9.2.2011 B7-0113/2011 PROJEKT REZOLUCJI zamykającej debatę nad oświadczeniem wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu
w sprawie rządów prawa w Rosji
Charles Tannock
,
Michał Tomasz Kamiński
,
Ryszard Antoni Legutko
,
Marek Henryk Migalski
,
Jacek Olgierd Kurski
,
Tomasz Piotr Poręba
,
Zbigniew Ziobro
,
Ryszard Czarnecki
,
Konrad Szymański
,
Adam Bielan
,
Roberts Zīle
,
Jacek Włosowicz
,
Tadeusz Cymański
,
Mirosław Piotrowski
,
Paweł Robert Kowal
w imieniu grupy politycznej ECR
PE459.645v01-00 B7‑0113/2011 Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie rządów prawa w Rosji
Parlament Europejski,
– uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz protokoły do niej,
– uwzględniając konsultacje między UE a Rosją w dziedzinie praw człowieka,
– uwzględniając liczne wiarygodne sprawozdania rosyjskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych dotyczące utrzymujących się poważnych naruszeń praw człowieka w Rosji, a także orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące Rosji oraz dużą liczbę spraw dotyczących praw człowieka w Rosji, rozpatrywanych obecnie przez Trybunał,
– uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie partnerstwa na rzecz modernizacji, wydane 1 czerwca 2010 r. podczas szczytu UE–Rosja w Rostowie nad Donem,
– uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Van Rompuya i przewodniczącego Barroso po szczycie UE–Rosja w Brukseli w dniu 7 grudnia 2010 r.,
– uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie rocznego sprawozdania na temat praw człowieka na świecie w 2009 r. oraz polityki Unii Europejskiej w tej dziedzinie, a także swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Rosji,
– uwzględniając oświadczenia wysokiej przedstawiciel/ wiceprzewodniczącej Catherine Ashton, przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka i przewodniczącego Komisji Europejskiej José Manuela Barroso dotyczące wyniku drugiego procesu Michaiła Chodorkowskiego i Płatona Lebiediewa,
– uwzględniając art. 110 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że konstytucja Federacji Rosyjskiej gwarantuje swoim obywatelom pełnię praw i swobód; mając na uwadze, że Rosja jest członkiem Rady Europy i Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), a także sygnatariuszem licznych umów międzynarodowych, w tym europejskiej konwencji praw człowieka, Powszechnej deklaracji praw człowieka, Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych,
B. mając na uwadze, że w pełni funkcjonujące społeczeństwo obywatelskie jest podstawą każdego demokratycznego państwa oraz miernikiem wolności i praworządności,
C. mając na uwadze, że we wspólnym oświadczeniu w sprawie partnerstwa na rzecz modernizacji UE i Rosja oświadczyły, że ich stosunki opierają się na rządach prawa; mając na uwadze, że partnerstwo na rzecz modernizacji powinno stanowić integralną część nowej umowy o partnerstwie i współpracy, która musi zawierać wiążący rozdział dotyczący praw człowieka,
D. mając na uwadze, że prezydent Miedwiediew zobowiązał się do położenia kresu nihilizmowi prawnemu w Rosji, twierdząc, że korupcja pozostaje jednym z najważniejszych problemów rosyjskich organów wymiaru sprawiedliwości, jak również systemu prawnego i administracji,
E. mając na uwadze, że międzynarodowi obserwatorzy skrytykowali niedawny proces i wyrok skazujący Michaiła Chodorkowskiego i Płatona Lebiediewa, określając go jako parodię procesu i utraconą przez Rosję szansę zademonstrowania niezależności sędziów,
F. mając na uwadze, że 30 grudnia 2010 r.
M. Chodorkowskiego i P. Lebiediewa skazano na 14 lat więzienia,
G. mając na uwadze, że Europejski Trybunał Praw Człowieka odrzucił argumenty Federacji Rosyjskiej i dopuścił skargę Michaiła Chodorkowskiego dotyczącą nieludzkiego i poniżającego traktowania, bezprawnego aresztowania i zatrzymania oraz tego, że jego aresztowanie, zatrzymanie i oskarżenie ma podłoże polityczne, podnosząc tym samym poważne kwestie faktyczne i prawne na gruncie europejskiej konwencji praw człowieka,
H. mając na uwadze, że sądy i władze publiczne konsekwentnie stały po stronie skarżących powiązanych z Jukosem, którzy uciekali przed rosyjskim systemem sprawiedliwości lub w wielu innych sprawach starali się o zadośćuczynienie poza Rosją, m.in. na Cyprze, w Estonii, na Litwie, w Holandii, Zjednoczonym Królestwie, Szwajcarii i Liechtensteinie;
I. mając na uwadze, że na początku 2005 r. firma GML, główny udziałowiec w przedsiębiorstwie naftowym Jukos, w oparciu o Traktat karty energetycznej wszczęła przeciwko Federacji Rosyjskiej postępowanie przed sądem polubownym z powodu bezprawnego i dyskryminacyjnego pozbawienia jej inwestycji w Jukosie bez przyznania odszkodowania; mając na uwadze, że na przykładzie firmy GML wyraźnie widać, iż bezpieczeństwo europejskich inwestorów w Rosji można zagwarantować jedynie przy pomocy prawnie wiążącego i egzekwowalnego mechanizmu rozwiązywania sporów,
J. mając na uwadze, że postępowanie Federacji Rosyjskiej z M. Chodorkowskim i P. Lebiediewem nie stanowi odizolowanego przypadku, lecz jest szeroko znanym przykładem dużo powszechniejszego zjawiska, jakim jest niewydolność systemu rządzenia i systemu sprawiedliwości w Rosji,
K. mając na uwadze, że Rosja zajmuje 140. miejsce wśród 178 krajów wymienionych w sprawozdaniu Reporterów bez Granic na temat wolności mediów na świecie oraz jest oskarżana o silną kontrolę państwa nad mediami i niepodejmowanie działań przeciwko sprawcom napaści na niezależnych dziennikarzy,
L. mając na uwadze, że Europejski Komitet Zapobiegania Torturom wielokrotnie wydawał oświadczenia mające na celu zwrócenie uwagi na brak współpracy ze strony władz Rosji,
M. mając na uwadze, że szczególnie poważna sytuacja utrzymuje się na Kaukazie Północnym, gdzie ludność jest narażona na przemoc zarówno ze strony uzbrojonych grup opozycyjnych, jak i organów egzekwowania prawa, a także wciąż jest pozbawiona dostępu do wymiaru sprawiedliwości,
1. składa wyrazy współczucia rodzinom ofiar ataku terrorystycznego na lotnisko Domodiedowo, w którym zginęły dziesiątki niewinnych osób;
2. przypomina o publicznym zobowiązaniu się prezydenta Miedwiediewa do wzmocnienia rządów prawa w Rosji i podniesienia kwestii niezawisłości systemu sądownictwa i systemu prawnego w Rosji; w związku z tym wyraża ubolewanie, że słowa te zaprzeczają rzeczywistości, skoro podczas legalnej demonstracji w Moskwie zatrzymano niedawno 70 członków opozycji;
3. uważa, że proces M. Chodorkowskiego i P. Lebiediewa był pełen oczywistych nieprawidłowości i postrzega tę sprawę jako zaprzepaszczoną przez Rosję szansę zademonstrowania niezawisłości sądów oraz apeluje o niezależne ponowne rozpatrzenie sprawy w ramach toczącego się postępowania apelacyjnego;
4. zachęca przewodniczącego Rady i przewodniczącego Komisji, a także wysoką przedstawiciel do dalszego dokładnego śledzenia tej sprawy i zwracania bacznej uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze, jak również do podnoszenia tej kwestii w różnych okolicznościach i podczas różnych spotkań z przedstawicielami Rosji, zwłaszcza podczas zbliżającego się szczytu UE–Rosja;
5. wzywa do niezależnego ponownego rozpatrzenia tej sprawy w ramach toczącego się postępowania odwoławczego, a także do przeprowadzenia niezależnego dochodzenia w sprawie zarzutów ingerencji politycznej w niezależność postępowania sądowego w tej sprawie i wzięcia pod uwagę m.in. oświadczeń urzędników państwowych składanych poza salą sądową przed ogłoszeniem wyroku;
6. wzywa Komisję Europejską i Radę do zastanowienia się, co ogólnie dla rządów prawa w Rosji oznacza sposób przeprowadzenia tego procesu i jakie jest jego konkretne znaczenie dla partnerstwa na rzecz modernizacji;
7. zauważa, że sprawa Jukosu po wywłaszczeniu tej firmy uwidacznia potrzebę prawnie wiążących i niezależnie egzekwowalnych ram w stosunkach z Rosją jako dostawcą surowców energetycznych oraz wzywa państwa członkowskie i Komisję Europejską do zachęcania Rosji do powrotu do procesu karty energetycznej, aby można było pociągać Rosję do odpowiedzialności i zagwarantować wzajemność inwestycyjną;
8. ponownie przypomina, że UE oczekuje od Rosji przestrzegania zobowiązań uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym, zwłaszcza w ramach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Rady Europy, szczególnie w odniesieniu do promowania demokracji oraz poszanowania praw człowieka i własności prywatnej;
9. wyraża wobec rządu Rosji zaniepokojenie w związku z ponurą sytuacją w zakresie praw człowieka i ograniczaniem przestrzeni rosyjskiego społeczeństwa obywatelskiego, a także wzywa rząd Rosji do przestrzegania wolności wypowiedzi i stowarzyszania się poprzez dostosowanie prawodawstwa dotyczącego społeczeństwa obywatelskiego i praktyki w tej dziedzinie do międzynarodowych zobowiązań Rosji, jak również do podjęcia szybkich i skutecznych działań w celu stworzenia sprzyjających warunków pracy dla organizacji praw człowieka i niezależnych organizacji charytatywnych działających na rzecz kulturalnych powiązań między Rosją a państwami członkowskimi UE;
10. w związku z tym, nawiązując do art. 31 konstytucji Rosji, potępia regularne brutalne rozpędzanie pokojowych zgromadzeń organizowanych co dwa miesiące ostatniego dnia miesiąca, a także powtarzające się aresztowania przywódców opozycji, takich jak Lew Ponomarow, Borys Niemcow, Oleg Orłow czy Eduard Limonow; przypomina, że tłumienie demonstracji w tak brutalny sposób potępił rosyjski rzecznik praw obywatelskich;
11. potępia groźby kierowane przez Federalną Służbę Nadzoru Łączności, Technologii Komunikacji i Mediów (Roskomnadzor) do „Nowej Gaziety” za to, że jej dziennikarze prowadzą śledztwa w związku ze śmiercią Anastazji Baburowej i Stanisława Markelowa;
12. powtarza apel do władz Rosji o zaprzestanie zastraszania i napastowania obrońców praw człowieka oraz o niestosowanie surowych środków administracyjnych w stosunku do organizacji działających w świetle prawa, o przeprowadzenie śledztwa w sprawie zabójstw i pobić dziennikarzy, prawników i działaczy, a także o postawienie sprawców tych czynów przed wymiarem sprawiedliwości;
13. w tym celu zwraca uwagę na poważne wątpliwości wyrażane przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy i niezależne organizacje praw człowieka w związku ze standardami w rosyjskim wymiarze sprawiedliwości, w tym brakiem niezawisłości sędziowskiej, odmawianiem oskarżonym w sprawach kontrowersyjnych pod względem politycznym prawa do uczciwego procesu i ciągle rosnącą liczbą więźniów politycznych w rosyjskim systemie karnym, a także w związku z napastowaniem i prześladowaniem adwokatów i innych osób świadczących profesjonalne usługi;
14. wyraża zadowolenie z powodu przyjęcia ustawy dotyczącej reformy w policji, która wprowadza istotne zmiany w funkcjonowaniu tego organu ścigania w Rosji, definiuje prawa i obowiązki funkcjonariuszy policji oraz jasno określa zakres ich władzy; uważa, że skutkiem tej ustawy będzie istotna zmiana sposobu pracy policji oraz że przyczyni się ona do bezpieczeństwa i przejrzystości w społeczeństwie rosyjskim; zwraca jednak uwagę na zastrzeżenia organizacji pozarządowych i opozycji dotyczące faktu, że nowa ustawa pozwala na różne interpretacje, które mogą być wykorzystywane do łamania praw obywateli;
15. z zadowoleniem przyjmuje oświadczenia prezydenta Miedwiediewa dotyczące pilnej potrzeby przezwyciężenia masowego zjawiska korupcji w Rosji; uważa, że jest to pierwszy krok na drodze do modernizacji rosyjskiego systemu prawnego;
16. ponawia swój apel do rosyjskich organów sądowych o nieustawanie w dążeniu do wyjaśnienia okoliczności śmierci Siergieja Magnickiego oraz wzywa do objęcia zakazem wjazdu do UE 60 rosyjskich urzędników zamieszanych w tę sprawę, jak również do zamrożenia ich kont;
17. ponownie wzywa władze Rosji do pełnego wykonania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz – poza wypłatą należytej rekompensaty finansowej – do zastosowania się do poleceń Trybunału dotyczących przeprowadzenia wnikliwych dochodzeń, ujawnienia przyczyn nadużyć i wprowadzenia niezbędnych reform mających na celu zapobieganie występowaniu tego rodzaju zjawisk w przyszłości;
18. wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą oraz Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do ciągłego monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka i rządów prawa w Rosji, a także do regularnego – co najmniej dwa razy w roku – informowania Parlamentu Europejskiego o rozwoju sytuacji w tej dziedzinie;
19. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Radzie Europy, sekretarzowi generalnemu Narodów Zjednoczonych, rosyjskiej Dumie Państwowej oraz prezydentowi Federacji Rosyjskiej.
