A7-0015/2010
17.2.2010
***I
SPRAWOZDANIE
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenie (WE) nr 562/2006 w zakresie przepływu osób posiadających wizy długoterminowe
(COM(2009)0091 – C6‑0076/2009 – 2009/0028(COD))
Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Sprawozdawca:
Carlos Coelho
PE 430.461v03-00
Objaśnienie używanych znaków
* Procedura konsultacji
*** Procedura zgody
***I Zwykła procedura ustawodawcza (pierwsze czytanie)
***II Zwykła procedura ustawodawcza (drugie czytanie)
***III Zwykła procedura ustawodawcza (trzecie czytanie)
(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej w projekcie aktu.)
Poprawki do tekstu legislacyjnego
W poprawkach Parlamentu zmiany zaznaczone są wytłuszczonym drukiem i kursywą .
W aktach zmieniających powtórzone bez zmian fragmenty obowiązującego przepisu, do którego Parlament - w przeciwieństwie do Komisji - proponuje poprawki, zaznaczane są wytłuszczonym drukiem .
Ewentualne skreślenia w obrębie takich fragmentów zaznaczane są w sposób następujący: [...].
Oznakowanie zwykłą kursywą jest wskazówką dla służb technicznych dotyczącą propozycji korekty elementów tekstu legislacyjnego w celu ustalenia tekstu końcowego (np. elementów w oczywisty sposób błędnych lub pominiętych w danej wersji językowej).
Sugestie korekty wymagają zgody właściwych służb technicznych.
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO....................6
POPRAWKI PARLAMENTU....................................................................................................7
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY.........................................7
PROJEKT OŚWIADCZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY.........................15
UZASADNIENIE......................................................................................................................16
OPINIA Komisji Prawnej .................................................................................................20
OPINIA Komisji Prawnej .................................................................................................26
PROCEDURA...........................................................................................................................33
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenie (WE) nr 562/2006 w zakresie przepływu osób posiadających wizy długoterminowe
( COM(2009)0091 – C6‑0076/2009 – 2009/0028(COD) )
(Zwykła procedura legislacyjna: pierwsze czytanie)
Parlament Europejski,
– uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ( COM(2009)0091 ),
– uwzględniając art. 251 ust. 2 oraz art. 62 ust. 2 lit. a) i art. 62 ust. 3 traktatu WE, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję ( C6–0076/2009 ),
– uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie ( COM(2009)0090 ),
– uwzględniając art. 67 i art. 63 ust. 3 lit. a) Traktatu WE, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem w związku z tym wnioskiem ( C6-0107/2009 ),
– uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady pt. „Konsekwencje wejścia w życie traktatu lizbońskiego dla trwających międzyinstytucjonalnych procedur decyzyjnych” ( COM(2009)0665 ),
– uwzględniając art. 294 ust. 3 oraz art. 77 ust. 2 lit. b) i c), a także art. 79 ust. 2 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
– uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej
Zobacz addendum do niniejszego sprawozdania. ,
– uwzględniając art. 55 i 37 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinie Komisji Prawnej ( A7-0015/2010 ),
1. przyjmuje w pierwszym czytaniu stanowisko określone poniżej;
2. uznaje procedurę nr 2009/0025 (COD) za wygasłą w wyniku włączenia zawartości wniosku Komisji ( COM(2009)0090 ) i związanych z nim projektów sprawozdań w procedurę nr 2009/0028 (COD);
3. zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;
4. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom krajowym.
POPRAWKI PARLAMENTU
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z dnia […] r.
zmieniające konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenie (WE) nr 562/2006 w zakresie dotyczącym przepływu osób posiadających wizy długoterminowe
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności art. 77 ust. 2 lit. a), b) i c) oraz art. 79 ust. 2 tego traktatu,
uwzględniając wnioski Komisji,
postępując zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Konwencja wykonawcza do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach
Dz.U. L 239 z 22.9.2000, s. 1. (zwana dalej „Konwencją”) ustanawia przepisy dotyczące wiz długoterminowych umożliwiających ich posiadaczom przemieszczanie się przez terytorium państw członkowskich.
Rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)
Dz.U. L 105 z 13.4.2006, s. 1. ustanawia warunki wjazdu obywateli krajów trzecich.
Należy podjąć dalsze środki w celu ułatwienia swobodnego przepływu obywateli krajów trzecich posiadających krajowe wizy długoterminowe na terytorium państw członkowskich w pełni wykonujących przepisy dorobku Schengen („strefa Schengen”).
(2) W odpowiednim czasie po wjeździe obywateli krajów trzecich na terytorium państwa członkowskiego należy wydać im w miejsce wiz długoterminowych dokumenty pobytowe, by umożliwić obywatelom krajów trzecich legalnie przebywającym w jednym państwie członkowskim na podstawie wizy długoterminowej podróżowanie do innych państw członkowskich w trakcie ich pobytu oraz przemieszczanie się przez terytorium innych państw członkowskich podczas powrotu do kraju ojczystego.
Jednakże coraz więcej państw członkowskich nie wydaje dokumentów pobytowych w miejsce wiz długoterminowych lub też czyni to po upływie długiego czasu od wjazdu obywatela kraju trzeciego na ich terytorium.
Taki stan prawny i praktyczny ma istotne negatywne konsekwencje jeżeli chodzi o możliwość swobodnego przemieszczania się (…) w obrębie strefy Schengen obywateli krajów trzecich legalnie przebywających w państwie członkowskim na podstawie wizy długoterminowej.
(3) Aby zaradzić problemom, na jakie napotykają obywatele krajów trzecich przebywający na podstawie wizy długoterminowej niniejsze rozporządzenie rozszerza zakres zastosowania zasady równorzędności między dokumentem pobytowym i wizami krótkoterminowymi wydanymi przez państwa członkowskie w pełni stosujące dorobek Schengen na wizy długoterminowe.
W rezultacie wiza długoterminowa powinna mieć te same skutki co dokument pobytowy, jeżeli chodzi o swobodne przemieszczanie się (…) w obrębie strefy Schengen bez granic wewnętrznych.
(4) Dlatego też obywatel kraju trzeciego posiadający długoterminową wizę „D” wydaną przez państwo członkowskie powinien być uprawniony do udania się do innego państwa członkowskiego na okres trzech miesięcy w przeciągu każdego sześciomiesięcznego okresu na tych samych warunkach, co osoba legitymująca się dokumentem pobytowym.
Przepisy dotyczące warunków wydawania wiz długoterminowych nie ulegną zmianie.
(5) W oparciu o bieżącą praktykę stosowaną przez państwa członkowskie, niniejsze rozporządzenie nakłada na państwa członkowskie obowiązek wydawania wiz długoterminowych zgodnie z jednolitym wzorcem wizowym określonym w rozporządzeniu (WE) nr 1683/95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiającym jednolity formularz wizowy
Dz.U. L 164 z 14.7.1995, s. 1. .
(6) Zasady dokonywania sprawdzenia w systemie informacyjnym Schengen oraz konsultacji z innymi państwami członkowskimi w przypadku odnalezienia wpisu podczas rozpatrywania wniosku o dokument pobytowy powinny mieć zastosowanie również w przypadku rozpatrywania wniosków o wizę długoterminową.
Zatem swobodne przemieszczanie się posiadaczy wiz długoterminowych do innych państw członkowskich nie powinno stwarzać żadnego dodatkowego zagrożenia dla państw członkowskich.
(7) Należy wprowadzić odpowiednie zmiany w konwencji wykonawczej do układu z Schengen i rozporządzeniu (WE) nr 562/2006.
(8) Niniejsze rozporządzenie nie służy zachęceniu państw członkowskich, by nie wydawały dokumentów pobytowych i nie powinno wpływać na obowiązek wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych niektórym kategoriom obywateli państw trzecich, określony w innych instrumentach wspólnotowych , a w szczególności: dyrektywie Rady 2005/71/WE, dyrektywie Rady 2004/114/WE, dyrektywie Rady 2003/86/WE, dyrektywie 2004/38/WE i dyrektywie Rady 2003/109/WE .
(9) Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, obywatele państw trzecich nielegalnie przebywający na terytorium państwa członkowskiego a posiadający ważny dokument pobytowy lub inne pozwolenie uprawniające do takiego pobytu wydane przez inne państwo członkowskie, takie jak wiza długoterminowa, powinni zostać wezwani do natychmiastowego przemieszczenia się na terytorium tego drugiego państwa członkowskiego.
▌
(10) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie przepisów dotyczących swobodnego przepływu na podstawie wiz długoterminowych nie może być osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie i dlatego możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii Europejskiej , Unia Europejska może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej .
Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym samym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia tych celów.
(11) Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Powinno ono być stosowane zgodnie ze zobowiązaniami państw członkowskich w zakresie ochrony międzynarodowej i zasady non-refoulement.
(12) Niniejszy instrument stanowi rozwinięcie dorobku Schengen, zgodnie z Protokołem włączającym dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej, określonego w załączniku A do decyzji Rady 1999/435/WE
Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 1-16. z dnia 20 maja 1995 r. dotyczącej definicji dorobku Schengen do celów określenia, zgodnie ze stosownymi postanowieniami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i Traktatu o Unii Europejskiej, podstawy prawnej dla każdego z postanowień i decyzji składających się na dorobek Schengen.
(13) W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen
Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 36. , objętych obszarem, o którym mowa w art. 1 pkt B decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania tej Umowy.
(14) W odniesieniu do Szwajcarii, niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen
Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 52. , należące do obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt B i C decyzji Rady 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE
Dz.U. L 239 z 27.2.2008, s. 1. z dnia 28 stycznia 2008 r.
(15) W odniesieniu do Liechtensteinu, niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie dorobku Schengen w rozumieniu protokołu podpisanego przez Unię Europejską, Wspólnotę Europejską, Konfederację Szwajcarską i Księstwo Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, należące do obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt B i C decyzji Rady 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/261/WE
Dz.U. L 83 z 26.3.2008, s. 3. z dnia 28 lutego 2008 r.
(16) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej , Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje.
Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie prawnego dorobku Schengen, Dania – zgodnie z art. 4 wspomnianego protokołu – powinna w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu niniejszego rozporządzenia zdecydować, czy dokona transpozycji niniejszego rozporządzenia do swego prawa krajowego.
(17) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, w którym nie uczestniczy Zjednoczone Królestwo, zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen.
Dlatego też Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w jego przyjęciu i nie jest nim związane ani mu nie podlega.
(18) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie postanowień dorobku Schengen, w którym Irlandia nie uczestniczy zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen.
W związku z tym Irlandia nie uczestniczy w jego przyjęciu, nie jest nim związana ani go nie stosuje.
(19) Niniejsze rozporządzenie stanowi akt oparty na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związany w rozumieniu art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r. oraz art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r.
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
1.
W konwencji wykonawczej do układu z Schengen wprowadza się następujące zmiany:
(1) art. 18 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 18
1.
Wizami na pobyt przekraczający trzy miesiące („wizami długotermionowymi”) są wizy krajowe wydane przez jedno z państw członkowskich zgodnie z jego prawem krajowym lub prawem wspólnotowym.
Wizy te wydawane są zgodnie z jednolitym wzorcem wizowym określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1683/95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiającym jednolity formularz wizowy, przy czym w nagłówku podaje się kategorię wizy oznaczoną literą „D”.
Uzupełnia się je zgodnie z odpowiednimi postanowieniami załącznika VII do rozporządzenia (WE) nr 810/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy).
2.
Okres ważności wiz długoterminowych nie przekracza jednego roku.
Jeżeli obywatel kraju trzeciego upoważniony jest przez państwo członkowskie do ponad rocznego pobytu, wizę długoterminową zastępuje się przed upływem okresu jej ważności dokumentem pobytowym.”
(2) art. 21 ust. 1 otrzymuje następujące brzmienie:
„1.
Cudzoziemcy legitymujący się ważnym dokumentem pobytowym wydanym przez jedno z państw członkowskich mogą na podstawie powyższych dokumentów oraz ważnego dokumentu podróży swobodnie przemieszczać się przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy w dowolnym okresie sześciomiesięcznym na terytoriach innych państw członkowskich , pod warunkiem że spełniają warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c), i e) rozporządzenia (WE) 562/2006 oraz nie znajdują się na krajowej liście wpisów do celów odmowy wjazdu danego państwa członkowskiego ”.
(3) w art. 21 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„2a.
Prawo swobodnego przepływu ustanowione w ust. 1 przysługuje także obywatelom krajów trzecich legitymującym się ważną wizą długoterminową wydaną przez jedno z państw członkowskich zgodnie z art. 18.”
(4) art. 25 ust. 1 otrzymuje następujące brzmienie:
„1.
W przypadku gdy państwo członkowskie rozpatruje wydanie dokumentu pobytowego, właściwe władze dokonują kontroli wpisów w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS).
W sytuacji kiedy państwo członkowskie rozpatruje wydanie dokumentu pobytowego cudzoziemcowi, wobec którego został dokonany wpis do celów odmowy wjazdu, państwo to zasięga najpierw opinii państwa członkowskiego , które wprowadziła taki wpis oraz bierze pod uwagę jego interesy; dokument pobytowy wydaje się jedynie z ważnych powodów, w szczególności z przyczyn humanitarnych lub z uwagi na zobowiązania międzynarodowe.
W przypadku wydania dokumentu pobytowego, państwo członkowskie dokonujące wpisu wycofa go, lecz może wprowadzić danego cudzoziemca na krajową listę wpisów do celów odmowy wjazdu.
(5) w art. 25 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„1a.
Przed dokonaniem wpisu dla celów odmowy prawa wjazdu zgodnie z postanowieniami art. 96 właściwe władze państw członkowskich dokonują kontroli krajowych rejestrów wydanych wiz długoterminowych i pozwoleń pobytowych.”
(6) w art. 25 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„3.
Ustępy 1 i 2 stosuje się także w przypadku wiz długoterminowych.”
2.
W rozporządzeniu (WE) nr 562/2006 wprowadza się następujące zmiany:
(1) Art. 5 ust. 1 lit. b) otrzymuje brzmienie:
„b) posiadają oni ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001 wymieniającym kraje trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową.”
(2) art. 5 ust. 4 lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a) obywatelom państw trzecich, którzy nie spełniają wszystkich warunków ustanowionych w ust. 1, jednakże posiadają dokument pobytowy, wizę długoterminową lub wizę uprawniającą do ponownego wjazdu wydane przez jedno z państw członkowskich lub, jeśli jest to wymagane, dokument pobytowy lub wizę długoterminową i wizę uprawniającą do ponownego wjazdu zezwala się na wjazd na terytorium innych państw członkowskich w celu tranzytu, tak aby mogli dotrzeć na terytorium tego państwa członkowskiego, które wydało dokument pobytowy, wizę długoterminową lub wizę uprawniającą do ponownego wjazdu, chyba że ich nazwiska znajdują się w krajowym wykazie wpisów państwa członkowskiego, którego granice zewnętrzne usiłują przekroczyć, a wpisowi towarzyszy instrukcja odmowy wjazdu lub tranzytu;”.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na obowiązek wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych obywatelom krajów trzecich przewidziany w innych instrumentach unijnych .
Artykuł 3
Komisja i państwa członkowskie w pełni i prawidłowo informują zainteresowane osoby o postanowieniach niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 4
Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie do dnia 5 kwietnia 2012 r. sprawozdanie z wykonania niniejszego rozporządzenia.
W razie konieczności do sprawozdania dołącza się wnioski dotyczące zmiany niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 5
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie w dniu 5 kwietnia 2010 r. i powinno zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
▌
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami .
Sporządzono w Brukseli […]
W imieniu Rady
Przewodniczący
W imieniu Parlamentu Europejskiego
Przewodniczący
PROJEKT OŚWIADCZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
„Rada i Parlament Europejski uznają znaczenie istnienia, na szczeblu Unii Europejskiej, wszechstronnego i spójnego zestawu reguł zapewniających wysoki poziom ochrony danych osobowych w ramach systemu informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II).
W przypadku wystąpienia kolejnych znacznych opóźnień we wdrażaniu SIS II, wykraczających poza rok 2012, Parlament Europejski i Rada zwracają się do Komisji o przedstawienie koniecznych wniosków legislacyjnych zmieniających odpowiednie postanowienia konwencji wykonawczej do układu z Schengen w celu zapewnienia takiego poziomu ochrony danych osobowych włączonych do systemu informacyjnego Schengen, który odpowiada standardom wyznaczonym dla SIS II.”
UZASADNIENIE
Wstęp
Konwencja schengeńska przewiduje, że posiadacze wizy długoterminowej „D” mogą jedynie:
- przebywać na terytorium państwa członkowskiego, które wydało wizę i
- przemieszczać się przez terytorium innych państw członkowskich w celu dotarcia do państwa, które wydało wizę, nie przewidziano natomiast możliwości podróżowania do innych państw członkowskich, ani też przemieszczania się przez inne państwa członkowskie powracając do swojego kraju pochodzenia.
Większość państw członkowskich stosuje procedurę przekształcania wiz „D” w dokumenty pobytowe po przybyciu na terytorium danego państwa, co umożliwia obywatelowi państwa trzeciego (posiadającemu dokument pobytowy i ważny dokument podróżny) swobodne poruszanie się po terytorium pozostałych państw członkowskich przez najwyżej trzy miesiące w każdym okresie sześciomiesięcznym.
Jednak w praktyce odnotowano znaczne opóźnienia w przekształcaniu wiz lub nawet przypadki niewydawania dokumentów pobytowych.
Zgodnie z przepisami konwencji schengeńskiej sytuacja taka uniemożliwia tym osobom podróżowanie do innych państw członkowskich lub przemieszczanie się przez terytorium państw członkowskich wracając do kraju pochodzenia.
Aby zaradzić tej sytuacji w 2001 r. przyjęto rozporządzenie nr 1091 wprowadzające wizy „D+C”, które dają posiadaczom długoterminowych wiz „D” możliwość swobodnego przemieszczania się w obrębie strefy Schengen w okresie pierwszych trzech miesięcy ważności wizy „D”, pod warunkiem że wiza została wydana zgodnie z obowiązującymi normami dotyczącymi wiz krótkoterminowych (co obejmuje obowiązek dokonania weryfikacji w wykazie obywateli krajów trzecich objętych zakazem wjazdu w systemie informacyjnym Schengen (SIS)).
Okazuje się jednak, że w praktyce większość państw członkowskich albo w ogóle nie wydaje wiz „D+C”, albo też wydaje ich bardzo niewiele z różnych powodów:
- niewielka wiedza pracowników konsularnych;
- osoby ubiegające się o wizę nie są informowane o tej możliwości;
- krajowe programy rejestracji i rozpatrywania wniosków wizowych nie przewidują możliwości rozpatrzenia wniosku i wydania takiej wizy.
W przypadkach, gdy wizy takie są wydawane i jeżeli po upływie trzech miesięcy wiza „D+C” nie została wymieniona na dokument pobytowy, ich posiadacze nie mogą przemieszczać się po całym terytorium państw członkowskich.
Osoby te są wtedy zmuszone wystąpić o dodatkową wizę krótkoterminową Schengen, jednak wiele państw członkowskich odmawia jej wydania, gdyż osoby składające wniosek przebywają już na terytorium strefy Schengen przez trzy miesiące na podstawie wizy „D+C”.
Kodeks graniczny Schengen i Wspólnotowy Kodeks Wizowy
W związku z powyższymi instrumentami należy poruszyć kilka kwestii:
- we wniosku dotyczącym rozporządzenia ustanawiającego wspólnotowy kodeks wizowy zaproponowano zniesienie wizy „D+C”, aby uprościć sytuację i nałożenie na państwa członkowskie obowiązku przyśpieszenia procedury wydawania dokumentów pobytowych obywatelom krajów trzecich;
- kodeks wizowy powinien zostać przyjęty w tym samym czasie co omawiane rozporządzenia; data stosowania tych rozporządzeń powinna zbiegać się z datą wejścia w życie kodeksu wizowego przewidzianą na 5 kwietnia 2010 r.;
- z drugiej strony art. 5 ust. 1 lit. b) kodeksu granicznego Schengen (rozporządzenie 562/2006) przewiduje także możliwość przekraczania przez obywateli kraju trzeciego – posiadających ważne dokumenty pobytowe – granic zewnętrznych innego państwa członkowskiego bez konieczności posiadania wizy w celu pobytu nie przekraczającego trzech miesięcy.
Zakres wniosków
Wnioski te mają ułatwić obywatelom krajów trzecich przebywającym legalnie w jednym z państw członkowskich przemieszczanie się po terytorium strefy Schengen na podstawie wizy długoterminowej „D” wydanej przez to państwo członkowskie.
Wnioski mają przynieść rozwiązanie problemu w sytuacji, gdy z różnych powodów państwa członkowskie nie będą mieć możliwości wydawania na czas dokumentów pobytowych obywatelom krajów trzecich przebywającym na ich terytorium, rozszerzając obecnie istniejącą zasadę równorzędności między dokumentem pobytowym i wizami krótkoterminowymi „C”na wizy długoterminowe „D”.
Wiza długoterminowa będzie miała zatem te same skutki co dokument pobytowy, jeżeli chodzi o przemieszczanie się w obrębie strefy Schengen.
Dawałoby to osobom, które posiadają dokument stanowiący podstawę ich legalnego pobytu w państwie członkowskim, możliwość przemieszczania się w obrębie strefy Schengen celem odbycia krótkich pobytów trzymiesięcznych w okresie każdych sześciu miesięcy.
Państwa członkowskie wciąż miałyby obowiązek wydawania dokumentów pobytu, co wynika z obowiązków nałożonych przez przepisy różnych dyrektyw dotyczących przyjmowania pewnych kategorii obywateli państw trzecich
Stanowisko sprawozdawcy
Należy przypomnieć, że strefa Schengen oznacza swobodę przemieszczania się.
Każda osoba posiadająca dokument stwierdzający, że przebywa legalnie w jednym z państw członkowskich musi mieć możliwość swobodnego poruszania się po obszarze, w którym nie istnieją granice wewnętrzne.
Idealnym rozwiązaniem byłoby spełnianie przez państwa członkowskie spoczywającego na nich obowiązku wydawania dokumentów obywatelom krajów trzecich posiadających właściwą wizę.
Jednak w praktyce nie dzieje się tak w zdecydowanej większości państw członkowskich.
Niedopuszczalna jest sytuacja, w której student posiadający wizę upoważniającą go do wyjazdu na kurs do Belgii (czego nie obejmuje zakres dyrektywy nr 2004/114/WE) nie ma możliwości wyjazdu na przykład do wyspecjalizowanej biblioteki w Holandii, żeby zebrać materiały do swojej pracy, czy nie może spędzić weekendu zwiedzając Barcelonę.
Jest to przykład w jaki sposób mogą powstawać sytuacje absurdalne.
Wejście w życie w kwietniu 2010 r. wspólnotowego kodeksu wizowego nakazuje konieczne i pilne rozwiązanie tego problemu.
Wnioski Komisji wydają się rozsądne, choć niezbędne będzie wprowadzenie poprawek, które przyczyniłyby się do rozwiązania problemu związanego z wizami długoterminowymi bez poddawania w wątpliwość lub obniżania poziomu bezpieczeństwa w strefie Schengen, wykluczając jednak ww. przypadki łamania praw podstawowych, o których mowa w tysiącach otrzymanych skarg.
Wymóg dokonania weryfikacji w SIS w przypadku rozpatrywania wniosków o wydanie wizy długoterminowej „D” zapewni kontrolę obejmującą wnioskodawców, identyczną z kontrolą już stosowaną, obejmującą obywateli krajów trzecich posiadających dokumenty pobytowe.
Dzięki temu zaradzimy ryzyku spadku bezpieczeństwa.
Tymczasem do chwili obecnej wiele państw członkowskich wydało wizy długoterminowe „D”, a następnie dokumenty pobytowe obywatelom krajów trzecich nie sprawdzając uprzednio wpisów w systemie SIS (zwłaszcza wskazówek zawartych w art. 96 - odmówienie pozwolenia na wjazd).
Praktyka ta prowadzi nie tylko do osłabienia bezpieczeństwa wewnątrz strefy Schengen, lecz powoduje także rozliczne problemy na granicach zewnętrznych, kiedy okazuje się, że nazwiska osób posiadających ważną wizę „D” widnieją w systemie SIS.
Tworzy to skomplikowane sytuacje i niepotrzebne utrudnienia nie tylko dla samych zainteresowanych, lecz także dla pracowników straży granicznej, którzy muszą dokonać czasochłonnej weryfikacji, aby sprawdzić, czy wizy zostały sfałszowane lub czy zapis w systemie SIS jest błędny i powinien zostać usunięty, lub czy jedynie wizy te nie powinny były zostać wydane.
Wpływ Traktatu z Lizbony
W momencie wejścia w życie Traktatu z Lizbony w dniu 1 grudnia 2009 r. dwa wnioski Komisji leżące u podstaw tego sprawozdania podlegały rozważaniom.
Zostały one wymienione w załączniku 4 tzw. „wspólnego komunikatu” (ang. omnibus communication) Komisji w sprawie „konsekwencji wejścia w życie traktatu lizbońskiego dla trwających międzyinstytucjonalnych procedur decyzyjnych”.
Wspólny komunikat określił nowe podstawy prawne dla rozważanych wniosków w następujący sposób: dla wniosku COM(2009)91 wcześniejszą podstawę prawną stanowiły art. 62 ust. 2 lit. a) i ust. 3 Traktatu WE, a nową podstawę prawną stanowi art. 77 ust. 2 lit. b) i c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; dla wniosku COM(2009)90 wcześniejszą podstawę prawną stanowiły art. 63 ust. 3 lit. a) Traktatu WE, a nową podstawę prawną stanowi art. 79 ust. 2 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Na mocy nowej podstawy prawnej procedura współdecyzji, czy też zwykła procedura ustawodawcza, z kwalifikowaną większością głosów w Radzie, ma zastosowanie nie tylko do pierwszego, ale do obu wniosków Komisji.
W związku z tym Rada, przy wsparciu ze strony Komisji, zaproponowała połączenie tych dwóch procedur.
Podczas posiedzenia w dniu 11 stycznia 2010 r.
Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zgodę na połączenie dwóch procedur, pod warunkiem, że Komisja Prawna zatwierdzi wywołaną przez to połączenie zmianę w podstawie prawnej.
Techniczne rzecz ujmując, połączenie odbywa się poprzez włączenie treści wcześniejszej procedury konsultacji w procedurę współdecyzji.
Sprawozdawca pragnie zwrócić uwagę na fakt, że kilka parlamentów krajowych uznało wnioski Komisji, a parlamenty Estonii i Portugalii przyjęły opinie
Opinie parlamentów krajowych dostępne są w bazie danych IPEX pod następującymi adresami:
http://www.ipex.eu/ipex/cms/home/Documents/dossier_COM20090090
http://www.ipex.eu/ipex/cms/home/Documents/dossier_COD20090028 .
29.1.2010
OPINIA Komisji Prawnej
dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenie (WE) nr 562/2006 w zakresie przepływu osób posiadających wizy długoterminowe
( COM(2009)0091 – C7‑0076/2009 – 2009/0028(COD) )
Sprawozdawca: Cecilia Wikström
ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
Kontekst
Jednym z najważniejszych elementów integracji Europejskiej jest zniesienie granic wewnętrznych oraz większe możliwości swobodnego podróżowania między państwami członkowskimi.
Dlatego rzeczą paradoksalną jest to, że wielu posiadaczy wiz długoterminowych obecnie dysponuje mniejszą swobodą przemieszczania się w strefie Schengen niż posiadacze wiz krótkoterminowych.
Do tej paradoksalnej sytuacji doszło wskutek praktyk państw członkowskich dotyczących zamiany wiz długoterminowych na zezwolenia na pobyt.
Dwa ściśle ze sobą powiązane wnioski Komisji, jeden w ramach procedury konsultacji
2009/0025(CNS) .
Podstawa prawna: art. 63 ust. 3 lit a) TWE. a drugi w ramach procedury współdecyzji
2009/0028(COD) .
Podstawa prawna: art. 62 ust. 2 lit. a) i art. 3 TWE. , próbują rozwiązać ten problem.
Jeżeli wnioski te zostaną przyjęte, posiadacze wiz długoterminowych będą mogli swobodnie poruszać się w strefie Schengen na takich samych zasadach, jak posiadacze wiz krótkoterminowych.
Zaproponowane przez Komisję rozwiązanie pozwala uniknąć praktycznych przeszkód i opóźnień zaobserwowanych w wielu państwach członkowskich przez posiadaczy wiz długoterminowych w odniesieniu do wydawania zezwolenia na pobyt.
Mając na uwadze, że dotychczasowe przepisy
„Wiza C + D”, ustanowiona na mocy art. 1 rozporządzenia 1091/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie swobody przemieszczania się na podstawie wizy długoterminowej (Dz.U. L 150/4), zgodnie z którym przez okres trzech miesięcy od początkowej daty ważności wizy długoterminowe „są jednocześnie ważne jako wizy krótkoterminowe”.
Rozporządzenie to zostanie uchylone przez art. 56 ust. 2 lit. e) Wspólnotowego Kodeksu Wizowego (rozporządzenie 810/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy, Dz.U. L 243/1). uznawane są za raczej niezadowalające w praktyce i wygasają z dniem 5 kwietnia 2010 r., kwestia ta stała się dość pilna.
Stanowisko sprawozdawczyni
Sprawozdawczyni zgadza się ogólnie z treścią wniosku oraz z przyświecającym mu założeniem, że ludzie powinni mieć prawo podróżowania w obrębie strefy Schengen celem odbycia krótkich pobytów przez trzy miesiące w przeciągu każdych sześciu miesięcy z dokumentem, który stanowi podstawę ich legalnego pobytu w państwie członkowskim.
Niedopuszczalne jest, aby obywatele państw trzecich, mogący udowodnić, że legalnie przebywają w państwie członkowskim, nie mogli korzystać z takiego poziomu swobody przemieszczania się, jaki towarzyszyłby zezwoleniu na pobyt.
Takimi posiadaczami wiz długoterminowych mogliby być przykładowo studenci lub uczniowie chcący odbyć wycieczkę krajoznawczą do innego państwa członkowskiego
Dyrektywa Rady 2004/114/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie warunków przyjmowania obywateli państw trzecich w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniu bez wynagrodzenia lub wolontariacie, Dz.U. L 375/12. , naukowcy
Dyrektywa Rady 2005/71/WE z dnia 12 października 2005 r. w sprawie szczególnej procedury przyjmowania obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, Dz.U. L 289/15. , niektórzy członkowie rodzin obywateli państw trzecich
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin, Dz.U. L 251 z 3.10.2003, s. 12-18; i obywateli Unii Europejskiej
Dyrektywa 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, Dz.U. L 158/77. , a także niektórzy rezydenci długoterminowi
Dyrektywa Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 roku dotycząca statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, Dz.U. L 16 z 23.1.2004, str. 44-53. .
Zagwarantowanie tej swobody przemieszczania się oraz ograniczenie biurokracji przyczyniłoby się również – zdaniem sprawozdawczyni – do przyciągnięcia do Europy studentów, naukowców i przedsiębiorstw.
Ponadto sprawozdawczyni uważa, że ponieważ odnośny wniosek stanowi pilne rozwiązanie złożonego problemu, może w długim okresie wywołać niezamierzone skutki, szczególnie w przypadku, gdy wizy długoterminowe będą regulowane na szczeblu Unii.
W związku z tym należy wprowadzić klauzulę dotyczącą sprawozdań i przeglądu, wymagającą od Komisji przedstawienia sprawozdania dotyczącego stosowania rozporządzenia nie później niż do 5 kwietnia 2012 r.
Sprawozdawczyni uważa, że jednym z głównych elementów odnośnego wniosku jest również stosowanie prawodawstwa unijnego, a mianowicie nieprzestrzeganie przez wiele państw członkowskich terminu wydania zezwoleń na pobyt, nawet jeśli obowiązek taki określono w prawodawstwie.
Z tej przyczyny sprawozdawczyni wzywa Komisję do przeanalizowania sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich i do wszczęcia tam, gdzie to możliwe, postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom, aby zapewnić poszanowanie prawa.
Komisja powinna oprzeć się na istniejącym od dawna orzecznictwie, zgodnie z którym nawet praktyki administracyjne, które są dość błahe, posiadają jednak charakter ogólny i trwały, mogą stanowić uchybienie pomimo formalnie prawidłowej transpozycji przez państwo członkowskie
Zob. na przykład sprawa C-494/01 Komisja przeciwko Irlandii, 26 kwietnia 2005 r., wielka izba. .
Należy również jaśniej określić, że obecne wnioski w żaden sposób nie zwalniają państw członkowskich z ich zobowiązań do wydawania zezwoleń na pobyt, określonych w różnych instrumentach wspólnotowych.
Mając na uwadze pilny charakter dokumentu, sprawozdawczyni zastrzega możliwość uzupełnienia niniejszego projektu opinii w trakcie trwania procedury oraz w świetle wejścia w życie traktatu lizbońskiego
Zob. szczególnie art. 77 ust. 2 lit a) TFUE, który przewiduje zwykłą procedurę prawodawczą. , składając dalsze poprawki w normalnym trybie.
POPRAWKI
Komisja Prawna zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:
Poprawka
1
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 2 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(2) W odpowiednim czasie po wjeździe obywateli krajów trzecich na terytorium państwa członkowskiego należy wydać im w miejsce wiz długoterminowych dokumenty pobytowe, by umożliwić obywatelom krajów trzecich legalnie przebywającym w jednym państwie członkowskim na podstawie wizy długoterminowej podróżowanie do innych państw członkowskich w trakcie ich pobytu oraz przemieszczanie się przez terytorium innych państw członkowskich podczas powrotu do kraju ojczystego.
Jednakże coraz więcej państw członkowskich nie wydaje dokumentów pobytowych w miejsce wiz długoterminowych lub też czyni to po upływie długiego czasu od wjazdu obywatela kraju trzeciego na ich terytorium.
Taki stan prawny i praktyczny ma istotne negatywne konsekwencje, jeżeli chodzi o możliwość przemieszczania się w obrębie strefy Schengen obywateli krajów trzecich legalnie przebywających w państwie członkowskim na podstawie wizy „D”.
(2) W odpowiednim czasie po wjeździe obywateli krajów trzecich na terytorium państwa członkowskiego należy wydać im w miejsce wiz długoterminowych dokumenty pobytowe, by umożliwić obywatelom krajów trzecich legalnie przebywającym w jednym państwie członkowskim na podstawie wizy długoterminowej podróżowanie do innych państw członkowskich w trakcie ich pobytu oraz przemieszczanie się przez terytorium innych państw członkowskich podczas powrotu do kraju ojczystego.
Jednakże coraz większa liczba państw członkowskich nie wydaje dokumentów pobytowych w miejsce wiz długoterminowych lub też czyni to po upływie długiego czasu od wjazdu obywatela kraju trzeciego na ich terytorium.
Taki stan prawny i praktyczny ma istotne negatywne konsekwencje, jeżeli chodzi o przemieszczanie się w obrębie strefy Schengen obywateli krajów trzecich legalnie przebywających w państwie członkowskim na podstawie wizy „D”.
Uzasadnienie
Doprecyzowanie językowe
Poprawka
2
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Punkt 6 preambuły
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(6) Niniejsze rozporządzenie nie służy zachęceniu państw członkowskich , by nie wydawały dokumentów pobytowych i nie powinno wpływać na obowiązek wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych niektórym kategoriom obywateli państw trzecich, określony w innych instrumentach wspólnotowych.
(6) Niniejsze rozporządzenie nie służy zniechęceniu państw członkowskich do wydawania dokumentów pobytowych i nie powinno wpływać na obowiązek wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych niektórym kategoriom obywateli państw trzecich, określony w innych instrumentach wspólnotowych.
Uzasadnienie
Doprecyzowanie językowe
Poprawka
3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na obowiązek wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych obywatelom krajów trzecich przewidziany w innych instrumentach prawa wspólnotowego .
Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na obowiązek terminowego wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych obywatelom krajów trzecich przewidziany w innych instrumentach prawa wspólnotowego , a w szczególności w następujących dokumentach:
– dyrektywa Rady 2005/71/WE,
– dyrektywa Rady 2004/114/WE,
– dyrektywa Rady 2003/86/WE,
– dyrektywa Rady 2004/38/WE oraz
– dyrektywa Rady 2003/109/WE .
Uzasadnienie
Należy również jaśniej określić, że obecne wnioski w żaden sposób nie zwalniają państw członkowskich z ich zobowiązań do wydawania zezwoleń na pobyt, określonych w różnych instrumentach wspólnotowych.
Poprawka
4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 2 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 2a
Nie później niż 5 kwietnia 2012 r.
Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia [200X/0000] w sprawie przepływu osób posiadających wizy długoterminowe.
W razie konieczności do sprawozdania dołącza się wnioski dotyczące dostosowania niniejszego rozporządzenia.
Uzasadnienie
Ponieważ oba rozporządzenia stanowią pilne rozwiązanie złożonego problemu, mogą wywołać niezamierzone skutki w długim okresie, szczególnie w przypadku, gdy wizy długoterminowe będą regulowane na szczeblu Unii po wejściu w życie traktatu lizbońskiego.
PROCEDURA
Tytuł
Przepływ osób posiadających wizy długoterminowe
Odsyłacze
COM(2009)0091 – C6-0076/2009 – 2009/0028(COD)
Komisja przedmiotowo właściwa
LIBE
Opinia wydana przez
Data ogłoszenia na posiedzeniu
JURI
19.10.2009
Sprawozdawca komisji opiniodawczej
Data powołania
Cecilia Wikström
2.9.2009
Rozpatrzenie w komisji
2.12.2009
Data przyjęcia
28.1.2010
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
21
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Raffaele Baldassarre, Sebastian Valentin Bodu, Christian Engström, Marielle Gallo, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Alajos Mészáros, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Francesco Enrico Speroni, Alexandra Thein, Cecilia Wikström
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Piotr Borys, Sajjad Karim, Vytautas Landsbergis, Kurt Lechner, Eva Lichtenberger, Toine Manders, Arlene McCarthy
29.1.2010
OPINIA Komisji Prawnej
dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego konwencję wykonawczą do układu z Schengen w zakresie dotyczącym wiz długoterminowych i wpisów w systemie informacyjnym Schengen
( COM(2009)0090 – C6‑0107/2009 – 2009/0025(COD) )
Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Piotr Borys
ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
Przebieg procedury
Paradoksalny wydaje się fakt, że wielu posiadaczy wiz długoterminowych dysponuje mniejszą swobodą przemieszczania się w strefie Schengen niż posiadacze wiz krótkoterminowych.
Dwa ściśle ze sobą powiązane wnioski Komisji, jeden w ramach procedury konsultacji
2009/0025(CNS) .
Podstawa prawna: artykuł 63 ust. 3 lit. a) TWE. , a drugi w ramach procedury współdecyzji
2009/0028/COD.
Podstawa prawna: artykuł 62 ust. 2 lit. a) i art. 3 TWE. , próbują rozwiązać ten problem.
Jeżeli wnioski te zostaną przyjęte, umożliwią posiadaczom wiz długoterminowych swobodne przemieszczanie się w strefie Schengen na takich samych zasadach, jak posiadacze wiz krótkoterminowych.
Zaproponowane przez Komisję rozwiązanie pozwala uniknąć praktycznych przeszkód i opóźnień zaobserwowanych w wielu państwach członkowskich przez posiadaczy wiz długoterminowych w odniesieniu do wydawania zezwolenia na pobyt.
Stosowane obecnie rozwiązanie
„Wiza C + D”, ustanowiona na mocy art. 1 rozporządzenia 1091/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie swobody przemieszczania się na podstawie wizy długoterminowej (Dz.U. L 150/4), zgodnie z którym przez okres trzech miesięcy od początkowej daty ważności wizy długoterminowe „są jednocześnie ważne jako wizy krótkoterminowe”.
Rozporządzenie to zostanie uchylone mocą art. 56 ust. 2 lit. e) wspólnotowego kodeksu wizowego (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy, Dz.U. L 243/1). uznano za niezadowalające w praktyce i wygasa ono w dniu 5 kwietnia 2010 r.
W rezultacie kwestia ta stała się dość pilna.
Stanowisko sprawozdawcy
Sprawozdawca zgadza się ogólnie z treścią wniosku oraz z przyświecającym mu założeniem, że ludzie powinni mieć prawo podróżowania w obrębie strefy Schengen celem odbycia krótkich pobytów przez trzy miesiące w przeciągu każdych sześciu miesięcy z dokumentem, który stanowi podstawę ich legalnego pobytu w państwie członkowskim.
Niedopuszczalne jest, aby obywatele państw trzecich, mogący udowodnić, że legalnie przebywają w państwie członkowskim, nie mogli korzystać z takiego poziomu swobody przemieszczania się, jaki towarzyszyłby zezwoleniu na pobyt.
Takimi posiadaczami wiz długoterminowych mogliby być przykładowo studenci lub uczniowie chcący odbyć wycieczkę krajoznawczą do innego państwa członkowskiego
Dyrektywa Rady 2004/114/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie warunków przyjmowania obywateli państw trzecich w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniu bez wynagrodzenia lub wolontariacie, Dz.U. L 375/12. , naukowcy
Dyrektywa Rady 2005/71/WE z dnia 12 października 2005 r. w sprawie szczególnej procedury przyjmowania obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, Dz.U. L 289/15. , niektórzy członkowie rodzin obywateli państw trzecich
Dyrektywa Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin, Dz.U. L 251 z 3.10.2003, s. 12-18. i obywateli Unii Europejskiej
Dyrektywa 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, Dz.U. L 158/77. , a także niektórzy rezydenci długoterminowi
Dyrektywa Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 roku dotycząca statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, Dz.U. L 16 z 23.1.2004, str. 44-53. .
Jednak aby taki system funkcjonował, a także w celu uniemożliwienia „turystyki wizowej”, która pozwala na ominięcie odmowy wydania wizy przez jedno państwo członkowskie poprzez złożenie wniosku w innym państwie członkowskim, należy wprowadzić kontrole podobne do tych, które istnieją w innych dziedzinach, z myślą o zapewnieniu właściwej komunikacji między państwami członkowskimi oraz spójności między wydawaniem wiz długoterminowych, zezwoleniami na pobyt oraz wpisami do SIS.
Ponadto sprawozdawca uważa, że ponieważ odnośny wniosek stanowi pilne rozwiązanie złożonego problemu, może w długim okresie wywołać niezamierzone skutki, szczególnie w przypadku, gdy wizy długoterminowe będą regulowane na szczeblu Unii.
W związku z tym należy wprowadzić klauzulę dotyczącą sprawozdań i przeglądu.
Sprawozdawca uważa, że jednym z głównych elementów odnośnego wniosku jest również stosowanie prawodawstwa unijnego, a mianowicie nieprzestrzeganie przez wiele państw członkowskich terminu wydania zezwoleń na pobyt, nawet jeśli obowiązek taki określono w prawodawstwie.
Trzeba pamiętać, że państwa trzecie są również świadkami takiego stanu rzeczy.
Unia powinna zatem dołożyć wszelkich starań, aby procedury stosowane w różnych państwach członkowskich były spójne.
Z tego względu sprawozdawca wzywa Komisję do przeanalizowania sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich i do wszczęcia tam, gdzie to możliwe, postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom, aby zapewnić poszanowanie prawa.
Komisja powinna oprzeć się na istniejącym od dawna orzecznictwie, zgodnie z którym nawet praktyki administracyjne, które są dość błahe, posiadają jednak charakter ogólny i trwały, mogą stanowić uchybienie pomimo formalnie prawidłowej transpozycji przez państwo członkowskie
Zob. na przykład sprawa C-494/01 Komisja przeciwko Irlandii, 26 kwietnia 2005 r., wielka izba. .
Należy również jaśniej stwierdzić, że obecne wnioski w żaden sposób nie zwalniają państw członkowskich z ich zobowiązań do wydawania zezwoleń na pobyt, określonych w różnych instrumentach wspólnotowych.
Nie można także zapominać, że odnośny wniosek jest nierozerwalnie związany z wnioskiem Komisji dotyczącym przepływu osób posiadających wizy długoterminowe (COM(2009)091), dlatego należy je traktować jako całość.
Zdaniem sprawozdawcy prawo swobodnego przepływu ustanowione w art. 21 ust. 1 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen, zmienionej tym ostatnim wnioskiem, powinno przysługiwać także obywatelom państw trzecich legitymującym się ważną wizą długoterminową wydaną przez jedno z państw członkowskich zgodnie z art. 18 tej konwencji, a informacja o tym prawie powinna być umieszczona na naklejce wizowej wraz z wyszczególnieniem terytorium, po którym posiadacz wizy ma prawo podróżować.
Sprawozdawca przypomina o absolutnej konieczności jak najszybszego rozpoczęcia funkcjonowania systemów SIS II i VIS.
Jest zdania, że SIS II wprowadzi szereg znaczących udoskonaleń i nowych funkcji, takich jak zastosowanie danych biometrycznych i wzajemne powiązanie wpisów, co doprowadzi do poprawy kontroli na granicach zewnętrznych i zwiększenia bezpieczeństwa.
Opóźniony harmonogram wdrażania obu systemów również obniża skuteczność powiązanego prawodawstwa.
Mając na uwadze pilny charakter dokumentu, sprawozdawca zastrzega możliwość uzupełnienia niniejszego projektu opinii w trakcie trwania procedury oraz w świetle wejścia w życie traktatu lizbońskiego
Zob. szczególnie art. 77 ust. 2 lit a) TFUE, który przewiduje zwykłą procedurę prawodawczą. , składając dalsze poprawki w normalnym trybie.
POPRAWKI
Komisja Prawna zwraca się do Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:
Poprawka
1
Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający
Artykuł 1 – punkt 1 a (nowy)
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
Artykuł 25 – ustęp 1 – akapit pierwszy
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(1a) Art. 25 ust. 1 akapit pierwszy otrzymuje następujące brzmienie:
„1.
W sytuacji kiedy Umawiająca się Strona rozpatruje wydanie dokumentu pobytowego, dokonuje sprawdzenia w systemie informacyjnym Schengen.
W sytuacji kiedy Umawiająca się Strona rozpatruje wydanie dokumentu pobytowego cudzoziemcowi, wobec którego został dokonany wpis do celów odmowy wjazdu, Strona ta zasięga najpierw opinii Umawiającej się Strony, która wprowadziła taki wpis, oraz bierze pod uwagę jej interesy; dokument pobytowy wydaje się jedynie z ważnych powodów i jeżeli istnieje istotna potrzeba, by Umawiająca się Strona tak uczyniła, w szczególności z przyczyn humanitarnych lub z uwagi na zobowiązania międzynarodowe.”
Uzasadnienie
Poprawkę należy czytać wraz z art. 1 ust. 2 wniosku Komisji, który m.in. rozszerza powyższy ustęp na wizy długoterminowe.
Zgodnie z poprawką właściwe organy muszą systematycznie sprawdzać dane w SIS przed wydaniem zezwolenia na pobyt lub wizy długoterminowej, wyjaśniając w ten sposób, że nie występuje dodatkowe zagrożenie bezpieczeństwa.
W praktyce pomoże to zwalczać zjawisko znane jako „turystyka wizowa”.
Poprawka
2
Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający
Artykuł 1 – punkt 1 b (nowy)
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen
Artykuł 25 – ustęp 1 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
(1b) W art. 25 dodaje się następujący ustęp w brzmieniu:
„1a.
Przed wprowadzeniem wpisu w celu odmowy wjazdu Umawiająca się Strona sprawdza w krajowym rejestrze informacje na temat wydanych wiz długoterminowych lub zezwoleń na pobyt.”
Uzasadnienie
Poprawka ma na celu zagwarantowanie, że informacje zawarte w SIS są spójne z informacjami dotyczącymi wydanych wiz długoterminowych lub zezwoleń na pobyt.
Poprawka
3
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 a (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 1a
Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na obowiązek terminowego wydawania przez państwa członkowskie dokumentów pobytowych obywatelom państw trzecich przewidziany w innych instrumentach prawa wspólnotowego, a w szczególności w następujących dokumentach:
– dyrektywa Rady 2005/71/WE,
– dyrektywa Rady 2004/114/WE,
– dyrektywa Rady 2003/86/WE,
– dyrektywa Rady 2004/38/WE oraz
– dyrektywa Rady 2003/109/WE.
Uzasadnienie
Należy również jaśniej stwierdzić, że obecne wnioski w żaden sposób nie zwalniają państw członkowskich z ich zobowiązań do wydawania zezwoleń na pobyt, określonych w różnych instrumentach wspólnotowych.
Poprawka
4
Wniosek dotyczący rozporządzenia
Artykuł 1 b (nowy)
Tekst proponowany przez Komisję
Poprawka
Artykuł 1b
Nie później niż 5 kwietnia 2012 r.
Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie stosowania niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia [200X/0000] w sprawie przepływu osób posiadających wizy długoterminowe.
W razie konieczności do sprawozdania dołącza się wnioski dotyczące zmiany niniejszego rozporządzenia.
Uzasadnienie
Ponieważ oba rozporządzenia stanowią pilne rozwiązanie złożonego problemu, mogą wywołać niezamierzone skutki w długim okresie, szczególnie w przypadku, gdy wizy długoterminowe będą regulowane na szczeblu Unii po wejściu w życie traktatu lizbońskiego.
PROCEDURA
Tytuł
Wizy długoterminowe i wpisy w systemie informacyjnym Schengen
Odsyłacze
COM(2009)0090 – C6-0107/2009 – 2009/0025(CNS)
Komisja przedmiotowo właściwa
LIBE
Opinia wydana przez
Data ogłoszenia na posiedzeniu
JURI
19.10.2009
Sprawozdawca komisji opiniodawczej
Data powołania
Piotr Borys
5.10.2009
Rozpatrzenie w komisji
2.12.2009
Data przyjęcia
28.1.2010
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
22
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Raffaele Baldassarre, Sebastian Valentin Bodu, Christian Engström, Marielle Gallo, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Alajos Mészáros, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Francesco Enrico Speroni, Alexandra Thein, Diana Wallis, Cecilia Wikström
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Piotr Borys, Sajjad Karim, Vytautas Landsbergis, Kurt Lechner, Eva Lichtenberger, Toine Manders, Arlene McCarthy
PROCEDURA
Tytuł
Przepływ osób posiadających wizy długoterminowe
Odsyłacze
COM(2009)0091 – C6-0076/2009 – 2009/0028(COD)
Data przedstawienia w PE
27.2.2009
Komisja przedmiotowo właściwa
Data ogłoszenia na posiedzeniu
LIBE
19.10.2009
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
Data ogłoszenia na posiedzeniu
JURI
19.10.2009
Sprawozdawca(y)
Data powołania
Carlos Coelho
2.9.2009
Rozpatrzenie w komisji
15.10.2009
1.12.2009
11.1.2010
4.2.2010
Data przyjęcia
4.2.2010
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
45
4
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Sonia Alfano, Louis Bontes, Mario Borghezio, Rita Borsellino, Emine Bozkurt, Simon Busuttil, Philip Claeys, Carlos Coelho, Rosario Crocetta, Cornelis de Jong, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Cornelia Ernst, Kinga Göncz, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Ágnes Hankiss, Salvatore Iacolino, Sophia in ‘t Veld, Lívia Járóka, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Timothy Kirkhope, Juan Fernando López Aguilar, Monica Luisa Macovei, Clemente Mastella, Nuno Melo, Louis Michel, Claude Moraes, Antigoni Papadopoulou, Georgios Papanikolaou, Jacek Protasiewicz, Carmen Romero López, Renate Sommer, Rui Tavares, Wim van de Camp, Axel Voss, Manfred Weber, Renate Weber, Tatjana Ždanoka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Elena Oana Antonescu, Andrew Henry William Brons, Ioan Enciu, Ana Gomes, Monika Hohlmeier, Jean Lambert, Petru Constantin Luhan, Mariya Nedelcheva, Michèle Striffler, Cecilia Wikström
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Françoise Grossetête
