwestię niepełnosprawności we wszystkich stosownych politykach,
H. mając na uwadze, że w związku z tym Komisja słusznie wszczęła procedury wobec szeregu państw członkowskich i w razie konieczności powinna nadal tak czynić,
1. wzywa państwa członkowskie do należytego uwzględnienia w swoich praktykach legislacyjnych różnych podstaw dyskryminacji wymienionych w art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej;
2. przypomina, że dyrektywa 2000/43/WE i dyrektywa 2000/78/WE ustanawiają minimalne wymogi i w związku z tym powinny stanowić podstawę, na której opiera się kompleksowa polityka antydyskryminacyjna Wspólnoty;
3. wyraża zaniepokojenie brakami w transpozycji i wdrażaniu dyrektyw 2000/43/WE i 2000/78/WE przez niektóre państwa członkowskie oraz brakiem informacji przeznaczonej dla obywateli UE i dotyczącej możliwości podjęcia środków prawnych w przypadku dyskryminacji;
4. ubolewa, że dyrektywy 2000/43/WE oraz 2000/78/WE nie obejmują różnic w traktowaniu o charakterze dyskryminacyjnym opartym na kryteriach fizycznych takich jak wzrost czy karnacja, w szczególności w przypadku dostępu do stanowisk, gdzie nie ma bezpośredniego związku między tymi cechami fizycznymi a umiejętnościami wymaganymi do wykonywania danej pracy;
5. wzywa państwa członkowskie do zapewnienia pełnej, prawidłowej i skutecznej transpozycji oraz odpowiedniego wdrożenia dyrektyw 2000/43/WE i 2000/78/WE po transpozycji wszystkich ich przepisów oraz do zagwarantowania, że zgodnie z przepisami tych dyrektyw wszelkie odstępstwa są obiektywnie uzasadnione;
6. wzywa właściwe organy unijne, krajowe i lokalne do usprawnienia koordynacji działań wdrażających; apeluje o jednolite podejście do zwalczania dyskryminacji, które obejmuje i uwzględnia jednocześnie wszystkie przyczyny dyskryminacji;
7. podkreśla, że organy publiczne mają do odegrania kluczową rolę w promowaniu równości i zapobieganiu dyskryminacji poprzez prowadzoną przez nie politykę, świadczone usługi i stosowane zasady zatrudniania;
8. wzywa Komisję, aby zobowiązała się do przeprowadzenia solidnego przeglądu wdrażania dyrektyw 2000/43/WE i 2000/78/WE oraz do wydania wytycznych udzielających wykładni w zakresie wdrażania, aby zapewnić pełne i prawidłowe wdrożenie przez państwa członkowskie; wzywa Komisję w szczególności do dokonania oceny sposobu interpretacji przez państwa członkowskie – w trakcie transponowania dyrektywy 2000/78/WE do prawa krajowego –wyjątków przewidzianych w art. 6 i art. 8; przypomina, że wdrożenie obu dyrektyw wymaga szeregu mechanizmów i strategii, takich jak zgodność, aktywne zaangażowanie i egzekwowanie, a także skuteczna wymiana najlepszych wzorców;
9. apeluje, aby sankcje nakładane w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z transpozycją dyrektyw 2000/43/WE i 2000/78/WE były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające;
10. wzywa Komisję do dokładnego monitorowania transpozycji dyrektyw 2000/43/WE i 2000/78/WE oraz zgodności z ustawodawstwem wynikającym z ich transpozycji, jak i do dalszego wywierania nacisku na państwa członkowskie – za pomocą postępowań w sprawie naruszenia przepisów oraz w sprawie nieprzestrzegania przepisów – by respektowały spoczywające na nich zobowiązania prawne dotyczące pełnej i jak najszybszej transpozycji tych dyrektyw; uważa, że właściwa komisja parlamentarna Parlamentu powinna uczestniczyć w bieżącym monitorowaniu obowiązków państw członkowskich wynikających z tych dyrektyw;
11. zwraca się o roczną ocenę wdrożenia przepisów przez państwa członkowskie w ramach otwartej metody koordynacji oraz o rozszerzony przegląd wdrożenia tego prawodawstwa co pięć lat w ramach agendy społecznej; uważa, że w tej rocznej ocenie uczestniczyć powinny niezależne organy ds. zwalczania dyskryminacji, w tym utworzona przez Komisję sieć ekspertów prawnych, oraz organizacje pozarządowe reprezentujące potencjalne ofiary dyskryminacji oraz że należy przyjąć konkretne środki budujące potencjał organizacji pozarządowych w celu dostarczania przez nie informacji i wspierania ofiar oraz wnoszenia konstruktywnego wkładu w ocenę roczną;
12. uważa, że fakt, iż w dyrektywie 2000/78/WE brakuje przepisu dotyczącego konieczności szerokiego zdefiniowania niepełnosprawności, wykluczył niektóre kategorie osób niepełnosprawnych z prawnej ochrony przewidzianej dyrektywą; zwraca się zatem do państw członkowskich i Komisji, aby w trybie pilnym uzgodniły takie szerokie definicje niepełnosprawności w celu ułatwienia harmonizacji prawodawstwa przeciwdziałającego dyskryminacji, które mogłoby opierać się na konwencji w sprawie praw osób niepełnosprawnych;
13. jest przekonany, że nieokreślenie terminu na wniesienia powództwa w sprawie dyskryminacji spowodowało przyjęcie bardzo krótkich terminów w niektórych państwach członkowskich, co może powstrzymywać ofiary przed wniesieniem powództwa;
14. uważa, że wyjątki związane ze stanem cywilnym określone w dyrektywie 2000/78/WE ograniczyły ochronę przed dyskryminacją ze względu na orientację seksualną, jaką zapewnia powyższa dyrektywa;
15. apeluje do państw członkowskich, aby skuteczniej promowały stosowanie praw obywateli Unii wynikających z dyrektywy 2000/43/WE i dyrektywy 2000/78/WE oraz wzywa Komisję, państwa członkowskie, związki zawodowe, pracodawców i wszystkie podmioty rządowe i pozarządowe do podjęcia wszelkich możliwych wysiłków na rzecz rozpowszechnienia wiedzy na temat praw przewidzianych tymi dyrektywami oraz do zapewnienia ofiarom dyskryminacji szerokiego dostępu do usług w zakresie rzecznictwa, aby umożliwić im skuteczne korzystanie z przysługujących im na mocy wspomnianych dyrektyw praw; zauważa, że często to obywatel musi stawić czoło osobie, która dopuściła się dyskryminacji, niejednokrotnie bez wsparcia ze strony władz publicznych czy dostępu do pomocy prawnej; wzywa państwa członkowskie, aby uprawniły właściwe niezależne organy do świadczenia skutecznej pomocy ofiarom dyskryminacji;
16. jest zaniepokojony niskim poziomem znajomości prawa antydyskryminacyjnego wśród obywateli państw członkowskich i wzywa Komisję, państwa członkowskie, związki zawodowe i pracodawców do zwiększenia wysiłków na rzecz podniesienia poziomu tej wiedzy; przypomina, że dyrektywy nakładają na państwa członkowskie obowiązek publicznego rozpowszechniania informacji o istotnych przepisach dyrektyw za pomocą wszelkich dostępnych środków;
17. zaleca, aby państwa członkowskie dokonały niezależnej analizy antydyskryminacyjnych środków zapobiegawczych i restytucyjnych oraz analizy skuteczności ochrony przed wiktymizacją, jak i zapewniły odpowiednie środki statutowym i niestatutowym organom uczestniczącym w zapobieganiu dyskryminacji i udzielającym pomocy ofiarom dyskryminacji; zaleca, aby Komisja włączyła przeprowadzanie wzajemnych kontroli do obecnej praktyki monitorowania;
18. zaleca, aby państwa członkowskie zapewniły niezależnym organom promującym równość niezbędne środki i przyznały im odpowiednie uprawnienia, tak aby mogły one skutecznie i niezależnie wykonywać swe zadania, łącznie z zapewnianiem solidnej wiedzy fachowej o wszystkich rodzajach dyskryminacji i udzielaniem odpowiedniej pomocy ofiarom dyskryminacji; zachęca państwa członkowskie, aby zagwarantowały, że kompetencje tych organów obejmują wszystkie rodzaje dyskryminacji oraz wzywa Komisję do ustalenia norm monitorowania i zapewniania skuteczności i niezależności tych organów;
19. zaleca, aby państwa członkowskie i Komisja zapewniły niezbędne środki i przyznały odpowiednie uprawnienia tym organizacjom pozarządowym, które reprezentują dyskryminowane grupy oraz tym zajmującym się informowaniem obywateli i zapewnianiem pomocy prawnej w sprawach dotyczących dyskryminacji;
20. wzywa państwa członkowskie do współpracy z odpowiednimi partnerami społecznymi w celu monitorowania prawidłowości wdrażania prawodawstwa Wspólnoty;
21. podkreśla, że w każdym przypadku państwa członkowskie powinny dopilnować, aby ofiary dyskryminacji otrzymały z urzędu pomoc w postępowaniu sądowym, w razie konieczności w postaci środków publicznych w ramach krajowych systemów pomocy prawnej;
22. wzywa Komisję, aby praktycznie i skutecznie poparła przyjęcie przez państwa członkowskie środków w ramach programu Progress i europejskiego funduszu społecznego w celu wsparcia programów promujących równe szanse i likwidację dyskryminacji;
23. zaleca, aby w celu zapewnienia bardziej skutecznego poziomu ochrony państwa członkowskie przyznały stowarzyszeniom, organizacjom i innym podmiotom prawnym uprawnienia do podejmowania kroków prawnych, w tym w imieniu ofiary lub na jej rzecz;
24. wzywa rządy państw członkowskich do zapewnienia równego traktowania i równych szans w ramach polityki zatrudnienia i integracji społecznej, a zwłaszcza do zajęcia się problemem poważnych barier wynikających z dyskryminacji w procedurach rekrutacyjnych;
25. zaleca, aby państwa członkowskie zapewniły możliwość podejmowania przez stowarzyszenia, organizacje i inne podmioty prawne w imieniu osoby wnoszącej skargę lub kilku takich osób wszelkich kroków prawnych w celu wyegzekwowania postanowień dyrektyw;
26. wzywa państwa członkowskie, we współpracy z Agencją Unii Europejskiej ds. Praw Podstawowych oraz Komisją, do regularnego gromadzenia, opracowywania i publikowania całościowych, dokładnych, porównywalnych, wiarygodnych i odrębnych statystyk dotyczących dyskryminacji oraz do publikowania ich w taki sposób, aby były łatwo zrozumiałe dla społeczeństwa i umożliwiały skuteczniejszą wymianę najlepszych wzorców; zwraca uwagę na konieczność dostępności wystarczających środków umożliwiających powyższe oraz na znaczenie, jakie ma opracowanie mechanizmów zbierania danych o dyskryminacji zgodnie z przepisami o ochronie danych;
27. wzywa do utworzenia krajowych zintegrowanych planów działania w celu zwalczania wszelkich form dyskryminacji;
28. z zadowoleniem przyjmuje zainteresowanie Komisji gromadzeniem danych o równości, w tym publikacją europejskiego informatora o takich danych; zwraca się do Komisji o uważne przeanalizowanie różnorodnych kwestii prawnych i aspektów związanych z gromadzeniem danych oraz o przedstawienie propozycji usprawniających rejestrację przypadków dyskryminacji, jak i o poddanie analizie kwestii wspólnych norm gromadzenia danych; zaleca dalsze zapewnianie przez Komisję szkoleń prawnych dla sędziów, prawników, związków zawodowych i organizacji pozarządowych, aby zwiększyć długotrwałe oddziaływanie dyrektyw, liczbę prowadzonych badań oraz analiz dotyczących oceny wpływu przepisów transponujących dyrektywy;
29. z zadowoleniem przyjmuje zainteresowanie Komisji kwestią wielorakiej dyskryminacji, w tym rozpoczęcie przez Komisję badań na ten temat; wzywa Komisję do przyjęcia zrównoważonego szerokiego pojęcia wielorakiej dyskryminacji oraz dokonania analizy i dostarczenia danych na temat różnorodnych form dyskryminacji i przestępstw motywowanych nienawiścią; wzywa Komisję do włączenia postanowień jednoznacznie służących zwalczaniu różnorodnych form dyskryminacji do wszelkich przepisów, jakie zostaną w przyszłości przyjęte zgodnie z art. 13 traktatu WE i które będzie można przywołać z racji jednej przyczyny lub zbiegu kilku przyczyn;
30. podkreśla znaczenie tworzenia sieci grup działających na rzecz zwalczania dyskryminacji na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym;
31. wzywa państwa członkowskie do dokonania przeglądu prawa krajowego i do rozważenia uchylenia przepisów pozostających w sprzeczności z art. 13 traktatu WE;
32. uważa dyrektywę 2000/43/WE za podstawę, na której można tworzyć kompleksowe ramy polityki antydyskryminacyjnej dla środków odnoszących się do zakazu dyskryminacji ze względu na rasę lub pochodzenie etniczne; podkreśla jednak, że należy uwzględnić aspekty problematyczne, które zostały już określone, oraz problemy, jakie państwa członkowskie napotkały w skutecznej transpozycji i wdrożeniu postanowień tej dyrektywy;
33. podkreśla, że Komisja musi opracować wspólną, ogólnounijną definicję działania pozytywnego, a przynajmniej dążyć do porozumienia w tej sprawie, co rozwiałoby mity narosłe wokół jego znaczenia i stosowania w niektórych państwach członkowskich, zwłaszcza biorąc pod uwagę jego skuteczność w pomyślnym rozwiązywaniu problemów dyskryminacji i osiąganiu równości wyników w niektórych państwach członkowskich;
34. ponownie stwierdza, że ze względów politycznych, społecznych i prawnych pożądane jest zlikwidowanie hierarchii ochrony przed dyskryminacją na różnym tle; zdecydowanie uważa, że nie jest rozsądne zakazywanie dyskryminacji w jednym obszarze przy jednoczesnym jej dopuszczeniu w innym i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący opracowania kompleksowej dyrektywy w sprawie zwalczania dyskryminacji na mocy art. 13 traktatu WE, jak przewidziano w programie prac Komisji na rok 2008;
35. uważa, że każdy nowy wniosek dotyczący dyrektywy zwalczającej dyskryminację, jak stanowi art. 13 traktatu WE, będzie musiał zakazywać wszelkich form dyskryminacji, w tym bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji we wszystkich dziedzinach objętych już dyrektywami 2000/43/WE i 2000/78/WE, dyskryminacji przez stowarzyszenia, dyskryminacji ze względu na przynależność do grupy chronionej i molestowanie; uważa, że polecenie dyskryminacji należy uznać za dyskryminację oraz że nieuzasadnione niezapewnienie odpowiednich udogodnień powinno być uważane za formę dyskryminacji; uważa, że dyrektywa powinna jednoznacznie stwierdzać, iż nie istnieje żadna hierarchia różnorakich form dyskryminacji oraz że wszelkie jej formy należy zwalczać z równą stanowczością; nalega, aby w nowo zaproponowanych przepisach odpowiednio odzwierciedlone zostały wszystkie cechy szczególne różnego podłoża dyskryminacji;
36. zdecydowanie uważa, że przedmiotowy zakres nowego wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie zwalczania dyskryminacji w rozumieniu art. 13 traktatu WE musi być szeroki, by obejmować wszystkie obszary będące w kompetencji Wspólnoty, oraz obszary takie jak edukacja, kształcenie ustawiczne, ochrona socjalna, w tym ubezpieczenie społeczne, zakwaterowanie i opieka zdrowotna, wizerunek dyskryminowanych grup w mediach i reklamie, fizyczny dostęp osób niepełnosprawnych do informacji, telekomunikację, komunikację za pośrednictwem środków elektronicznych, środki transportu i przestrzenie publiczne, korzyści społeczne, a także dostęp do towarów i usług, które są dostępne dla społeczeństwa, oraz ich podaż; jest również przekonany, że nowa dyrektywa powinna rozszerzyć zakres dyrektywy Rady nr 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy
Dz.U. L 39 z 14.02.1976, s. 40. , aby była spójna z kwestią ochrony przed dyskryminacją innych grup;
37. jest głęboko przekonany, że w celu zwalczania dyskryminacji należy opracować holistyczne podejście do propagowania publicznej wiedzy na ten temat, poczynając od programów szkolnych;
38. wzywa Komisję, aby zbadała, w jaki sposób w przyszłe regulacje oparte na art. 13 można włączyć dalsze postanowienia promujące wdrożenie zasad niedyskryminacji i równości, które nie są uzależnione od skarg wnoszonych przez poszczególne ofiary; jest przekonany, że w takiej analizie należy rozpatrzyć, w jaki sposób przyszłe przepisy mogą ustanowić obowiązek przedstawienia pozytywnych działań i/lub pozytywnych zobowiązań na rzecz promocji równości, a także połączyć obowiązki związane z niedyskryminacją i równością z krajową polityką w zakresie zamówień publicznych;
39. uważa, że różnice w traktowaniu ze względu na narodowość lub język, które nie są obiektywnie i racjonalnie uzasadnione prawowitym celem ani zrealizowane za pomocą odpowiednich i koniecznych środków, mogą stanowić dyskryminację pośrednią ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne i być przez to sprzeczne z dyrektywą 2000/43/WE;
40. jest zdania, że dyskryminację należy również postrzegać jako czynnik zakłócający cztery podstawowe wolności – zwłaszcza swobodny przepływ osób – i że jako taka stanowi ona przeszkodę w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego; wzywa Komisję do zachęcania państw członkowskich do dokonania przeglądu swoich przepisów przejściowych regulujących dostęp do rynków pracy w celu wyeliminowania różnicowania obywateli europejskich pod tym względem;
41. uważa, że wspólnoty mniejszościowe, a w szczególności społeczność romska, potrzebują specjalnej ochrony społecznej, ponieważ problem wykorzystywania, dyskryminacji i wykluczenia tej społeczności staje się jeszcze bardziej poważny w dziedzinach szkolnictwa, zdrowia, mieszkalnictwa, zatrudnienia i praw kobiet po rozszerzeniu UE;
42. zaleca, by w odniesieniu do dostępu do edukacji wysokiej jakości dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i dzieci romskich oraz nieuzasadnionego zaklasyfikowania ich jako osoby niepełnosprawne zwracać szczególną uwagę na zwalczanie wszelkich form dyskryminacji napotykanych w dziedzinie edukacji;
43. podkreśla, że prawodawstwo jest skuteczne jedynie wtedy, gdy obywatele są świadomi swoich praw i mają łatwy dostęp do sądów; dlatego też uważa, że każdy nowy wniosek dotyczący dyrektywy zwalczającej dyskryminację w rozumieniu art. 13 traktatu WE musi również dotyczyć środków prawnych i egzekwowania, dlatego zaleca powołanie przez państwa członkowskie do życia co najmniej jednego niezależnego i skutecznego organu zajmującego się promowaniem równego traktowania i zwalczaniem różnych form dyskryminacji, którego kompetencje obejmą wszystkie przyczyny dyskryminacji zgodnie z art. 13 oraz wszystkie obszary objęte dyrektywą 76/207/EWG; jest przekonany, że uprawnienia takich organów powinny obejmować zapewnianie ofiarom dyskryminacji niezależnej pomocy, aby umożliwić im składanie skarg w sprawie dyskryminacji, przeprowadzanie niezależnych sondaży na temat stosowania prawodawstwa z zakresu niedyskryminacji oraz przedstawianie zaleceń dotyczących wszelkich kwestii związanych z tego typu dyskryminacją;
44. wzywa do uwzględnienia we wszelkim przyszłym prawodawstwie przyjmowanym na mocy art. 13 traktatu WE obowiązku konsultacji oraz włączania organizacji pozarządowych, specjalistycznych organów ds. równości i przedstawicieli organizacji krajowych w prace przygotowawcze, proces jego transpozycji oraz proces monitorowania jego wdrażania;
45. uważa, że nowa dyrektywa powinna zawierać wymóg, aby państwa członkowskie włączały kwestie równości do wszelkiego planowania, kształtowania polityki i opracowywania programów w obszarach objętych zakresem dyrektywy, wymóg wobec dostawców usług, aby planowali i byli systematyczni w swoim podejściu do równości, oraz wymóg wobec dostawców usług dotyczący dostosowania i zapewnienia specjalnego traktowania, tak aby osoby należące do mniejszości i doświadczające nierówności miały dostęp do świadczonych usług i mogły z nich korzystać;
46. z niepokojem stwierdza, że z 19 państw członkowskich, które podpisały protokół nr 12 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jedynie 5 dokonało jego ratyfikacji;
47. wzywa do kontynuacji procesu podpisywania i przystępowania do Konwencji dotyczącej praw osób niepełnosprawnych oraz jej ratyfikacji, łącznie z jej protokołem fakultatywnym, i przypomina, że po ratyfikacji konwencji przez Wspólnotę każdy europejski wniosek legislacyjny w sprawie niedyskryminacji musi być w pełni zgodny ze wszystkim wymogami wynikającymi z Konwencji; przypomina Radzie o jej własnym postulacie wysuniętym wobec Komisji na nieformalnej konferencji ministerialnej dotyczącej niepełnosprawności w czerwcu 2007 r. i dotyczącym rozpoczęcia realizacji strategii na rzecz skutecznego wdrożenia Konwencji; wzywa Komisję, aby w tych ramach oceniła potrzebę zmiany wspólnotowego prawodawstwa wtórnego lub dostosowania odpowiednich strategii politycznych;
48. podkreśla znaczenie horyzontalnego wdrożenia i uwzględnienia klauzuli o niedyskryminacji zawartej w traktacie lizbońskim po jego wejściu w życie, która to klauzula zobowiązuje Unię Europejską do dążenia do zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną podczas formułowania i wdrażania jej polityki i działań;
49. wzywa Komisję i państwa członkowskie do włączenia kwestii równych szans i niedyskryminacji do strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, wytycznych dotyczących otwartej metody koordynacji integracji społecznej, a także krajowych programów reform i przepisów regulujących fundusze strukturalne; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do przeglądu zintegrowanych wytycznych na rzecz wzrostu i zatrudnienia, a w szczególności wytycznych dotyczących zatrudnienia, aby zapewnić i polepszyć integrację i widoczność wymiaru społecznego w następnym cyklu strategii lizbońskiej; podkreśla, że aby zachować skuteczność polityki równości i niedyskryminacji, należy ją mocno powiązać z polityką społeczną, zapewniając ważną rolę partnerów społecznych;
50. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wyeliminowania wszelkiej dyskryminacji wynikającej z umów o pracę poprzez zagwarantowanie wszystkim pracownikom równego traktowania, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa, przepisów dotyczących czasu pracy i czasu odpoczynku, wolności zrzeszania się i posiadania przedstawicieli, ochrony przed niesprawiedliwym zwolnieniem, negocjacji zbiorowych i działań zbiorowych; podkreśla znaczenie dostępu do szkolenia, a także dalszej ochrony praw nabytych poprzez uwzględnienie okresów nauki i szkolenia, poprawę możliwości sprawowania opieki i utrzymanie podstawowych praw socjalnych takich jak prawo do emerytury, szkoleń i zasiłku dla bezrobotnych w okresie zmian w sytuacji zawodowej, zmiany pracy lub przejścia na samozatrudnienie;
51. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również parlamentom i rządom państw członkowskich i krajów kandydujących.
28.3.2008
OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
w sprawie postępów osiągniętych w zakresie równych szans i niedyskryminacji w UE (transpozycja dyrektywy 2000/43/WE i dyrektywy 2000/78/WE)
( 2007/2202(INI) )
Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej:
Tatjana Ždanoka
WSKAZÓWKI
Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:
1. wzywa państwa członkowskie do należytego uwzględnienia w swoich praktykach legislacyjnych różnych podstaw dyskryminacji wymienionych w art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej;
2. ubolewa, że w celu zagwarantowania właściwego i pełnego przestrzegania przez państwa członkowskie dyrektywy 2000/78/WE, Komisja musiała wysłać uzasadnione opinie w sprawie niestosowania dyrektywy do dziesięciu państw członkowskich (Czech, Estonii, Irlandii, Grecji, Francji, Węgier, Malty, Niderlandów, Finlandii i Szwecji), jak również wezwanie do usunięcia uchybienia do Niemiec i dwa uzupełniające wezwania do usunięcia uchybienia do Łotwy i Litwy; zauważa również, że poczyniono pierwsze kroki w ramach postępowań w sprawie naruszeń przepisów wspólnotowych przeciwko Belgii, Słowacji, Danii, Włochom, Polsce, Portugalii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, podczas gdy transpozycja dyrektywy w Austrii, Luksemburgu, Bułgarii i Rumunii jest obecnie analizowana; wzywa państwa członkowskie, o których mowa do pełnego i bezzwłocznego przestrzegania przepisów dyrektywy;
3. wzywa państwa członkowskie do wykorzystania wszelkich dostępnych narzędzi, w tym dyskryminacji pozytywnej, dla zapewnienia równości w praktyce oraz do nadanie większego znaczenia dowodom dyskryminacji;
4. wzywa do ścisłego monitorowania stosowania przepisów w zakresie ciężaru dowodu oraz składania skarg w interesie publicznym;
5. wzywa Komisję do przyjęcia bardziej proaktywnego podejścia, na przykład poprzez wydawanie komunikatów i wytycznych w sprawie interpretacji, które państwa członkowskie będą musiały wdrożyć;
6. wzywa Komisję do przedstawienia bardziej szczegółowego planu działania w zakresie mechanizmów i metod obserwacji oraz opisu wpływu krajowych środków wykonawczych;
7. uważa, że różnice w traktowaniu ze względu na narodowość lub język, które nie są obiektywnie i racjonalnie uzasadnione prawowitym celem ani zrealizowane za pomocą odpowiednich i koniecznych środków, mogą stanowić dyskryminację pośrednią ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne;
8. jest zdania, że dyskryminację należy również postrzegać jako czynnik zakłócający cztery podstawowe wolności – zwłaszcza swobodny przepływ osób – i że jako taka stanowi ona przeszkodę w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego; wzywa Komisję do zachęcania państw członkowskich do dokonania przeglądu swoich przepisów przejściowych regulujących dostęp do rynków pracy w celu wyeliminowania różnic między obywatelami europejskimi w tym względzie;
9. ubolewa, że dyrektywy 2000/43/WE oraz 2000/78/WE nie obejmują różnic w traktowaniu o charakterze dyskryminacyjnym opartym na kryteriach fizycznych takich jak wzrost, czy karnacja, w szczególności w przypadku dostępu do stanowisk, gdzie nie ma bezpośredniego związku między tymi cechami fizycznymi a umiejętnościami wymaganymi do wykonywania danej pracy;
10. wzywa do utworzenia krajowych zintegrowanych planów działania w celu zwalczania wszelkich form dyskryminacji;
11. wzywa państwa członkowskie do szkolenia urzędników w zakresie wdrożenia dyrektyw oraz Komisję do ustanowienia europejskich programów wymiany pomiędzy różnymi krajowymi organami administracyjnymi;
12. uważa, że wspólnoty mniejszościowe, a w szczególności społeczność romska, potrzebują specjalnej ochrony społecznej, ponieważ problem wykorzystywania, dyskryminacji i wykluczenia tej społeczności po rozszerzeniu staje się jeszcze bardziej poważny w dziedzinach szkolnictwa, zdrowia, mieszkalnictwa, zatrudnienia i praw kobiet;
13. zaleca, by w odniesieniu do dostępu do edukacji wysokiej jakości dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji i dzieci romskich oraz nieuzasadnionego zaklasyfikowania ich jako osoby niepełnosprawne zwracać szczególną uwagę na zwalczanie wszelkich form dyskryminacji napotykanych w dziedzinie edukacji;
14. zaleca, by dane w sprawie skarg i wynik związanych z nimi procesów były klasyfikowane według podwodów dyskryminacji, co poprawiłoby ocenę skuteczności wdrożenia tych przepisów;
15. zaleca, by podczas gromadzenia danych statystycznych państwa członkowskie odpowiednio zabezpieczały ochronę danych osobowych, koncentrowały się na przedstawicielach różnych grup w różnych obszarach społeczeństwa i rozwijały polityki mające na celu zapewnienie równego dostępu do podstawowych praw, jak również do uczestnictwa w życiu obywatelskim i politycznym;
16. wzywa Komisję do zbadania, które z państw członkowskich przyjęły przepisy w zakresie dyskryminacji pozytywnej i jak je stosują;
17. wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia wniosku w sprawie horyzontalnej dyrektywy wprowadzającej zasadę równego traktowania poza sektorem zatrudnienia obejmującej dostęp do towarów, usług, mieszkań, szkolnictwa, ochrony socjalnej i przywilejów socjalnych; głęboko ubolewa nad faktem, że Komisja wskazała, iż nie zamierza przedstawić wniosków mających na celu uzupełnienie pakietu antydyskryminacyjnego, o co wielokrotnie wnioskował Parlament i co zostało zapowiedziane w rocznej strategii politycznej na 2008 r., lecz wydaje się, że zamierza ograniczyć nowe wnioski do zakazu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność;
18. z niepokojem stwierdza, że z 19 państw członkowskich, które podpisały protokół nr 12 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jedynie 5 dokonało jego ratyfikacji.
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
27.3.2008
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
21
15
1
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Alexander Alvaro, Philip Bradbourn, Carlos Coelho, Esther De Lange, Gérard Deprez, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Bárbara Dührkop Dührkop, Armando França, Patrick Gaubert, Roland Gewalt, Jeanine Hennis-Plasschaert, Lívia Járóka, Ewa Klamt, Magda Kósáné Kovács, Wolfgang Kreissl-Dörfler, Stavros Lambrinidis, Henrik Lax, Roselyne Lefrançois, Sarah Ludford, Javier Moreno Sánchez, Rareş-Lucian Niculescu, Athanasios Pafilis, Martine Roure, Inger Segelström, Csaba Sógor, Vladimir Urutchev, Ioannis Varvitsiotis, Manfred Weber, Tatjana Ždanoka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Edit Bauer, Sophia in ‘t Veld, Jean Lambert, Marian-Jean Marinescu, Antonio Masip Hidalgo, Bill Newton Dunn, Nicolae Vlad Popa
Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Manolis Mavrommatis
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
2.4.2008
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
29
19
2
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Jan Andersson, Edit Bauer, Iles Braghetto, Philip Bushill-Matthews, Milan Cabrnoch, Alejandro Cercas, Ole Christensen, Derek Roland Clark, Luigi Cocilovo, Proinsias De Rossa, Harlem Désir, Harald Ettl, Richard Falbr, Carlo Fatuzzo, Ilda Figueiredo, Stephen Hughes, Karin Jöns, Ona Juknevičienė, Raymond Langendries, Bernard Lehideux, Elizabeth Lynne, Thomas Mann, Jan Tadeusz Masiel, Jiří Maštálka, Elisabeth Morin, Csaba Őry, Marie Panayotopoulos-Cassiotou, Pier Antonio Panzeri, Rovana Plumb, Jacek Protasiewicz, Bilyana Ilieva Raeva, Elisabeth Schroedter, José Albino Silva Peneda, Kathy Sinnott, Jean Spautz, Gabriele Stauner, Ewa Tomaszewska, Anne Van Lancker, Gabriele Zimmer
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Jean Marie Beaupuy, Beniamino Donnici, Donata Gottardi, Richard Howitt, Magda Kósáné Kovács, Sepp Kusstatscher, Jamila Madeira, Ria Oomen-Ruijten, Kyriacos Triantaphyllides, Anja Weisgerber, Tatjana Ždanoka
