A7-0023/2012
1.2.2012
***
ZALECENIE
w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej zawarcia porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącego wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa, a także zastąpienia protokołów 1, 2 i 3 oraz załączników do nich, jak również zmian do Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Marokańskim z drugiej strony
(15975/2010 – C7‑0432/2010 – 2010/0248(NLE))
Komisja Handlu Międzynarodowego
Sprawozdawca: José Bové
PE 475.761v02-00
Objaśnienie używanych znaków
* Procedura konsultacji
*** Procedura zgody
***I Zwykła procedura ustawodawcza (pierwsze czytanie)
***II Zwykła procedura ustawodawcza (drugie czytanie)
***III Zwykła procedura ustawodawcza (trzecie czytanie)
(Wskazana procedura opiera się na podstawie prawnej zaproponowanej w projekcie aktu.)
SPIS TREŚCI
PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO...............5
UZASADNIENIE........................................................................................................................6
OPINIA Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi ...............................................................9
OPINIA Komisji Rybołówstwa ....................................................................................12
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI........................................................14
PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej zawarcia porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącego wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa, a także zastąpienia protokołów 1, 2 i 3 oraz załączników do nich, jak również zmian do Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Marokańskim z drugiej strony
(15975/2010 – C7‑0432/2010 – 2010/0248(NLE) )
(Zgoda)
Parlament Europejski,
– uwzględniając projekt decyzji Rady (15975/2010),
– uwzględniając projekt Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącego wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa, a także zastąpienia protokołów 1, 2 i 3 oraz załączników do nich, jak również zmian do Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Marokańskim z drugiej strony (15974/2010),
– uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 akapit pierwszy oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) podpunkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ( C7-0432/2010 ),
– uwzględniając art. 81 oraz art. 90 ust. 7 Regulaminu,
– uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Rybołówstwa ( A7-0023/2012 ),
1. wyraża zgodę na zawarcie umowy;
2. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Królestwa Marokańskiego.
UZASADNIENIE
W ramach procesu barcelońskiego, uruchomionego w roku 1995, Unia Europejska zawarła układy o stowarzyszeniu z dwunastoma krajami z południa basenu śródziemnomorskiego w celu zacieśnienia dialogu i współpracy zmierzających do ustanowienia obszaru pokoju, bezpieczeństwa i dobrobytu.
Później na czoło wysunęła się kwestia stworzenia strefy wolnego handlu, poczynając od liberalizacji handlu artykułami rolnymi.
W 2005 r. zgodnie z planem działania uzgodnionym w Rabacie Rada Europejska zezwoliła Komisji na prowadzenie negocjacji z kilkoma krajami śródziemnomorskimi w celu uzgodnienia warunków liberalizacji handlu produktami rolnymi i produktami rybołówstwa.
Na liście takich krajów znalazło się Królestwo Marokańskie.
Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską a Marokiem wszedł w życie w 2000 roku.
W grudniu 2010 r.
Rada Unii Europejskiej podpisała dokument, który po ratyfikowaniu go przez Parlament Europejski umożliwi rozpoczęcie drugiego etapu liberalizacji handlu między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim w obszarze produktów rolnych i produktów rybołówstwa.
Wobec wydarzeń zaszłych wiosną 2011 r. w Tunezji, Egipcie, Libii i Syrii sprawozdawca stwierdza, że wdrożone dotychczas umowy o liberalizacji nie osiągnęły swoich celów, i zastanawia się nad celowością kontynuowania polityki, która sprzyja interesom ekonomicznym wpływowych podmiotów bez dokonywania oceny skutków społecznych dla zainteresowanych społeczności oraz oceny stwierdzonych szkód środowiskowych.
Jeżeli chodzi o rolnictwo i rybołówstwo, ta nowa polityka sprzyja po obu stronach umocnieniu rolnictwa przemysłowego, silnie skapitalizowanego ze szkodą dla rolnictwa rodzinnego i chłopskiego.
Zwiększenie kwot o ograniczonej cenie dla szerokiej gamy warzyw (pomidory, oberżyna, cukinia, czosnek, ogórki) i owoców (pomarańcze, mandarynki, melony, truskawki) postawi producentów europejskich w sytuacji konkurencji trudnej do wytrzymania, a jednocześnie nie umocni zrównoważonego rozwoju rolnego w Maroku.
Głównym czynnikiem ustalania cen owoców i warzyw jest koszt siły roboczej.
Wynagrodzenie robotników rolnych w Maroku jest rzędu 5 EUR dziennie.
Niski poziom wynagrodzenia wynika z faktu, że zgodnie z marokańskim kodeksem pracy robotnicy rolni nie mają możliwości wstępować do związków zawodowych, a zatem prowadzić negocjacji dotyczących układów zbiorowych.
Można ten niski poziom także wytłumaczyć utrzymującą się pracą dzieci.
UNICEF donosi, że „w Maroku ponad półtora miliona dzieci w wieku szkolnym jest pozbawionych prawa do edukacji”, i podkreśla, że „większości dzieci nieuczęszczających do szkoły zagraża wyzysk ekonomiczny w postaci zadań, jakie są im powierzane w rzemiośle czy rolnictwie w warunkach, które nie zawsze są korzystne dla ich zdrowia i równowagi psychologicznej”.
Uznanie i poszanowanie praw związkowych, a także polityczna wola zwalczania pracy dzieci należą do niezbędnych warunków wstępnych przed ratyfikacją umowy handlowej z Marokiem.
Usprawnienie systemu cen przywozu na owoce i warzywa stanowi problem.
Liczne organizacje producentów uważają, że dla tego sektora bardzo alarmujące jest obchodzenie systemu cen przywozu, zwłaszcza w przypadku świeżych pomidorów.
To niewłaściwe funkcjonowanie umożliwia podmiotom – które dopuszczają się nadużyć w wykorzystywaniu obecnych przepisów dotyczących wartości celnej – pomniejszanie opłat za przywóz owoców i warzyw.
FEPEX (Hiszpańska Federacja Producentów i Eksporterów Owoców i Warzyw) zwróciła się zresztą do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego w tej sprawie.
Zanim nastąpi kolejny etap otwarcia rynków na dodatkowe kwoty, należy zapewnić skuteczną ochronę cenową i kontrolę przywożonych wielkości.
Kwoty wywozu w Maroku są zarządzane przez krajowy organ EACCE (Niezależny Organ Kontroli i Koordynacji Eksportu, utworzony w 1986 r.), który sprzyja dużym ugrupowaniom eksporterów o mieszanym kapitale (w większości marokańsko-francuskim).
Jeżeli chodzi o pomidory, to 70% eksportu marokańskich pomidorów należy do trzech ugrupowań.
Marokańskie rolnictwo rodzinne skorzysta zatem tylko marginalnie z tej umowy.
Marokański Zielony plan ma na celu sprzyjanie rozwojowi rolnictwa eksportującego poprzez przyciąganie zagranicznych inwestorów.
Do ich dyspozycji oddaje się najlepsze nawodnione ziemie.
Wiele osobistości i naukowców marokańskich podkreśla niewystarczające środki udostępniane rolnictwu rodzinnemu i produkującemu żywność na własne potrzeby.
Najbardziej wymownego przykładu dostarcza analiza wykonana przez „Invest in MED” dla programu ENPI (Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa), finansowanego przez Unię Europejską (Badanie nr 14 / kwiecień 2010 – str. 83), której wiarygodności informacji nie można podać w wątpliwość.
Chodzi o inwestycję zrealizowaną przez fundusz finansowy TIRIS EURO ARAB (TEA) z Abu Zabi, który objął w posiadanie 700 000 ha w pobliżu miasta Kulmim na południu Maroka, aby uprawiać tam owoce cytrusowe, oliwki i warzywa.
Rozwinięcie przedsięwzięcia tego typu pokazuje, że perspektywa umowy o wolnym handlu zachęciła podmioty finansowe do uprzedzenia wypadków i do umiejscowienia się u wrót Unii Europejskiej.
Na planie środowiskowym bilans jest równie negatywny i stawia pod znakiem zapytania wyznawaną przez Unię Europejską zasadę ochrony środowiska i zmniejszania ryzyka zmian klimatu.
Według analizy porównawczej INRA (Krajowy Instytut Badań nad Rolnictwem, Francja) do wyprodukowania 1 kg pomidorów w Maroku potrzeba 100 l wody, podczas gdy we Francji tylko 10.
Eksport 250 000 ton pomidorów równa się eksportowi 25 mln m 3 wody.
Według badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Humboldta w Berlinie w regionie Sousse, gdzie skoncentrowana jest produkcja pomidorów, poziom wód podskórnych po kolejnych latach niedostatku opadów obniża się o 1-2 metry rocznie.
Roczny deficyt jest szacowany na 260 mln m 3 .
Eksport pomidorów reprezentuje więc prawie 10% tego deficytu.
Wykorzystanie tych coraz rzadszych zasobów odbywa się ze szkodą dla lokalnej produkcji żywności.
Gospodarstwa rolno-przemysłowe umiejscowiły się od roku 2006 na peryferiach miasta Ad‑Dachila (Sahara Zachodnia) i czerpią wodę ze złóż podskórnych wybrzeża.
Nadmierna eksploatacja tych rezerw spowoduje w końcu zasolenie wody słodkiej i zagrozi zaopatrzeniu lokalnej ludności.
Skutki społeczne, środowiskowe i gospodarcze tego układu nie zostały dotychczas ocenione przez Komisję Europejską, która skoncentrowała się na kwestiach cenowych.
Konieczna jest dogłębna analiza, aby Parlament mógł wypowiedzieć się z całą znajomością tematu.
Podpisanie przez Unię Europejską umowy o wolnym handlu ma mechaniczny bezpośredni wpływ na środki własne w budżecie europejskim, gdyż znikają wpływy z opłat celnych.
Sprawozdawca ubolewa, że Komisja Europejska dostarczyła jedynie mglistych szacunków na ten temat.
Sprawozdawca pragnie, żeby Komisja szybko dokonała analizy i zaproponowała rozwiązania, które zagwarantują integralność budżetu Unii Europejskiej.
Wielokrotnie w ciągu ostatnich miesięcy sprawozdawca podnosił kwestię terytorialnego zasięgu układu między Unią Europejską a Marokiem.
Wiele państw, w tym Stany Zjednoczone, podpisało układy o wolnym handlu z Królestwem Marokańskim, wykluczając z nich wyraźnie Saharę Zachodnią.
Postanowienia te zawarto, żeby nie wpływać na wynik międzynarodowych negocjacji prowadzonych pod egidą ONZ w celu znalezienia pokojowego rozwiązania dla poszczególnych stron.
Wobec rozbieżności ocen tej kwestii ze strony Komisji Europejskiej i Wydziału Prawnego Parlamentu sprawozdawca uważa, że nie jest w stanie zagwarantować, czy przedmiotowy układ o wolnym handlu jest zgodny z międzynarodowymi traktatami wiążącymi dla Unii Europejskiej i ogółu jej państw członkowskich.
Zgodnie z art. 52 Regulaminu Parlamentu Europejskiego sprawozdawca ma obowiązek poinformować, że Komisja Handlu Międzynarodowego zaleca zatwierdzenie umowy między Unią Europejską a Marokiem, co jest sprzeczne z opinią przyjętą przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz z argumentami przestawionymi w niniejszym uzasadnieniu.
13.7.2011
OPINIA Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi
dla Komisji Handlu Międzynarodowego
w sprawie wniosku odnośnie decyzji Rady dotyczącej zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącego wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa, a także zastąpienia protokołów 1, 2 i 3 oraz załączników do nich, jak również zmian do Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony.
(15975/2010 – C7‑0432/2010 – 2010/0248(NLE) )
Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Lorenzo Fontana
PA_Leg_Consent
ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
Proponowane porozumienie pozwoli Maroku na natychmiastową liberalizację 45% (wartości) przywozu pochodzącego z UE, podczas gdy – ze strony wspólnotowej – liberalizacja przywozu z Maroka wyniesie 55%.
Porozumienie przewiduje również zwiększenie koncesji w sektorze owocowo - warzywnym, w którym produkty marokańskie stanowią 80% importu Unii Europejskiej.
Zatwierdzenie tego rodzaju porozumienia stanowi zagrożenie dla rynku wspólnotowego, wynikające z potencjalnych negatywnych skutków gospodarczych dla terytoriów specjalizujących się w uprawie warzyw.
W obliczu poważnego kryzysu na rynku owoców i warzyw nawet małe ilości produktów pochodzących z krajów trzecich mogłyby stać się dodatkowym elementem niestabilności.
Szczególne zaniepokojenie wzbudza zdolność systemu wspólnotowego do monitorowania i egzekwowania harmonogramów i kontyngentów taryfowych, często ignorowanych przez operatorów marokańskich, jak wynika z otrzymanych w latach 2009 i 2010 informacji od różnych stowarzyszeń działających w tym sektorze.
Podsumowując, istnieje obiektywny brak równowagi w obniżkach taryf uzgodnionych przez obie strony.
Marokańskie produkty przywożone do Unii Europejskiej nie spełniają wysokich standardów wspólnotowych w zakresie ochrony środowiska, warunków pracowniczych, związkowej ochrony praw, ustawodawstwa antydumpingowego i bezpieczeństwa żywności.
Szczególnie w dziedzinie ochrony środowiska, zauważalne są istotne różnice między produktami europejskimi i produktami marokańskimi w zakresie norm sanitarnych i fitosanitarnych.
Proponowane porozumienie nie zawiera rozwiązania dotyczącego kwestii odnoszących się do oznaczeń geograficznych (OG), odroczonych do przyszłych negocjacji, które rozpoczną się po wejściu w życie porozumienia.
Kwestia związana z terytorium Sahary Zachodniej, w sprawie której zwrócono się do służb prawnych Parlamentu o wydanie opinii, wymaga wyważonej oceny.
Pomijając fakt, że porozumienie może, ale nie musi, dotyczyć wspomnianych terytoriów, pozostaje jeszcze kwestia systematycznie łamanych praw człowieka: aby zapewnić ich rzeczywistą ochronę, Unia Europejska mogłaby rozważyć wykorzystanie argumentów natury handlowo-gospodarczej, uzależniając podpisanie takich porozumień od skutecznego przestrzegania praw człowieka.
W tym przypadku podpisanie porozumienia pogłębia istniejące już poważne problemy w zakresie konkurencyjności, spowodowane różnicami w kosztach pracy w Unii Europejskiej i w Maroku, którego polityka rolna i żywnościowa sprzyja rozwojowi i wywozowi produktów wytwarzanych na dużą skalę.
Ponadto producenci UE już muszą stawić czoła znacznemu zwiększeniu kontyngentów wynikającemu z porozumień z innymi krajami basenu Morza Śródziemnego.
Europejscy producenci są poszkodowani ze względu na fakt, że produkty marokańskie, takie jak pomidory, są wprowadzane na rynek UE w innych okresach niż normalne okresy wprowadzania do obrotu na rynku europejskim, co powoduje poważne skutki dla rozwoju sytuacji na rynku, zwłaszcza w zakresie niestabilności cen.
Stwierdza się również, że Parlament Europejski, zgodnie z postanowieniami Traktatu z Lizbony, powinien mieć możliwość zwiększenia swojego zaangażowania u boku Komisji, opartego na synergii, współpracy, dzieleniu się problemami i wymianą najlepszych praktyk podczas trwania całej procedury ustawodawczej.
W takim przypadku porozumienie mogłoby zostać zrównoważone poprzez uzupełnienie go reformą systemu cen wejścia, wyrównaniem różnic w zakresie norm sanitarnych i fitosanitarnych oraz odpowiednimi klauzulami społecznymi i antydumpingowymi.
*******
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi wzywa Komisję Handlu Międzynarodowego, właściwą dla tej sprawy, by zaleciła Parlamentowi odmowę wyrażenia zgody.
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO
Data przyjęcia
12.7.2011
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
24
14
2
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Richard Ashworth, Liam Aylward, José Bové, Luis Manuel Capoulas Santos, Vasilica Viorica Dăncilă, Paolo De Castro, Albert Deß, Herbert Dorfmann, Lorenzo Fontana, Iratxe García Pérez, Béla Glattfelder, Sergio Gutiérrez Prieto, Martin Häusling, Esther Herranz García, Peter Jahr, Elisabeth Jeggle, Jarosław Kalinowski, Elisabeth Köstinger, Agnès Le Brun, George Lyon, Gabriel Mato Adrover, Mairead McGuinness, Mariya Nedelcheva, James Nicholson, Georgios Papastamkos, Marit Paulsen, Britta Reimers, Ulrike Rodust, Alfreds Rubiks, Giancarlo Scottà, Czesław Adam Siekierski, Sergio Paolo Francesco Silvestris, Alyn Smith, Marc Tarabella
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Luís Paulo Alves, Salvatore Caronna, Spyros Danellis, Giovanni La Via, Maria do Céu Patrão Neves
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Oreste Rossi
28.9.2011
OPINIA Komisji Rybołówstwa
dla Komisji Handlu Międzynarodowego
w sprawie projektu decyzji Rady dotyczącej zawarcia porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim dotyczącego wzajemnych środków liberalizacyjnych w odniesieniu do produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych oraz ryb i produktów rybołówstwa, a także zastąpienia protokołów 1, 2 i 3 oraz załączników do nich, jak również zmian do Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony
(15975/2010 – C7‑0432/2010 – 2010/0248(NLE) )
Sprawozdawca:
Carmen Fraga Estévez
PA_Leg_Consent
Komisja Rybołówstwa zwraca się do Komisji Handlu Międzynarodowego, właściwej dla tej sprawy, o zalecenie Parlamentowi wydania zgody.
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
26.9.2011
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
12
8
2
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
Josefa Andrés Barea, Alain Cadec, João Ferreira, Carmen Fraga Estévez, Pat the Cope Gallagher, Marek Józef Gróbarczyk, Carl Haglund, Iliana Malinova Iotova, Werner Kuhn, Isabella Lövin, Gabriel Mato Adrover, Guido Milana, Maria do Céu Patrão Neves, Crescenzio Rivellini, Ulrike Rodust, Struan Stevenson
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Luis Manuel Capoulas Santos, Diane Dodds, Matthias Groote, Raül Romeva i Rueda, Nikolaos Salavrakos
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Iratxe García Pérez
WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI
Data przyjęcia
26.1.2012
Wynik głosowania końcowego
+:
–:
0:
21
7
1
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego
William (The Earl of) Dartmouth, Laima Liucija Andrikienė, María Auxiliadora Correa Zamora, Marielle De Sarnez, Christofer Fjellner, Yannick Jadot, Metin Kazak, Bernd Lange, Emilio Menéndez del Valle, Vital Moreira, Paul Murphy, Cristiana Muscardini, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Niccolò Rinaldi, Helmut Scholz, Peter Šťastný, Gianluca Susta, Keith Taylor, Jan Zahradil, Paweł Zalewski
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Amelia Andersdotter, José Bové, George Sabin Cutaş, Mário David, Syed Kamall, Silvana Koch-Mehrin, Inese Vaidere
Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Véronique De Keyser, Jutta Haug, Younous Omarjee, Pier Antonio Panzeri, Jean Roatta
