12.9.2011 B7-0491/2011 PROJEKT REZOLUCJI zamykającej debatę nad oświadczeniem Komisji
złożony zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie klęski głodu w Afryce Wschodniej
Véronique De Keyser
,
Ana Gomes
,
Michael Cashman
,
Udo Bullmann
,
Arlene McCarthy
,
Thijs Berman
,
Ricardo Cortés Lastra
,
Harlem Désir
,
Vincent Peillon
,
Corina Creţu
,
Pino Arlacchi
w imieniu grupy politycznej S&D
PE472.672v01-00 B7‑0491/2011 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie klęski głodu w Afryce Wschodniej
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie sytuacji w krajach Rogu Afryki,
– uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Catherine Ashton z dnia 24 sierpnia 2011 r. w sprawie reakcji UE na głód w krajach Rogu Afryki,
– uwzględniając wyniki konferencji państw-darczyńców, która odbyła się w Addis Abebie w dniu 25 sierpnia 2011 r.,
– uwzględniając milenijne cele rozwoju ONZ,
– uwzględniając Deklarację ONZ w sprawie praw człowieka,
– uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,
– uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 17 lutego 2011 r. na temat spekulacji cenami żywności,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że dziesiątki tysięcy ludzi poniosły śmierć, 750 tysiącom osób grozi bezpośrednie ryzyko śmierci głodowej, a 12 milionów osób w Somalii, Etiopii, Kenii i Dżibuti, gdzie panuje najgorszy głód od 60 lat, pilnie potrzebuje pomocy żywnościowej, jako że według ONZ fala głodu rozprzestrzenia się dalej na Róg Afryki;
B. mając na uwadze, że skalę głodu w regionie spotęgowały czynniki, takie jak konflikty, niedobór zasobów, zmiana klimatu, duży przyrost ludności, brak infrastruktury, zakłócenia w wymianie handlowej i wysokie ceny żywności;
C. mając na uwadze, że krajem, który ucierpiał w największym stopniu, jest Somalia, gdzie ponad połowa ludności jest uzależniona od pomocy żywnościowej, 58% dzieci w środkowej i południowej części kraju cierpi na niedożywienie, a wewnątrz kraju przesiedlono 1,4 miliona osób;
D. mając na uwadze, że sytuację humanitarną w Somalii pogarsza trwający konflikt między rebeliantami a oddziałami rządowymi; mając na uwadze, że grupa bojowników al-Szabab kontroluje wiele obszarów, na których ogłoszono stan klęski głodu, i wyparła niektóre zachodnie agencje pomocowe z tego regionu, poważnie utrudniając akcję niesienia pomocy;
E. mając na uwadze, że ponad 860 tysięcy uchodźców z Somalii uciekło do sąsiednich krajów, w szczególności do Kenii i Etiopii, w poszukiwaniu bezpieczeństwa, pożywienia i wody, a kenijski obóz dla uchodźców w Dadaab jest przepełniony, gdyż przebywa w nim ponad 420 tysięcy osób;
F. mając na uwadze, że 80% uchodźców stanowią kobiety i dzieci, a wiele z nich pada ofiarą przemocy seksualnej i zastraszania zarówno w drodze do obozów dla uchodźców, jak i w samych obozach;
G. mając na uwadze, że bezprawie i brak porządku publicznego oraz trwające w regionie krwawe konflikty uniemożliwiają realizację długoterminowych inwestycji i programów rozwojowych oraz prowadzą do zaostrzenia zjawiska piractwa na Oceanie Indyjskim, co poważnie zakłóca dostawy do tego regionu i z niego;
H. mając na uwadze, że UE przeznaczyła 158 milionów EUR na pomoc humanitarną w 2011 r. razem z 440 milionami EUR pochodzącymi od państw członkowskich oraz ponad 680 milionów EUR skierowanych do tego regionu w postaci pomocy długoterminowej w dziedzinie rolnictwa, rozwoju obszarów wiejskich i bezpieczeństwa żywnościowego do 2013 r.;
I. mając na uwadze, że przywódcy Unii Afrykańskiej (UA) obiecali wesprzeć operację udzielania pomocy humanitarnej kwotą ponad 350 milionów USD;
J. mając na uwadze, że postępująca prywatyzacja gruntów w Rogu Afryki (głównie za sprawą zagranicznych inwestorów) sprawiła, że osłabiony został i tak już niestabilny system rolny i żywnościowy, który nie jest w stanie przynieść obiecanych korzyści w postaci zatrudnienia, żywności i rozwoju gospodarczego;
K. mając na uwadze, że skutki zmiany klimatu poważnie wpłynęły na plony w tym regionie, co w połączeniu z pogorszeniem koniunktury gospodarczej na świecie oraz rosnącymi cenami żywności i paliw spowolniło walkę z ubóstwem i realizację milenijnych celów rozwoju;
L. mając na uwadze, że w sprawozdaniu Banku Światowego z sierpnia 2011 r. dotyczącym cen żywności (Food Price Watch) stwierdza się, że wysokie i zmienne światowe ceny żywności zagrażają najuboższym ludziom w krajach rozwijających się i przyczyniają się do sytuacji kryzysowej w Rogu Afryki, zaś coraz szerszy wachlarz płynnych instrumentów finansowych opartych na rynkach towarów spożywczych i rolnych jest kluczowym czynnikiem przyczyniającym się do gwałtownego wzrostu cen żywności na świecie;
M. mając na uwadze, że instrumenty pochodne oparte na rynkach artykułów spożywczych i rolnych stały się niezmiernie popularne i łatwo dostępne dla inwestorów na całym świecie i przestały być instrumentami niszowymi dla inwestorów branżowych czy instrumentami zabezpieczającymi dla uczestników rynku gotówkowego;
N. mając na uwadze, że coraz większa płynność i dostępność tych instrumentów jest związana z wysokimi cenami i wysoką niestabilnością rynków gotówkowych oraz że uzyskanie pełnego obrazu tych rynków jest dla organów regulacyjnych coraz trudniejsze, gdyż znakomita większość tych transakcji jest prowadzona poza rynkiem regulowanym;
O. mając na uwadze, że tego typu problemom można zaradzić poprzez zwiększenie przejrzystości i środki zapewniające, że rynki artykułów żywnościowych i rolnych będą dostępne jedynie dla podmiotów posiadających rzeczywistą potrzebę zabezpieczenia się od ryzyka;
1. wyraża głęboki smutek z powodu śmierci i cierpienia wielu osób w regionie; apeluje o skupienie pomocy UE w większym stopniu na obszarach, których mieszkańcy najdotkliwiej odczuwają głód, by dostawy żywności, środków medycznych, czystej wody i środków sanitarnych docierały do najbardziej potrzebujących;
2. apeluje do wszystkich władz i ugrupowań w regionie, aby zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym i prawami człowieka umożliwiły organizacjom niosącym pomoc humanitarną nieskrępowany dostęp do osób potrzebujących pomocy;
3. domaga się, aby wszystkie strony położyły niezwłocznie kres nadużyciom wobec ludności cywilnej, zwłaszcza kobiet i dzieci, dopilnowały, by sprawcy zostali pociągnięci do odpowiedzialności, oraz zagwarantowały dostęp do pomocy i swobodę przemieszczania się wszystkich osób uciekających przed konfliktem i suszą; przypomina wszystkim krajom regionu o wynikającej z prawa międzynarodowego konieczności udzielania uchodźcom pomocy i zapewnienia im ochrony;
4. wzywa Komisję do natychmiastowego usprawnienia procesu przejścia od pomocy humanitarnej do pomocy rozwojowej UE, jako że kryzys spowodowany suszą w Rogu Afryki pokazuje wyraźnie, że pomoc nadzwyczajna udzielana przez lata obszarom dotkniętym suszą nie wiązała się ze skuteczną realizacją długofalowej polityki rozwojowej; apeluje do Komisji i państw członkowskich UE o wspieranie krajów Afryki Wschodniej w ich projektach dotyczących zdolności zapobiegania konfliktom oraz zjawisku głodu i systemów wczesnego ostrzegania przed suszą;
5. wyraża ubolewanie z powodu spóźnionej mobilizacji społeczności międzynarodowej, biorąc pod uwagę, że pierwsze ostrzeżenia przed suszą w regionie dotarły już w grudniu 2010 r., a wcześniejsza reakcja pozwoliłaby zmniejszyć rozmiary obecnej katastrofy;
6. wzywa do poprawy koordynacji między agencjami pomocy humanitarnej oraz do większego zaangażowania doświadczonych organizacji posiadających już siedzibę na obszarach objętych konfliktem, jak również przywódców społeczności lokalnych;
7. z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie się Unii Afrykańskiej w operację udzielania pomocy humanitarnej, m.in. poprzez misję pokojową AMISOM, ubolewa jednak, że w skład misji pokojowej wysłanej przez Unię Afrykańską do Somalii wchodzi zaledwie 9 tysięcy osób, podczas gdy zapowiedziano udział 20 tysięcy;
8. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązania przyjęte przez UE i jej państwa członkowskie; przypomina jednak, że aby zgromadzić kwotę określoną w nadzwyczajnym apelu ONZ, nadal potrzeba miliarda USD; apeluje do społeczności międzynarodowej o wypełnianie swoich zobowiązań i jak najszybsze podjęcie działań w terenie;
9. apeluje o przeznaczanie większej części oficjalnej pomocy rozwojowej UE na produkcję rolną i wspieranie pasterzy w krajach rozwijających się, by zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe; w tym kontekście wzywa państwa członkowskie UE i społeczność międzynarodową do przekazania kwoty 22 miliardów USD na rozwój rolnictwa, obiecanej na szczycie w L'Aquilli w 2009 r., którą dotychczas udostępniono w 20%;
10. domaga się, by instytucje finansowe zaangażowane w spekulacje na rynkach towarów spożywczych i rolnych zaprzestały działalności spekulacyjnej przyczyniającej się do podwyżek i niestabilności cen żywności, a także by przedkładały walkę z ubóstwem i cierpieniem ludności w Rogu Afryki i w krajach rozwijających się ponad korzyści i zyski ze spekulacji cenami żywności;
11. wzywa te instytucje do poważnego potraktowania odpowiedzialności społecznej, jaka na nich spoczywa, i do ustanowienia wewnętrznych zasad wyznaczających granice ich działalności na rynkach towarów spożywczych i rolnych, tak by służyły one podmiotom gospodarki realnej potrzebującym zabezpieczenia od ryzyka;
12. wzywa grupę G20 do podjęcia działań w celu uzgodnienia ogólnoświatowej regulacji mającej na celu zapobieganie nadużyciom spekulacyjnym oraz do koordynacji działań podjętych w celu stworzenia mechanizmów zapobiegania nadmiernej fluktuacji cen na świecie; zaznacza, że G20 musi zaangażować w te działania kraje nienależące do tej grupy w celu zapewnienia globalnej spójności;
13. wzywa Komisję Europejską do przedstawienia wniosków dotyczących zmiany dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz dyrektywy w sprawie nadużyć na rynku, aby zapobiegać nadużyciom spekulacyjnym i zagwarantować, że korzystanie z pochodnych instrumentów towarowych rynku żywności zostanie ograniczone do uczestników rynku posiadających rzeczywistą potrzebę zabezpieczenia się przed ryzykiem;
14. podkreśla, że Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych musi odgrywać kluczową rolę w nadzorze nad rynkami towarów; oświadcza, że ESMA powinien zachować czujność przy stosowaniu narzędzi regulacyjnych, aby zapobiec manipulacji i nadużyciom na rynkach artykułów żywnościowych i rolnych;
15. nawołuje Komisję do uaktualnienia swoich wytycznych dotyczących gruntów w odniesieniu do kwestii zawłaszczania gruntów, aby zapewnić ich zgodność z dobrowolnymi wytycznymi CFS w zakresie odpowiedzialnego zarządzania tytułami własności do ziemi, łowisk i lasów oraz by nadać tym wytycznym większą wagę za pośrednictwem programów współpracy na rzecz rozwoju, polityki handlowej oraz zaangażowania w ramach wielostronnych instytucji finansowych, takich jak Bank Światowy czy MFW;
16. zwraca się do Komisji, by przedstawiła środki służące usprawnieniu sprawozdawczości na temat przypadków nabycia ogromnych gruntów z udziałem przez inwestorów europejskich, oraz monitorowaniu tych przypadków, a także by wspierała kraje rozwijające się w podejmowaniu decyzji w sprawie inwestycji, a jednocześnie by przypisywała większą wagę prawom człowieka, takim jak prawo do żywności, w międzynarodowym prawie inwestycyjnym;
17. wzywa do podjęcia intensywnych wysiłków w celu lepszego uwzględnienia kwestii dostosowania do zmian klimatu do w strategiach UE na rzecz rozwoju; domaga się, by UE znacznie zwiększyła przeznaczone na ten cel środki i dopilnowała, że będą to środki dodatkowe w stosunku do oficjalnej pomocy rozwojowej; ponadto nawołuje UE do odważnego objęcia przywództwa podczas zbliżającego się szczytu COP 17 z myślą o lepszej realizacji strategii dostosowania do zmian klimatu oraz o wzmocnieniu międzynarodowej koordynacji strategii na rzecz trwałego rozwoju;
18. wyraża niepokój w związku z ostatnimi sprawozdaniami wskazującymi na sprzeniewierzenie środków oficjalnej pomocy rozwojowej w celu prowadzenia prześladowań politycznych w Etiopii; wzywa UE i państwa członkowskie, by dopilnowały, że pomoc jest wykorzystywana wyłącznie na walkę z ubóstwem w sposób odpowiedzialny i przejrzysty oraz przy pełnym wykorzystaniu klauzul dotyczących praw człowieka zawartych w umowie z Kotonu;
19. apeluje do Komisji, aby w polityce rozwojowej UE uwzględniła w większym stopniu pasterzy; jest przekonany o pilnej potrzebie dialogu z władzami lokalnymi, aby zapewnić ochronę samych pasterzy i ich trybu życia w regionie;
20. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Radzie Bezpieczeństwa i sekretarzowi generalnemu ONZ, instytucjom Unii Afrykańskiej, rządom i parlamentom krajów tworzących Międzyrządowy Organ ds. Rozwoju, Parlamentowi Panafrykańskiemu, Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP-UE, prezydencji G20 oraz rządom państw członkowskich UE.
