P6_TA-PROV(2006)0302
W kierunku bardziej zintegrowanego podejścia do polityki przemysłowej
A6-0206/2006
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie ram politycznych dla wzmocnienia przemysłu UE – w kierunku bardziej zintegrowanego podejścia do polityki przemysłowej ( 2006/2003(INI) )
Parlament Europejski
, –
uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany "Wdrażanie wspólnotowego programu lizbońskiego: Ramy polityczne dla wzmocnienia przemysłu UE – w kierunku bardziej zintegrowanego podejścia do polityki przemysłowej" ( COM(2005)0474 ),
–
uwzględniając dokumenty robocze służb Komisji towarzyszące temu komunikatowi ( SEC(2005)1215 , SEC(2005)1216 i SEC(2005)1217 ),
–
uwzględniając konkluzje Rady ds. Konkurencyjności z dnia 28 listopada 2005 r.,
–
uwzględniając konkluzje Prezydencji ze szczytu Rady Europejskiej w Brukseli w dniach 23 i 24 marca 2006 r.,
–
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego dotyczącą powyższego komunikatu Komisji (INT/288 - CESE 595/2006),
–
uwzględniając art. 45 Regulaminu,
–
uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych ( A6-0206/2006 ),
A.
mając na uwadze, że we wspomnianym powyżej komunikacie Komisji, w oparciu o szczegółową analizę konkurencyjności 27 odrębnych branż, nakreślony został program prac w zakresie polityki przemysłowej w przemyśle wytwórczym na nadchodzące lata,
B.
mając na uwadze, że dynamiczny i wysoce konkurencyjny przemysł oraz wysokie standardy socjalne i środowiskowe stanowią części składowe europejskiego modelu rozwoju ekonomicznego,
C.
mając na uwadze, że przemysł wytwórczy w UE stanowi w przybliżeniu 20% produkcji UE i zatrudnia około 34 mln osób, z których ponad połowa pracuje w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP),
D.
mając na uwadze, że Rada uznaje wagę przemysłu wytwórczego będącego źródłem nowych i innowacyjnych produktów,
1.
z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji ustanawiający ramy polityczne i ulepszony program prac na rzecz przemysłu wytwórczego na nadchodzące lata; uważa, że wspomniany komunikat stanowi podstawę tworzenia solidnej i zrównoważonej polityki przemysłowej, łącząc w sobie specyficzne działania sektorowe i międzysektorowe inicjatywy polityczne;
2.
uznaje istotną rolę przemysłu wytwórczego w UE; zaznacza, że przemysł, usługi i handel są ściśle ze sobą powiązane we współczesnej gospodarce i że związki te stają się coraz silniejsze; dlatego też zdecydowanie wspiera rozwój spójnej polityki przemysłowej na poziomie unijnym, aby sprostać wyzwaniom globalizacji;
3.
przypomina, że UE powinna postawić sobie za cel pozostanie potęgą w dziedzinie przemysłu, a nie ograniczać się jedynie do rozwoju swojego sektora usług;
4.
uważa, że UE powinna czuwać nad opracowywaniem wspólnych strategii poprawy konkurencyjności w dziedzinie przemysłu i usług oraz nad promowaniem godnych naśladowania rozwiązań w zakresie warunków działalności przedsiębiorstw i przedsiębiorczości, obejmujących odpowiedzialność społeczną przedsiębiorstw oraz równouprawnienie kobiet i mężczyzn;
5.
przypomina, że cele strategii lizbońskiej to minimum, którego realizacja powinna być obowiązkiem państw członkowskich; zwraca uwagę, że w ostatnim czasie kilka państw członkowskich przyjęło krajowe strategie na rzecz wzmocnienia przemysłu wytwórczego; uważa, że istnienie oddzielnych strategii krajowych może utrudnić rozwój europejskiej polityki przemysłowej oraz że lepsza koordynacja działań podejmowanych przez państwa członkowskie i działań wspólnotowych mogłaby doprowadzić do ich wzmocnienia; dlatego nalega, by Komisja i państwa członkowskie opracowały mechanizmy umożliwiające skuteczną koordynację działań podejmowanych w tej dziedzinie, włączając do tych prac rządy, przemysł i zainteresowane strony na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym;
6.
przypomina, że działania ze strony rządów są niezbędne, aby zapewnić trwałe i zachęcające ramy działalności dla przemysłu, które zagwarantują pewność prawną; podkreśla, że nowoczesny sektor publiczny jest niezbędny do rozwiązywania kwestii infrastrukturalnych i rozwijania zarówno edukacji, jak i innowacji;
7.
uznaje, że polityka przemysłowa na szczeblu wspólnotowym, wspierająca i uzupełniająca politykę przemysłową państw musi mieć na celu opracowywanie europejskich wzorów doskonałości, przyczyniając się do synergii pomiędzy lokalnymi rynkami pracy i centrami badań naukowych pod względem oferowanych przez nie umiejętności, nie zaniedbując jednocześnie ram politycznych i makroekonomicznych ukierunkowanych na rozwój oraz będących drogą do wspierania większych inwestycji oraz tworzenia dobrobytu i wysokiej jakości miejsc pracy, dla których gwarantowane są prawa pracownicze; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że komunikat Komisji podaje definicję europejskiej polityki przemysłowej; podkreśla jednak, że podejście to nie może być czysto horyzontalne, jako że istnieje także potrzeba uwzględnienia specyfiki poszczególnych sektorów;
8.
przypomina Komisji o potrzebie skupienia działań oszczędzających energię oraz poprawiających skuteczność we wszystkich dziedzinach polityki; zauważa, że koszty energii są głównym czynnikiem w wielu dziedzinach przemysłu i dlatego też wzywa Komisję do zaproponowania w tym względzie konkretnych działań i programów jako części jej polityki przemysłowej;
9.
wspiera inicjatywy przedstawione w komunikacie Komisji; z zadowoleniem przyjmuje szczegółowe analizy sporządzone dla 27 branż oraz jasny charakter tych zaleceń; uważa jednakże, że wyzwanie stanowi obecnie konkretna realizacja tych inicjatyw; uważa, że aby zapewnić długofalową spójność realizacji, należy koordynować proponowane inicjatywy poprzez jedną dyrekcję generalną, a mianowicie Dyrekcję Generalną ds. przedsiębiorstw i przemysłu oraz jeden skład Rady, tj. Radę ds. konkurencyjności; w związku z powyższym wzywa Komisję do poinformowania Parlamentu o postępach w realizacji inicjatyw jeszcze przed końcem 2006 r.; zwraca się również do Komisji o rozważenie możliwości dokonywania systematycznej oceny i regularnego bilansu korzyści i wartości dodanej inicjatyw takich, jak grupy wysokiego szczebla, panele innowacji czy grupy robocze, w sektorach, w których one działają;
10.
zachęca Komisję do poświęcenia szczególnej uwagi wszystkim sektorom przemysłu wytwórczego i, tam gdzie to konieczne, do uzupełnienia zaległości w zakresie przeprowadzania analiz pewnych sektorów i działań, jakie powinny zostać podjęte, biorąc pod uwagę wysoki stopień koncentracji regionalnej istniejącej w pewnych sektorach przemysłu;
11.
uznaje konieczność podniesienia konkurencyjności przemysłu wytwórczego; z zadowoleniem przyjmuje fakt podkreślania przez Komisję socjalnej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz potrzeby zrównoważonego rozwoju; zachęca Komisję do potraktowania z taką samą uwagą kwestii środowiska pracy, zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, aby zagwarantować utworzenie liczniejszych i lepszych miejsc pracy;
12.
uznaje, że prowadzenie europejskiej polityki przemysłowej w sektorach strategicznych dla gospodarki państw członkowskich Unii Europejskiej wymaga wzmocnienia istniejącego przemysłu, utrzymania otwarcia rynku wewnętrznego, stosowanie środków prawnych tam, gdzie jest to konieczne oraz uwzględnienia czynników konkurencyjności mogących wpływać na zatrudnienie w wielu państwach członkowskich, jak również wsparcia modernizacji ogółu przemysłu europejskiego, który jest lub może stać się konkurencyjny;
13.
jest przekonany, że przyszłość przemysłu wytwórczego w Europie zależy od zwiększenia wartości dodanej i od lepszej jakości; dlatego wyraża zaniepokojenie, że cały handel unijny koncentruje się nadal wokół sektorów średnio-zaawansowanych technologii, wymagających niskich lub średnich kwalifikacji; uważa, że edukacja i szkolenia na wszystkich poziomach są kluczowe zarówno dla podnoszenia kwalifikacji siły roboczej, jak i dla ułatwienia przemian strukturalnych; żałuje, że w komunikacie Komisji nie poświęcono wystarczającej uwagi zagadnieniom edukacji, kształcenia ustawicznego i szkoleń; nalega, by państwa członkowskie zwiększyły wysiłki w celu zachęcenia młodych studentów do podejmowania studiów technicznych i naukowych;
14.
wyraża zadowolenie, iż Komisja uznała fakt, że wysoko wykwalifikowana i elastyczna siła robocza stanowi najważniejszy zasób UE i najważniejszy czynnik decydujący o jej konkurencyjności; wzywa UE do skoncentrowania się na wzmocnieniu podnoszenia kompetencji pracowników na wszystkich szczeblach, zwłaszcza pracowników niewykwalifikowanych;
15.
ocenia ponadto pozytywnie propozycje Komisji mające na celu rozwiązanie problemu niewystarczających kompetencji w przemyśle, a mianowicie politykę promującą przejrzystość, przenoszenie i uznawanie kwalifikacji oraz określanie faktycznych potrzeb w zakresie kompetencji w poszczególnych sektorach oraz wskazywanie dziedzin, w których występuje deficyt kompetencji;
16.
zwraca uwagę, że niezbędne są lepiej zdefiniowane inwestycje w podnoszenie kwalifikacji pracowników, przykładowo poprzez operacyjne programy naukowo-techniczne powiązane ze szkoleniem, których celem jest zapewnianie wysokiej jakości i zróżnicowanie oferty edukacyjnej w różnych państwach członkowskich;
17.
zachęca przedsiębiorstwa do gwarantowania najlepszych warunków kształcenia swych pracowników poprzez ciągłe szkolenia zawodowe, dla których same przedsiębiorstwa tworzyłyby programy wiedzy i umiejętności oraz ponosiły ogólną odpowiedzialność za ustawiczne kształcenie i ciągłą poprawę kompetencji swoich pracowników;
18.
uważa, że transfer wiedzy i stosowanie wyników badań naukowych w nowych produktach i procesach są w dalszym ciągu niewystarczające w przemyśle wytwórczym, w szczególności w przypadku MŚP; z tego względu uważa, że niezbędne jest wypełnienie luki między wspólnotowymi badaniami naukowymi a sektorem rynkowym; wyraża przekonanie, że należy zwrócić szczególną uwagę, by problem ten został rozwiązany wspólnie i nalega, by Komisja i państwa członkowskie szybko wystąpiły z konkretnymi rozwiązaniami; w tym celu przypomina, że należy w jak najbardziej racjonalny sposób wykorzystać możliwości oferowane przez program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji;
19.
uważa, że istnieje potrzeba odrębnego uwzględnienia specyfiki mikro i małych przedsiębiorstw, problemów tych przedsiębiorstw nie da się bowiem porównać z problemami dużych przedsiębiorstw;
20.
uznaje, że niezbędne jest stworzenie mechanizmów bezpośredniego wsparcia działalności badawczej prowadzonej przez konsorcja, z udziałem przedsiębiorstw i jednostek badawczych lub zespołów uniwersyteckich, oraz do promowania w ten sposób szybszego transferu kompetencji i technologii;
21.
podkreśla, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w sprawozdaniu niezależnej grupy eksperckiej w sprawie badań, rozwoju i innowacji z 2006 r. zatytułowanym "Stworzenie innowacyjnej Europy", że pomoc publiczna udzielana przedsiębiorstwom innym niż MŚP jest właściwa, jeśli jej celem jest zachęcanie do współpracy z innymi przedsiębiorstwami, MŚP, ośrodkami akademickimi w obrębie "otwartych klasterów innowacji", biegunów doskonałości i wspólnych programów badawczo-rozwojowych;
22.
zwraca uwagę, że dobrobyt UE jest uzależniony od opracowania światowej klasy nowoczesnych europejskich gałęzi przemysłu;
23.
z zadowoleniem przyjmuje pomysł stworzenia platform technologicznych, które stymulować będą linie rozwojowe badań naukowych spełniających wymogi rynku; uważa jednakże, że niezbędne jest przeznaczenie większych środków finansowych na stosowane badania naukowe w zakresie produktów innowacyjnych; dlatego też wyraża zadowolenie, że Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) zamierza znacznie zwiększyć środki finansowe na sprzyjające wzrostowi gospodarczemu inwestycje w dziedzinie badań naukowych i rozwoju oraz MŚP; przypomina konkluzje wspomnianej wyżej Rady Europejskiej z Brukseli, w których przewidziano do 30 mld EUR w kapitale wysokiego ryzyka i gwarantowanych pożyczkach bankowych na wspieranie innowacyjności i wzmocnienie działań w zakresie badań naukowych i rozwoju; zachęca Komisję i EBI, by w odpowiedzi na te konkluzje, wspólnie z sektorem prywatnym podjęły praktyczne działania;
24.
podkreśla, że w nanonaukach i nanotechnologiach tkwi znaczny potencjał; dlatego też nalega, aby przemysł wytwórczy śledził postępy technologiczne oraz europejski program działań w tej dziedzinie na lata 2005-2009, co pozwoli mu wykorzystać możliwości i nowe horyzonty, jakie otwierają się przed każdym z jego sektorów;
25.
podkreśla problem dostępu do kapitału finansowego i kapitału wysokiego ryzyka, szczególności w przypadku nowych firm oraz MŚP; dlatego zachęca Komisję do pełnego włączenia EBI i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego w prace nad inicjatywami sektorowymi;
26.
uważa za bardzo słuszne powołanie grupy wysokiego szczebla w celu zagwarantowania, że przepisy dotyczące przemysłu, energii i środowiska naturalnego będą spójne z celem, jakim jest poprawa trwałości i konkurencyjności; zwraca uwagę na konieczność analizy nie tylko rynku elektryczności, ale także rynku gazu naturalnego z uwagi na ich istotny wpływ na pewne gałęzie przemysłu wytwórczego;
27.
zaznacza, że gałęzie przemysłu wytwórczego charakteryzują się często koncentracją regionalną; dlatego wzywa, by władze regionalne i krajowe, aby współpracując ściśle z podmiotami gospodarczymi i społecznymi nakreśliły lokalne plany strategiczne dla obszarów, które są lub mają odpowiedni potencjał, by stać się ośrodkami innowacyjnych klastrów wytwórczych; nawołuje w związku z tym do ukierunkowania lokalnych planów strategicznych na lepsze wykorzystanie sektora pierwszego wytwarzania dóbr, potencjału badań naukowych oraz wszelkich porównywalnych atutów poszczególnych regionów; nawołuje państwa członkowskie do wykorzystania w pełni możliwości, jakie dają fundusze strukturalne w tym zakresie;
28.
zwraca uwagę na potrzebę uwzględniania w przyszłych działaniach podejmowanych w ramach europejskiej polityki przemysłowej nie tylko wymiaru sektorowego, lecz również terytorialnego; zaznacza, że obszary o dużej koncentracji przemysłu wytwórczego wymagają, by polityka i przemysłowa i gospodarcza była dostosowana do ich szczególnych potrzeb; dlatego też zwraca się do Komisji o realizację propozycji zawartych w jej komunikacie poprzez kontynuację rozważań nad możliwością zacieśnienia współpracy między regionami stojącymi przed podobnymi problemami i wyzwaniami oraz ocenę możliwości istniejących w zakresie tworzenia sieci obejmujących przedsiębiorstwa wytwórcze zlokalizowane w tych regionach i zmierzających do wspierania rozwoju i koordynacji odpowiedniej polityki przemysłowej i gospodarczej;
29.
z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji zmierzającą do połączenia i skoordynowania polityki przemysłowej z polityką w pozostałych dziedzinach, w tym z polityką spójności, ochrony środowiska, badań i rozwoju oraz z polityką energetyczną; zwraca uwagę na wzajemne powiązania między polityką spójności i polityką przemysłową, zważywszy że do powodzenia polityki przemysłowej i wzmocnienia znaczącej roli europejskich rad zakładowych konieczna jest infrastruktura i zasoby ludzkie, dlatego też niezbędna jest spójność między działaniami politycznymi w różnych dziedzinach, a także znaczny udział społeczeństwa;
30.
uważa, że sektory, które muszą stawić czoła bezwzględniej międzynarodowej konkurencji, powinny wspólnie podjąć działania ułatwiające im restrukturyzację i modernizację; w związku z powyższym przytacza szereg takich inicjatyw, wśród których dobrym przykładem są LeaderSHIP 2015, CARS21 czy
grupa wysokiego szczebla ds. przemysłu tekstylnego i odzieżowego;
ze względu na pilną potrzebę podjęcia działań w tych sektorach zwraca się do Komisji o przedstawienie konkretnych propozycji do jesieni 2006 r., umożliwiając w ten sposób ich przyjęcie przez Radę po wydaniu opinii przez Parlament przed końcem 2006 r.;
wyraża zadowolenie, że Komisja zamierza podjąć takie sektorowe inicjatywy dla przemysłu farmaceutycznego, chemicznego, obronnego i kosmicznego oraz budowy maszyn;
31.
jest zdania, że w debacie powinny wziąć udział pracownicze związki zawodowe, organizacje konsumenckie i stowarzyszenia przedsiębiorców reprezentujące poszczególne sektory, by umożliwić wypracowanie najbardziej wszechstronnych rozwiązań w dziedzinie polityki przemysłowej, które będą najlepiej dostosowane do ich potrzeb;
32.
podkreśla, jak istotne jest nawiązanie dialogu ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i z zadowoleniem przyjmuje powołanie grupy wysokiego szczebla ds. konkurencyjności, energii i ochrony środowiska;
33.
z zadowoleniem przyjmuje Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji; nalega, aby koncentrował się on nie tylko na wsparciu pracowników zwolnionych z przyczyn związanych z globalizacją w znalezieniu nowego zatrudnienia, głownie poprzez poprawę i dostosowywanie ich kwalifikacji;
34.
nadal uważa, że nie należy udzielać pomocy wspólnotowej przedsiębiorstwom, które po uzyskaniu pomocy publicznej jednego z państw członkowskich przenoszą swą działalność produkcyjną do innego państwa, nie wypełniając całkowicie postanowień umowy zawartej z tym państwem członkowskim;
35.
domaga się zapewnienia ochrony praw pracowników w procesie restrukturyzacji zakładów przemysłowych, a co za tym idzie do zapewnienia pełnego dostępu do informacji pracowniczym organom przedstawicielskim;
36.
wskazuje na kluczowe znaczenie dialogu między przedsiębiorcami i pracownikami w sprawach dotyczących modernizacji i określaniu sposobów przewidywania i wprowadzania zmian wymaganych w sektorach, tak by pozostały one lub stały się konkurencyjne;
37.
nawołuje Komisję do sporządzenia gruntownej analizy obecnej sytuacji gałęzi przemysłu wytwórczego w nowych państwach członkowskich oraz rysujących się przed nimi wyzwań, a także do zapewnienia właściwego stosowania przepisów wspólnotowych; w ślad za tym można byłoby dokonać agregacji danych dla 25 państw członkowskich i na ich podstawie analizować poszczególne sektory i formułować zalecenia dotyczące dalszej polityki przemysłowej;
38.
zwraca się do Komisji o opracowanie kolejnych działań wspierających przedsiębiorstwa eksportujące oraz te, które inwestują w dużym stopniu w projekty badawcze i innowacyjne;
39.
nakłania Komisję do skoncentrowania się na obszarze nadzoru rynkowego i zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz fałszowania towarów; zachęca Komisję do przedstawienia do końca 2006 r. konkretnych propozycji w obszarze ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej; w związku z tym uważa za niezbędne podwojenie wysiłków w celu ścigania przywozu fałszowanych produktów pochodzących z krajów trzecich poprzez wymianę informacji między państwami członkowskimi i stosowanie bardziej zaawansowanych technologii w punktach, w których towary te przekraczają granicę UE;
40.
wzywa Komisję do przeprowadzenia kontroli i określenia, w jakim zakresie występuje zgodność importowanych produktów z europejskim prawodawstwem w zakresie ochrony środowiska i ochrony zdrowia konsumentów, a także w jakiej mierze zmniejsza to konkurencyjność produktów europejskich;
41.
podkreśla, iż istotne jest, by przedsiębiorstwa wytwórcze miały dostęp do rynku; nalega, by Komisja we współpracy z zainteresowanymi branżami kontynuowała wysiłki zmierzające do określenia praktyk międzynarodowych, zwłaszcza w zakresie uregulowań i dotacji, mogących negatywnie wpływać na konkurencyjność przedsiębiorstw europejskich, a także do zniesienia przeszkód w handlu i inwestycjach, które są niezgodne z zasadami międzynarodowymi; uważa, że porozumienia dwustronne umożliwiają stawienie czoła tym wyzwaniom w uczciwy, przejrzysty sposób, nie zapominając o przyszłości, i tak, aby zasada wzajemności stała się obowiązującą normą w stosunkach handlowych Unii;
42.
zaznacza, że przepisy prawne mające na celu włączenie zagadnień środowiskowych do polityki i strategii gospodarczych powinna pozostawić państwom członkowskim możliwość elastycznego doboru instrumentów gospodarczych i finansowych;
43.
uważa, że przyjmując środki, w szczególności w ramach WTO, należy uwzględniać kontekst i specyfikę każdego sektora oraz szanse, wyzwania i trudności, jakie napotykają poszczególne państwa członkowskie;
44.
nawołuje państwa członkowskie i Komisję, by dążyły do realizacji celów związanych z trwałym rozwojem poprzez rozsądne zrównoważenie aspektów gospodarczych, społecznych i środowiskowych;
45.
zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich.
