WERSJA OSTATECZNA
A6-0049/2006
27.2.2006
SPRAWOZDANIE
w sprawie projektu zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady dotyczącego oceny europejskiego nakazu aresztowania
(2005/2175(INI))
Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Sprawozdawca:
Adeline Hazan
PE 365.111.v03-00
SPIS TREŚCI
PROJEKT ZALECENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO DLA RADY.............................3
UZASADNIENIE (w języku francuskim).....................................................................................8
PROJEKT ZALECENIA DLA RADY B6‑0455/2005................................................................9
PROCEDURA...........................................................................................................................11
PROJEKT ZALECENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO DLA RADY
w sprawie oceny europejskiego nakazu aresztowania
( 2005/2175(INI) )
Parlament Europejski ,
– uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, który złożyła Adeline Hazan w imieniu grupy politycznej PSE w sprawie oceny europejskiego nakazu aresztowania ( B6‑0455/2005 ),
- uwzględniając traktat amsterdamski, w którego tekście po raz pierwszy umieszczony został cel utworzenia europejskiego obszaru sądowego,
- uwzględniając wnioski szczytu z Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r., które ustaliły zasadę wzajemnego uznawania jako podstawę współpracy sądowej,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lutego 2002 r. w sprawie projektu decyzji ramowej Rady dotyczącej europejskiego nakazu aresztowania i procedur wydawania osób między Państwami Członkowskimi
Dz.U. C 284 z 21.11.2002, str. 193. ,
- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi
Dz.U. L 190 z 18.7.2002, str. 1. ,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji oparte na art. 34 decyzji ramowej Rady z dnia 13 czerwca 2002 r.
(KOM(2005)63),
- uwzględniając sprawozdanie Komisji oparte na art. 34 decyzji ramowej Rady z dnia 13 czerwca 2002 r.
(KOM(2006)8),
- uwzględniając wyroki trybunałów konstytucyjnych Polski (27 kwietnia 2005 r.), Republiki Federalnej Niemiec (18 lipca 2005 r.) i Cypru (7 listopada 2005 r.), a także różne procedury w toku, w szczególności przed belgijskim sądem arbitrażowym,
- uwzględniając spotkania parlamentarne w dniach 17 i 18 października 2005 r. dotyczące poprawy kontroli parlamentarnej nad współpracą sądową i policyjną w Europie, które zgromadziły około stu parlamentów narodowych oraz członków Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych,
- uwzględniając art. 114 ust. 3 Regulaminu,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych ( A6‑0049/2006 ),
A. mając na uwadze nowatorski i modelowy charakter europejskiego nakazu aresztowania dla rozwoju współpracy sądowej i wzmocnienia wzajemnego zaufania, a także jego bezpośredni wpływ na wolności obywatelskie,
B. mając na uwadze, że europejski nakaz aresztowania pozostaje jednym z głównych narzędzi Unii Europejskiej zarówno w dziedzinie współpracy sądowej, jak i w dziedzinie zwalczania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej,
C. mając na uwadze, że pierwsza dokonana przez Komisję ocena wskazuje, że europejski nakaz aresztowania okazał się skuteczny w porównaniu z procedurą ekstradycji, która jest powolna, skomplikowana i obecnie przestarzała; że ponadto pozwala on również na ograniczenie ryzyka uniknięcia przez podejrzanego lub skazanego odpowiedzialności z powodu „niezawisłości sądowej” oraz umożliwia w ten sposób skuteczniejsze zwalczanie zorganizowanej przestępczości i terroryzmu,
D. podkreślając, że jednym z postępów poczynionych w zakresie europejskiego nakazu aresztowania jest uniemożliwienie wywierania wpływu na procedurę przez władze polityczne, w odróżnieniu od charakteru procedury ekstradycji,
E. uwzględniając wyraźną wolę wielu Państw Członkowskich zachowania elementów tradycyjnego systemu ekstradycji (weryfikacja podwójnej odpowiedzialności karnej, interwencja władz publicznych w przebieg procedury sądowej) czy podawania dodatkowych powodów odmowy niezgodnych z decyzją ramową 2002/584/WSiSW, takich jak powody o charakterze politycznym lub mające związek z bezpieczeństwem narodowym, czy też oparte na poszanowaniu praw podstawowych,
F. mając na uwadze rzeczywiste przeszkody napotykane we wdrażaniu europejskiego nakazu aresztowania, obejmujące zwłaszcza tłumaczenie, przekazywanie lub wykorzystywanie rozbieżnych formularzy, mało zgodnych z wymogami europejskiego nakazu aresztowania,
G. uwzględniając trudności w transpozycji napotkane ostatnio przez wiele Państw Członkowskich (zwłaszcza przez Niemcy) oraz konieczność uzgodnienia tekstów konstytucji narodowych z decyzją ramową 2002/584/WSiSW w celu umożliwienia wydawania obywateli tych krajów (zwłaszcza w Polsce i na Cyprze),
H. obawiając się, że trudności te mogą podkopać wzajemne zaufanie oraz wywołać reakcję łańcuchową podważającą stosowanie europejskiego nakazu aresztowania przez inne Państwa Członkowskie, jak pokazuje to fakt, iż w następstwie decyzji niemieckiego trybunału konstytucyjnego uchylającej akty prawne transponujące decyzję ramową, wiele Państw Członkowskich powiadomiło, że ponownie będą musiały tymczasowo stosować instrumenty dotyczące ekstradycji, które obowiązywały przed europejskim nakazem aresztowania, aż do momentu przyjęcia nowej ustawy w sprawie transpozycji, zgodnej z ustawą zasadniczą,
I. mając na uwadze, że brak wzajemnego zaufania wśród sędziów spowodowany jest niedostatkiem wspólnych norm minimalnych w zakresie procedur karnych, co zmniejsza skuteczność współpracy sądowej,
J. przypominając, że budowanie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, oparte na wzajemnym zaufaniu, nie może się dokonać bez minimalnego zbliżenia ustawodawstw krajowych, jak podkreślił to Parlament w swojej rezolucji z dnia 15 lutego 2005 r.
Teksty przyjęte tego dnia, P6_TA(2005)0030 . .
K. mając na uwadze, że pierwsza ocena przedstawiona przez Komisję (KOM(2005)63) dotyczyła jedynie 24 Państw Członkowskich i dopiero niedawno została uzupełniona jeśli chodzi o Włochy (KOM(2006)8), ostatnie Państwo Członkowskie, które przetransponowało decyzję ramową 2002/584/WSISW,
L. mając na uwadze, że problemy napotykane przez Państwa Członkowskie podczas transpozycji mają w dużym stopniu ten sam charakter, jak pokazały dyskusje podczas spotkań parlamentarnych w dniach 17 i 18 października 2005 r., i że w przyszłości ściślejsza wymiana informacji i zwiększona współpraca między parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim będą konieczne dla zagwarantowania właściwych warunków transpozycji decyzji ramowej 2002/584/WSiSW, a także innych jeszcze analizowanych,
M. mając na uwadze, że projekt Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy zawiera wiele kroków naprzód w dziedzinie współpracy sądowej i policyjnej w Europie; mając na uwadze, że wśród tych kroków znajduje się zniesienie filarów i uwspólnotowienie procedur, które wzmacniają zdolność działania Unii Europejskiej, jak również przejrzysty i demokratyczny charakter podejmowanych decyzji; podkreślając, że ta część traktatu nie była przedmiotem dyskusji ani sprzeciwu podczas niedawnych kampanii ratyfikacyjnych,
N. wyrażając ubolewanie, że rola Parlamentu w przyjęciu europejskiego nakazu aresztowania oraz jego ocenie, jak również kontrola Trybunału Sprawiedliwości nad jego stosowaniem są ograniczone faktem, że jest on instrumentem wchodzącym w skład „trzeciego filaru”, opartym na art. 31 i 34 Traktatu UE (tytuł VI),
O. mając na uwadze, że należy stosować obecnie obowiązujące traktaty w całości i w związku z tym wdrożyć „pomost” przewidziany w art. 42 Traktatu UE, który przewiduje, że Państwa Członkowskie mogą podjąć decyzję o włączeniu europejskiego nakazu aresztowania do „pierwszego filaru” w celu zapewnienia demokratycznej kontroli ze strony Parlamentu Europejskiego oraz kontroli sądowej ze strony Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości,
P. mając na uwadze fakt, iż konwencja ustanawiająca nordycki nakaz aresztowania została podpisana w dniu 15 grudnia 2005 r. przez Danię, Finlandię, Islandię, Szwecję i Norwegię; że chociaż nordycki nakaz aresztowania opiera się na zasadach i strukturze europejskiego nakazu aresztowania, to zawiera on pewne ulepszenia w stosunku do nakazu europejskiego poprzez utworzenie skuteczniejszego systemu wydawania osób, w szczególności dzięki zmniejszeniu liczby przyczyn fakultatywnej odmowy wykonania nakazu czy skróconym terminom przeprowadzenia procedury w porównaniu z terminami przewidzianymi w europejskim nakazie aresztowania; mając na uwadze, że Unia Europejska będzie mogła z korzyścią wzorować się na nakazie nordyckim w dążeniu do zwiększenia skuteczności europejskiego nakazu aresztowania,
1. zwraca się do Rady z następującymi zaleceniami:
Transpozycja i praktyczne wdrożenie
a) przyjąć jak najszybciej projekt decyzji ramowej dotyczącej niektórych praw proceduralnych przysługujących w ramach procedur karnych w Unii Europejskiej, z uwzględnieniem poprawek zaproponowanych przez Parlament w stanowisku z dnia 12 kwietnia 2005 r.
Teksty przyjęte tego dnia, P6_TA(2005)0091 . ;działanie to jest rzeczywiście niezbędne dla zagwarantowania obywatelom Unii Europejskiej takiego samego poziomu ochrony prawnej, a dzięki zawartym w nim gwarancjom ułatwi wydanie przez Państwo Członkowskie jednego ze swoich obywateli innemu Państwu Członkowskiemu,
b) upewnić się, że przy transpozycji decyzji ramowej 2002/584/WSiSW Państwa Członkowskie nie wprowadzają ponownie systematycznej weryfikacji podwójnej odpowiedzialności karnej swoich obywateli, ponieważ zaszkodziłoby to skuteczności europejskiego nakazu aresztowania i podważyło zasadę wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi,
c) upewnić się, że żadna władza polityczna nie może ingerować w procedurę wdrażania europejskiego nakazu aresztowania, która to ingerencja stwarzała problemy w procedurze ekstradycji; przypomina, że władze centralne nie mogą obecnie wykraczać poza swoją funkcję polegającą na ułatwianiu przeprowadzania procedury wydawania podejrzanych lub skazanych,
d) czuwać nad tym, aby utrzymujące się w niektórych Państwach Członkowskich trudności w stosowaniu ratione temporis decyzji ramowej 2002/584/WSiSW zostały pokonane i aby nie utrudniały one jej wdrożenia przez Państwa Członkowskie stosujące ją dotychczas prawidłowo,
e) czuwać nad tym, aby Państwa Członkowskie bezzwłocznie przedsięwzięły środki niezbędne do pokonania wszelkich przeszkód, o charakterze konstytucyjnym lub prawnym, w stosowaniu europejskiego nakazu aresztowania wobec swoich obywateli;
f) przewidzieć, że Rada corocznie będzie zdawała Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie ze środków, które przedsięwzięła w celu zachęcenia Państw Członkowskich do zapewnienia właściwej transpozycji i skutecznego wdrożenia europejskiego nakazu aresztowania, takich jak środki zalecane w lit. b), c) d) i e),
Ocena
g) przewidzieć wraz z Parlamentem, w ramach kompetencji dwóch władz budżetowych, że Komisja, jako strażniczka traktatów, dysponowała będzie środkami niezbędnymi do przeprowadzania dogłębnej kontroli jakości transpozycji,
h) przeprowadzić, przy pomocy Komisji i w sposób skoordynowany, obiektywną, bezstronną i dogłębną ocenę trudności napotykanych przez praktyków wymiaru sprawiedliwości w poszczególnych Państwach Członkowskich i wzbogacić ją o ocenę jakościową uzyskaną poprzez podział europejskich nakazów aresztowania na rodzaje przestępstw,
i) unikać mnożenia równoległych badań na ten temat, nawet jeśli Rada byłaby skłonna do przeprowadzenia swojej własnej analizy, gdyż chodzi tu o środek należący do „trzeciego filaru” (tytuł VI Traktatu o Unii Europejskiej),
j) informować i konsultować się regularnie z Parlamentem Europejskim i parlamentami narodowymi w sprawie postępów we wdrażaniu europejskiego nakazu aresztowania oraz włączyć je w proces oceny, zgodnie z duchem art. III-260 Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy,
Prawa podstawowe
k) czuwać nad tym, aby Państwa Członkowskie, przy transpozycji decyzji ramowej, nie narzucały sędziemu wykonującemu europejski nakaz aresztowania konieczności systematycznego kontrolowania jego zgodności z prawami podstawowymi, co wiązałoby się z ryzykiem dyskryminacji, podczas gdy mechanizm ten opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania, zaś Państwo Członkowskie wystawiające nakaz sprawuje już tę kontrolę,
l) zwrócić szczególną uwagę na kwestię poszanowania praw człowieka i wolności obywatelskich w stosowaniu europejskiego nakazu aresztowania, zadanie, do którego wykonania należało będzie poprosić o wkład przyszłą Agencję Praw Podstawowych,
Skuteczność i demokracja
m) jak najszybciej wdrożyć „pomost ” przewidziany w art. 42 Traktatu o Unii Europejskiej, włączając w ten sposób europejski nakaz aresztowania do „pierwszego filaru”, w celu nadania całkowicie demokratycznego charakteru i większej skuteczności środkom przedsiębranym w dziedzinie europejskiej przestrzenii wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości,
2. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz przedstawienia go do wglądu Komisji, jak również rządom i parlamentom Państw Członkowskich.
UZASADNIENIE (w języku francuskim)
En présentant, au nom de la commission des libertés civiles, de la justice et des affaires intérieures, cette recommandation sur l'évaluation du mandat d'arrêt européen, votre rapporteur se fonde sur les résultats présentés par la Commission dans son rapport fondé sur l'article 34 de la décision-cadre du Conseil du 13 juin 2002 relative au mandat d'arrêt européen et aux procédures.
Je ne reviendrai pas ici sur les commentaires détaillés contenus dans les deux documents de travail présentés précédemment
PE 362.745 et PE 362.744. .
Les Rencontres parlementaires tenues à Bruxelles les 17 et 18 octobre derniers
http://www.europarl.eu.int/comparl/libe/elsj/events/hearings/dafult_fr.htm , qui ont rassemblé près d'une centaine de membres des parlements de l'Union et les membres de notre commission, ont permis, lors d'une séance spécialement consacrée au mandat d'arrêt européen, de faire le point sur les modalités de sa mise en oeuvre dans les différents Etats membres.
Les débats ont montré à la fois les progrès réalisés par rapport au système classique d'extradition, mais aussi que de nombreuses difficultés subsistaient, soit en raison de choix de transposition contestables, sanctionnés parfois lors de contrôles de constitutionnalité des lois de transposition nationales, soit dans l'application pratique.
Sur la base des données actuellement disponibles, comme d'informations complémentaires reçues des Etats membres, d'organisations professionnelles et d'ONG, et tenant compte des débats des Rencontres parlementaires, votre rapporteur soumet donc à l'approbation de la commission LIBE et du Parlement les recommandations détaillées ci-joint,
Votre rapporteur attend avec intérêt les évaluations actualisées que la Commission doit encore fournir pour l'Italie, puis pour l'ensemble des Etats membres en 2006, en souhaitant qu'elles comportent des données qualitatives plus détaillées qu'au stade actuel.
1.9.2005 B6‑0455/2005
PROJEKT ZALECENIA DLA RADY B6‑0455/2005
projekt zgodnie z art. 114 ust. 1 Regulaminu
złożyła Adeline Hazan
w imieniu grupy politycznej PSE
w sprawie oceny europejskiego nakazu aresztowania
Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie oceny europejskiego nakazu aresztowania
Parlament Europejski ,
- uwzględniając decyzję ramową z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji (KOM(2005)63) oparte na art. 34 decyzji ramowej Rady z dnia 13 czerwca 2002 r.,
- uwzględniając niedawne wyroki trybunałów konstytucyjnych Polski i Niemiec,
- uwzględniając art. 114 ust. 1 Regulaminu,
1. zwraca się do Rady o zapewnienie, że przy transpozycji decyzji ramowej Państwa Członkowskie nie wprowadzają ponownie systematycznej weryfikacji podwójnej odpowiedzialności karnej swoich obywateli, ponieważ szkodzi to skuteczności europejskiego nakazu aresztowania i podważa zasadę wzajemnego zaufania między Państwami Członkowskimi;
2. podkreśla, że niejednolite wdrożenie europejskiego nakazu aresztowania (brak transpozycji przez wszystkie państwa punktów uzasadnienia 12 i 13 dotyczących praw podstawowych) niesie ze sobą ryzyko powstawania dyskryminacji w zależności od tego, czy sędzia w państwie wykonującym musi weryfikować zgodność europejskiego nakazu aresztowania z prawami podstawowymi, podczas gdy istota tego tekstu polega na zasadzie wzajemnego uznawania;
3. nalega, aby Rada zwróciła uwagę na pewną utrzymującą się ingerencję władzy politycznej w procedurę europejskiego nakazu aresztowania, która to ingerencja stwarzała problem przy procedurze ekstradycji, podczas gdy w obecnym przypadku władza centralna nie powinna wykraczać poza funkcję ułatwiania procedury wydawania osób podejrzanych lub skazanych;
4. przypomina, że w niektórych Państwach Członkowskich utrzymują się trudności w zastosowaniu ratione temporis decyzji ramowej i że grozi to problemami przy jej wdrażaniu przez inne państwa dokonujące właściwego zastosowania decyzji ramowej;
5. wnosi, aby regularnie konsultowano się z Parlamentem Europejskim w sprawie dokonywanych postępów we wdrażaniu europejskiego nakazu aresztowania;
6. sugeruje wdrożenie bardziej dogłębnej, obiektywnej i bezstronnej oceny trudności napotykanych w codziennej pracy przez praktyków wymiaru sprawiedliwości;
7. zastanawia się nad możliwością rewizji decyzji ramowej w przyszłości, tak aby rozszerzyć listę 32 kategorii przestępstw, w odniesieniu do których nie stosuje się weryfikacji podwójnej odpowiedzialności karnej;
8. wnosi, aby kwestia przestrzegania praw człowieka i wolności jednostki była przedmiotem szczególnej uwagi przy zastosowaniu europejskiego nakazu aresztowania;
9. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz przedstawienia go do wglądu Komisji, jak również rządom Państw Członkowskich.
PROCEDURA
Tytuł
Projekt zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady dotyczącego oceny europejskiego nakazu aresztowania
Numer procedury
2005/2175(INI)
Projekt(y) zalecenia podstawowego
B6-0455/2005
Podstawa regulaminowa
art. 114 ust. 3
Komisja przedmiotowo właściwa Data ogłoszenia na posiedzeniu
LIBE 29.9.2005
Data podjęcia decyzji o sporządzeniu sprawozdania
26.9.2005
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii Data ogłoszenia na posiedzeniu
Opinia niewydana Data wydania decyzji
Ściślejsza współpraca Data ogłoszenia na posiedzeniu
Inny(e) projekt(y) zalecenia zawarty(e) w sprawozdaniu
Sprawozdawca(y) Data powołania
Adeline Hazan 26.9.2005
Poprzedni sprawozdawca(y)
Rozpatrzenie w komisji
5.10.2005
24.1.2006
22.2.2006
Data zatwierdzenia
22.2.2006
Wynik głosowania końcowego
za:
przeciw:
wstrzymujących się:
39
3
4
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Alexander Nuno Alvaro, Roberta Angelilli, Edit Bauer, Mihael Brejc, Kathalijne Maria Buitenweg, Michael Cashman, Giusto Catania, Jean-Marie Cavada, Charlotte Cederschiöld, Carlos Coelho, Fausto Correia, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Rosa Díez González, Antoine Duquesne, Kinga Gál, Patrick Gaubert, Elly de Groen-Kouwenhoven, Lilli Gruber, Adeline Hazan, Lívia Járóka, Timothy Kirkhope, Ewa Klamt, Barbara Kudrycka, Stavros Lambrinidis, Romano Maria La Russa, Henrik Lax, Sarah Ludford, Jaime Mayor Oreja, Claude Moraes, Hartmut Nassauer, Martine Roure, Inger Segelström, Ioannis Varvitsiotis, Manfred Weber, Stefano Zappalà, Tatjana Ždanoka
Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego
Panayiotis Demetriou, Gérard Deprez, Camiel Eurlings, Evelyne Gebhardt, Ignasi Guardans Cambó, Sophia in 't Veld, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Bill Newton Dunn, Marie-Line Reynaud, Kyriacos Triantaphyllides, Jan Zahradil
Zastępcy (art. 178 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego
Data złożenia - A6
27.2.2006
A6‑0049/2006
Uwagi
...
PROJEKT(Y) ZALECENIA PODSTAWOWEGO
Numer B6
Autor(zy)
Tytuł
Komisja przedmiotowo właściwa
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
Data ogłoszenia na posiedzeniu
B6-0455/2005 Adeline Hazan w imieniu grupy politycznej PSE Ocena europejskiego nakazu aresztowania LIBE 1.9.2005
