Rozwody po europejsku
Prawa obywatelskie
Posiedzenie plenarne
2010-12-15 - 16:47
Międzynarodowe małżeństwa już wkrótce będą mogły same zdecydować, według prawa którego z państw UE przeprowadzić rozwód - tak zadecydował dziś Parlament, poparty 3 grudnia przez ministrów sprawiedliwości krajów UE.
Nowe zasady pozwolą np. parze hiszpańsko-niemieckiej mieszkającej we Francji na wybór rozwodu według prawa francuskiego, niemieckiego lub hiszpańskiego.
Przepisy wejdą w życie w ciągu 18 miesięcy.
Nowe przepisy, poparte 3 grudnia przez ministrów sprawiedliwości, w ramach tzw. procedury wzmocnionej współpracy, umożliwiają grupom państw członkowskich samodzielne uzgodnienie prawa, nawet w przypadku braku jednomyślności Rady.
Propozycję ułatwienia transgranicznych rozwodów poparło 14 krajów: Austria, Belgia, Bułgaria, Francja, Hiszpania, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Słowenia, Węgry i Włochy.
Pozostałe państwa mają możliwość dołączenia do tej grupy w każdej chwili.
To pierwszy przypadek zastosowania tej procedury w historii całej Unii Europejskiej.
Przepisy dotyczą par złożonych z osób różnych narodowości, żyjących oddzielnie w różnych krajach UE lub żyjących razem z kraju innym niż ich ojczysty.
Będą one mogły wybrać kraj, w którym przeprowadzą rozwód zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania lub narodowością.
Nowe przepisy regulują również sytuację, w której małżonkowie nie dojdą do porozumienia w sprawie wyboru.
Aby zapobiec "prześciganiu się w drodze do sądu"
Nowe zasady mają zapobiec prześciganiu się małżonków we wnoszeniu sprawy do sądu.
Mają też chronić osobę znajdującą się w gorszej sytuacji, w kontekście wspomnianej praktyki.
"Jednakże państwo członkowskie nie może być zobowiązane do uznania za małżeństwo, nawet wyłącznie w celu jego rozwiązania, aktu, który nie jest uznany za małżeństwo przez prawo tego państwa" - podkreślił sprawozdawca z Komisji Prawnej, Tadeusz Zwiefka (EPP, PL).
"W takim przypadku sprzeczne z zasadą pomocniczości byłoby zobowiązywać sąd w państwie członkowskim do orzeczenia rozwodu lub separacji prawnej na mocy niniejszego rozporządzenia" - dodał Zwiefka.
Tekst jasno stwierdza, że: "Żadne postanowienie niniejszego rozporządzenia nie zobowiązuje sądów uczestniczącego państwa członkowskiego, którego prawo nie przewiduje rozwodu lub nie uznaje danego małżeństwa za podlegające rozpatrzeniu w postępowaniu rozwodowym, do orzeczenia rozwodu na mocy przepisów niniejszego rozporządzenia".
Co nie zostało objęte przepisami?
Przegłosowane rozporządzenie powinno mieć zastosowanie jedynie do rozwiązania lub rozluźnienia związku małżeńskiego, a do przyczyn rozwodu i separacji prawnej zastosowanie powinno mieć prawo określone na podstawie norm kolizyjnych przewidzianych w niniejszej regulacji.
Rozporządzenie nie ma zastosowania do następujących spraw, nawet jeśli występują one jedynie jako kwestia wstępna w ramach postępowań rozwodowych lub o separację prawną: zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych osób fizycznych; istnienie, ważność lub uznanie związku małżeńskiego; unieważnienie małżeństwa; nazwisko małżonków; konsekwencje majątkowe wynikające z małżeństwa; odpowiedzialność rodzicielska; zobowiązania alimentacyjne; powiernictwo lub dziedziczenie.
W UE jest około 122 milionów małżeństw, spośród których ok.
16 milionów (13%) uważa się za międzynarodowe.
W 2007 roku ponad 1 mln małżeństw rozwiodło się, z czego 140 000 (13%) to właśnie związki międzynarodowe.
Państwa z najwyższym wskaźnikiem międzynarodowych rozwodów to Niemcy (34,000), Francja (20,500) i Wielka Brytania (19,500).
***
Polska nie przystąpiła do grupy państw, które przyjęły tę procedurę, co oznacza, że para np. niemiecko-francuska mieszkająca w Polsce nie będzie mogła rozwieść się przed polskim sądem zgodnie z przepisami francuskimi, czy niemieckimi.
W lepszej sytuacji są polscy obywatele mieszkający za granicą.
Jeśli uzgodnią to z partnerem będą mieli prawo rozwieść się np. przed sądem we Włoszech według polskich przepisów.
20101215IPR10128
-//EP//DTD IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
-//EP//STYLESHEET IM-PRESS 20050901 IPR DOC XML V0//EN
