23.11.2009 B7-0172/2009 PROJEKT REZOLUCJI zamykający debatę na temat oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie światowego szczytu Organizacji NZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) – pozbądźmy się głodu na świecie
José Bové
,
Martin Häusling
,
Franziska Keller
,
Alyn Smith
,
Michail Tremopoulos
w imieniu grupy politycznej Verts/ALE
PE432.788v01-00 B7‑0172/2009 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie światowego szczytu Organizacji NZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) – pozbądźmy się głodu na świecie
Parlament Europejski ,
– uwzględniając deklarację przyjętą podczas pierwszego światowego szczytu poświęconego bezpieczeństwu żywnościowemu, zorganizowanego przez FAO od 13 do 17 listopada 1999 r.,
– uwzględniając deklarację przyjętą podczas światowego szczytu poświęconego bezpieczeństwu żywnościowemu przez członków FAO dnia 16 listopada 2009 r.,
– uwzględniając przeprowadzoną pod auspicjami ONZ przez Program NZ ds. Rozwoju (UNDP), Program NZ ds. Ochrony Środowiska (UNEP), Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz Organizację NZ ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) z inicjatywy Organizacji NZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) i Banku Światowego ocenę wpływu nauk i technologii rolniczych na rozwój (IAASTD), w wyniku której powstały szczegółowe zalecenia dla rządów w zakresie wzmacniania zrównoważonych systemów rolnictwa oraz położenia kresu głodowi i ubóstwu,
– uwzględniając ostatnio opublikowany przez znanych naukowców w czasopiśmie Nature artykuł pt. „Bezpieczna przestrzeń dla ludzkości”, który w sposób wymierny określa granice niezrównoważonych systemów produkcji, w tym konsekwencje zmian klimatu, utraty różnorodności biologicznej, obiegu azotu i fosforu w przyrodzie oraz zarządzania zasobami wodnymi,
– uwzględniając wpływ światowych trendów w zakresie nawyków żywieniowych na zmiany klimatu, zdrowie publiczne i światowe bezpieczeństwo w zakresie żywności, określone w sporządzonej przez Parlament Europejski analizie zasobów naturalnych (IP/A/STOA/IC/2008-180),
– uwzględniając zobowiązanie UE do spójności strategii politycznych na rzecz rozwoju, co oznacza, że żadne działania podejmowane w ramach innych strategii politycznych nie mogą być sprzeczne z celami rozwoju (Konsensus europejski w sprawie rozwoju – 2005, traktat lizboński),
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że przedstawiciele 185 krajów zobowiązali się podczas światowego szczytu żywnościowego w 1996 r. do zmniejszenia o połowę liczby głodujących do 2015 r.; mając na uwadze, że ponad 40 milionów ludzi umiera corocznie z głodu; mając na uwadze, że osoby zatrudnione w rodzinnych gospodarstwach rolnych, pasterze oraz najemni pracownicy rolni stanowią ponad połowę światowej populacji i jako pierwsi padają ofiarą głodu,
B. mając na uwadze, że według szacunków FAO liczba głodujących na ziemi, którą zamieszkuje 6 miliardów osób – zamiast ulec zmniejszeniu – przekroczyła w 2009 r. miliard oraz że według FAO ziemia mogłaby wyżywić obecnie 12 miliardów,
C. mając na uwadze, że ostateczna deklaracja światowego szczytu żywnościowego 2009 nie analizuje w wystarczający sposób powodów niepowodzenia w zwalczaniu głodu ani nie przedstawia konkretnych propozycji w zakresie sposobów zintensyfikowania walki z nim, a jedynie przesuwa termin osiągnięcia celu, którym jest likwidacja głodu w perspektywie do 2025 r.,
D. mając na uwadze, że światowy spadek inwestycji publicznych w rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich przez ostatnie 10 lat osłabił stabilną produkcję żywności na świecie, podczas gdy prywatne inwestycje w produkcję na eksport podejmowane często w krajach rozwijających się miały negatywny wpływ na krajową produkcję żywności,
E. mając na uwadze, że dopłaty do eksportu oraz pomoc żywnościowa z UE i Stanów Zjednoczonych stanowią jedną z najważniejszych przyczyn w sposób destrukcyjny wpływających na rolnicze źródła utrzymania oraz drobnych rolników produkujących na własne potrzeby w krajach rozwijających się, a w konsekwencji sprawiły, że miliony rodzin nie posiadają ziemi oraz rzeczywistego dostępu do żywności lub też dochodu wystarczającego, by się wyżywić,
F. mając na uwadze wzrost odsetka terenów, na których przeprowadzono wyrąb lasu, ilości zasobów rolnych wykorzystywanych do produkcji paszy dla zwierząt, mięsa oraz biomasy na biopaliwa, który przyczynił się do zmienności cen żywności oraz stanowi zachętę do spekulacyjnego obrotu towarami rolniczymi na całym świecie,
G. mając na uwadze, że przez kilka ostatnich dekad Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Światowa Organizacja Handlu narzuciły krajom rozwijającym się liberalizację handlu, co przyczyniło się do wzrostu nieuczciwej konkurencji w obszarze rolnictwa kosztem lokalnej produkcji żywności oraz zrównoważonych systemów rolniczych,
H. mając na uwadze, że w swoim raporcie Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) przewiduje spadek możliwości rolnictwa oraz produkcji w większości państw położonych w regionie Afryki subsaharyjskiej,
I. mając na uwadze, że zmiany klimatu w poważny sposób wpływają na rolnictwo, np. poprzez zmniejszenie plonów w związku z niedoborem wody, utrudnianie pracy na roli, w szczególności w krajach najbiedniejszych,
1. potwierdza, że dostęp do wystarczającej ilości pełnowartościowej żywności jest podstawowym prawem człowieka, uwzględnionym w Powszechnej deklaracja praw człowieka i musi być zagwarantowany w drodze wspólnych podejmowanych przez rządy oraz organizacje międzynarodowe i przedsiębiorstwa działań; podkreśla, że odebranie komuś tego prawa lub odmówienie komuś skorzystania z niego należy uznać za naruszenie powszechnie obowiązujących praw człowieka;
2. wyraża przekonanie, że prawdziwa walka z głodem wymaga stworzenia kompleksowej polityki dotyczącej rolnictwa, rozwoju obszarów wiejskich oraz rybołówstwa, obejmującej systemy zrównoważonej uprawy ziemi i produkcji żywności, w celu poprawienia możliwości krajów rozwijających się w zakresie wyżywienia obywateli, nie osłabiając krajowej produkcji żywności poprzez import tanich produktów; w razie konieczności należy zezwolić krajom rozwijającym się na zwiększenie taryf importowych lub ograniczanie eksportu produktów rolnych, co jednocześnie nie powinno negatywnie wpływać na kraje importujące żywność;
3. wyraża przekonanie, że walka z głodem powinna opierać się na uznaniu prawa do niezależności żywieniowej, zdefiniowanego jako zdolność kraju czy regionu do demokratycznego wdrażania własnej polityki, priorytetów oraz strategii na rzecz ochrony źródeł utrzymania obywateli i ich praw społecznych, gospodarczych i kulturowych oraz że zasady te powinny być ważniejsze od liberalizacji handlu, deregulacji i prywatyzacji, nie wpływając negatywnie na kraje importujące żywność;
4. z zadowoleniem przyjmuje ogólne postanowienie szczytu żywieniowego, że drobni rolnicy są kluczem ułatwiającym walkę z głodem i ubóstwem i wzywa, by wniosek ten został należycie uwzględniony w przyszłych strategiach politycznych UE na rzecz rozwoju, rolnictwa, rybołówstwa oraz handlu; podkreśla również możliwości tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, które może przyczynić się do zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego w rejonach nadbrzeżnych;
5. z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzaną reformę Komitetu FAO ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego (CFS) i wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego zaangażowania w odnowioną, szeroko zakrojoną współpracę wszystkich zainteresowanych stron na rzecz przezwyciężenia głodu i ubóstwa;
6. wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu zachodzącego obecnie procesu nabywania ziem uprawnych przez inwestorów zagranicznych, w szczególności w Afryce, przy częstym nieoficjalnym poparciu ze strony rządów, co w negatywny sposób wpływa na lokalne bezpieczeństwo żywieniowe; wskazuje na dalekosiężne skutki tego procesu w zakresie niezrównoważonego zarządzania ziemią oraz odmawiania prawa dostępu do krajowych zasobów żywieniowych; jest również zaniepokojony stopniem, w którym UE oraz inne kraje zaangażowane w połowy dalekomorskie nabywają prawa dostępu do zasobów rybnych w wodach terytorialnych krajów rozwijających się, co potencjalnie prowadzi do nadmiernych odłowów, które z kolei mogą zagrozić podaży ryb na rynkach tych krajów;
7. wzywa FAO oraz państwa członkowskie do zapobiegania negatywnym skutkom nabywania ziemi uprawnej, takim jak wywłaszczanie drobnych rolników, niewłaściwe wykorzystanie ziemi uprawnej oraz zamieszki wywołane niedoborem wody i żywności oraz do podejmowania działań zmierzających do ustanowienia wspólnych zasad i przedstawienia inicjatyw legislacyjnych, uznających prawo obywateli poszczególnych krajów do sprawowania kontroli nad ziemią uprawną i innymi zasobami naturalnymi istotnymi dla bezpieczeństwa żywnościowego;
8. wzywa Komisję do przeprowadzenia pełnej oceny wpływu uwzględniającej działanie czynników niezależnych od strategii politycznych UE oraz programów realizowanych w ramach wspólnej polityki rolnej, wspólnej polityki rybołówstwa, polityki rozwoju i handlu oraz instrumentu szybkiego reagowania na gwałtowny wzrost cen żywności w krajach rozwijających się, w celu stworzenia spójnego, zrównoważonego podejścia politycznego do światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz zwiększenia spójności polityki na rzecz rozwoju;
9. wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do uwzględnienia podczas nadchodzących negocjacji w Kopenhadze równoważnych mechanizmów finansowych oraz koncepcji podziału obciążeń związanych z przystosowywaniem się do zmian klimatu oraz do zwrócenia szczególnej uwagi na przekształcenie wsparcia należnego przyjaznemu dla środowiska rolnictwu w spójne narzędzie zwalczania głodu poprzez skupienie się na potrzebach małych gospodarstw rolnych oraz rolników produkujących na własny użytek;
10. wzywa Komisję i Radę do rezygnacji z wszelkich widocznych i niewidocznych form subsydiowania, co do których udowodniono, że przyczyniają się do zwiększania głodu i ubóstwa,
11. wzywa Komisję oraz państwa członkowskie do wykorzystania pomocy rozwojowej na ograniczanie zależności rolników od paliw kopalnych oraz chemicznych środków stosowanych w rolnictwie, takich jak nawozy sztuczne oraz pestycydy oraz od materiału siewnego, który wymaga takich środków chemicznych oraz jest chroniony wyłącznym prawem do własności intelektualnej, co więcej, proponuje ustabilizowanie lokalnych i regionalnych systemów uprawy, które opierają się na zrównoważonym rolnictwie i dostarczają strategicznych rezerw żywieniowych w krajach rozwijających się;
12. wzywa Komisję oraz państwa członkowskie do zwiększenia pomocy rozwojowej przyznawanej na rozwój obszarów wiejskich i rolnictwa oraz pomocy na rzecz zwalczania spekulacji finansowych na rynku produktów żywnościowych;
13. podkreśla potrzebę wspólnego podejmowania nowych wysiłków zmierzających do połączenia walki z głodem z niezbędnymi działaniami na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz dostosowania się do zmian klimatu, podjęcia skoordynowanych działań prowadzących do zahamowania wszelkiego dalszego zubożenia gleb i utraty różnorodności biologicznej – dwóch istotnych elementów systemu produkcji żywności, zwiększenia ogólnej wydajności światowych łańcuchów żywieniowych oraz zmniejszenia ilości produkowanych w ich ramach odpadów, kształtowania agroekologicznego podejścia, zakładającego niskonakładowe rolnictwo oraz przyjazne dla klimatu agroleśnictwo oraz poprawy dostępu do rynków lokalnych;
14. wzywa FAO oraz jej państwa członkowskie, jak również Komisję Europejską do kierowania się zaleceniami zawartymi w międzynarodowej ocenie wpływu nauk i technologii rolniczych na rozwój (IAASTD), by przekształcić konwencjonalny transfer technologii naukowych w proces oddolny, uwzględniający udział rolników i zorientowany na ich potrzeby;
15. decyduje się na stworzenie stałej grupy roboczej wysokiego szczebla ds. zaangażowania UE w osiągnięcie światowego bezpieczeństwa w zakresie żywności, której zadaniem będzie opracowanie wspólnych działań na rzecz zrównoważonego i trwałego rolnictwa, rybołówstwa i rozwoju obszarów wiejskich w odpowiedzi na ważne wyzwania określone przez Komisję, takie jak zmiany klimatu, utrata różnorodności biologicznej, trwałe zarządzanie zasobami wodnymi i glebami oraz odnawialne źródła energii;
16. wyraża ubolewanie, że przywódcy państw członkowskich – poza jednym wyjątkiem – nie wzięli udziału w ostatnim szczycie żywnościowym i wzywa przewodniczącego do poinformowania wszystkich uczestników ostatniego szczytu żywnościowego o tym fakcie oraz do zachęcenia Rady oraz państw członkowskich FAO do podjęcia spójnych działań na rzecz zwalczania głodu i ubóstwa;
17. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.
