WERSJA OSTATECZNA
A6-0233/2007
13.6.2007
SPRAWOZDANIE
w sprawie wniosku Mario Borghezio o skorzystanie z immunitetu i przywilejów
(2006/2304(IMM))
Komisja Prawna
Sprawozdawca:
Giuseppe Gargani
PE 390.355v02-00
SPIS TREŚCI
PROJEKT DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO........................................................3
UZASADNIENIE........................................................................................................................4
PROCEDURA.............................................................................................................................9
PROJEKT DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie wniosku o skorzystanie z immunitetu i przywilejów Mario Borghezio
( 2006/2304(IMM) )
Parlament Europejski ,
– uwzględniając wniosek Mario Borghezio z dnia 8 listopada 2006 r. dotyczący skorzystania z immunitetu w związku z postępowaniem cywilnym odbywającym się przed sądem we Włoszech, złożony na posiedzeniu plenarnym w dniu 16 listopada 2006 r.,
– po wysłuchaniu wyjaśnień Mario Borghezio, zgodnie z art. 7 ust. 3 Regulaminu,
– uwzględniając art. 9 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1965 r., jak również art. 6 ust. 2 aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r.,
– uwzględniając wyroki Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 12 maja 1964 r. i 10 lipca 1986 r.
Sprawa 101/63, Wagner przeciwko Fohrmann i Krier [1964], Zb.Orz.
195 i sprawa 149/85, Wybot przeciwko Faure i inni [1986], Zb.Orz.
2391. ,
– uwzględniając art. 6 ust. 3 oraz art. 7 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej ( A6‑0233/2007 ),
1. wyraża zgodę na skorzystanie przez Mario Borghezio z immunitetu i przywilejów;
2. zobowiązuje swojego przewodniczącego do natychmiastowego przekazania niniejszej decyzji wraz ze sprawozdaniem komisji właściwej odpowiednim władzom Republiki WłoskiejUZASADNIENIE
I. Fakty
Na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2006 r. przewodniczący Parlamentu Europejskiego ogłosił, że otrzymał pismem z dnia 8 listopada 2006 r. wniosek o skorzystanie z immunitetu poselskiego przez Mario Borghezio, posła do PE.
Wniosek ten został przekazany Komisji Prawnej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Dotyczy on powództwa cywilnego o odszkodowanie w związku z oświadczeniami Mario Borghezio opublikowanymi na łamach prasy.
Skarżący jest sędzią sądu cywilnego w L’Aguila i domaga się wynagrodzenia szkód wyrządzonych jego reputacji osobistej i zawodowej oraz dobremu imieniu, prestiżowi i godności osobistej przez szereg oświadczeń opublikowanych na łamach prasy przez kilku polityków, przedstawicieli różnych frakcji politycznych, których przedmiotem było orzeczenie wydane przez skarżącego w dniu 22 października 2003 r. w sprawie dotyczącej umieszczania krzyży w klasach przedszkoli i szkół podstawowych.
Jeżeli chodzi o oświadczenia Mario Borghezio, dziennik „Il Messaggero” opublikował dnia 29 października 2003 r. (wydanie Abruzzo, str. 34 pod tytułem „Zdejmiemy dzisiaj krzyż”) oświadczenie Mario Borghezio, w którym mówi on między innymi: „Orzeczenie sędziego Montanaro to sądowy idiotyzm i poważny cios dla republiki; jest zdarzeniem, które ukazuje nie tylko gwałtowny wzrost liczby islamistów, ale także ich ingerencję w nasze tradycje narodowe, nawet te dotyczące szkoły”.
Skarżący występuje na drodze cywilnej o zadośćuczynienie za krzywdy w postaci szkód majątkowych, jakie wynikają z uszczerbku na reputacji na mocy art. 2043 k.c. i za szkody niemajątkowe (w tym szkody moralne tj. „pecunia doloris”) na warunkach przewidzianych w art. 2059 k.c. oraz za dodatkową szkodę, która polega na napaści na „wartości” podlegające ochronie, czyli „godność osobistą (rozumianą jako uznanie, którym cieszy się osoba jako istota ludzka, czyli inaczej honor i godność)” i naruszeniu ich („tzn. szkoda-naruszenie”).
Składa się do sądu wniosek o:
1. oświadczenie i stwierdzenie, że pozwani złamali prawo skarżącego do reputacji osobistej i zawodowej oraz do dobrego imienia, autorytetu i godności osobistej,
2. skazanie każdego pozwanego na zadośćuczynienie pieniężne oraz na odszkodowanie za wszelkie szkody wyrządzone skarżącemu zgodnie z powyższymi uściśleniami w minimalnej kwocie 100 000 euro (sto tysięcy euro) lub na inną kwotę uznaną przez sąd za sprawiedliwą zgodnie z art. 1226 k.c.,
3. nakazanie publikacji orzeczenia w dzienniku lub w kilku dziennikach w myśl i na mocy art. 120 k.p.c.
II.
LITERA PRAWA I ROZWAŻANIA NATURY OGÓLNEJ DOTYCZĄCE IMMUNITETU POSŁÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
1.
Art. 9 i 10 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1965 r. brzmią następująco:
„9.
Wobec posłów do Parlamentu Europejskiego nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego ani też ich zatrzymywać z powodu opinii lub stanowiska zajętego przez nich w głosowaniu w ramach wykonywania przez nich obowiązków służbowych.
10.
Podczas sesji Parlamentu Europejskiego posłowie:
a) korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych posłom do parlamentu ich państwa;
b) nie mogą na terytorium innego państwa członkowskiego być zatrzymani ani nie mogą być wobec nich prowadzone postępowania sądowe.
Immunitet chroni także posłów do Parlamentu Europejskiego podczas odbywanych przez nich podróży do i z miejsca, gdzie odbywa się posiedzenie Parlamentu Europejskiego.
Nie można powoływać się na immunitet w przypadku, gdy poseł został ujęty na gorącym uczynku i nie może on również stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek z posłów”.
2.
Procedura w Parlamencie Europejskim podlega art. 6 i 7 Regulaminu.
Odnośne przepisy mają następujące brzmienie:
„Artykuł 6 Uchylenie immunitetu
1.
Wykonując swoje uprawnienia związane z przywilejami oraz immunitetami Parlament dąży przede wszystkim do utrzymania swojej integralności jako demokratycznego zgromadzenia prawodawczego oraz do zagwarantowania niezależności posłów w sprawowaniu ich funkcji.
(..)
3.
Każdy wniosek dotyczący skorzystania z przywilejów i immunitetu skierowany do przewodniczącego przez posła lub byłego posła jest przedstawiany na posiedzeniu plenarnym oraz przekazywany właściwej komisji.
(...)”
„Artykuł 7 Procedury dotyczące immunitetu:
1.
Wnioski o uchylenie lub o skorzystanie z immunitetu i przywilejów są rozpatrywane przez właściwą komisję niezwłocznie i w kolejności, w jakiej zostały wniesione.
2.
Komisja przedstawia wniosek dotyczący decyzji zawierający jedynie zalecenie przyjęcia lub odrzucenia wniosku o uchylenie lub skorzystanie z immunitetu i przywilejów.
3. (...)
Zainteresowany poseł ma możliwość udzielenia wyjaśnień, może także przedłożyć wszelkie dokumenty oraz dowody pisemne, które uzna za istotne.
Poseł może być reprezentowany przez innego posła.
(...)
6.
W przypadku wniosku o skorzystanie z immunitetu lub przywilejów komisja stwierdza, czy istnieją okoliczności stanowiące administracyjne lub inne ograniczenie swobody przemieszczania się posłów udających się na miejsce obrad Parlamentu lub z niego powracających bądź swobody wyrażania opinii lub głosowania podczas wykonywania mandatu lub czy wchodzą one w zakres art. 10 Protokołu o przywilejach i immunitetach niewynikających z prawa krajowego.
Komisja przedstawia właściwemu organowi propozycję wyciągnięcia odpowiednich wniosków.
7.
Komisja może wydać uzasadnioną opinię co do właściwości wyżej wymienionego organu oraz co do dopuszczalności wniosku, natomiast nie może w żadnym przypadku wypowiadać się o winie bądź braku winy posła oraz o zasadności wszczęcia wobec niego postępowania karnego na podstawie zarzutów, które są mu stawiane, nawet wtedy, gdy badanie wniosku pozwala komisji na dokładne zapoznanie się ze szczegółami sprawy.
(...)”
3.
Od czasu pierwszej pięcioletniej kadencji Parlament Europejski wydał szereg decyzji w sprawie wniosków o uchylenie immunitetu.
Wynikiem dyskusji Parlamentu nad tymi wnioskami są pewne zasady ogólne , które zostały ostatecznie wyrażone w rezolucji przyjętej przez Parlament podczas posiedzenia w dniu 10 marca 1987 r.
Dz.U. C 99 z 13.4.1987, str. 44. .
Opierają się one na sprawozdaniu Donneza w sprawie projektu, w którym dokonano rewizji Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich w odniesieniu do posłów do Parlamentu Europejskiego ( A2-121/86 ).
Warto w skrócie przypomnieć niektóre z tych zasad mających zastosowanie do omawianego tu przypadku:
a) immunitet parlamentarny nie jest przywilejem przyznawanym poszczególnym posłom, ale gwarancją niezależności Parlamentu oraz posłów do niego wobec innych instytucji;
b) immunitet parlamentarny chroni swobodę wypowiedzi posłów oraz ich swobodę prowadzenia politycznej debaty, dlatego też właściwa komisja parlamentarna stale utrzymywała, że podstawową zasadą jest, aby we wszystkich przypadkach, gdy działania oskarżonego posła lub posłanki stanowią część ich działalności politycznej lub mają bezpośredni związek z tą działalnością, osoba ta nie traciła immunitetu;
dotyczy to przykładowo opinii uznawanych za część działalności politycznej posła wyrażanych podczas demonstracji, wystąpień publicznych, w publikacjach politycznych, książkowych, na łamach prasy i w telewizji, a także poprzez podpisanie traktatu politycznego lub nawet w sądzie;
c) zasada ta podawana jest razem z innymi argumentami za lub przeciwko uchylaniu immunitetu, zwłaszcza „fumus persecutionis”, tzn. domniemaniem, że postępowanie sądowe ma na celu przyniesienie szkody działalności politycznej posła.
Jak stwierdzono w uzasadnieniu do sprawozdania Donneza, koncepcja „fumus persecutionis” oznacza w gruncie rzeczy, że immunitetu nie uchyla się w przypadku podejrzenia, że postępowanie ma na celu przyniesienie szkody działalności politycznej posła.
Przykładowo w sytuacjach, gdy postępowanie sądowe wszczyna przeciwnik polityczny, w braku przeciwnego dowodu, immunitetu nie uchyla się, jeżeli przypuszczalnym celem postępowania jest przyniesienie szkody działalności politycznej posła, a nie uzyskanie naprawienia szkody.
Podobnie immunitetu nie uchyla się w przypadkach, gdy postępowanie wszczyna się w okolicznościach sugerujących, że zostało ono wszczęte wyłącznie w celu wyrządzenia szkody danemu posłowi.
4.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 Regulaminu wniosek Komisji w sprawie decyzji powinien zawierać jedynie zalecenie przyjęcia lub odrzucenia wniosku o skorzystanie z immunitetu i przywilejów.
III.
UZASADNIENIE PROPONOWANEJ DECYZJI
Niniejszy przypadek powinien być analizowany w świetle art. 9 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich z 8 kwietnia 1965 r. w związku z wyżej wymienionymi zasadami.
Artykuł 9 tego protokołu stanowi, że „Wobec posłów do Parlamentu Europejskiego nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego ani też ich zatrzymywać z powodu opinii lub stanowiska zajętego w głosowaniu w ramach wykonywania przez nich obowiązków służbowych”.
Taki nieograniczony immunitet ma zastosowanie wyłącznie do „opinii lub stanowiska zajętego [przez posłów] w głosowaniu w ramach pełnienia przez nich obowiązków służbowych”.
Przepis ten chroni posłów nie tylko przed postępowaniem karnym, ale również przed postępowaniem cywilnym w związku z opiniami wyrażanymi przez nich w ramach pełnienia obowiązków służbowych, zwłaszcza w przypadkach, gdy wymagane wynagrodzenie za szkody jest szczególnie wysokie
Patrz decyzje Parlamentu Europejskiego z 1 lipca 2003 r.
( A5-0243/2003 ), 23 września 2003 r.
( A5-0309/2003 ), 16 grudnia 2003 r.
( A5-0421/2003 ), 18 marca 2004 r.
( A5-0185/2004 ) oraz 23 listopada 2005 r.
( A6-0331/2005 ). .
Parlament konsekwentnie uznaje za podstawową zasadę to, że immunitetu nie można uchylić w przypadkach, gdy działania, o które oskarża się posła, były prowadzone w ramach wykonywania jego obowiązków politycznych jako posła do Parlamentu Europejskiego lub były bezpośrednio związane z tymi obowiązkami
Patrz sprawa dotycząca immunitetu N. J. Camre, decyzja z dnia 1 lipca 2003 r., 2002/2249(IMM) . .
Takie same zasady muszą odnosić się do wniosku o skorzystanie z immunitetu parlamentarnego
Patrz sprawa dotycząca wniosku J. Sakellariou w sprawie skorzystania z immunitetu, decyzja z dnia 23 września 2003 r. , 2003/2023(IMM) . .
Z drugiej jednak strony należy zauważyć, że gdy Mario Borghezio wyraził opublikowaną w prasie (Il Messaggero z dnia 29 października 2003 r.) opinię na temat wyroku sądu cywilnego w L’Aguila, działał jako polityk w ramach dyskusji politycznej dotyczącej kwestii umieszczania krzyży w klasach przedszkoli i szkół podstawowych we Włoszech.
Chociaż dyskusja ta miała kontekst krajowy, nie można stwierdzić, że nie działał on w ramach pełnienia funkcji posła do Parlamentu Europejskiego.
Z analizy przedmiotowego artykułu wynika, że Mario Borghezio komentował jedynie kwestię o znaczeniu publicznym.
Wyrażając opinię w sprawie wagi publicznej istotnej dla jego wyborców wykonywał on swoje obowiązki służbowe jako poseł do Parlamentu.
IV.
WNIOSKI
Na podstawie powyższych rozważań oraz po zbadaniu argumentów za i przeciw skorzystaniu z immunitetu, Komisja Prawna zaleca skorzystanie z immunitetu Mario Borghezio.
PROCEDURA
Tytuł
Wniosek Mario Borghezio o skorzystanie z immunitetu i przywilejów
Numer procedury
2006/2304(IMM)
Wniosek o skorzystanie z immunitetu przekazany przez* Data wniosku Data ogłoszenia na posiedzeniu
*Dane dostępne tylko w jednym języku
Mario Borghezio 8.11.2006 16.11.2006
Komisja przedmiotowo właściwa Data ogłoszenia na posiedzeniu
JURI 16.11.2006
Sprawozdawca(y) Data powołania
Giuseppe Gargani
11.6.2007
Poprzedni sprawozdawca(y)
Aloyzas Sakalas 18.12.2006
Rozpatrzenie w komisji
10.4.2007
2.5.2007
Data zatwierdzenia
11.6.2007
Wynik głosowania końcowego
+
-
8 5 0
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Carlo Casini, Cristian Dumitrescu, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Klaus-Heiner Lehne, Manuel Medina Ortega, Hartmut Nassauer, Aloyzas Sakalas, Francesco Enrico Speroni, Diana Wallis, Jaroslav Zvěřina, Tadeusz Zwiefka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Gintaras Didžiokas, Eugenijus Maldeikis
Data złożenia
Uwagi (dane dostępne tylko w jednym języku)
